Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
SỰ KIỆN:
1. Tháng trước xem tin thấy bên Campuchia có cảnh tượng công nhân túa chạy khỏi nhà máy vì trong đó có người nhiễm Covid, trong bụng đã lo lo sẽ xảy ra ở Việt Nam. Đúng y như rằng hôm nay có một vụ công nhân phá rào tháo chạy trước sự bất lực của bảo vệ.
2. Một clip tả cảnh tồi tàn, nhốt F1 trong trường tiểu học ở quận 8.
3. Một clip người nhiễm (F0) mô tả căn hộ mới ở quận 7 được trưng dụng làm nơi chứa F0, thiếu thốn đủ thứ.
Bữa ni 9.7 là mùng 1 tết âm dịch, Sài Gòn và nhiều tỉnh thành cấm túc dân, dọa ai mò ra đường đi chúc tết không có lý do chính đáng sẽ phạt tiền 3 củ. Thương cảm nhiều công dân nhàn nhã ôm bụng đói không biết làm cách nào cho no, nhà cháu bèn vội đưa tiếp phần 2 "Chuyện đổi tiền" để quý vị đọc, cho quên đói và sự đời, quên cả "trong không khí hân hoan phấn khởi" như nỗi ám ảnh.
Chuyện đổi tiền (kỳ 2): Cuộc đánh úp tàn bạo năm 1985
Như đã kể, trải qua cuộc đổi-cướp tiền tháng 5.1978, tôi đã biết sức mạnh của tiền và sự cay đắng mà đồng tiền đem lại. Nhưng phải nói, đến lần đổi tiền thứ 4, vào tháng 9.1985, và cũng là lần cuối cho đến tận bây giờ, tôi mới thực hiểu con người bị khốn khổ bởi đồng tiền như thế nào. Và cần làm rõ thêm, bản thân tiền bạc chả có tội gì, nó chỉ gây nên đau khổ khi nó được điều hành, chi phối bởi những thế lực cầm quyền ghê gớm, tàn bạo.
Hôm qua ồn ào thông tin mật mà tòe loe, kín mà hở, rằng Sài Gòn sẽ bị lockdown (tạm dịch là phong tỏa). Lập tức có ngay những ông bà quan cai trị (chắc bị đẩy làm người phát ngôn nhất thời) đứng ra tuyên bố đó là tin đồn nhảm trên mạng xã hội. Với thể chế này, những thứ trên mạng xã hội, và cả chính mạng xã hội nữa, đều rất chi bố lếu bố láo. Lại nhớ từng có khá nhiều facebooker bị phạt, ít thì 2-3 triệu, nhiều thì 5-7 triệu đồng, về cái tội cầm đèn chạy trước ô tô.
Hôm nay 7.7 (song thất nhật), tin "đồn nhảm" đã thành sự thật. Chính phủ, Bộ Y tế, chính quyền Saigapore chính thức công bố từ sau 0 giờ ngày 9.7, tức nửa đêm mai, sẽ thực hiện Chỉ thị 16 trên toàn thành phố, trong 15 ngày, rồi tùy tình hình sẽ tính tiếp.
Gọi Chỉ thị 16 cho văn vẻ thế thôi, chứ thực ra là phong tỏa, cách biệt, ngăn cách, theo kiểu dân mạng là lockdown.
Đại dịch cúm gia cầm H5N1 khởi phát từ Trại giống Gia cầm Thụy Phương vào tháng 6/2003, đến năm 2010 mới thuyên giảm và thay thế bằng đại dịch Heo tai xanh!
Nhân cơ hội H5N1, TPHCM cấm triệt để nuôi gia cầm, mặc cho nông dân tổn thất kép, từ gia cầm đến chuồng trại!
Tai họa cho người này là phước lộc cho người khác. Dân thành phố vẫn ăn gia cầm, nên hai doanh nghiệp sân sau của thành phố ra đời năm 2004: Huỳnh Gia Huynh Đệ (HGHĐ - mua vịt các tỉnh về giết mổ, đóng gói) và Phú An Sinh (PAS - mua gà các tỉnh về giết mổ, đóng gói).
Từ yếu kém ở đây là tạm bỏ qua những vụ cướp đất của dân lành ở Thủ Thiêm, Vườn Rau Lộc Hưng, nói về những việc ấy sẽ cần từ khác.
Không có một thành phố nào “kỳ lạ” đến mức mà người dân phải tự tổ chức các nhóm hiệp sĩ đường phố để bắt cướp. Một thành phố mà khách du lịch hãi hùng, thò điện thoại ra là bị cướp.
Khi tổ chức tiêm vaccin hay phát phiếu xét nghiệm thì khiến người dân phải chen chúc, hò hét, khác nào tổ chức để dân phun virus vào mặt nhau?
Ngày 7/7/2021, Ban Thường vụ Đảng ủy Liên hiệp Hợp tác xãThương mại Thành phố ra Thông cáo về việc Saigon Co-op luôn đảm bảo đầy đủ hàng hóa phục vụ bà con Nhân dân trong mùa dịch, với giá cả bình ổn ra thị trường trong tối thiểu 6 tháng tới cho tất cả các mặt hàng nhu yếu phẩm (7.000 mặt hàng).
Ngày 8/7, trước khi bị phong tỏa, tôi đi Co.opmart 1362 Huỳnh Tấn Phát chụp hình các quầy kệ trống trơn làm bằng! Chắc chắn Ban Thường vụ sẽ chửi nhân dân không mua từ từ.
Trong khi đó, Sở Công thương lần lượt lock down chợ đầu mối, chợ truyền thống, chợ tự phát, để dồn dân về "ấp chiến lược": siêu thị.
Năm ngoái tui viết khá nhiều bài nói rằng nhà nước Việt Nam gặp may trong việc chống dịch chứ chẳng tài giỏi gì.
Tui dẫn chứng ra trường hợp bệnh nhân người Anh đến Đà Nẵng gây ra đến 300 F1, nhưng chỉ có một F1 duy nhất là cô bán hàng điện máy bị lây nhiễm thành F0.
Trước khi cô này được phát hiện, cô cũng đã tạo ra 200 F1 khác, trong đó nghiêm trọng là có 5 người thân trong gia đình tiếp xúc gần gồm: chồng, các con và bố mẹ. Thế nhưng may mắn, cô bệnh nhân này không lây nhiễm qua cho bất kỳ F1 nào.
Càng nghĩ về câu hỏi này, tôi càng nghiêng về câu trả lời 'Không'. Cái note này sẽ trình bày 4 lý do tại sao không nên thực hiện một chương trình quy mô như vậy vì kém hiệu quả y tế, kém chính xác (700 ngàn ca dương tính giả), và tốn quá nhiều tiền (4.000 tỉ đồng = 200 triệu USD). Nên dành tiền để mua vaccin hơn là để xét nghiệm.
Hôm qua, tôi có đặt vấn đề về chương trình xét nghiệm Covid-19 trên 5 triệu người [1]. Một nhà báo cho biết rằng TPHCM dự định xét nghiệm 10 triệu người, chớ không phải 5 triệu như tôi đọc trên TN. Chương trình xét nghiệm chia thành 2 đợt, mỗi đợt 5 triệu người. Có lẽ đây là chương trình xét nghiệm qui mô lớn nhứt trên thế giới (?)
Rất khó biết chương trình xét nghiệm này có mục tiêu là gì. Tôi nghĩ chắc các bạn chủ trì chương trình biết, nhưng họ chưa chia sẻ với công chúng.
Hôm qua, trên đường tập thể dục tôi đếm thử quanh khu tôi ở có đến 16 người bán vé số.
Hôm nay, cùng với hàng ngàn đồng nghiệp khác, những người nghèo khổ, dãi nắng dầm mưa, già yếu, khuyết tật và yếu thế bắt đầu những ngày dài chưa biết lấy tiền đâu để trang trải qua ngày.
Nếu đúng như lãnh đạo thành phố nói, và họ thật sự không phải nhận hỗ trợ trên TV thì ít nhất cả tuần nữa may ra mới cầm tiền trên tay. Cũng từ hôm nay, khi các đội nhóm thiện nguyện hoạt động khó khăn thì miếng ăn với họ cũng khó kiếm hơn.
Tiếng xe cứu thương rền rĩ từ sáng tới tối vọng lại nghe thật não nề. Ai đó lại bị đưa đi cách ly. Ai đó lại được đưa vào bệnh viện cấp cứu vì Covid-19.
Từng trải qua thời chiến tranh, những đợt giới nghiêm trong thành phố thời chiến, chưa bao giờ thấy thành phố buồn thảm như thế này. Con virus Vũ Hán quả có sức tàn phá ghê gớm khi cuộc sống như bị bàn tay vô hình nào đó chặn đứng, buộc phải dừng lại.
Đang nghĩ ngợi mông lung thì bạn, cũng là đồng nghiệp, gọi điện nói thời chiến tranh cũng không như vầy. Mình đồng ý ngay.
Chính sách của chính phủ và tuyên truyền của báo chí mậu dịch nên bỏ cái thói ỡm ờ. Nếu cấm đoán, phong tỏa thì cứ nói thẳng là cấm đoán phong tỏa, chứ lại cứ giãn cách giãn kiếc là sao.
Yêu cầu con người ta phải ở trong nhà, ai ra ngoài "không có lý do chính đáng" đè ra phạt, thế thì cấm đoán phong tỏa chứ sao lại giãn cách.
Chặn hàng rào dây thép gai, chăng dây cấm "nội bất xuất ngoại bất nhập" đường này hẻm nọ thì là phong tỏa chứ sao lại giãn cách.
Hội nghị Trung ương đảng trong mùa đại dịch phải tuân thủ nguyên tắc 5K.
Ấy vậy mà coi hình ảnh của báo chí chính thống, thì buổi tổng kết hội nghị các ủy viên trung ương ngồi sát nhau tay đụng tay. Có vị ủy viên trung ương đeo khẩu trang hở hết mũi, có cả vị ủy viên trung ương không thèm đeo khẩu trang luôn.
Các vị nêu gương gì đây cho Dân?
Đã đến lúc chúng ta nên làm như Singapore: ngưng đếm số ca nhiễm virus mỗi ngày. Con số đó, nhứt là ở Việt Nam, không nói lên điều gì. Thay vì đếm số ca, nên tập trung vào 'đầu ra' (outcome), vào tiêm chủng vaccin và vào biện pháp y tế công cộng. Nên chuẩn bị phương án 4 bước như Úc để thoát Covid-19 và sống chung với virus vĩnh viễn.
Ở Việt Nam, tôi đoán rằng các bạn chắc đang mệt mỏi với dịch Vũ Hán và những con số. Mở báo (online) ra đọc là thấy toàn những cái tít như ‘Sáng nay, TP.HCM đã có 175 ca nhiễm Covid-19', 'Trưa nay, TP.HCM vẫn đứng đầu về số ca mắc Covid-19 mới', 'TP.HCM vượt mốc 6.000 ca Covid-19', v.v…Tất cả những cái tít như vậy rất đúng với phương châm của giới truyền thông 'no news is good news' (không có tin nào là tin tốt -- ý nói nếu không đọc tin gì cả có nghĩa là không có chuyện gì xấu đã xảy ra).
Tuy đúng với phương châm của báo chí, nhưng nhưng con số đó không đúng với khoa học. Khoa học đòi hỏi phải có phân tích, tìm ra qui luật, và làm cho người ta 'sáng' ra. Những tựa đề như thế làm cho người ta hoang mang. Những con số ca như trên gần như vô nghĩa, nếu không đặt trong bối cảnh.
Những ngày qua đã xuất hiện một số ý kiến chỉ trích về nhận định “tình hình dịch vẫn trong tầm kiểm soát” nhưng thực tế “số ca nhiễm liên tục tăng nhanh”. Theo tôi, đây hoàn toàn không phải là sự lừa dối, nhưng do năng lực quản lý đã đẩy cuộc sống của một bộ phận người dân vào bất ổn.
Tôi nhớ hình như ông trời chưa bao giờ bắt Sài Gòn và các tỉnh Nam Bộ thiếu đói. Trong lịch sử, Sài Gòn chỉ đôi lần thiếu đói do sự quản lý dở của con người. Bài học sau 1975 vẫn còn đó. Sau khi bỏ ngăn sông cấm chợ, từ đói Sài Gòn và Nam Bộ dư ăn và còn lúa gạo xuất khẩu.
18 giờ chiều nay - 6 giờ trước khi Chỉ thị 16 có hiệu lực trên toàn thành phố - nhiều người dân còn đổ xô đi mua thực phẩm. Đi qua một số phố, chợ thuộc các quận Tân Bình, Tân Phú, Bình Tân, quận 10, quận 6, quận 11…tôi đã thấy gì?
Càng sát giờ Sài Gòn phong tỏa, bà con càng chen lấn đổ xô đi mua đồ ăn tích trữ. Dù giá cả đã tăng gấp đôi, gấp ba lần ngày thường nhưng phần lớn người đi mua đều tặc lưỡi chấp nhận. Một số người thậm chí vẫn còn vui vẻ thở phào vì đã nhanh chân mua kịp được đồ ăn, dẫu đã phải cay đắng rút ví nhiều lần trước đó.
Để giải thích về việc giá thực phẩm tăng cao trong những ngày qua, truyền thông chỉ biết đổ lỗi cho tiểu thương gom hàng tìm cơ hội dịch bệnh để chặt chém khách hàng. Tuy nhiên, truyền thông lại không quên ca ngợi các siêu thị vẫn luôn giữ giá bán ổn định…
Hiện tại, các chợ tự phát bị cấm. Các chợ đầu mối trở thành nguồn lây tại Sài Gòn đã bị phong tỏa. Một số chợ truyền thống có dính đến F0 đã bị đóng cửa. Các nhà hàng, quán ăn tưởng có thể thoi thóp sống bằng cách bán đem đi giờ phải đóng cửa kể từ 0 giờ đêm nay. Giới shipper dù vẫn được hoạt động nhưng giờ sẽ không thể đến các nhà hàng, quán ăn mua đồ về giao cho khách nữa ngoài việc đi chợ tại các siêu thị.
Buổi sớm trước mười mấy tiếng nữa thành phố sẽ lock theo chỉ thị 16, tôi cũng phóng xe một vòng.
Nghĩ rằng sẽ vắng vẻ, nhưng không phải thế. Dòng người đổ ra đường, đến các điểm lương thực còn mở ngày cuối, mua những thứ cần thiết.
Con đường thuốc Tây Hai Bà Trưng - Tân Định, các nhà thuốc dù không tới nỗi chen chúc cũng đông kín người . Chính quyền vẫn tuyên bố bảo đảm nguồn lương thực bình thường "giá cả bình ổn" trước và trong giãn cách cho người dân thành phố.
Khuya nay, cả thành phố thực hiện chỉ thị 16 trong 15 ngày.
Chỉ thị 16 là phong tỏa, như Gò Vấp từng bị phong tỏa vì 16.
Chắc chắn, hôm nay, mọi người sẽ đổ ra chợ, đến siêu thị để vét sạch những gì cần vét, vì biết không thể tin vào lời của chính quyền về việc bảo đảm cung cấp đầy đủ lương thực thực phẩm.
Buổi sáng tôi thức dậy, thực ra là gần trưa (vì tối qua thức đêm coi đá banh trận Anh-Đan Mạch). Ngồi uống cà phê, mở báo mới ra đọc, lại thấy Thủ tướng tuyên bố trên báo Chính Phủ về việc phòng chống dịch cúm tàu với lời lẽ sặc mùi chiến tranh, kêu đây là một ”trận chiến”.
Mở tiếp những bài báo khác, thấy nhan nhản thông tin của các cấp Chính quyền tại TP.HCM xung quanh việc TP.HCM sẽ giãn cách xã hội toàn thành phố theo Chỉ thị 16 của Chính phủ. Tuyên bố của lãnh đạo các Sở, Ban, Ngành có liên quan về việc hàng hóa sẽ được cung ứng đầy đủ cho thành phố hơn 10 triệu dân này…
Vừa uống xong ly cà phê là bà xã nhờ tôi chở ra chợ mua rau về nấu cơm ăn để đỡ tốn tiền gửi xe, tôi chấp hành. Chạy xe ra tới ngoài đường mới thấy quang cảnh hôm nay sao có vẻ trông… giống như thời chiến thật, Thủ tướng nói không sai!
