jeudi 8 février 2024

Đặng Chương Ngạn - Mẹ ơi hoa cúc, hoa mai nở rồi…

 

Ông ch vườn sao bun vy

Nghe câu ca xuân, nước mt rơi

Người ơi, người xin đng hát

Đng hát câu "Hoa mai đã n ri!"

Lâm Bình Duy Nhiên - Dépassé

 

Nuit Incolore, tên thật là Théo Marclay, sinh năm 2001 tại Việt Nam. Anh được một cặp vợ chồng người Thụy Sĩ nhận làm con nuôi lúc chỉ tròn 5 tháng tuổi.

Cùng cha mẹ, Théo lớn lên tại làng Fully thuộc bang Valais. Cha mẹ anh có một cửa hàng bán nhạc cụ nên từ bé, Théo đã được đắm chìm trong thế giới âm nhạc và đã theo học đàn piano tại Nhạc viện.

Năm 2020, khi đang là sinh viên trường Đại học Fribourg thì đại dịch Covid ập đến khiến Thụy Sĩ rơi vào tình trạng bán giãn cách. Théo một mình trong căn phòng ký túc xá chỉ rộng khoảng 15 mét vuông, không giảng đường, không bạn bè, không hoạt động âm nhạc… Chính trong bối cảnh ấy, Théo đã sáng tác nhạc phẩm Dépassé. Anh làm việc một cách miệt mài, mỗi đêm từ 22 giờ đến 4 giờ sáng.

Chương trình phát thanh RFI ngày 08.02.2024


 

mercredi 7 février 2024

Phúc Lai - Vài gạch đầu dòng về cuộc xâm lược Ukraine của Nga Putox ngày 07/02/2024

1. Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky đã đến Robotyne

Ông đã đến thăm các vị trí của quân đội Ukraine ở Robotyne, Zaporozhia vào ngày 4 tháng 2 và viết trên Telegram của mình : “Vùng Zaporozhia. Robotyne. Vị trí của lữ đoàn cơ giới số 65. Tôi đã nói chuyện với những người lính lực lượng phòng thủ, cảm ơn họ và trao cho họ những giải thưởng cấp nhà nước”.

Theo tổng thống, thật vinh dự khi ông được có mặt ở đây ngày hôm nay để động viên và khen thưởng các binh sĩ. “Họ có một nhiệm vụ khó khăn và mang tính quyết định trên vai – đẩy lùi kẻ thù và bảo vệ Ukraine. Chúng tôi tự hào về những người lính của mình, chúng tôi cảm ơn tất cả mọi người!” Zelenskyy nói thêm.

Bình loạn : Cho đến hôm nay, sau hơn một tuần xuất hiện của những đồn đoán về việc “cho nghỉ,” Tổng tư lệnh Zaluzhnyi vẫn tại vị, trong khi đó thì Zelenskyy đi thăm chiến trường.

Ngô Nhân Dụng - Bao giờ ngưng chiến ở Dải Gaza?

 

Trong khi các giải pháp chính trị trên được tiến hành, quân đội Israel và quân Hamas có thể sẽ tiến đến ngưng bắn, dù chỉ dự trù trong vòng mấy tháng.

Chiến tranh có thể ngưng khi hai bên đều quá mệt mỏi và bên nào cũng có thể tuyên bố mình chiến thắng. Cuộc chiến ở Dải Gaza đang bước vào tình trạng này. Sau ba tháng tấn công quân Hamas, quân đội Israel cần nghỉ ngơi, dành sức đề phòng mặt Bắc khi đưa dân tị nạn từ vùng biên giới với Lebanon trở về, dù quân Hezbollah vẫn đe dọa thường xuyên.

Dân Palestine và quân Hamas chắc chắn muốn được nghỉ sau khi 27.585 người thiệt mạng, con số do bộ Y tế của họ đưa ra. Yahya Sinwar, thủ lãnh quân Hamas ở Gaza, mới tuyên bố muốn ngưng bắn. Ông có thể tuyên bố chiến thắng vì vẫn sống sót sau khi quân đội Israel truy lùng suốt mấy tháng trời.

