Chương trình phát thanh RFI ngày 31.10.2020

 

GS Nguyễn Văn Tuấn - "Groupthink", Trump và người Việt

Bà Hillary Clinton nói rằng những ai bầu cho ông Trump là "deplorable" (một chữ rất nặng nề, hàm ý nói hư hỏng về nhân cách). Những người Việt chống Trump thậm chí còn dùng những chữ nặng nề hơn cho những đồng hương có ý định bầu cho ông Trump.

Nhưng có phải người ủng hộ ông Trump là xấu xa và đáng lên án? Tôi nghĩ không. Sự chia phe cùng những phỉ báng lẫn nhau có lẽ là hiện tượng "Groupthink" (tư duy bầy đàn) mà thôi.

Có thể xem groupthink là một hiện tượng tâm lý. Người sáng chế ra danh từ này là nhà tâm lý học Irving Janis, lấy cảm hứng từ "Doublethink" trong cuốn tiểu thuyết "1984" của văn hào George Orwell [1]. Trong một bài báo trên tạp chí Psychology Today (số tháng 11/1971), Janis bàn về quá trình đi đến quyết định trong điều kiện căng thẳng, Và, ông dùng chữ groupthink lần đầu để chỉ hiện tượng các cá nhân trong nhóm kiềm chế không dám/muốn bày tỏ nghi ngờ và phán đoán đi ngược lại với đám đông trong nhóm.

Jimmy Nguyen Nguyen - Lady

Pháp họ đô hộ nước ta cả trăm năm, lành dữ gì cũng có đủ. Cũng may là cái họ nhà tui học được cái lành của họ là cái tánh...nịnh đầm (nên mấy anh em ai cũng mấy... dòng con). Phải nói mấy ông già xưa, ông nào có giao du với dân "phờ răng sai" đều học được cái nết "nịnh"này.

Hình như thời nay, nó có phần...mai một.

Nói gì thì nói, cái gì cũng phải học mà cái học dễ nhất là bắt chước ông già, vì mình học nó từ nhỏ, để lớn mới học khó à nha. Ông già tui dạy tụi nhỏ: Đàn bà bao giờ cũng...đúng, đừng cãi họ, cũng đừng...làm theo họ. Cái gì chối được phải chối, đừng bao giờ nhận lỗi, quả tang cũng...chối. Đàn bà là vậy.

Bông Lau - Số phận của Đài Loan

Chính quyền Donald Trump chuẩn bị bán võ khí tối tân trị giá 7 tỉ đô la cho Đài Loan. 

Các đồ chơi nóng ấy gồm có: Hỏa tiễn pháo binh lưu động (M142 HIMARS) diệt bộ binh có tầm xa từ 2 - 300 km. Hỏa tiễn hành trình tầm xa AGM-84H/K SLAM-ER phóng đi từ chiến đấu cơ diệt mục tiêu trên biển và đất liền, hỏa tiễn hành trình diệt hạm RGM-84 (Land-Based Harpoon Anti-Ship Missiles) đặt ở căn cứ đất liền, mìn diệt hạm thả dưới biển. Hệ thống điện tử gắn dưới bụng máy bay F-16 để truy tìm mục tiêu rồi gởi data về căn cứ (external sensor pods). Máy bay không người lái MQ-9 drones v.v…

Lưu Trọng Văn - Bịt miệng, mắt... cười

Trùm CIA và là đương kim ngoại trưởng Mỹ Pompeo đến Việt Nam. Chuyến đi được cho là bất ngờ ; nhưng quan sát các động thái, tiến trình quan hệ Việt- Mỹ mấy năm gần đây thì chuyến đi này là những bước tất yếu của hành trình tất yếu.

Mỹ đủ khôn ngoan để xác định Việt Nam đóng vai trò gì ở bàn cờ chiến lược thế giới. Mỹ không muốn đẩy quan hệ liên minh, đồng minh để tạo cái thế khó cho Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc.

Mỹ thấy rõ vị trí địa chính trị của Việt Nam là một chốt chặn tư tưởng bành trướng cộng sản Đại Hán. Việt Nam đổ vào tay Trung Quốc, khối ASEAN chiến lược đổ. Một vành đai một con đường thành...xa lộ.

Tạ Duy Anh - Đất nước hay chế độ ?

(Suy nghĩ nhân ngài Pompeo đến Hà Nội)

Cách nay 8 năm, tôi đã cảnh báo về sự nguy hiểm của hành động Trung Cộng thành lập tỉnh Tam Sa, xin trích:

“…Người Việt không nên coi thường động thái này. Đầu tiên chỉ là cái tỉnh trên giấy, bị Việt Nam, Philippines… coi là vô giá trị. Nhưng sau đó, họ sẽ “ấn” cái tỉnh đó vào đầu hàng tỉ người Trung Quốc, tạo ra những giao tiếp thương mại, ngoại giao với các nước, thông qua Tam Sa. Chẳng hạn hành động mời thầu thăm dò dầu khí, hay những phi vụ buôn bán thương mại với lợi nhuận hấp dẫn, gắn với cái địa danh Tam Sa? Rồi những hội nghị, triển lãm, thi đấu thể thao nhỏ…do Trung Quốc đăng cai được tổ chức ở Tam Sa!

