Lê Nguyễn - Mấy kỷ niệm về một đoạn đời sau tháng Tư 1975 (1)

 

Gần nửa thế kỷ qua, những ngày tháng Tư hàng năm bao giờ cũng là thời khoảng mang đến cho nhiều lớp người Việt Nam những kỷ niệm khó quên, nhiều ám ảnh nặng nề của quá khứ. Chúng được mở đầu bằng “Ngày nói dối” (1.4) và kết thúc bằng thời điểm 30.4 làm thay đổi số phận của hàng triệu con người.

Lớp người từng trải qua những ngày tháng tư ấy nay hầu hết đã thuộc về thành phần “thất, bát, cửu thập cổ lai hy”. Một số người đã bị thời gian loại ra khỏi sân khấu cuộc đời, số còn lại, người thì nghễnh ngãng, người phải vật lộn với nhiều căn bệnh mãn tính lăm le vùi dập kiếp người. Một thiểu số còn lưu giữ trong ký ức của mình những hình ảnh cũ trong tâm thế không vui, cũng chẳng buồn, coi như đó là những màn biến ảo, đầy hỷ nộ ái ố, trong một vở trường kịch kéo dài.

Những câu chuyện vụn vặt này được kể ra không phải để trách phiền quá khứ, hay nung nấu thêm những tình cảm đã một thời dằn vặt mỗi con người. Kể lại chúng chỉ để bổ sung vào bức tranh toàn cảnh của xã hội Việt Nam sau 1975, vì chúng là một phần không thể thiếu của lịch sử.

Nguyễn Văn Tuấn - Gặp học giả Trần Văn Chánh

 

Chiều hôm qua tôi có dịp gặp lại học giả Trần Văn Chánh trong một không gian rất thoáng.

Anh Chánh chính là người soạn cuốn đại từ điển Hán - Việt. Đây là công trình tự điển Hán - Việt lớn nhứt được xuất bản 80 năm sau bộ “Hán Việt Tự Điển” của Thiều Chửu (NXB Đuốc Tuệ, 1942). Từ điển có 12.000 đơn vị tự, nhiều nhứt so với các tự - từ điển Hán-Việt đã có từ trước tới nay.

Đại từ điển Hán - Việt là một nguồn tham khảo của nhiều thế hệ học tiếng Việt và tiếng Hoa. Tôi cũng dùng từ điển này mà không biết Trần Văn Chánh mình quen bấy lâu nay chính là tác giả. Thật là một sơ suất.

Nguyễn Ngọc Chu - Cần chấm dứt các hoạt động ảnh hưởng tiêu cực lên môi trường giáo dục

 

1. KHÁT KHAO MỘT NỀN GIÁO DỤC TỐT CHO CON CÁI

Trường quốc tế Mỹ Việt Nam (Trường AISVN) đã huy động được 4.042 tỉ đồng từ phụ huynh cho con học từ lớp 1 đến 12 theo ba hình thức:

- 4 tỉ đồng đóng trọn gói một lần, được hoàn tiền khi kết thúc;

- 2 tỉ đồng đóng trọn gói một lần, không hoàn tiền khi kết thúc;

Hoàng Nguyên Vũ - Chữ đủ và ngàn con hạc giấy

 

Một ngàn con hạc giấy đã được bạn cùng lớp của nam sinh gấp thả về trời cầu nguyện cho nam sinh bị đánh chết não hồi phục để trở lại với trường lớp. Nhiều bạn học đã gửi những dòng thư tha thiết, chia sẻ và động viên nam sinh, và mong em sớm trở lại để đọc nó.

Rất nhiều người thiện tâm cũng đã nguyện cầu trời Phật đưa em trở lại khỏe mạnh bình thường.

Đó là những điều ấm áp của tình người, sau khi một con người đã bị hủy hoại bởi những kẻ ác nhân.

Nguyễn Thông - Ỡm ờ như tán gái

 

Phát biểu, ăn nói thế nào là quyền của người có quyền, nhưng đừng loanh quanh ỡm ờ, kín chả ra kín, hở chẳng ra hở, chỉ làm trò cười cho thiên hạ.

