Virus corona : Nhiều điểm du lịch Việt Nam ngưng đón khách Trung Quốc

Thứ trưởng Y tế Việt Nam Nguyễn Trường Sơn (P) nói chuyện với một người tại khu vực cách ly của một bệnh viện ở Thành phố Hồ Chí Minh, nơi có hai người Trung Quốc nhiễm virus corona. Ảnh chụp ngày 23/01/2020.

Đăng ngày: 29/01/2020 - 16:25

Tại Việt Nam hôm nay 29/01/2020 ngoài hai cha con người Trung Quốc được xác nhận bị nhiễm virus corona mới, ở bệnh viện Đà Nẵng hiện còn 28 trường hợp nghi ngờ nhiễm bệnh đang được theo dõi. Đa số các doanh nghiệp chuyên đón khách Trung Quốc ở Khánh Hòa đã tạm ngừng hoạt động từ hôm qua.  

Trả lời RFI Việt ngữ, ông Nguyễn Văn Mỹ, chủ tịch hội đồng thành viên công ty du lịch Lửa Việt cho biết thêm về tình hình :

Virus corona đang phát triển rất là chóng mặt, có vẻ rất khó kiểm soát. Việt Nam là nước gần gũi không chỉ về địa lý mà còn về chính trị cho nên ngoài Trung Quốc ra, chắc chắn Việt Nam phải chịu thiệt hại nặng nề nhất. Bởi vì lượng khách Trung Quốc vào Việt Nam chiếm đến 30%. Ngoài khách du lịch, còn rất đông những người Trung Quốc làm ăn ở đây nữa, cho nên biến động này sẽ hơi căng.

Tây Tạng : Hạ viện Mỹ thông qua dự luật bảo vệ Đạt Lai Lạt Ma

Lãnh đạo tinh thần Tây Tạng Đạt Lai Lạt Ma (G) trong một buổi thuyết giảng ở Bodhgaya, Ấn Độ, ngày 04/01/2020.

Đăng ngày: 29/01/2020 - 13:05

Hạ viện Hoa Kỳ hôm 28/01/2020 đã thông qua dự luật trừng phạt những quan chức Trung Quốc can thiệp vào việc chọn lựa người thay thế Đạt Lai Lạt Ma, nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng 85 tuổi được cho là sẽ luân hồi sang kiếp khác.  

Chính quyền Mỹ có thể phong tỏa tài sản và cấm nhập cảnh tất cả các quan chức Trung Quốc nào tìm cách nhận diện và đưa lên ngôi một Đạt Lai Lạt Ma mới do chính quyền Bắc Kinh chọn lưa, sau khi thủ lãnh tinh thần Tây Tạng qua đời. 

Dự luật này còn phải được Thượng viện chấp thuận, và thượng nghị sĩ Cộng Hòa Marco Rubio - vốn nhiều ảnh hưởng ở Thượng viện, đã từng vận động thành công luật nhân quyền Hồng Kông - hứa sẽ ủng hộ. Sau đó sẽ được trình lên tổng thống Donald Trump để phê chuẩn. 

Tin vắn 29.01.2020

Chiến hạm Mỹ USS Montgomery (LCS-8) tuần tra gần Đá Chữ Thập ngày 25/01/2020.

(Bloomberg) – Trung Quốc cáo buộc Hoa Kỳ có « ý đồ xấu » trên Biển Đông

 

Một phát ngôn viên quân đội Trung Quốc tố cáo việc Hoa Kỳ điều chiến hạm USS Montgomery (LCS-8) đi qua Đá Chữ Thập hôm 25/1, ngay trong dịp Tết cổ truyền là hành động với « ý đồ xấu », « cố tình khiêu khích » ; đồng thời tái khẳng định « chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc tại Biển Đông và các đảo ». 

Hôm nay 29/01/2020 phát ngôn viên Đệ thất Hạm đội Hoa Kỳ tuyên bố bất kỳ tàu nào, quân sự hay dân sự, đều có thể « đi qua vô hại ».

Virus corona : Trung Quốc chỉ mới học được phân nửa bài học từ dịch SARS

Sản xuất khẩu trang y tế tại Hàng Châu ngày 20/01/2020. Ảnh AFP

(Le Monde 28/01/2020) Mười bảy năm sau đại dịch SARS đã giết hại 774 trong số 8.000 người bị nhiễm bệnh từ 2002 đến 2003, một loại virus corona mới đặt Trung Quốc trước thách thức.

Trước mắt gây chết người ít hơn con virus trước, dù vẫn cao hơn dịch cúm, virus corona mới có thể lây nhiễm từ những người chưa thấy có triệu chứng. Thời gian ủ bệnh của 2019-nCoV trung bình 12 ngày, theo giải thích của giám đốc ủy ban y tế quốc gia Trung Quốc hôm Chủ nhật 26/1. 