Trần Trung Đạo - Tập Cận Bình sẽ không dám đụng đến Đài Loan

Trong thời gian qua, thỉnh thoảng Tập Cận Bình lại hăm he sáp nhập Đài Loan kể cả bằng vũ lực, và điều này tạo nên nhiều bàn tán trong giới phân tích chính trị và quân sự Á Châu.

Ngày 14 tháng 10, 2020, khi thăm viếng một căn cứ quân sự tại Quảng Đông, Tập Cận Bình chỉ thị cho quân đội “phải tập trung hết tinh thần và năng lực để chuẩn bị cho chiến tranh.”

Nhưng hăm he là một chuyện, đánh là chuyện khác. Dưới đây là một số trường hợp và lý do khiến Tập chỉ hăm he nhưng không dám đụng tới Đài Loan:

VIỄN ẢNH MỘT CHIẾN TRANH CHÂU Á

Hoàng Hải Vân - Vì sao tôi thích Trump ?

Tôi thích anh Đỗ Nam Trung vì vài lý do sẽ nói ở dưới, nhưng tôi không mảy may chê bai các bạn thích anh Ngô Bí Đần, anh Ô Bã Mía, chị Hỷ Linh Tốn hay chị Béo Lộ Xì chủ tịch Hạ viện Mỹ. Dù vậy, tôi chắc cũng sẽ tiếp tục mất thêm một số “bạn bè” trên Facebook ngay sau khi đăng cái tút này.

Rất lạ lùng là cuộc bầu cử ở Mỹ lại khiến một bộ phận trong “cộng đồng” Facebook Việt chia rẽ. Trong thế giới hiện đại, sự “mất đoàn kết”, đỉnh cao là tình trạng máu chảy đầu rơi, thường xuất phát từ những người khuynh tả. Còn tôi thì không tả nên chuyện gì ra chuyện đó. Mà anh Đỗ hay anh Bí Đần trúng cử thì ảnh hưởng gì đến nước tôi ? Có chút chút đấy !

Thứ nhứt. Nếu anh Bí trúng, ảnh sẽ thực hành “xây dựng chủ nghĩa xã hội” ở nước Mỹ (chủ nghĩa xã hội không phải là độc quyền của hai anh rậm râu đâu nhé). Điều đó sẽ khiến cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH) ở nước tôi mất vai trò “đầu tàu”. Tất nhiên câu này tôi nói đùa, nhưng vẫn hàm chứa một sự thật.

WSJ: Giải cứu binh nhì Biden

(NCQT 29.10.2020) Tiêu chuẩn báo chí cho năm 2020: Không đặt câu hỏi hóc búa nào cho cựu phó tổng thống.

Trong giai đoạn cao điểm của chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016, trang nhất của tờ New York Times đã đưa ra một phán xét từ trên cao: Trong thời đại Donald Trump, tính khách quan của báo chí là thứ xa xỉ mà nước Mỹ không thể có được. 

Hóa ra báo chí thiên vị không đủ để ngăn ông Trump giành chiến thắng. Vì vậy, đến năm 2020, báo chí đã đưa ra một chính sách mới: Không bao giờ được hỏi Joe Biden một câu hóc búa nào. 

Nguyễn Tiến Tường - Doanh nhân Diệp Dũng và « băng nổi băng chìm » trong vụ thống đoạt bất thành Saigon Coop

Báo chí gần đây thông tin theo kết luận thanh tra “phi vụ” doanh nhân Diệp Dũng bị Thành ủy TP.HCM điểm huyệt vì chỉ đạo cuộc nâng vốn trái luật mà thực chất là “bùa chú” để thống đoạt Saigon Co.op.

Hội đồng thành viên thông qua nghị quyết nâng vốn từ từ 3.200 tỉ đồng lên hơn 6.797 tỉ đồng. Nghĩa là chỉ cần bỏ ra 3.600 tỉ đồng, nhóm nhồi vốn sẽ sở hữu hơn 50% vốn, giữ quyền chi phối Co.op.

Được đánh giá là doanh nghiệp bán lẻ số 1 Việt Nam, Saigon Co.op đang chiếm 43% thị phần kênh siêu thị khi xét về doanh số bán hàng, gấp khoảng 4 lần so với doanh nghiệp đứng thứ hai. Trong năm 2018 doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu đạt 32.000 tỉ đồng, năm 2019 là 35.000 tỉ đồng. Chỉ riêng với tỉ suất lợi nhuận 30%, phi vụ này sẽ là một món hời thường trực, ổn định. Nhưng, đó chỉ là phần nổi của tảng băng!