Vụ ông sếp gì đó của Him Lam (chỗ này thì kinh rồi, có cái sân gôn Tân Sơn Nhứt chình ình ra đó mà không làm gì được nó đó) bị đồn thổi. Ông phát ngôn to đoành giải thích "Đến thời điểm này không cấm ông ta xuất cảnh", "Ông ấy không có tên trong danh sách", v.v…

Danh sách của các ông, ai mà coi được. Vả lại điền thêm tên lúc nào chả được, nên nói điều này cũng vô nghĩa.

Mai Bá Kiếm - Giặc ngồi ngay sau lưng nhà vua đó !

 

Triệu Đà đem quân tấn công thành Cổ Loa, An Dương Vương lấy nỏ thần - bị đánh tráo, ra bắn không chết thằng tàu nào! Hoảng sợ, nhà vua bèn ôm Mỵ Châu lên sau yên ngựa chạy trốn về hướng Nam.

Mỵ Châu rứt lông ngỗng rải xuống đường. Nhà vua chạy đến đâu, giặc theo vết lông ngỗng rượt theo đến đó. Đến núi Mộ Dạ cụt đường, nhà vua định tự sát thì thần Kim Quy hiện lên bảo: "Giặc ngồi ngay sau lưng nhà vua đó!". Xong phim!

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu "giám sát chặt chẽ 14 ngân hàng quan trọng" (trong đó có Big 4: Agribank, Vietinbank, BIDV, Vietcombank).

Chương trình phát thanh RFI ngày 03.04.2024

 

Tôn Nữ Thu Dung - Những Ngày Của Tháng Tư

 

(Tặng Ba, người đã dạy con chữ nhân và Mẹ, người đã tập con chữ nhẫn.)

Ngày 2 tháng Tư, tôi mất Nha Trang.

Đêm trước, ba tôi không về nhà, ông ở lại nhiệm sở để đốt hồ sơ nhân viên. Mẹ bảo tôi mang Coramine và các loại thuốc Tension lên cho ông. Tôi với chiếc Cady nhỏ xíu đi trong một thành phố hoảng loạn…

Trước đó anh rể tôi đã giữ chỗ cho cả nhà trên một chiếc tàu hải quân neo ở Cảng Cầu Đá trước mặt Đội phòng thủ hải cảng. Nhưng ba tôi nói : Ba chưa đi được đâu. Ba còn nhiều việc. Con cứ lo cho gia đình con, ba sẽ đi sau… Sau đó nhiều năm anh kể: anh đã khóc như con nít, uất ức như năm 74 khi tàu anh ra gần tới Hoàng Sa thì nhận lệnh quay về. Nếu gia đình mình cùng đi thì ba đâu có chết.

Nguyễn Ngọc Chu - Chuyện quan hệ đa phương ở thôn quê

 

Tháng trước, về quê ghé thăm người bạn cũ. Sau mấy năm chưa gặp, bao chuyện theo nhau tràn về. Nhưng bị ngắt quãng bởi hai vị khách đến thăm nhà. Buột miệng mới hỏi:

- Nhà lắm khách nhỉ!

Bạn cao giọng:

- Vì nhiều khách nên tôi được dân làng đặt cho tên mới, là Ngu ông. Ví như Ngu ông bên Tàu thời xưa ấy!

Lê Xuân Nghĩa - Thế mới nói kiếm bạn thì khó, gây thù thì dễ

 

Hy Lạp quyết định sẽ gửi hàng ngàn đạn pháo tới Ukraine thông qua Cộng hòa Séc.

Chính phủ Hy Lạp đang chuẩn bị gửi một lượng lớn đạn pháo từ kho quân đội Hy Lạp đến Ukraine thông qua Cộng hòa Séc.

Đồng thời, họ cũng đang tìm kiếm sự chấp thuận của ủy ban quốc hội, về việc thông qua khoản tiền đóng góp cho Séc lên đến € 150 triệu, để mua đạn pháo gửi đến Ukraine.

Bông Lau - Mặt trận Krasnohorivka

 

Đây là một thị trấn 15 ngàn dân ở miền đông Donetsk, Ukraine. Giờ không còn gì ngoài gạch đá đổ nát hoang tàn. Nơi đây đã từng là các mái ấm thân thiết của người dân Ukraine. Giờ quân xâm lược Nga đang chiếm giữ.

Chiến tranh đã qua năm thứ ba. Liên Bang Nga vẫn chưa thắng trong cuộc “hành quân đặc biệt” đáng lý ra chỉ 72 tiếng đồng hồ. Hàng trăm ngàn thanh niên hai bên đã bỏ mạng vì tham vọng điên cuồng của Vladimir Putin.

Lý luận của Putin là không có nước Ukraine nào trên trái đất này, mà nơi đây là của người Nga. Tội ác của hắn không sao kể xiết.

Nguyễn Khiết - Cơ hội nghìn vàng?

 

Coi vậy mà không phải vậy.

Cách nay hơn hai tuần, có một gia đình nọ hỏi tôi về quảng cáo trên. Họ muốn biết rằng đây là chuyện thật hay là đùa, hay là lừa đảo.

Thật ra, đây không phải là lừa đảo hoàn toàn, và đây cũng không phải là chuyện đùa, nhưng sự thật thì không dễ ăn như vậy.

Trước hết, nói về lợi tức.

Nguyễn Hồng Lam - Chơi ngu lấy tiếng

 

Ít phút trước, nhà báo Phương Nam cho biết:

"Rồi xong, trưa nay ông Thương Tín đã phải dọn đồ đón xe về Phan Rang vì nhạc sĩ Tô Hiếu dứt khoát không chứa ổng nữa, hic.

Tô Hiếu nói sau gần hai năm sống chung nhà rất yêu quý Thương Tín, cho đến khi xảy ra sự việc bị vu khống làm ảnh hưởng nghiêm trọng uy tín, danh dự của anh. Trong khi ông Thương Tín vẫn khăng khăng cho rằng bị YouTuber dẫn dắt, và đến giờ vẫn không có YouTuber nào nhận nuôi hay giúp đỡ như thông tin trên mạng…

Lưu Trọng Văn - Cấm kêu

 

Ngày 01.04 Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng đã lập đoàn điều tra bà Nguyễn Thị Giang Hương, chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch, bị lừa 171 tỉ đồng.

Vì sao bà Giang Hương lại sợ bọn mạo danh cơ quan an ninh điều tra, để phải ói ra những 170 tỉ?

Là một chủ tịch huyện, bà Giang Hương lấy đâu ra 170 tỉ?

Chương trình phát thanh RFI ngày 02.04.2024

 

Phúc Lai - Tháng đầu tiên của năm thứ ba

 

(Vài gạch đầu dòng về cuộc xâm lược Ukraine của Nga Putox ngày 01/04/2024)

Đáng nhẽ ra bài này tôi phải viết trước đây một tuần, nhưng vì có một số nội dung chen lên trên nên tôi đành chờ đến hết tháng Ba vậy. Như vậy là tháng đầu tiên của năm thứ ba cuộc chiến tranh của Putox ở Ukraine đã hết. Bây giờ là lúc chúng ta, không phải bằng cái câu “nhìn lại” nữa mà chắc chắn là sẽ phải “nhìn đi” – nhìn về tương lai của cuộc chiến.

1. Có đúng chúng tuyên bố chiến tranh không?

Không, đó chỉ là lời thằng Peskov, nói về một “tình trạng thời chiến” nhưng gốc rễ chúng vẫn chỉ thừa nhận một “chiến dịch quân sự đặc biệt.”

Tạ Duy Anh - Những trang câm của lịch sử

 

Tuy đoạt giải Nobel năm 2015 và viết bằng tiếng Nga, Svetlana Alexievich lại bị ghét bỏ cả ở Belarus, quê hương bà, cả ở Nga.

Tất nhiên có lý do của nó.

Với bà thì "Putin không phải là một chính trị gia. Putin là một tay KGB. Và những gì ông ta làm là những cái việc khiêu khích xúi giục mà KGB vẫn làm". Còn chính quyền Belarus dưới mắt bà là "Hỗn hợp của mafia và Nhà nước Xô- viết". Bà cảm thấy bị tổn thương khi xem qua video cảnh "Những người lính Nga thiệt mạng ở Ukraina được chở về quê và được chôn bí mật, kín đáo như chôn bọn tội phạm".

Nguyễn Quang Thiều - Như đường chân trời

 

(Tưởng niệm nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, 01/04)

Trong toàn bộ lịch sử âm nhạc Việt Nam đến nay, với tôi, không có nhạc sĩ nào được nhiều người nghe và có nhu cầu nghe trong suốt một phần đời dài của mình như nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

Tôi không nói ông là nhạc sĩ tài ba nhất, nhưng tôi có thể nói ông là nhạc sĩ đã tạo ra một thuật ngữ đặc biệt: ''Nhạc Trịnh''. Chỉ cần ai đó nói ''Nhạc Trịnh'' là trong con người tôi ngập tràn giai điệu của ông.

Âm nhạc Trịnh Công Sơn đã dựng lên những vẻ đẹp của nỗi buồn kiếp người. Âm nhạc của ông đẩy người nghe đi xa mãi, xa mãi trong thế giới tâm hồn của người nghe. Với tôi, mỗi khi nghe Trịnh Công Sơn giống như một cuộc hành hương về những nơi chốn tưởng như đã bị lãng quên trong con người mình.

Liễu Hằng - Nghĩ về nhạc Trịnh

 

Nhạc Trịnh không bình dân, nhưng phổ cập đến kỳ lạ. Bởi ai cũng có thể thấy mình trong đó!

Thấy cái quay quắt của “tình ngỡ đã quên đi, nhưng lòng cố lạnh lùng”. Thấy cái cô đơn tận cùng của “người về soi bóng mình, trên tường trắng lặng câm”. Và cả cái chếnh choáng “men rượu cay, một đời tôi uống hoài”.

Trong giai điệu, nhạc Trịnh không sang trọng kiểu Văn Cao, không phong phú như Phạm Duy. Nhưng chính trên nền slow tông thứ giản đơn ấy lại chứa, đọng cả một thế giới lộng lẫy của: Thơ ca, triết lý, văn hóa, ngôn từ… Riêng ở những ca khúc da vàng, nhạc Trịnh mang một tầm vóc vĩ đại về thời cuộc, về thân phận.

Thọ Nguyễn - Tháng Tư, ám ảnh lý lịch

 

Từ bé tôi đã mang trên người một bản lý lịch « đẹp ». Ba má tôi tham gia kháng chiến chống Pháp ở Liên khu 5 rồi ra Bắc tập kết. Với bản lý lịch đó tôi có cuộc đời khá êm đẹp so với nhiều bạn bè.

Với năng lực chuyên môn của mình nhẽ ra tôi có thể làm quan to, thậm chí rất to và nếu khôn ngoan có thể hạ cánh an toàn, nhà cao cửa đẹp. Đến giờ tôi vẫn là anh thợ cần cù làm việc là do cá tính của mình chứ hoàn toàn không phải vì lý lịch.

Nếu như với tôi bản lý lịch là đôi cánh cho cuộc đời, thì đối với nhiều người Việt khác lý lịch lại là một cái gông, là một nỗi ám sảnh mỗi khi phải nghĩ đến nó. Hồi những năm 1960 ở Hà Nội tôi luôn cảm thông với những đứa trẻ bị thiệt thòi vì lý lịch « xấu ». Ví dụ như thằng Hà con ông Kỷ nhà số 8 Lê thánh Tông [1], hay thằng Min con ông Cần ở số 5 Phan Huy Chú [2], hay thằng Hùng Gã Đầu Bạc con nhà Cự Hương ở 35 Hàng Đào.