Lưu Trọng Văn - Dân nào thưa tướng Tô Lâm


Theo báo Tuổi Trẻ, trên một diễn đàn mới đây:

“Bộ trưởng Tô Lâm đề nghị công an các đơn vị, địa phương cần hết sức coi trọng bài học "dân là gốc", nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là cội nguồn sức mạnh trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Cần tô thắm hình ảnh, lan tỏa các tấm gương điển hình của người chiến sĩ công an gắn bó máu thịt với nhân dân, "trọng dân, gần dân, tin dân, hiểu dân, nói dân hiểu, làm dân tin", là "những người bạn của nhân dân", góp phần thực hiện phương châm "ý Đảng hòa quyện với lòng dân".”

Nguyễn Văn Tuấn - Nghe lại những khúc ca xuân

 

Những ngày này ở Việt Nam những ca khúc xuân vang lên khắp hang cùng ngõ hẻm, làm cho mình dù đang rất bận việc mà lòng cũng rộn ràng. 

Mùa xuân. Chỉ hai chữ đó cũng đủ gợi cho chúng ta một sự mới mẻ và tươi trẻ. Ba ngày Tết đánh dấu một sự khởi đầu mới, một trang sử mới, một tuổi mới. Có lẽ chính vì vậy mà mùa xuân và ngày Tết là cảm hứng của biết bao sáng tác thơ, văn và nhạc.

Nhưng tôi có cảm giác những sáng tác về xuân thời trước 1975 có sức sống rất mãnh liệt so với những ca khúc sau này. Có những ca khúc đã được viết ra từ những 60-70 năm trước mà tới nay vẫn còn được yêu chuộng khi mỗi dịp xuân về.

Nguyễn Ngọc Chính - Năm mới chúc nhau

 

“Lẳng lặng mà nghe nó chúc nhau

Chúc nhau trăm tuổi bạc đầu râu.

Phen này ông quyết đi buôn cối,

Thiên hạ bao nhiêu đứa giã trầu.

Dung Mèo - Tết đi mua vạn thọ, xin đừng trả giá

 

Chị em mình lớn lên với ký ức hơn mười năm trồng bông vạn thọ bán mỗi dịp trước Tết.

Nhiều năm rồi không làm nghề này nữa, nhưng cứ đến gần Tết, vào thời điểm này mỗi năm, miễn nhìn thấy khóm khóm bông vạn thọ người ta bày ra vỉa hè hoặc vườn hoa bán là lòng thấy thắt thắt, mắt cay cay.

Cha mình gieo hạt trước Tết hai tháng mấy. Rồi khi hạt nảy mầm đợi cứng cáp sẽ bứng ra chậu riêng. Hồi đó không có chậu nhựa màu đỏ màu đen như bây giờ mà là chậu đan xéo bằng tre, rồi lấy bọc mủ lót đáy chậu, quai bọc móc ra bên ngoài, sau đó đổ đất và trồng bông vào rồi chăm sóc trên những chậu đó.

Tiểu Vũ - Bô chừ mi dề…

 

Dân Quảng Nam - Đà Nẵng mình có một thói quen cực kỳ xấu cần bỏ gấp.

Cận tết ngày mô cũng liên tục điện thoại nhắn tin hỏi: "Bao giờ mi về?", "Hăm mấy mi dề?", "Răng bữa ni chưa dề?", "Chắc làm ăn không ra chi nên bữa ni chưa dề", "Mấy đứa dề hết trơn rồi, chỉ có mình mi là chưa về"...

Nhưng về quê rồi cũng chưa yên đâu, vì chắc chắn sẽ bị một loạt câu hỏi khác, trong đó phổ biến nhất là những câu: “Mi dề hồi mô rứa?”, “Răng dề sớm rứa?”, “Làm ăn có ra chi hông mà bữa ni đã dề rồi?", "Coi bộ năm ni trớt quớt mới dề sớm chứ người ta 28-29 mới về"...