Ông Mã Hiểu Vĩ (Ma Xiaowei) cũng cảnh báo rằng con virus « ngày càng dễ lây nhiễm hơn ». Ông thú nhận « khó khăn ngày càng tăng lên trong việc kiểm soát bệnh dịch », nhấn mạnh « nguy cơ biến thể của virus ».

Virus corona: Ăn thịt thú rừng, coi chừng rước dịch bệnh

Giải phẫu dơi tại Trung tâm nghiên cứu y khoa Franceville (Gabon). Động vật hoang dã này là vật chủ của nhiều loại virus, nhưng là món ăn ưa thích tại Trung Quốc.

Đăng ngày: 28/01/2020 - 08:21

Cách đây 17 năm, virus SARS do thú hoang truyền đi đã cho thấy rõ sự nguy hiểm của việc ăn thịt các loại động vật hoang dã. Việc xuất hiện loại virus corona mới tại Trung Quốc chứng tỏ thói quen ăn thịt rừng vẫn phổ biến, và là nguy cơ ngày càng tăng đe dọa sức khỏe con người.  

Cũng giống như SARS (hội chứng hô hấp cấp tính nặng), virus corona mới - cho đến ngày 27/01/2020 đã làm 81 người chết và 2.835 người bị nhiễm bệnh - có nguyên nhân từ các loại thú hoang được bán làm thức ăn cho người. 

1,7 triệu loài virus chưa được nhận diện trong thú hoang

Cho dù xuất xứ dịch bệnh chưa được kết luận, nhưng cơ quan y tế Trung Quốc khẳng định đó là từ các động vật hoang dã được buôn bán bất hợp pháp tại chợ Hoa Nam ở Vũ Hán. Chợ này bán đủ loại thú rừng còn sống, từ chuột, chó sói cho đến kỳ nhông khổng lồ. Mãi đến Chủ nhật 26/01/2020, Bắc Kinh mới loan báo tạm cấm bán mọi loại thú hoang.

Nguyễn Quang Dy - Tại Sao Đồng Tâm?

(Boxitvn 27/01/2020) Trong bài trước (Những chỉ dấu bất ổn đầu năm mới, 12/1/2020), tác giả đặt biến cố Đồng Tâm trong bối cảnh rộng lớn hơn, để tránh “thấy cây mà không thấy rừng” và cảnh báo về hệ quả khó lường nếu “tự bắn vào chân mình”, chỉ có lợi cho Trung Quốc. Trong bài này, tác giả cố gắng phác họa bức tranh toàn cảnh về Đồng Tâm, trong khi dư luận bị phân hóa vì thiếu hụt thông tin được kiểm chứng, và 60% người Việt bị vô cảm (theo Gallup, 2012).

Tại sao Đồng Tâm có thể đối thoại?

Tháng 4/2017, câu chuyện Đồng Tâm nóng lên khi ông Lê Đình Kình (thủ lĩnh Đồng Tâm, 82 tuổi) bị công an đá gẫy chân và bắt cóc, nên dân Đồng Tâm đã giữ 38 cảnh sát cơ động làm con tin để trao đổi. Lúc đó ông Nguyễn Đức Chung (Chủ tịch Hà Nội) đã thuyết phục được lãnh đạo ủng hộ, cùng hai đại biểu Quốc hội (ông Dương Trung Quốc và Lưu Bình Nhưỡng) đã về Đồng Tâm đối thoại với dân để giải cứu con tin và tìm giải pháp ôn hòa.

Chu Mộng Long - Dịch càn quét hơn cả giặc, phải phòng từ xa

Khách Trung Quốc tại Nha Trang. Ảnh của báo Tuổi Trẻ.

Khi dịch Corona mới vừa được phát hiện ở Vũ Hán, dư luận xôn xao lên thì đã có sự đe dọa, rằng đó là tin vịt, "cần xử lý nghiêm kẻ tung tin thất thiệt".

Đến bây giờ khi đã phát hiện virut corona lây lan đến cả Pháp, Mỹ và theo khách du lịch đến Việt Nam thì lại chính họ, một mặt chấp nhận đó là sự thật, nhưng mặt khác, vẫn một giọng điệu đe dọa trừng phạt nếu ai đó tung tin có người Việt nhiễm bệnh. Những kẻ này nhầm tưởng virut corona yêu quý hay sợ hãi người Việt đến mức không tấn công người Việt?

Đã có địa phương trấn áp một số Facebooker đưa tin về dịch Corona vì tung tin không đúng, gây hoang mang dư luận. Đúng sao được khi họ không phải là nhà chuyên môn? Ngay cả bác sĩ cũng phải nghi ngờ trước khi chẩn đoán bệnh huống hồ là dân đen?

Virus siêu nhỏ làm điêu đứng Trung Quốc 1,4 tỉ người của Tập Cận Bình

Toàn bộ phi hành đoàn đều mang khẩu trang tại sân bay quốc tế Phố Đông (Pudong), Thượng Hải ngày 27/01/2020.

Đăng ngày: 27/01/2020 - 16:47

Những ai biết về Trung Quốc cộng sản hiểu rằng đó là dối trá, khi thấy báo chí nhà nước không đưa tin những trường hợp đầu tiên. Thế nên một con virus độc hại siêu nhỏ có thể đe dọa an ninh của quốc gia khổng lồ Trung Quốc với 1,4 tỉ dân. Bài học này cũng dành cho những xã hội tự do : sự minh bạch chính là vũ khí tốt nhất để đối phó với tin đồn và hỗn loạn.

 

Dịch bệnh từ virus corona là đề tài bao trùm trên các báo Pháp hôm nay. « Coronavirus, thế giới tổ chức đối phó » - tựa trang nhất của La Croix. « Coronavirus, Trung Quốc chống chọi như thế nào » - tít lớn của Les Echos. Le Figaro chạy tựa « Coronavirus bùng nổ tại Trung Quốc, cả hành tinh báo động ». Bên cạnh đó là bầu cử đô trưởng Paris, và hồ sơ Venezuela, nhân chuyến thăm thủ đô nước Pháp của thủ lãnh đối lập Juan Guaido.

Hoảng loạn trong các thành phố ma ngày Tết

Les Echos trong bài « Trung Quốc huy động tổng lực trước nạn dịch đang tăng vọt » mô tả một Trung Quốc tự giam hãm khi bước vào năm Canh Tý, không tiếng pháo cũng như múa lân, múa rồng.

Virus corona : Mông Cổ đóng cửa biên giới với Trung Quốc

(AFP 27/01/2020) Mông Cổ vốn có đường biên giới trên bộ với Trung Quốc dài đến 4.600 km, đã quyết định đóng các cửa khẩu để tránh bị lây nhiễm virus corona.

Mông Cổ trở thành nước láng giềng đầu tiên đóng cửa biên giới với Trung Quốc, cho dù đường sắt và hàng không vẫn hoạt động.

Ngoài ra phó thủ tướng Mông Cổ Enkhtuvishin Ulziisaikhan hôm Chủ nhật 26/1 còn loan báo đóng các trường trung tiểu học và đại học cho đến ngày 2/3.

Mai Bá Kiếm - Các nước phòng dịch tại cửa khẩu, Việt Nam đi tắt đón đầu : Đợi dịch vô nhà thương !

Bảo hộ chống lây nhiễm ở Trung Quốc như vầy mà có 15 nhân viên y tế bị lây nhiễm.

Lướt web của Bangkok Post và The Straits Times, tôi thấy:

Ngày 31/12/2019, Trung Quốc báo cáo với WHO về một chuỗi các trường hợp giống như viêm phổi ở Vũ Hán.

Ngày 2/1/2020, Bộ Y tế Singapore cho biết: Sàng lọc nhiệt độ (thermal screening) sẽ được thực hiện cho tất cả khách du lịch đến sân bay Changi từ Vũ Hán và các trường hợp nghi ngờ sẽ được chuyển đến bệnh viện để đánh giá thêm.

Nguyễn Ngọc Chu - Phải xem nguy cơ dịch bệnh Corona như báo động chiến tranh

Bệnh viện Vũ Hán, 23/01/2020.

1. Dịch bệnh là một đại thảm họa. Dịch bệnh có thể diệt chủng cả một lãnh thổ.

2. Nay bệnh dịch viêm phổi Corona đã lan từ Vũ Hán đến khắp 30/31 tỉnh thành của Trung Quốc. Tỉnh cuối cùng rồi cũng bị lây. Trung Quốc đã đóng cửa 8 thành phố. Trung Quốc sẽ còn phải đóng thêm các thành phố khác nữa nếu không dồn toàn bộ lực lượng để chống dịch bệnh Corona.

3. Hàng trăm người Vũ Hán đã đến Việt Nam. Hàng ngàn người Trung Quốc từ các tỉnh thành khác vẫn còn đến Việt Nam nữa trong dịp Tết. Theo thống kê chưa đầy đủ thì ở Đà Nẵng trong dịp Tết có 93 chuyến bay đến từ Trung Quốc. