Nguyễn Thông - Nhớ người bạn cũ

 

Tầm này, ngày này (âm lịch) 2 năm trước, 22.07 Quý Mão, tháng ngâu, hay còn gọi là tháng cô hồn, lão bạn thân nhất của tôi cùng ở báo Thanh Niên là Đoàn Xuân Hải rời cõi trần.

Chiều nay 22.7 Ất Tỵ, Sài Gòn mưa rả rích, sấm chớp ầm ầm (điều rất hiếm ở thành phố phương nam), bất giác nhớ Đoàn Xuân Hải. Hôm y đi cũng mưa như thế. Vậy thoắt đã 2 năm tròn, giờ đọc lại mấy dòng về y.

*****

Chiều 06.09, chỗ nhà tôi mưa rả rích. Sài Gòn cũng như Huế vậy thôi, chiều mưa buồn lắm. Mới hơn 2 giờ, chuông reo, tiếng chuông sao có vẻ buồn. Chú em Như Thảo, phóng viên báo Thanh Niên sốt sắng báo, anh ơi, anh Đoàn Xuân Hải mất rồi, cách nay nửa tiếng. Rồi liên tục, hết người này người khác, tinh dững bạn bè, đồng nghiệp cũ nhắn tin, gọi điện, chỉ rặt cái nội dung buồn ấy.

Mai Phan Lợi - Tiễn biệt nhà báo Hằng Nga, tiễn biệt bóng dáng một thế hệ bản lĩnh đương đại

 

Trong ký ức của tôi, nhà báo Nguyễn Thị Hằng Nga không chỉ là một cái tên vang lên trên mặt báo hay nghị trường. Bà là một gương mặt thân quen, mà tôi từng có nhiều dịp gặp trong các hoạt động nghề nghiệp, hội họp, tọa đàm.

Tôi khi ấy còn là phóng viên trẻ của báo Pháp Luật TPHCM, dưới quyền anh Nam Đồng – một người thầy nghiêm khắc nhưng giàu tình đồng nghiệp. Và từ vị trí ấy, tôi luôn nhìn sang bà Hằng Nga, cùng thời với sếp tôi với sự ngưỡng mộ : Một nữ tổng biên tập, một chủ tịch hội nghề, một đại biểu Quốc hội, và trên hết, là hiện thân của một thế hệ lãnh đạo báo chí bản lĩnh đương đại.

Trước khi đầu quân cho Pháp Luật, tôi có thời gian cộng tác với Người Lao Động. Trong những năm đầu thế kỷ mới, Người Lao Động đã trải qua bao thử thách, có lúc thiếu cả giấy để in báo.

Nguyễn Thanh Hiệp - Những kỷ niệm khó quên về một người “thủ trưởng” đầy tình thương

 

Trong ký ức của nhiều thế hệ phóng viên báo Người Lao Động, nhà báo Nguyễn Thị Hằng Nga là một Tổng biên tập nghiêm khắc và là người chị, người thầy tận tình dìu dắt, chỉ dẫn thế hệ trẻ chúng tôi nối bước. Bản thân tôi cũng từng may mắn trải qua những năm tháng được chị chỉ dẫn, nâng đỡ.

Chị thường dành thời gian đọc kỹ từng bài viết của phóng viên trẻ, kiên nhẫn chỉ ra điểm mạnh để phát huy và cả những hạn chế để khắc phục. Có những lần tôi vụng về với câu chữ, chị không trách mắng, chỉ nhẹ nhàng góp ý : “Làm báo là làm nghề của sự chính xác và trách nhiệm. Chữ nghĩa có thể hoa mỹ, nhưng phải chân thật và rõ ràng. Người đọc cần sự tin cậy trước hết”.

Điều làm tôi xúc động hơn cả là tình thương mà chị dành cho anh em phóng viên trẻ. 

Hoàng Nguyên Vũ - Đây là người mẹ kế ác và hiểm độc nhất mà tôi từng thấy !

 

Tôi đã đọc đi đọc lại những dòng nhật ký đau đớn của bé trai mồ côi mẹ, sống cuộc sống như địa ngục với dì ghẻ, ở phường Kiến Hưng, Hà Nội.

Những hành động trong các đoạn clip chưa đủ lột tả hết tội ác của người đàn bà ấy, dù việc liên tục mắng mỏ bằng những lời lẽ cay nghiệt ; bắt đứng dậy cúi mặt xuống ở bàn học hay liên tục dùng điện thoại đánh vào đầu đứa trẻ 12 tuổi đã khiến tôi rùng mình. Mà, những câu từ trong nhiều trang nhật ký của cháu bé, mới thấy hết độ hiểm độc của ác nữ này. Ả ta này luôn dùng những lời lẽ trù ẻo, đay nghiến rằng bé trai sống trên đời là vô ích. Rằng bé sẽ không có một tương lai tốt đẹp…

Chưa hết, ả ta còn dùng những lời lẽ gây chia rẽ tình cảm giữa bé với bố, nói rằng bố “không thương yêu gì mày cả”. Tiện thể chia rẽ luôn tình cảm của bé với gia đình bên nội “họ đ… quan tâm đến mày sống hay chết”.

Chương trình phát thanh RFI ngày 13.09.2025

 

Tiểu Vũ - Vài trao đổi với nhà văn Chu Lai và đạo diễn Đặng Thái Huyền

 

Sự xuất hiện của cảnh “đốt tù binh” trong bộ phim Mưa Đỏ đã tạo nên làn sóng tranh cãi dữ dội.

Với một bộ phim lấy bối cảnh chiến dịch Thành cổ Quảng Trị năm 1972, khán giả mặc nhiên kỳ vọng sẽ được chứng kiến một lát cắt lịch sử được tái hiện trung thực. Nhưng rồi cảnh quay ấy xuất hiện, gây chấn động không chỉ về cảm xúc mà còn về tính xác thực.

Điều đầu tiên cần nhấn mạnh: Trong tất cả những tài liệu quân sử Việt Nam và Mỹ được công bố, không có bằng chứng nào cho thấy hành vi “đốt tù binh” đã xảy ra ở Quảng Trị 1972. Các hồi ký, báo cáo, bản đồ trận đánh 81 ngày đêm đều không hề nhắc đến chi tiết này. Những nhân chứng lịch sử, đặc biệt là cựu binh Thành cổ, khi được hỏi cũng khẳng định họ chưa từng chứng kiến hay nghe thấy chuyện như thế. Với họ, cảnh này là sự xa lạ hoàn toàn với ký ức chiến trường.

Dương Quốc Chính - Trông người phải ngẫm đến ta

 

Mấy hôm nay anh em bên chuồng hay chửi đám Gen Z bên Nepal manh động đốt phá. Đại khái chửi là nhà cửa là tài sản của nhân dân, đốt phá là ngu.

Nhưng chửi người phải ngẫm đến ta. Ta từng quá thế nhiều. Điển hình là việc tiêu thổ kháng chiến vào khoảng năm 1947, Việt Minh đốt phá rất nhiều kiến trúc, đặc biệt đáng tiếc là cung điện ở Huế.

Tất nhiên người ta lấy cớ là để thực dân Pháp không có gì để sử dụng. Nhưng cung điện Huế thực ra Pháp không dùng mà chỉ hoàng gia sử dụng. Có lẽ việc đốt phá này mang tính biểu tượng, để hủy diệt những tàn dư của chế độ phong kiến mà thôi.Đọc bài báo nói về việc phục chế điện Kiến Trung, thấy người ta lờ tịt đi lý do chính Việt Minh đã phá điện, nơi vua Bảo Đại từng ở. 

Phúc Lai – Dù Ukraine yếu hơn rất nhiều, nhưng cuối cùng thì Nga Putler vẫn thua !

 

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 10/09/2025)

1. Làm thế nào “xử” nốt 80 % năng lực lọc dầu còn lại của Nga ?

Anh bạn tôi sốt ruột nhắn, là phải làm thế nào tăng tốc nện vào số nhà máy chiếm 80 % năng suất lọc dầu của Nga. Xin quý vị xem cái bản đồ tôi gửi kèm đây, nó được đồng chí Alexander Koncharov post lên hồi tháng Tư năm 2024, thể hiện ước vọng cháy bỏng nhìn thấy một ngày nào đó chỉ riêng số 20 % năng lực của Nga bị đốt, cũng quá “đã mắt” rồi.

Nhìn lên trên bản đồ có thể sẽ thấy trong tầm 1.000 ki-lô-mét từ mép lãnh thổ Ukraine, các nhà máy lọc dầu có thể chiếm đến 1/3 công suất. Như vậy có thể cho rằng, hiện tại vẫn còn… dư địa cho UAV và tên lửa của Ukraine trong “tầm 1.000”, vì vậy trong một vài tuần tới sẽ đến lũ này.

Vậy làm thế nào để xử lý nốt số còn lại ? Hôm nay chúng ta nói câu chuyện “triết lý 20/80”, tức là 20 % người lao động trong doanh nghiệp làm ra 80 % giá trị của doanh nghiệp. Có thể áng chừng một cách không chính xác lắm, nhưng gần đúng rằng cỡ 70 % năng lực lọc dầu của Nga là ở bên kia, tức phía đông dãy Ural (ngoài 2.000 ki-lô-mét) nhưng tiêu thụ thì phần lãnh thổ châu Âu của Nga (phía tây dãy Ural) sẽ chiếm từ 70 đến 80 % năng lực sản xuất toàn quốc.

Lê Diễn Đức - Bạo lực không thể là con đường chính trị

 

Nước Mỹ đang trải qua những ngày tháng u ám. Chưa nguôi ngoai nỗi đau từ cái chết của cô gái Ukraina Iryna Zatrutska – một nạn nhân vô tội, thì giờ đây dư luận lại rúng động bởi vụ ám sát Charlie Kirk, một chính trị gia trẻ, đầy nhiệt huyết và có ảnh hưởng sâu rộng đến giới sinh viên.

Nghi phạm được cho là Tyler Robison, 22 tuổi, chưa có tiền án. Truyền thông đưa tin chính cha của anh ta đã giao nộp cho cảnh sát. Gia đình cho biết Tyler nuôi mối thù ghét với Charlie Kirk, bạn bè nói gần đây anh ta thiên về chính trị cực đoan. Nhưng đến nay, FBI vẫn chưa công bố bất kỳ lời khai chính thức nào, cũng chưa có kết luận cuối cùng về động cơ.

Câu hỏi lớn vẫn còn treo lơ lửng : Đây là hành động bột phát của một cá nhân mang nặng hận thù chính trị, hay đằng sau đó là cả một thế lực tổ chức, giật dây ?

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 12.09.2025

 

Tin sáng

1. "Bóng chuyền Việt Nam cấm Đặng Thị Hồng thi đấu"- Thì bèn ạ.

Một chuyên gia giới tính giải thích cho nhà cháu : Bé này là nam, nhưng bộ phận sinh dục ẩn nên từ nhỏ mặc nhiên là nữ, và cháu cùng gia đình không có lỗi vì cháu là người Dao, ở vùng miền núi hoang sơ thôn SLam Vè, xã Nhạn Môn, huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn (cũ) nên cái sự từ nhỏ mặc định là gái nó là đương nhiên. Lỗi là ở hệ thống thể thao được coi là chuyên nghiệp của chúng ta đã... không chuyên nghiệp.

Liên quan : "Công tác đào tạo bóng chuyền trẻ Việt Nam cần sự đột phá"- Bèn.

2. "Đề xuất thu hồi bằng tiến sĩ của bà Trần Quỳnh Hoa do phát hiện đạo văn". Đại học Kinh tế TPHCM đã xử lý rất nhanh ngay khi nhận được tố cáo. Cũng tương tự, vụ cũng coi là đạo văn của bà Lê Thị An Hòa ở Đại học Huế thì vẫn... lửng lơ con cá vàng. Đại học Huế đẩy lên bộ, bộ bẩu việc ni của Đại học Huế. Không thể bèn được, phỏng ạ ?

3. "TPHCM chính thức quyết định không tan học trước 16h"

Dương Quốc Chính - Nepal đánh nhau và bài học của chúng ta

 

Mồi lửa trực tiếp cho cuộc nổi dậy là chỉ thị ngày 28 tháng 8 của chính phủ. 

Chỉ thị này yêu cầu 26 nền tảng mạng xã hội, bao gồm các ứng dụng phổ biến như Facebook, Instagram, WhatsApp, X (trước đây là Twitter), và YouTube, có vẻ như bao gồm cả Zalo, phải đăng ký hoạt động tại địa phương trong vòng bảy ngày, nếu không sẽ phải đối mặt với lệnh cấm trên toàn quốc.

Lý do chính thức mà chính phủ đưa ra là để hạn chế ngôn từ kích động thù địch, tin giả và tội phạm trực tuyến, đồng thời đảm bảo các nền tảng được "quản lý đúng đắn, có trách nhiệm và giải trình được". Lý do này anh em thấy quen không? Việt Nam cũng có cái gần tương tự, là nghị định 147, xem ảnh đính kèm. Nghị định này hơi bị “ảo tưởng sức mạnh” quá, không rõ ông nào nghĩ ra. 

Lưu Trọng Văn – Hãy thật bình tĩnh nhìn nhận tình hình Nepal

Những gì vừa diễn ra ở Nepal cần được bình tâm phán xét.

Cách mạng và sự nổi dậy trả thù cùng diễn ra một lúc. Cần phân biệt ai thuộc làn sóng cách mạng và ai thuộc làn sóng nổi dậy trả thù.

Cách mạng với đúng nghĩa của nó là lật đổ thể chế cũ độc tài hại dân hại nước bằng một thể chế tiến bộ, dân chủ để đưa đất nước phồn vinh. Người cách mạng đúng nghĩa không tàn ác, trả thù, đập phá tài sản của bất cứ ai.

Nguyễn Thông - Tiếng Việt thời tang thương

 

Con người và con vật đều có ngôn ngữ, nhưng người hơn con vật ở chỗ có chữ viết/văn tự.

Trong lịch sử tiến hóa, phát triển, ngôn ngữ/chữ viết của con người ngày càng hoàn thiện, được xem như sản phẩm tuyệt vời bậc nhất mà con người tạo ra. Có thể ví nó ngang với lửa, đưa loài người từ mông muội tới văn minh, văn hóa.

Gần như mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có ngôn ngữ riêng. Riêng ấy của người Việt, nước Việt là tiếng Việt. Tiếng Việt (tiếng nói và chữ viết) là quốc bảo. Nhà văn hóa lớn Phạm Quỳnh rất chính xác khi nhận định “Tiếng ta còn, nước ta còn”. Ông Phạm Văn Đồng khi là thủ tướng của chính quyền miền Bắc tha thiết kêu gọi “hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”.

Chương trình phát thanh RFI ngày 12.09.2025

 

Dương Quốc Chính – Chính trị Nepal và Pháp

TM bổ sung : Tác giả viết "Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nền Cộng hòa Thứ Năm tại Pháp, một chính phủ bị lật đổ trực tiếp thông qua cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm", nhưng thực ra là lần đầu tiên thủ tướng đương nhiệm François Bayrou chủ động tổ chức bỏ phiếu tín nhiệm chính phủ mình, và...sụp. (Trước đó thủ tướng Michel Barnier bị kiến nghị bất tín nhiệm).

Bài trước mình viết nhanh về tình hình Nepal để mọi người hiểu sơ bộ, bài này sẽ cụ thể hơn về tình hình chính trị tại quốc gia này, và trả lời câu hỏi của anh em bên chuồng là có phải thực sự đảng cộng sản cầm quyền ở Nepal hay không ?

Nepal là một nước cộng hòa nghị viện liên bang. Tổng thống (hiện tại là Ram Chandra Poudel) là nguyên thủ quốc gia, một vai trò phần lớn mang tính nghi lễ. Quyền hành pháp được thực thi bởi Hội đồng Bộ trưởng, do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng được Tổng thống bổ nhiệm và phải nhận được sự tín nhiệm của Hạ viện. Như vậy là mô hình thể chế đại nghị, gần giống với mô hình quân chủ lập hiến của Anh, nhưng tổng thống thay cho vua, chỉ mang tính nghi lễ, có lẽ giống thể chế chính trị của Ý và Đức hiện nay.

Tuy nhiên, kỳ lạ thay và lần đầu mình thấy, đó là có tới ba đảng cộng sản cùng tham gia Hạ viện nước này, sau cuộc bầu cử Hạ viện mới nhất năm 2022.

Hoàng Quốc Dũng - Không được chết lung tung

Tháng 9 năm 1974, trên chuyến tàu liên vận Việt Nam – Trung Quốc – Liên Xô, tôi đặt chân đến Bắc Kinh. Chúng tôi được dừng lại vài ngày trước khi đi tiếp đến Matxcơva. Đối với người Việt Nam thời đó, đây là một dịp hiếm hoi. Đám học sinh chúng tôi háo hức kéo nhau đi thăm Bắc Kinh.

