Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Khổ thơ này, của bác thi sĩ trứ danh Tô Thùy Yên, có lẽ những người về nghỉ kia không xứng nhận, nhưng ít nhiều cũng có phần hợp cảnh hợp tình.
Tôi mạn phép, trộm vong linh bác thi sĩ, chép tặng các chú. Ngó các chú (gọi vậy bởi tôi hơn tuổi chứ không có ý xếch mé hoặc hạ thấp) cười tươi tắn trước khi rũ áo từ quan, thấy cũng đường được.
Thơ rằng :
Hôm nay 22.01.2026, các báo nhà nước đều đưa tin, ông Hoàng Đăng Quang - Phó trưởng ban thường trực Ban Tổ chức trung ương (đảng) thông báo rằng tại đại hội 14, trung ương đã thống nhất chưa sửa đổi hoặc bổ sung Điều lệ đảng hiện hành.
Như vậy, dĩ nhiên không xảy ra điều mà nhiều người mong muốn : Gộp hai chức danh tổng bí thư và chủ tịch nước, còn gọi là "nhất thể hóa".
Vấn đề cơ bản không phải là nhất thể hóa hai chức danh thành một (chả giải quyết được gì nếu chỉ làm hình thức bởi chỉ như thứ cách mạng nửa vời). Mà là đừng có duy trì cái bộ máy lãnh đạo song trùng (thậm chí tam trùng, tứ trùng) từ trung ương tới địa phương nữa. Quá tốn kém, cồng kềnh, không giống ai.
Đại hội XIV đã công bố danh sách 180 Ủy viên Trung ương chính thức và 20 Ủy viên Trung ương dự khuyết. Trong danh sách không thấy tên Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch nước Lương Cường.
Như vậy lời đồn là có thật. Chính phủ sẽ có Thủ tướng mới, Chủ tịch nước mới hay là...
Hai bộ trưởng Đào Hồng Lan và Nguyễn Kim Sơn vẫn tại vị. Y tế và giáo dục đồng tiến !
Đăng ngày:
Biểu tình, cắt mọi liên lạc, thảm sát... Dù Internet bị phong tỏa, một nhà báo Iran đã thành công trong việc chuyển ra bên ngoài câu chuyện về năm ngày trong bóng tối và máu lửa. Libération đăng tải bài viết không ký tên tác giả, thuật lại 120 tiếng đồng hồ hoàn toàn bị tách rời với thế giới bên ngoài. Khi chặn Internet trên toàn quốc, chế độ Hồi giáo Iran toan che giấu vụ đàn áp và tàn sát dã man nhất từ 50 năm qua.
Tác giả cho biết mỗi đêm, những con đường trên các thành phố Iran biến thành bãi chiến trường. Khắp nơi mỗi khi đoàn biểu tình được hình thành, lực lượng an ninh bắn đạn thật vào đám đông. Đến khuya, khi mọi thứ đã lắng xuống người biểu tình đã giải tán, dấu vết của bạo lực kinh hoàng vẫn còn đó : những vết đạn trên tường và cửa kiếng các tiệm buôn, mặt đường nhựa bị xé toạc, đá sỏi vương vãi trên đường phố. Thùng rác bị lật úp bốc cháy, khói dày đặc bốc lên không trung, nơi mùi thuốc súng vẫn còn vương. Những vệt máu từ từ khô lại trong giá lạnh. Theo những thông tin lẻ tẻ từ bệnh viện, nghĩa trang và nhà xác, hàng ngàn người đã bị giết chết trong khoảng 100 giờ đồng hồ.
Tại Davos, Donald Trump xuất hiện với một gương mặt khác : Bớt gào thét, bớt khiêu khích, nói năng có vẻ mạch lạc và “hợp lý” hơn thường ngày. Ông khẳng định sẽ không chiếm đoạt Greenland bằng vũ lực, mà muốn “mua lại” như nước Mỹ từng làm trong lịch sử.
Nghe qua, nhiều người có thể thở phào : Trump đã biết kiềm chế. Nhưng nếu lắng nghe kỹ, vấn đề không nằm ở giọng nói, mà ở tư duy quyền lực phía sau những lời nói đó.
Trump vẫn lặp lại luận điểm cũ : Hoa Kỳ là trung tâm của thế giới, khi Mỹ đi lên thì cả thế giới đi lên, và khi Mỹ suy yếu thì các nước khác cũng không thể đứng vững. Đó là một phần sự thật. Nhưng ông không nói về hợp tác, mà nói về sự phụ thuộc. Không phải “chúng ta cùng thịnh vượng”, mà là “các anh đi theo tôi”.
Tin trưa
1. Huấn luyện viên Kim xin lỗi, các cầu thủ xin lỗi..., việc rất đáng tôn trọng. Nhưng có khi người hâm mộ chúng ta cũng phải... xin lỗi, vì chúng ta kỳ vọng nhiều quá, lãng mạn... cách mạng quá, cứ tưởng cả đội Trung Quốc chỉ có mỗi thủ môn biết đá bóng bằng... tay.
Chúng ta quên rằng, để đến được vị trí thủ môn còn cả cái sân rộng mênh mông, còn cả 10 ông cầu thủ nữa. Mà Trung Quốc, trong châu lục, họ là một thế lực, chúng ta vẫn... phía sau họ. Với nhà cháu, được như thế là quá tốt rồi, là thần may mắn đã ủng hộ chúng ta rồi. Và về mặt nào đấy, lần này thần cũng giúp chúng ta thỏa mãn ước nguyện thầy Kim : Gặp Hàn Quốc.
Dẫu nhiều dự định tốt đẹp của một số người chưa được thực hiện tối qua như... đi bão, như thắng độ, nhưng với nhà cháu, biết đủ là đủ, biết sức mình tới đâu, nên như thế là đủ, dẫu cách thua thì hơi... thua. Chứ cứ lơ lửng trên mây mãi, cũng... đau lưng phết hihi.
Tin sáng
1. Té ra sáng nay mới : "Khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng"- Hôm qua mới trù bị.
2. Cũng hôm nay, 22 giờ 30 đội U23 Việt Nam sẽ tẩn U23 Trung Quốc trên sân Prince Abdullah Al-Faisal Sports City. Về cơ bản, dân Việt đều tiên đoán Việt Nam thắng. Thực ra thì, thắng mới khó chứ thua thì cũng... dễ thôi.
3. Cho tới sáng nay hai tên cướp ngân hàng ở Pleiku vẫn bặt vô âm tín. Thương chúng, chả biết tối qua ngủ nghê thế nào ? Túi đầy tiền (khoảng 1,8 tỉ) nhưng có chỗ để tiêu không ? Chắc chiều nay sẽ thấy rõ mặt chúng hihi. Hôm qua có cái ảnh hai thằng ăn mặc đúng thế, đội mũ đúng thế, ngồi tắc xi. Nhà cháu nói ngay, pha ke đấy, he he.
Đọc mười bài thơ của các nhà thơ quốc doanh hiện nay thì có đến chín bài bốc mùi « dịch từ thơ nước ngoài ». Chỉ toàn chữ - những chữ xuống dòng không khác một trang văn xuôi.
Nói như ông Trần Mạnh Hảo là « thơ hũ nút », không ai hiểu mấy ổng mấy bà viết cái quái gì nhưng nó vẫn tồn tại như một thứ thời trang của « làng chùa ».
Nó không thể thiếu trong ngôn ngữ « hiện đại, hậu hiện đại » đang bao trùm lên không gian sáng tác.
Thiên hạ đang xao nhãng chuyện đại hội mà tập trung vào vụ "bô vàng", trận bóng đá Việt Nam thua Trung Quốc (thua là phải, yếu hơn thì thua, không đáng bàn). Và vụ thi sĩ Lâu Văn Mua đạo thơ.
Nói luôn, tôi chưa đọc thơ anh này bao giờ (bởi xứ ta nhà thơ nhiều hơn lợn con, làm sao biết hết được) nên cũng không rành vụ đạo thơ (gọi là "đạo" cho đẹp mồm, chứ nếu có thật thì phải nói thẳng là ăn cắp). Cũng chả biết thơ anh ta có hay hay không.
Chưa đọc, không biết thì không dám chê, dù chỉ nửa chữ, chứ không như ai đó chưa đọc "Nỗi buồn chiến tranh" (chính ông ta tự thừa nhận) nhưng lên mạng xưng xưng xỉa xỉa thôi rồi.
Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa áp mức thuế lên tới 200 % đối với rượu vang và champagne Pháp - con đường xuất khẩu quan trọng của nền nông nghiệp Pháp - nếu Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không chịu tham gia “Hội đồng Hòa bình Dải Gaza” (Board of Peace) do ông Trump đề xuất nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu.
Khi được hỏi, ông Trump nói rằng: “Tôi sẽ đánh thuế 200% lên rượu vang và champagne của ông ấy, và ông ấy sẽ tham gia, nhưng ông ấy cũng không bắt buộc phải tham gia.”
Hội đồng Hòa bình Gaza là một cơ chế do chính Donald Trump tự đề xuất và tự lập ra. Nó không phải là nghĩa vụ quốc tế, không phải nghị quyết của Liên Hiệp Quốc, càng không phải một hiệp ước đa phương ràng buộc. Vì vậy, về nguyên tắc, bất kỳ quốc gia nào tham gia hay không đều hoàn toàn dựa trên sự tự nguyện.
Một bác Facebooker vừa than thở, dạo này thiên hạ dùng tiếng Việt sai tùm lum, trong đó có từ "thập kỷ". Tôi bảo, để rảnh tôi sẽ đề cập. Lúc này nói về ngôn ngữ là lành nhất, ít rắc rối nhất.
Trên báo chí và tivi, người ta hay dùng từ "thập kỷ", với ý để chỉ khoảng thời gian 10 năm. Có người còn diễn giải, thập là 10, kỷ là thế kỷ, thập kỷ tức là 10 năm của thế kỷ. Mà chẳng riêng nhà báo (phóng viên, biên tập viên), ngay cả một số cán bộ to, trí thức lớn cũng vẫn dùng “thập kỷ” theo nghĩa ấy.
Tuy nhiên dùng thế là sai. Vì sao?
Năm nay tượng chủ tịch Hồ Chí Minh khác với thông lệ từ trước đến giờ. Trước thì tượng trong hội nghị chỉ là bán thân. Bây giờ là tượng toàn thân, to hơn nhiều và trông đời thường hơn cái kia.
Thông điệp có thể là sẽ chú trọng đến tư tưởng Hồ Chí Minh hơn trước? Cái này giống bên Tàu hay Bắc Triều Tiên là gia tăng ảnh hưởng của lãnh tụ bản địa (Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành) hơn là lãnh tụ ngoại lai (Marx, Lenin).
Trước là bố cục lệch về một bên, nay là đăng đối. Trước có 5 cây vạn tuế, giờ là 6 cây. Vạn tuế chắc có ý là muôn năm bền vững? Năm cây là vào chữ sinh, sáu cây là vào chữ lộc! Chắc ngày xưa sống là OK rồi, giờ là phải giàu nữa mới được!
Đăng ngày:
Le Monde ngày 13/01/2026 nhấn mạnh « Iran : Chế độ trả đũa bằng biển máu », Libération chạy tít trang nhất « Điều tra về vụ thảm sát diễn ra sau cánh cửa đóng kín ». Le Figaro đặt câu hỏi « Liệu người dân Iran có thể lật đổ chế độ của các giáo sĩ ? ». Libération báo động « Iran rơi vào đêm đen toàn trị ». Tổng thống Donald Trump phải đối mặt với bài toán tế nhị, giữa tấn công hay đàm phán. Chỉ mười ngày sau chiến dịch vang dội bắt giữ Nicolás Maduro ngay tại thủ đô Caracas, ông Trump bỗng vướng vào một mặt trận mới.
Đăng ngày:
Libération tìm cách giải mã chiếc chìa khóa của việc Mỹ vô hiệu hóa phòng không Venezuela. Một tuần lễ sau vụ đột kích ly kỳ của lực lượng đặc nhiệm Delta, bắt đầu lộ dần những chi tiết của chiến thuật « SEAD » để biến các hệ thống tân tiến của Nga và Trung Quốc thành vô dụng.
Bí quyết thành công của chiến dịch quân sự Mỹ « Quyết tâm Tuyệt đối » (Absolute Resolve) tại Venezuela ngày 02/01 nằm gọn trong bốn mẫu tự : SEAD, viết tắt theo tiếng Anh của cụm từ « hủy diệt phòng không địch » (suppression of enemy air defenses), một khái niệm quan trọng trong chiến tranh hiện đại của phương Tây. « Một khi hệ thống địa-không bị đánh bại, thì hoàng đế không còn mặc quần áo » - Jérôme Bellanger, tham mưu trưởng lực lượng Không quân và Vũ trụ Pháp, nhắc nhở.
Muốn có giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam hả? Dễ òm: Kiếm tác giả, bài thơ nào đó viết bằng tiếng Anh, xong xài Google dịch, để nguyên xi vậy cho nó có vẻ... hậu hiện đại, in và tham gia giải thưởng.
Ví dụ chú em Lâu Văn Mua này lấy bài thơ tiếng Anh của Jyoti Joseph:
WHEN MEMORIES CRY!
Bóng đá chỉ là một phần rất rất nhỏ của đời sống. Nó không quan trọng bằng giáo dục, y tế, quốc phòng,… và nhiều lĩnh vực khác.
Thể hiện mong muốn thắng một trận đấu bóng đá thuộc giải trẻ, trước một cường quốc chưa mạnh về bóng đá, nhưng lại mạnh đa dạng các phần quan trọng khác của đời sống; thì rất yếm thế!
Phải bấu víu vào hy vọng một trận thắng thể thao không quan trọng để tự hào, sẽ dễ dàng hơn tự hào nước tôi nhỏ hơn nhưng công nghệ mạnh hơn các anh, nhà khoa học quốc tế nhiều hơn các anh, sản phẩm ứng dụng đời sống và xuất khẩu cũng vượt trội các anh v.v…
Từ hôm tái khám về không muốn đọc báo, rất ít lên mạng, vì thế mọi sự ồn ào bỗng như ở thế giới khác, chả liên quan gì đến mình. Bạn bè biết tôi tịnh thất dưỡng bệnh cũng ít tương tác.
Bỗng sáng nay, vừa mở mắt đã thấy tin nhắn của ông bạn: "Đại hội đảng lần này không thấy hai cụ người tây trên phông ông ạ. Có thay đổi đấy".
Suýt thì bật cười. Nếu đúng thế thật thì cũng là sự lạ, đáng quan sát, nhưng chưa chi đã nói đến thay đổi thì hơi...trẻ con. Tuy vậy, dù không xem báo, tôi vẫn nhắn lại như đinh đóng cột: "Không có chuyện đó đâu, ông xem lại đi". "Ông làm sao thế, tôi xem kỹ mới nhắn ông"- bạn tôi nhắn. "Thì ông cứ xem lại lần nữa đi. Tôi chả xem cũng biết là ông sai. Chưa là chưa".
Nếu có thì nên dành cho một Nỗi Buồn lớn hơn, hôm qua, 19-01, 52 năm rồi món nợ Hoàng Sa vẫn chưa thể đòi được.
Nhớ cho, niên hiệu Trị Bình (1064 - 1067) khi Tống Anh tông hỏi về việc Giao Chỉ, Hàn Kỳ nói :
“Trước kia Lê Hoàn làm phản chống mệnh, Thái tông sai tướng thảo phạt nhưng không phục, sau sai sứ qua chiêu dụ mới hiệu thuận. Giao Châu đường núi hiểm trở chật hẹp, nhiều chướng khi độc hại, tuy được đất ấy e cũng không thể giữ”.