Võ Xuân Sơn – Cứu trợ

Hồi năm 2016, tôi có kể câu chuyện, rằng đoàn cứu trợ vô bản người Rục cứu trợ. Khi ấy nước ngập, phải đi đò vô, rồi lội bộ mấy cây số mới tới bản. Việc đi lại vào thời điểm đó rất khó khăn.

Do trục trặc thông tin về số lượng hộ dân của bản, mà đoàn cứu trợ mang thiếu một số phần quà. Sau khi phát hết các phần quà được chuẩn bị sẵn cho mỗi gia đình, thì vẫn còn một số gia đình chưa nhận được quà cứu trợ.

Đoàn cứu trợ hẹn tuần sau sẽ mang cho mỗi gia đình chưa nhận được quà lần này một phần y như phần của các gia đình khác. Trên thực tế, đã có hàng ngàn phần quà được soạn sẵn, nhưng vì giao thông khó khăn, nên đoàn chỉ mang vừa đủ số phần quà cho số hộ được thông báo.

Mai Bá Kiếm - Nạn phá rừng và mồ chôn sống tập thể

Lúc 15h30 ngày 28/10/2020, ở xã Trà Vân (cách trung tâm huyện Nam Trà My 14 km) tỉnh Quảng Nam, có một vụ lở đất khiến 8 người bị vùi lấp. Một tiếng rưỡi sau, một vụ sạt lở đất xảy ra bên xã Trà Leng (cách trung tâm huyện Nam Trà My 25 km) khiến 45 người mất tích; 4 người may mắn thoát nạn.

Tính đến sáng 29/10, lực lượng cứu hộ tại chỗ xã Trà Vân đã đào bới và tìm thấy 7/8 thi thể; và lực lượng cứu hộ địa phương xã Trà Leng đã tìm thấy 8/45 thi thể. Như vậy, còn 38 nạn nhân xấu số chưa tìm thấy.

Đoạn đường 25 km từ huyện Nam Trà My vào xã Trà Leng bị sạt lở và cây ngã nhiều nơi. Công binh đã vá lấp 3 điểm sạt lở, còn 2 điểm sạt lở lớn chưa xong, nên bộ đội và lực lượng chức năng chưa vào đến Trà Leng để cứu nạn!

Chương trình phát thanh RFI ngày 30.10.2020

 

Nguyễn Đình Bổn - Dám đánh không?

Những phát biểu mang đầy tính chiến tranh của Tập Cận Bình và các tờ báo Trung Quốc gần đây, chứng tỏ họ đang "nóng gà" trước việc Mỹ liên tục cùng các đồng minh tạo ra gọng kềm từ kinh tế và quân sự xung quanh Trung cộng. Nhất là việc tăng cường thân thiện và bán vũ khí cho Đài Loan.

Từ thời Mao Trạch Đông, ông này đã viết ra một "học thuyết quân sự", cho rằng chắc chắn sẽ nổ ra chiến tranh thế giới thứ III, và Bắc Kinh cần sẵn sàng với tình huống như vậy!

Cách đây 5 năm, thời được xem là cực thịnh của Trung Quốc, họ ngạo mạn công bố "Sách trắng quốc phòng" mô tả Trung Quốc sẽ mở rộng phạm vi bảo vệ “an ninh quốc gia” ra nhiều khu vực mới, như Bắc Cực, Nam Cực, biển cả và không gian, và kể cả các mạng xã hội, mà theo các nhà bình luận nó nhằm thị uy, nhắm vào Châu Âu, Ấn Độ và đặc biệt là Mỹ!

Bông Lau - Khôn nhà dại chợ

Dịch coronavirus đang tái phát khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là ở Hoa Kỳ và Âu Châu.

Pháp, Đức và một số quốc gia Âu Châu có thể tái phong tỏa các sinh hoạt kinh doanh để phòng bịnh nên nhiều cuộc xuống đường chống đối bùng phát. Người dân Âu Châu không muốn bị nhốt trong nhà thêm một lần nữa.

Ở Hoa Kỳ mặc dù số người chết không nhiều, khoảng 600 người so với hồi tháng Ba rồi là 2.000 người chết một ngày, nhưng số người bị nhiễm là từ 60 ngàn đến 80 ngàn người một ngày. Tuy nhiên hầu hết các tiểu bang vẫn chưa ban hành lịnh đóng cửa phong tỏa vì nền kinh tế đang hồi sinh.

TS Lê Trung Tĩnh - « No to Trump » sẽ mang lại kết quả ?

Có hai cách tiến hành một cuộc vận động bầu cử hay một vận động chính trị, đó là bằng nỗi sợ (chống lại một ai đó, No to someone) hay bằng niềm tin (hãy thay đổi với chúng tôi, Yes to us).

Ví dụ kinh điển nhất của cách thức vận động bằng niềm tin là chương trình của ông Barack Obama với slogan tự tin và dễ nhớ “Yes We Can”. Thông điệp chiến thắng này đã góp phần thay đổi nước Mỹ và thế giới, sau nhiều năm mắc kẹt trong cách phân chia thế giới thành hai phía thiện ác dưới thời Tổng thống Bush, khi nạn khủng bố đang hoành hành. Ngay cả chính ông John McCain cũng đã thừa nhận Tổng thống Obama đã là một đại diện tốt hơn của niềm tin trong diễn văn ngay sau kết quả bầu cử năm 2008, một bài diễn văn dũng cảm và hàn gắn.

Jimmy Nguyen Nguyen - Chuyện bầu ở Nebraska

Cái tên tiểu bang này tui nghe lần đầu tiên trong đời. Vội vã lật bản đồ xem nó nằm đâu, thấy nó nằm chính giữa nước Mỹ. Xem thông tin thì ở đây chỉ có 5 phiếu đại cử tri, vậy mà dượng cũng cất công đến. Cũng xem thêm là năm 2016, dượng thắng ở đây.

Tui xem buổi vận động, nghe dượng nói có đến 29 ngàn người tham dự. Thật kinh khủng. Đây là show thứ ba của dượng trong ngày. Trời lạnh quíu, dân trùm khăn đứng nghe, ổng thì đầu trần, chỉ mang thêm bao tay.

Sẵn dịp học địa lý, lịch sử của tiểu bang này. Xem ra đó là tiểu bang thuần nông nghiệp. Tui đoán đất ở đó tốt vì các con sông lớn có qua đây. Coi thêm thì biết nó có nhiều đồng cỏ nên chăn nuôi bò phát triển. Xem thêm chút nữa thì có tin hôm nọ mấy trăm con bò xổng chuồng, bà con ở đây đi kiếm gần chết, có dùng cả trực thăng. Đúng là chuyện Mỹ. Bài này tám chuyện... bò coi bộ vui.

Nguyễn Ngọc Chu - Binh chủng phòng chống thiên tai

Đất nước ta ở vào vị trí địa lý mà năm nào cũng phải đối mặt với bão lũ. Bão chồng bão, lũ chồng lũ. Mức độ tàn phá đều ở mức khủng khiếp cho đến rất khủng khiếp.

Đó là sự thật trong quá khứ. Đó sẽ là điều không tránh khỏi trong tương lai với cường độ lớn hơn. Cho nên, không bàn về quá khứ. Không chỉ trích nguyên nhân quá khứ làm trầm trọng tai họa bão lũ. Chỉ nói đến biện pháp phòng chống bão lũ cho tương lai.

I PHẢI BẰNG MỌI CÁCH BẢO VỆ RỪNG VÀ KHÔI PHỤC LẠI RỪNG

Những bức ảnh vệ tinh, mà bất cứ ai cũng có thể chụp được bằng điện thoại cầm tay cho bất cứ địa điểm nào, đã làm hoảng sợ đến cả người vô tâm nhất về sự trơ trọi của rừng Việt Nam. Không phải bom napan trong chiến tranh, không phải hỏa hoạn hay bão lũ, mà chính con người mới là kẻ thù nguy hiểm nhất của rừng Việt Nam.

Nguyễn Quang Dy - Việt Nam trước một thế giới bất an và bất định

(Boxitvn 29/10/2020) Để lý giải thế giới hiện tại trong cuốn “21 bài học cho thế kỷ 21” (21 lessons for the 21st century, 2018) Yuval Noah Harari trước đó đã viết hai cuốn “Lược sử loài người” (Sapiens: A Brief History of Humankind, 2014), và “Lược sử tương lai” (Homo Deus: A Brief History of Tomorrow, 2016). Chúng ta đang sống trong một thế giới rất bất ổn, đầy bất an và bất định. Vì vậy, muốn hiểu thế giới hiện tại, phải hiểu quá khứ và tương lai. 

Thế giới cũ đã qua 

Trong nửa đầu của thế kỷ trước, dân tộc Việt Nam cũng như nhiều dân tộc khác, đã chịu hệ quả (trực tiếp hay gián tiếp) của hai cuộc đại chiến thế giới (WWI: 1914-1918 và WWII: 1939-1945) và một cuộc chiến tranh cục bộ tại Triều Tiên (1950-1953). Trong ba cuộc chiến tranh thông thường và tổng lực đẫm máu đó, các cường quốc đã trực tiếp tham chiến, trong khi thế giới hình thành hai phe (như phe “đồng minh” chống lại phe “trục phát xít”). 

Chương trình phát thanh RFI ngày 29.10.2020