Sức mạnh của tiền
tệ trong thời kỳ tiền tư bản, trong thời kỳ tư bản hoang dã cũng như ở các thể
chế xã hội khác nhau hiện nay ra sao, xin nhường cho các nhà chuyên môn phân
tích. Từ trải nghiệm thực tế, tôi có vài chia sẻ sau đây.
Cách đây hơn hai
năm, tôi về ăn cỗ đám cưới đứa cháu ở Tiền Trung (Hải Dương). Một cựu chiến
binh ngoài 70 tuổi, rất sõi đời, nói: Ở quê ta bây giờ chẳng có ai lãnh đạo
đâu, TIỀN nó lãnh đạo tuốt! Tôi bảo, thật ư? Ông cho vài dẫn chứng xem nào? Ông
dẫn ra ví dụ rành rọt những chuyện ngay trong gia đình, họ hàng, làng xã, không
chối cãi vào đâu được.
Con anh đỗ đại
học, người ta gọi đi nghĩa vụ quân sự. Muốn thoát: TIỀN! Con chị hư hỏng, muốn
cho đi nghĩa vụ công an cho khuất mắt: TIỀN! Hết nghĩa vụ, muốn ở lại: một TỈ!
Hai bên xô sát hay tranh chấp nhau, liệu mà thương lượng với nhau, kiện cáo là
hai anh cùng mất tiền; rồi đâm lao, theo lao, anh nào nhiều tiền hơn là thắng!
Biết thằng trộm lấy cái xe máy của mình, cũng sang thương lượng, “chuộc” về,
không dám báo công an!