Tôi vốn là dân Hà Nội nên biết rõ về Hà Nội. Hà Nội lúc ấy cũng nghèo nàn, tiêu điều và đơn điệu, nhưng vẫn còn giữ lại chút sắc mầu từ thời thuộc địa. Nhiều gia đình có thân nhân bên Pháp gửi quần áo, xe đạp, xe máy Peugeot về, đẹp đến lóa mắt, đẹp dã man. Thêm vào đó, sinh viên từ các nước xã hội chủ nghĩa khác thỉnh thoảng trở về cũng mang theo hàng hóa, làm cho phố phường Hà Nội, tuy khốn khó, nhưng vẫn có một vài mảng màu tươi sáng.

Vậy mà khi đặt chân đến Bắc Kinh, tôi choáng váng. Một bức tranh xám xịt. Trên đường phố, tôi chỉ thấy hai mầu quần áo : xanh công nhân và nâu “cứt ngựa”.

Lê Diễn Đức – Dân chủ chỉ tồn tại khi bảo vệ quyền được khác nhau

Khi nỗi đau về sự mất mát của Iryna Zarutska vẫn còn day dứt, thì hôm nay lại có tin bi thảm về Charlie Kirk — phải, thực sự đây là một thời điểm đầy bất ổn.

Iryna Zarutska, 23 tuổi, là cô gái tị nạn Ukraine, chạy khỏi chiến tranh để tìm một cuộc sống an toàn ở Mỹ, đã bị hung thủ da đen Decarlos Brown giết chết dã man trên một chuyến tàu công cộng khi đi làm về.

Charlie Kirk, một chính trị gia trẻ, mới 32 tuổi, bị bắn chết trong một sự kiện ngoài trời khi đang thực hiện Tour “America Comeback” tại Utah Valley University.

Liễu Hằng – Khi dân nổi can qua

Khi ban lệnh cấm mạng xã hội, chắc chắn quan chức Nepal không bao giờ lường được làn sóng phẫn nộ bùng lên đến mức thiêu đốt chính quyền mà họ đang nắm giữ !

Giọt nước tràn cốc ! Nghèo đói, khó khăn tìm việc làm ... cộng thêm căm phẫn về tham nhũng, con ông cháu cha sống vương giả, dân đen quay quắt áo cơm… mới là nguyên nhân gốc.

Tuy người biểu tình viết lên tường câu : “Chúng ta đã chiến thắng”, nhưng nhìn cảnh “vỡ trận” tại Nepal, khó ai có thể hân hoan, dù không ủng hộ thể chế đất nước này.

Hà Phan –Giọt nước tràn ly

Nhìn những gì đang xảy ra ở Nepal và cả Indonesia chỉ biết ngẫm ra cho mình chứ tầm quốc tế đại sự ngồi góc nhà biết mấy phán nhiều làm chi !

Đừng ép người ta quá, đừng thấy họ nhẫn nhịn mà bước tới làm càn. Đừng khoe khoang sang giàu, hợm hĩnh sống hoang đàng xa xỉ với đặc quyền, đặc lợi... trong khi bao người ngoài kia vẫn vất vả kiếm ăn từng bữa, vật vã mưu sinh lo lắng đói nghèo ! Cam chịu đó, cúi đầu kia rồi có ngày bùng phát hơn tức nước vỡ bờ cuốn phăng tất cả.

Mạng xã hội như cái van xả bao uất ức lẽ ra phải để lại đi cấm, chỉ là giọt nước tràn ly thổi bừng giận dữ kìm nén bao ngày. Ai mà nghĩ một đất nước bề ngoài bình yên, dân chúng hiền hòa lại có ngày đốt phá, đánh đập, nổi dậy, hoang tàn khắp nơi ?

Huỳnh Ngọc Chênh – Nhờ 11/9 mà được đi Mỹ

 

Lại 11/9, kỷ niệm 24 năm ngày nước Mỹ bị tấn công làm chết gần 3.000 thường dân, một tai ương khủng khiếp đối với nước Mỹ.

Nói ra cảm thấy quá bất nhẫn và xấu hổ, nhưng nhờ có vụ 11/9 ấy tui mới được lần đầu tiên đến Mỹ, và lại được đối xử là khách mời của nước Mỹ nên được hưởng nhiều tiện nghi.

Nước Mỹ bỏ ra một khoản kinh phí khá lớn để hàng năm mời nhiều cá nhân ở mọi lãnh vực của hầu hết các quốc gia có bang giao với Mỹ sang thăm nước Mỹ. Ở Việt Nam đã có nhiều nhà văn, bác sĩ, doanh nghiệp, luật sư … được mời qua thăm nước Mỹ rồi. Năm 2001, tui trong đoàn nhà báo Việt Nam đầu tiên được mời.