Chương trình phát thanh RFI ngày 07.02.2024


 

mardi 6 février 2024

Trần Nhương - Buồn lòng chữ Việt hồn Tầu

Cứ đến dịp tết nhất hoặc Trung thu thì Hà Nội và các thành phố, làng quê, đền chùa miếu mạo cả nước lại đỏ ối những đèn lồng, tờ phướn, bao lì xì, các hình trang trí linh vật ghi chữ Việt nào là Phúc Lộc Thọ, An Khang Thịnh Vượng, Chúc Mừng Năm Mới…nhưng hồn cốt lại Tầu đặc sệt.

Từ hình ảnh, đường nét đến màu sắc đậm đặc văn hóa Tầu. Người Việt chúng ta bao năm không thích có chữ tượng hình (chữ Hán) thì các doanh nghiệp Tầu in chữ Việt. Dân ta cứ tưởng đó là của Việt, các nhà quản lý và cả các tăng ni cũng coi đó là thuần Việt.

Bên Tầu họ biết thị hiếu của dân Việt nên thay đổi mẫu mã liên tục, viết chữ Việt đổ vào Việt Nam mà không có bất cứ trở ngại nào. Sự xâm lăng văn hóa của họ là có chủ đích, có bảo trợ của chính quyền họ.

Dương Kiều – Hương vị ngày Tết (3)

 

Kỳ 3: NHỚ BÁNH TÉT XƯA...

Lúc còn nhỏ, tôi nhớ má tôi năm nào cũng gói bánh tét để ăn dần mấy ngày Tết, một thói quen mà bây giờ khó có thể tìm lại khi các anh chị em tôi mỗi người đều có một gia đình riêng.

Ngoài bánh tráng, bánh phồng, dưa hấu trong mấy ngày Tết, chỉ có bánh tét là giữ được khá lâu mà không bị hư.

*&*

Năm nào nhà tôi cũng chộn rộn vì lo gói bánh tét. Trước tiên là phải đi tìm cây lát ở bờ ao hay mé sông. Đó là loại lát có ba cạnh tròn trịa, bóng lưỡng. Còn có một loại lát cũng ba cạnh nhô ra, loại này không thể dùng để cột đồ vì nó dễ bị đứt.

Dương Kiều – Hương vị ngày Tết (2)

 

Kỳ 2: KHỔ QUA CÓ HẾT ĐẮNG ?

Gần Tết tôi thấy khổ qua rẻ nên mua mấy ký về làm món chay để ăn dần mấy ngày Tết ngán thịt cá. Món này được chế biến làm giảm bớt vị đắng của loại rau củ này.

*&*

Khổ qua còn có tên là mướp đắng. Ở Gò Công từ nhỏ tới lớn, tôi chỉ nghe gọi là "ổ qua", tuy vậy để thống nhất cách gọi tôi nghĩ nên gọi nó là "khổ qua", chắc là ai cũng biết như từng thưởng thức cái vị đắng đặc biệt của nó mỗi khi Tết đến.

"Chừng nào ớt ngọt như đường

Khổ qua hết đắng, đạo cang thường hết thương"

Dương Kiều – Hương vị ngày Tết (1)

 

Kỳ 1: LẠI MỘT MÙA KIỆU TẾT

Mười mấy năm nay tôi hay làm kiệu tết cho người quen thay vì biếu xén bánh trái ngoài tiệm. Không biết ăn ra sao mà năm nào gần đến tết gặp tôi, mọi người hay hỏi: "Tết năm nay có làm kiệu không?"

Dù có năm tôi mệt mỏi vì đủ thứ chuyện trong nhà định ngưng làm kiệu tết, vậy mà sau đó tôi bị mấy bà bán kiệu dụ dỗ và tôi lại làm.

*&*

Làm kiệu có nhiều cách khác nhau nhưng khâu thành phẩm cuối cùng đều giống nhau, và tôi đã chọn cách làm riêng của mình.

Mai Bá Kiếm - "Bạn trai tin đồn": Danh từ ghép nghe chói tai

 

Đọc bài "Bạn trai tin đồn của Ngọc Trinh: Em cũng ăn năn và xin lỗi tại tòa... cảm ơn mọi người đã mở lòng", tôi thấy chủ ngữ của tựa bài ẩn danh.

Đọc hết "sapô" mới biết chủ ngữ là "bạn trai tin đồn của Ngọc Trinh". Đọc đoạn thứ ba, mới hay "bạn trai tin đồn" của Ngọc Trinh là bác sĩ Cao Hữu Thịnh!

"Bạn trai tin đồn" là danh từ ghép giữa hai danh từ: "bạn trai" (boyfriend) và "tin đồn" (rumour), vừa tối nghĩa vừa chói tai. "Bạn trai tin đồn" là kiểu dịch tiếng bồi, bắt chước cách ghép hai danh từ như: nam cảnh sát (policeman), người đưa thư (postman), tài xế taxi (taxi-driver), nước trái cây (fruit juice)...

Hoàng Nguyên Vũ - Tệ nạn “chữa lành”, tệ nạn “học sang chảnh”

Chưa bao giờ chữ “chữa lành” bị nói nhiều, thuyết giảng nhiều và đưa ra mua bán nhiều như bây giờ. Trong khi đó, không ít kẻ đi “chữa lành”, đi mua bán các lớp học “chữa lành” thì tâm hồn và nhân cách rách như tổ đỉa.

Và “chữa lành”, một khái niệm đẹp, bỗng trở thành tệ nạn.

Bạn đang đau buồn, đang gặp nhiều bất trắc trong cuộc sống, đang khá bất ổn trong một số mặt, cần một sự chia sẻ, đột nhiên, thành con mồi, bị lùa vào các lớp học hàng chục triệu đồng, để “chữa lành”

Nguyễn Thông - Chuyện lương thực, gạo (5)

 

Như đã nói trong bài trước, suốt thời gian dài mấy chục năm ở miền Bắc, bảng xếp hạng “ngũ cốc” (năm thứ được coi là lương thực chính chứ không hẳn chỉ là hạt) gồm có lúa, ngô, khoai, sắn, đỗ (đậu).

Có những đận, hai loại củ là khoai và sắn còn đánh bạt cả gạo trong bữa cơm gia đình. Bao nhiêu thóc gạo làm ra, chính quyền dồn hết cho chiến trường để nuôi lính, "thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người".

Trên đài Tiếng nói Việt Nam ngày nào cũng ra rả "Hạt thóc là hạt thóc vàng, nuôi chiến sĩ, thóc lên đường. Thóc thêm nhiều, thêm chiến thắng. Đồng thâm canh, lúa ngô nhiều là ta thắng to. A, chuyển thóc về kho, xóm làng làm xong nghĩa vụ, thêm thắm tình tiền tuyến hậu phương. Thóc ra đi, ta thỏa tình hậu phương. Thóc lên xe, ta mở đường hành quân" (Đỗ Nhuận).

Chương trình phát thanh RFI ngày 06.02.2024


 

lundi 5 février 2024

Nguyễn Đông Thức - Những tấm hình kỷ niệm phim “Ngọc trong đá”

 

Truyện dài “Ngọc trong đá” được Nhà xuất bản Trẻ xuất bản Tháng 3-1986, kỷ niệm 10 năm thành lập Lực lượng Thanh niên Xung phong Thành phố. Đây cũng là truyện dài đầu tiên Nhà xuất bản này làm, khi được tách ra từ Nhà xuất bản Măng Non.

Truyện tạo được tiếng vang nên đã lọt vào tầm ngắm của vài hãng phim. Hãng phim Nguyễn Đinh Chiểu với đạo diễn Lê Mộng Hoàng tới đặt vấn đề đầu tiên. Dĩ nhiên là tôi rất hoan hỉ.

Lúc đó thủ tục làm phim rất khó khăn. Kịch bản phải được đưa ra Bộ Văn hóa duyệt. Ông Thứ trường Nguyễn Đình Quang (ông này học vị giáo sư tiến sĩ, học bên Tàu rồi bên Đông Đức về, từng là đạo diễn sân khấu, nhà viết kịch, nhà nghiên cứu lý luận sân khấu…). Đọc xong, trong đợt vào Nam công tác ông cho gọi tôi và ông đạo diễn tới Văn phòng 2 của Bộ: