Chương trình phát thanh RFI ngày 22.06.2026

 

Hoàng Quốc Dũng - Nhân chuyện « Uôn Cup » nói chuyện bóng đá và chủ nghĩa xã hội

Tôi là dân thống kê nên cũng hay để ý đến các con số. Trong bài viết gây tranh cãi của tôi ngày 13/06/2026, có một số bình luận viên vẫn khẳng định rất hùng hồn rằng chủ nghĩa cộng sản vẫn là nhất, vẫn đang phát triển và vẫn là tương lai của nhân loại.

Có bạn còn tốt bụng khuyên tôi nên đi học thêm, đọc thêm sách báo để mở mang đầu óc. Ôi, thích quá. Ok. Tôi vốn không thích tranh luận bằng giáo điều. Tôi thích đếm.

Nhân tiện đang mùa “Uôn Cup”, tôi ngồi đếm các đội bóng đá của các nước xã hội chủ nghĩa tham dự World Cup để xem tình hình phát triển của chủ nghĩa xã hội trên sân cỏ ra sao.

Phúc Lai - Không chịu học sử!

Năm 1812, hoàng đế nước Pháp Napoleon Bonaparte dẫn quân đến trung tâm nước Nga. Dù cuộc hành binh thất bại nhưng ông ta đốt trụi thành phố này. Burnt to the ground.

Hai trăm năm sau, có một chàng trai trẻ đóng vai ông hoàng đế này trong bộ phim điện ảnh hài hước có tên là "Rzhevsky chống lại Napoleon" (tiếng Nga: Ржевский против Наполеона, tên tiếng Anh: Rzhevsky Versus Napoleon hoặc Corporal vs. Napoleon). Chàng trai đó là Zelenskyy.

Bộ phim được chính thức công chiếu vào tháng 1 năm 2012, vốn là một dự án điện ảnh hài hợp tác giữa Nga và Ukraine thời bấy giờ, do đạo diễn Maryus Vaysberg thực hiện.

Nguyễn Đình Bổn - Ký ức lịch sử mỗi dân tộc là khác nhau!

Sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước Huân chương Đại bàng Trắng (Order of the White Eagle) của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vì tranh cãi lịch sử liên quan đến lực lượng UPA thời Thế chiến II, nhiều lãnh đạo và cựu lãnh đạo Ukraine đã tuyên bố trả lại các phần thưởng do Ba Lan trao tặng để phản đối quyết định này.

Những người được các hãng tin quốc tế xác nhận đã trả lại gồm:

- Volodymyr Zelenskyy trả lại Huân chương Đại bàng Trắng.

Ba cựu tổng thống Ukraine:

Nguyễn Thông - Các bạn tôi bên ấy (2)

Đối với người Sài Gòn, đọc báo đã thành thói quen. Tôi chưa thấy ở đâu người ta mê đọc báo như dân thành phố này. Ngay cả những năm tháng, những lúc khổ cực, khó khăn, thiếu thốn nhất, người ta vẫn dành chút tiền bạc cắc ít ỏi mua báo để đọc.

Mà họ là ai? Không chỉ các thầy cô giáo, công nhân viên lao động, mà cả anh đạp xích lô, ông thợ sửa xe lề đường, những bà bán hàng rau cá thịt trái cây quần áo đồ ăn thức uống ngoài chợ, đám sinh viên lúc nào cũng thiếu tiền, v.v.. đều dán mắt vào tờ báo khi hơi rảnh.

Chính những ông bà cán bộ, những vị lãnh đạo có tiêu chuẩn được phát báo, cấp báo miễn phí, không chỉ một tờ mà vài ba tờ, lại là đối tượng lười đọc báo nhất. Tôi từng chứng kiến mấy bà ve chai mua được cả gánh báo còn nguyên đai nguyên kiện, có lẽ chúng được xếp vào tủ, ngăn kéo cho kín đáo, cuối tháng thanh lý một lần.

Nguyễn Thông - Các bạn tôi bên ấy (1)

Tên bài này được nhại theo tác phẩm của cụ Nguyên Ngọc, “Các bạn tôi ở trên ấy”. Trên ấy tức trên Tây Nguyên, ở Tây Nguyên. Cụ Nguyên Ngọc đã dành những phần đời đẹp nhất của mình cho Tây Nguyên.

