jeudi 30 janvier 2025

Tạ Duy Anh - Cỗ tăm

Năm ấy tôi ăn tết ở quê nên mẹ sai tôi đi chúc tết một gia đình họ hàng ở làng Vàng (một làng thuộc Hà Tây cũ, gần xã Đồng Tâm nổi tiếng). Mẹ bảo tôi: “Anh là nhà văn nên may ra biết cách mà đối đáp các cụ.” Tôi cũng hãi các cụ chữ nghĩa ở quê lắm nhưng mẹ đã sai thì không thể từ chối.

Đến nơi gia chủ đã chờ sẵn, trịnh trọng chào hỏi, mọi người ai cũng cười nói niềm nở.

Rồi mời ngay lên mâm.

Làng Vàng có lệ: Đã là đàn ông thì lớn bé già trẻ không phân biệt, đều có thể ngồi cùng và nhất định phải ngồi riêng. Thế là tôi đành lên mâm với các cụ.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 30.01.2025

Tin sáng

1. "Người dân đi du xuân, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây ùn ứ mùng 2 Tết"- Tết ở nhà trùm chăn là... yêu nước, là chia sẻ với ngành giao thông (sắp mất tên), là ủng hộ 168... phỏng ạ?

2. "'Bí kíp' bảo quản bánh chưng, giò chả an toàn ngày Tết"- Bí kíp lớn nhất là ăn từng nào chuẩn bị từng nấy chứ không như ngày xưa cái gì cũng phải trữ, biến nhà mình thành cái kho thực phẩm. Vả nữa, chỗ cất tốt nhất là... dạ dày, nên làm đủ ăn thôi ạ. Sáng mùng 2 là quán xá mở rồi, siêu thị, chợ mở rồi, lại phỏng a phát nữa.

3. "Đề xuất cho phép vợ chồng, cá nhân tự quyết định thời gian sinh con, số con"- Giờ toàn dân lười đẻ rồi, thay vì đề xuất thì nên thưởng, mà thưởng ra thưởng, ví dụ: miễn học phí, có học bổng vân vân, may ra dân lại đẻ tiếp, già cũng... đẻ he he.

Chương trình phát thanh RFI ngày 30.01.2025


 

mercredi 29 janvier 2025

Nguyễn Văn Tuấn - DeepSeek và ChatGPT nói gì về Hoàng Sa

 

DeepSeek là một công cụ AI của China, và nó đang làm mưa gió trên không gian mạng.

Tôi hỏi DeepSeek vài câu hỏi và so sánh câu trả lời của nó với ChatGPT. Tôi hỏi về Hoàng Sa xem nó trả lời ra sao.

Hỏi: Hoàng Sa là thuộc về Việt Nam? (Paracel islands belong to Vietnam?)

Đào Tuấn - Kết thúc có hậu ngày đầu năm mới

 

Mùng 1 Tết, chị Khoa - nữ công nhân vệ sinh môi trường mừng rỡ nhận lại chú chó nhỏ bị mất cắp, xuân về thật rồi !

Chiều 30, cảnh chị ngồi khóc nghẹn trước chung cư C2 Xuân Đỉnh vì ai đó đã bắt mất chú chó, đã được anh Đỗ Thế Đăng đăng tải lên mạng xã hội.

Con chó, luôn có một chỗ trên xe rác chị đi làm hàng ngày, và chắc chắn rồi - có một chỗ trong trái tim chị ấy nữa.

Lê Minh Hạ - Mấy dòng cho ngày đầu năm

 

Đêm qua, với mình, là đêm giao thừa nhiều tiếng pháo nhứt từ xưa đến nay, kể từ khi có lệnh cấm đốt pháo, kể từ khi những hộp pháo hoa đã được bày bán rộng rãi thời gian gần đây.

Đám thiếu niên trong xóm cứ dòm nhau để canh mà đốt, nhà này dứt thì nhà kia lại kéo ra vỉa hè công viên trước mặt mà châm lửa. Lâu lắm, mới được nghe lại tiếng pháo giòn tan, giòn ran giòn rụm, rào rào như thế khi phát nổ trên không trung.

Lâu lắm, mới được ngửi lại mùi thuốc pháo, dù không hoàn toàn giống hẳn pháo dây năm xưa, nhưng cũng quá đủ để gợi nhớ về những mùa xuân đì đùng và thơm lừng khói pháo.

Lưu Trọng Văn - Câu chuyện về khát vọng dân chủ

 

Phạm Nam, nguyên thành viên nội các của bang Massachusetts có hỏi gã về Khát vọng dân chủ sau 50 năm kể từ ngày 30.4.1975.

Một câu hỏi không dễ trả lời, nhất là bắt đầu từ cái mốc tranh cãi 30.4.1975 mà Dân tộc còn treo đó giấc mơ Hòa giải, hòa hợp Dân tộc. Khó mà có được nền Dân chủ của một Dân tộc khi còn đó những chia ly, chia cách lòng người.

Nhưng “khát vọng Dân chủ”lại là câu chuyện khác. Khát vọng là mong muốn, nhưng cấp độ cao hơn mong muốn vì nó hằn sâu hơn và bám rễ dài lâu hơn. Mong muốn nhẹ lửng có thể nhất thời, nhưng khát khao trong điệp khúc khát vọng nó dễ hừng hực cháy bỏng để sẵn sàng hành động hơn.

Nguyễn Hiệp - Phở Việt

 

Giao thừa đón Tân Niên Ất Tỵ cũng là lục thập hoa giáp của tôi. Xin đăng lại một bài viết cũ nói về món Phở của Bắc Kỳ di cư giờ lại là người Gia-nã-đại gốc Việt. Để nhớ về mảnh đất nơi tôi được sanh ra và sống hơn bốn mươi năm.

Đã có rất nhiều bài viết về phở. Từ cách nay gần trăm năm, các cụ Nguyễn Tuân, Thạch Lam, Vũ Bằng, Mai Khôi ... đã đưa phở vào trong văn chương.

Các cụ nâng tầm món phở của người Việt lên một đỉnh cao. Trên thực tế hiện nay, khi nói đến Việt Nam, người ngoại quốc đã quên đi một đất nước ảm đạm mùi khói lửa chiến tranh. Họ nhắc đến Việt Nam bằng một trong những món ăn Pho hay phở.

Trần Thanh Cảnh - Mai Yên Tử

 

Có tên chung là Hoàng Mai, hoặc Lão Mai. Tên khoa học: Ochna integerrima. Họ Mai: Ochnaceae.

Mai Yên Tử cùng họ, loài với các loại mai vàng vốn phân bố phổ biến khắp nước ta. Đặc biệt là ở các tỉnh miền Nam.

Đây là loài cây thân gỗ, sống lâu năm. Có thể sống tới hàng trăm năm. Hàng năm nở hoa vàng tươi vào đầu xuân rất đẹp, nên được trưng bày như một loại hoa đón tết.

Phong Quang - Thương cho nhà vườn và người bán bông Tết Ất Tỵ!

 

Tôi mua cặp tắc kiểng bonsai cao 2 mét này với giá không tưởng tượng nổi: 60.000 đồng/cây.

Mua được hai cây đẹp như ý nhưng trong lòng cảm thấy xót xa vô cùng!

Lúc 6 giờ rưỡi chiều 29 Tết, chở vợ đi dạo một vòng công viên Gia Định, nhiều gian hàng vẫn bày bán bông dưới lòng đường, bông các loại vẫn còn nhiều. Có nhiều người tấp xe vào hỏi thăm giá cả nhưng ít thấy người mua, có lẽ họ đã có đủ và cũng chỉ đi chơi như tôi.

Mai Bá Kiếm - Nhớ nồi thịt kho Tết

 

Lúc sinh thời, từ 28 Tết má tôi nấu nồi thịt kho với cá lóc (không kho với trứng và nước dừa) để trước cúng sau ăn cho đến mùng 5.

Trước năm 1975 cho đến năm 2000, chợ Phú Xuân còn bán cá lóc 2 ký. Mỡ cá lóc kho là món tôi ghiền nhất. Tụi tôi không được đụng đến nồi thịt cúng này. Sau khi cúng xong, thịt được đổ vào một xoong nhỏ để ăn.

Má tôi cũng làm củ kiệu, dưa giá chua, rất giòn mà không ngâm hàn the. Nhưng kể từ Tết năm 2020 đến nay, bếp nhà tôi vắng lạnh, không còn nồi thịt kho truyền thống.

Tạ Duy Anh - Năm mới ngẫm một chút

 

Lần đi thăm Đài Loan đầu năm 2024, tôi để ý người Đài Loan luôn ghi nhớ và nhắc mình, nhắc người khác hàng ngày cái khẩu hiệu sau:

Biết ơn, hối cải, từ bi, bao dung.

Nó không phải là hình thức để khoe mẽ, biểu diễn đạo đức, mà là một nhu cầu của lương tâm, nhằm chống lại sự sao nhãng làm điều tốt, vì muôn vàn lý do.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 29.01.2025

 

Cương quyết hôm nay chỉ điểm tin hồ hởi phấn khởi tin tưởng phơi phới...

1. "Giang Hồng Ngọc: Tuổi Tỵ nhưng không dữ như rắn"- Vấn đề là, với linh vật rắn năm nay, kiếm được một con rắn dữ hơi khó. Mà nữa, ai lại khai tuổi phụ nữ ra thế dù đấy là... Giang Hồng Ngọc.

"Ngày Tết, Giang Hồng Ngọc kiêng không quét nhà. Nếu mùng 1 có quét nhà sẽ tấp rác vào một góc nhà, đến mùng 2 mới quét hết mọi thứ ra. Giang Hồng Ngọc còn tránh mặc trang phục màu đen dù đây là gam màu chị "chung thủy" nhất. Tết này, chị chuẩn bị chiếc áo dài đỏ, mong muốn năm 2025 là năm tuổi rực rỡ, bình an và suôn sẻ"- Có ai học chị Ngọc hơm?

2. "Không 'kiêng' ngày Tết, cảnh sát xử lý gần 1.000 lái xe có nồng độ cồn ngày mùng 1"- He he tưởng tết mà vô tư à?

Chương trình phát thanh RFI ngày 29.01.2025


 

mardi 28 janvier 2025

Nguyễn Văn Tuấn - Tết xưa và nay


Tết ở miền Tây sông nước ngày xưa là một ký ức êm đềm như chính dòng sông quê hương. Nhưng ngày nay, Tết dường như đã bị « công nghiệp hóa » rồi.

Ngày xưa, Tết không « sang trọng » như ngày nay. Không có những hộp bánh mứt bóng loáng, không phải là những cành đào, cành mai rực rỡ. Mà là những chiếc bánh tét, những chuyến xuồng chở nặng tình thân, và những câu chuyện giản dị bên bếp lửa.

Ngày ấy, cả nhà hay cả xóm cùng gói bánh tét. Mùi lá chuối xanh thơm quyện với hương gạo nếp, mỡ thịt, tạo nên một thứ âm hưởng riêng biệt chỉ có ở Tết. Má tôi và mấy người hàng xóm gói từng chiếc bánh tròn trịa, căng đầy như chứa đựng cả ước vọng no đủ của một năm mới.

Hữu Phú - Hồn Xuân !

Năm nào mấy đứa em tôi bên Cali cũng gửi về cho tôi xem cả đống hình tụi nó ăn tết, chơi tết bên Mỹ. Rồi tôi dạo mạng xã hội cũng thấy cảnh người Việt mình tổ chức ăn tết, chơi tết Việt ở khắp nơi trên thế giới.

Tết Việt Nam ở nước ngoài có khi còn được tổ chức hoành tráng, sang trọng hơn tết ở Việt Nam. Bánh trái ê hề, đốt pháo tung trời, quần là áo lượt, hàng hóa sung túc, chợ hoa, hội hoa xuân náo nhiệt, tưng bừng… Thế nhưng, lạ một điều là tôi lại không cảm nhận được không khí Tết trong những tấm ảnh, video clip tết đó, không thấy lòng mình rạo rực, náo nức, rung động!

Tết với tôi, là phải cả đất trời cùng vào xuân, chuyển mùa, giao hòa… người người, nhà nhà cùng đón mùa xuân về. Dù trong đó có những người không hề muốn đón tết như lời một nhạc phẩm: “Đợi hai ba năm nữa, quê mình thôi khói lửa, mời xuân đến với tôi. Giờ này còn nổi trôi, thân chinh nhân hồ hải, hỏi xuân có gì vui… Hỏi xuân có gì vui, xuân là của muôn người, mặc tình xuân lả lơi. Ôi đất nước đôi nơi, xuân đi làm sao tới…”

Lưu Nhi Dũ - Lời Xuân

Tự nhiên lười biếng, dù Tết đến, nhưng cũng nên ghi lại đây một cái Tết đầy vơi.

Năm 1982, từ chiến trường K về trường đại học Tổng hợp, công tác ở Đà Lạt hơn 3 năm, về Sài Gòn làm báo. Sinh sống và ở Sài Gòn hơn 40 năm. Sài Gòn thành quê hương thứ hai.

Lạ là năm nay thành phố đón Tết Ất Tỵ quá mát mẻ. Vào 23 giờ đêm 29 Tết chỉ có 23 độ C - dự báo thời tiết trên iPhone cho biết đến giao thừa 22 độ, 5 đến 7 giờ sáng 19 độ. Lạnh.

Nguyễn Văn Mỹ - Vài kỷ niệm với gia đình nhà thơ Nguyễn Bính


Hồi nhỏ, tôi rất mê thơ Nguyễn Bính. Đang học đệ ngũ (1969), tôi đã thuộc “Lỡ Bước Sang Ngang”; giờ vẫn thuộc.

Thầy Phạm Ngọc Hà (Trung học Chính Tâm, Phan Thiết) dạy Văn cực hay. Tôi vẫn nhớ đoạn bình giảng “Sau vụ án Nhân Văn Giai Phẩm, Nguyễn Bính bị loại ra khỏi thành phần văn thi nhân miền Bắc...”; chẳng biết đó là vụ án gì.

Năm 1984, học Văn ở đại học Sư Phạm TPHCM, hỏi vụ án, các thầy cô đều lảng tránh. Dần dà, có dịp trò chuyện với những người trong cuộc và nhân chứng; tôi biết mức kỷ luật chung lúc đó là “Cảnh cáo trước Hội Nhà văn Việt Nam, ngưng in tác phẩm trong một năm. Nhân văn Giai phẩm không có Nguyễn Bính”. Sau này, nhiều người trong vụ án, được minh oan, nhận giải thưởng Hồ Chí Minh.

Tạ Duy Anh - Một bài thơ, một xe gạch


Lần ấy mấy anh em học viên trường viết văn chúng tôi, theo lời mời khẩn khoản của một anh bạn làm thơ tên là L., nhà ở phía ngoài đê sông Hồng (phố Bạch Đằng hiện nay), đến nhà anh uống rượu. Để chắc chắn chúng tôi đến, anh vào tận trường đưa chúng tôi về nhà.

Chả là anh L. vừa có thêm một bài thơ được đăng ở báo chuyên về văn học nên cao hứng lắm. Trời tối, đèn đường chả khác gì đom đóm, khiến chúng tôi lầm lũi đạp xe theo anh. Mất độ 40 phút thì đến nơi. Đó là một xóm lao động nghèo. Vừa vào đến ngõ, anh đã gọi vợ toáng lên:

- Mình ơi, mình đâu rồi, có khách quý đây này.

Nguyễn Thị Bích Hậu - Một cuộc chiến cam go mới

Ông Hoàng Nhân Huân, CEO của Ndivia bữa nay chắc đau đầu buốt ruột khi giá công ty của ông mất đi hơn 1/6 giá trị chỉ trong một đêm, tương đương gần 600 tỉ usd.

Giá cổ phiếu nhà sản xuất chip AI Nvidia đã kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Hai với mức giảm 16,9% trong khi đối thủ Broadcom giảm 17,4%. Đồng thời giá nhiều cổ phiếu của các cty công nghệ lớn tại Mỹ giảm hàng loạt.

Lý do vì thị trường chứng khoán phản ứng trước sự ra đời của DeepSeek thuộc công ty khởi nghiệp Trung Quốc do Lương Văn Phong làm CEO. Sản phẩm AI mới từ Trung Quốc này đưa ra thách thức với ngành công nghệ AI đang dẫn đầu tại Mỹ.