Đó là cuốn sách hay, cực hay, tầm Nguyên Ngọc. Tôi đã đọc đi đọc lại biết bao lần không chán, thậm chí bảo thằng con (không chịu đọc sách), nếu tủ sách nhà mình bị cháy (phỉ phui cái miệng), tao sẽ chạy cuốn này trước. Nó cười hì hì. Người như nó thời nay nhiều lắm.

Nhân đây tôi nói thêm về cách gọi tên tác phẩm. Mỗi cuốn sách, mỗi bài báo... đều có tên, nói nôm na kiểu tây là tít (titre, title). 

Ngọc Vinh - Một loạt "báo chí cách mạng" được cách mạng cho an nghỉ

Hôm nay ngày nhà báo 21-6, đọc tút này của nhà báo đại ca Đoàn Khắc Xuyên mà mắc cười (ảnh). Anh chơi chữ khá hay và hóm hỉnh.

Cuối năm 1989, khi tôi về báo Tuổi Trẻ, anh Xuyên đang làm phó tổng thư ký tòa soạn. Trước khi in báo, anh là người biên tập lại các phóng sự của tôi sau khi nó qua tay của trưởng ban chính trị-xã hội, sếp trực tiếp của tôi.

Hai cuốn sách phóng sự (Sáng tối phận người và Đảo gió hú) của tôi cũng nhờ anh viết lời giới thiệu.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 21.06.2026

Tin sáng

1. Đành phải đưa tin rất buồn vào cái sáng tươi hồng này: Một vụ án mạng kinh hoàng ở Việt Yên, Bắc Ninh khiến 4 người chết: "Phong tỏa hiện trường vụ án mạng làm 4 người chết ở Bắc Ninh"- Nghi phạm, thủ phạm cũng đã chết.

Kinh hoàng quá, và xin chia buồn tới gia đình, với cả xã hội, vì đã để xảy ra những việc buồn thế.

2. "Công bố 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí"- Nhà cháu, cho tới giờ, trừ mấy ca khúc bạn bè dùng AI phổ nhạc thơ mình, vài cái ảnh cũng bạn bè dùng AI chế, hoàn toàn chưa đụng đến con Ây Ai xinh đẹp này hihi. Nó ngược hẳn với thái độ xông xáo, tò mò và cả tiên phong khi sử dụng máy tính và mạng đời đầu ngày xưa. Đơn giản vì thấy chưa cần, lúc nào cần thì nghiên cứu hihi. Có thể là... 30 năm nữa.

3. "Hôm nay 21.6 là ngày của Cha 2026, trùng với 2 ngày đặc biệt ở Việt Nam"- Là ngày hạ chí và nhà báo. Gờm, tưởng gì đặc biệt lắm, ví dụ, mỗi người dân được tặng 5 ngàn đô để thức xem bóng đá hihi.

Hoàng Tư Giang - Những đường link 404 và ký ức của một quốc gia

Tôi đặt vấn đề dưới đây với tinh thần rất trách nhiệm, thiết tha:

Trong gần 30 năm làm báo, tôi đã có cơ hội làm việc ở nhiều tòa soạn khác nhau, trong đó có những tờ báo đã không còn tồn tại.

Tôi từng có hàng trăm bài viết đăng trên Sài Gòn Tiếp Thị. Khi tờ báo dừng hoạt động và website không còn tồn tại, phần lớn những bài báo ấy cũng biến mất khỏi không gian mạng. Đến hôm nay, tôi vẫn tiếc vì ngày đó đã không lưu lại chúng một cách đầy đủ.

Lưu Trọng Văn - Một kỷ niệm buồn khó quên đời nhà báo với Lý Quý Chung

Gã nhớ đó là một sáng năm 2002, gã bước vào phòng của Lý Quý Chung, thư ký tòa soạn tạp chí Kiến thức Gia đình, số 58 Nguyễn Bỉnh Khiêm. Chuyện linh tinh về báo chí, bóng đá rồi các cô người mẫu.

Lý Quý Chung vốn đẹp trai, hào hoa phong nhã lại là nhà báo nổi tiếng nên được nhiều cô, nhiều em xinh đẹp đeo đuổi. Chuyện đang hấp dẫn về Trịnh Công Sơn và các người đẹp thì có tiếng gõ cửa.

Bước vào là Lê Nam Sơn, tổng biên tập báo Nông nghiệp Việt Nam, báo mẹ của tạp chí Kiến thức Gia đình. Sơn là người mời gã về lo nội dung cho tạp chí khá ăn khách này. Trước khi có lời mời Sơn đã thăm dò kỹ về gã và xuống nhà gã ở Nhà Bè để coi về phong thủy. 

Nguyễn Thông - Thần tượng

Vụ một cuốn sách bị thu hồi, nhà xuất bản bị phạt nặng (còn tác giả, cơ quan chủ quản nhà xuất bản, cơ quan cấp trên xét duyệt xuất bản vẫn chưa biết sẽ như thế nào) khiến người ta bàn tán, dè chừng.

Ông hàng xóm nhà tôi chua chát bảo, thành công của họ ở chỗ làm cho con người ta, dù là người tốt, đã sợ hãi, an phận, yếm thế.

Một vị phó giáo sư trực tính nhận xét ngắn gọn về cuốn sách: "Nịnh không nên đời cũng bị hạch tội. Sướng chửa". Không nên đời có nghĩa là làm không ra trò, vụng về, thô thiển.

Chương trình phát thanh RFI ngày 21.06.2026

 

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 19/06/2026

 

1. BUNG NÓC !

Ngày hôm nay làm gì còn chuyện gì nữa ngoài BUNG NẮP ! Tràn ngập cõi mạng là hình ảnh cái nóc bồn chứa dầu bay lên như một cái đĩa bay, một cái vung khổng lồ của nồi áp suất Liên Xô trứ danh.

Vậy mục tiêu cụ thể là gì ?  Là nhà máy lọc dầu Mátxcơva mang tên Kapotnya. Kapotnya là nhà máy cung cấp tới 40 % lượng xăng dầu cho toàn bộ thủ đô nước Nga. Nếu tôi nhớ không nhầm, cách đây khoảng 2 ngày (cần kiểm tra lại thời gian) nó đã bị tấn công một lần vào tháp ngưng tụ, và vẫn chưa thể đi vào hoạt động trở lại : Nó không thể lọc dầu thô thành xăng thương phẩm được nữa.

Tuy nhiên, hệ thống bồn chứa khổng lồ tại đây thì vẫn nguyên vẹn. Trong bối cảnh các kho dầu vùng từ biên giới đến cận trung tâm liên tục bị đe dọa và tấn công, Nga buộc phải biến các bồn chứa của nhà máy Kapotnya này thành một kho trung chuyển và lưu trữ xăng dầu thành phẩm quy mô lớn.

Nguyễn Đình Bổn – Zelensky, Giấc mơ và Hiện thực !

 

Vào tháng 3 năm 2025, tạp chí Time công bố ảnh ông Zelensky đứng trong văn phòng trước bức tranh có tên Dream. Hình ảnh Điện Kremlin cùng lăng Lênin bốc cháy phía sau tổng thống Ukraine đã gây phản ứng mạnh tại Nga và thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế.

Theo phóng sự của Time, bức tranh treo trong một căn phòng nhỏ phía sau văn phòng (phòng ngủ nhỏ, giường đơn, giống như phòng ngủ kết hợp làm việc thời chiến). Zelensky đã chọn treo nó cùng một số bức tranh khác tượng trưng cho “chiến thắng”.

“Dream” (Giấc mơ), do họa sĩ Georgia Sandro Antadze (Gruzia) vẽ năm 2022. Nó miêu tả Điện Kremlin và Lăng Lenin chìm trong biển lửa. Zelensky gọi đây là bức tranh yêu thích nhất trong bộ sưu tập, và ông nói “Mỗi bức đều nói về chiến thắng”. Thực ra bức tranh đã xuất hiện trong bài phát biểu Năm mới của ông năm 2023 nhưng khi đó chưa được để ý.

Lê Xuân Nghĩa - Ukraine nhanh chóng bắt kịp triết lý của người Israel

 

Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov phát biểu : “Nền tảng của chiến thắng tương lai của chúng ta là đổi mới và công nghệ, bởi vì chúng ta không có nhiều nhân sự như Nga.

Chúng ta cần tìm ra các cách tiếp cận bất đối xứng để đánh bại họ. Chúng ta đã tìm thấy nhiều giải pháp rồi và sẽ tiếp tục tìm thêm mỗi ngày.”

Federov cũng cho biết : “Không quốc gia nào trên thế giới có thể tưởng tượng cách tiêu diệt 30 đến 35 nghìn người Nga trên chiến trường mỗi tháng.

Bông Lau – Kéo màn

 

Khi tên của ngài Đại Giáo Chủ được tháo gỡ khỏi tòa nhà vào tối khuya thứ Sáu hoặc sáng thứ Bảy thì ít người thấy được vì công nhân đã dùng một tấm màn lớn che kín. Có một phóng viên may mắn đến gần lén nhìn vào khe hở giữa màn chắn và bức tường thì mới biết hàng chữ tên của ngài đã biến mất.

Vậy hỏng biết đứa nào đã ra cái lịnh ngớ ngẩn silly đó ?

Làm liên tưởng đến những vụ tai nại xe hơi hay án mạng có người chết thì nhân viên công lực thường dùng các tấm bạt che kín để quần chúng hỏng thấy cảnh người chết rùng rợn được chở đi. Hoặc mấy vụ tội phạm bị áp giải cũng được che kín để quần chúng hỏng thấy mặt hung thủ. Một cách bảo vệ nhân phẩm của tội phạm dù chúng chẳng còn nhân phẩm gì ráo.

Hoàng Tư Giang – Khủng hoảng của ngành truyền thông

 

Đọc nghiên cứu về báo chí ở Mỹ và châu Âu, tôi khá bất ngờ trước quy mô của cuộc khủng hoảng mà ngành báo chí đang phải đối mặt.

Theo báo cáo State of Local News 2025 của Đại học Northwestern, năm 2005 nước Mỹ có 7.325 tờ báo địa phương. Hai mươi năm sau, con số này chỉ còn 4.490, tức gần 2.835 tờ báo đã biến mất, tương đương khoảng 40 % tổng số báo địa phương. Chỉ trong 14 tháng gần nhất, thêm 136 tờ báo đóng cửa hoặc sáp nhập.

Hiện nay, 213 quận của Mỹ không còn bất kỳ nguồn tin địa phương nào và hơn 1.500 quận chỉ còn một nguồn tin duy nhất. Gần 50 triệu người Mỹ đang sống trong những khu vực được gọi là "sa mạc tin tức" (news deserts), nơi việc tiếp cận các nguồn thông tin địa phương đáng tin cậy ngày càng trở nên khó khăn.

Liễu Hằng – Những lời chia tay tháng Sáu

 

“Sắp tới tính làm gì ?” là câu hỏi buồn mà các “cựu nhà báo” liên tục phải nghe trong thời gian gần đây.

Sự thích ứng không dễ dàng. Làm YouTuber ư ? Khó mà cạnh tranh lại cách tạo trend rất đời của các “ngôi sao mạng xã hội” !

Làm truyền thông ư ? Không dễ ! Tư duy của dân báo chí là tin bài, còn dân làm truyền thông thiên về quảng cáo, xây dựng hình ảnh, xử lý sự cố… Mục đích một bên là thông tin, một bên là thương mại.

Hoàng Linh – Vài lời khuyên

 

Tâm sự của người viết báo « tuột xích » nhiều năm sống bằng guồng quay nghiệt ngã của xe ôm công nghệ :

- Hãy quên mình là ai, đã từng là ai. Bạn bị đá văng ra khỏi những cao ốc tráng lệ tòa soạn có đau bằng ông Vương Đình Huệ, Võ Văn Thưởng, Nguyễn Xuân Phúc...khi rời cung đình không ?

- Hãy tập dạ, thưa, cúi mình...kể cả với những đồng tiền nhỏ của khách, cái thời ngạo mạn, bố láo trước các doanh nghiệp đã qua rồi.

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 20.06.2026

 

Tin sáng

1. Nhà cháu xin lỗi Mỹ vì đã... coi thường bóng đá nước này. Tối qua, Mỹ đã thắng trận thứ hai trước Úc, chính thức giành vé vào vòng trong. Hiện nhà cháu đang vừa điểm tin vừa xem trận Scotland - Maroc.

Trên sân các cổ động viên đang đồng loạt đứng lên vỗ tay tưởng niệm một cổ động viên nước mình tử vong khi xem World Cup, dưới sân vẫn đá. Kết thúc Maroc thắng 1-0. Liên quan : "Hakimi nhận trát hầu tòa trước giờ đấu Scotland"- Anh này bị kết tội hiếp dâm. Và nếu thua, sẽ bị án 15 năm.

Lúc 7h30 là trận Brazin- Haiti, đoán được kết quả rồi nên sau đây nhà cháu sẽ vẫn đi ăn sáng, cà phê.

2. "Khởi tố mẹ kế bạo hành con riêng đến tử vong"- tất nhiên là phải khởi tố rồi. Vấn đề là đã có nhiều vụ như này, có vụ mẹ kế bị tử hình, mà bỏn vẫn không sợ. Mà đa phần các bà mẹ kế này đều trẻ. Trẻ mà ác quá.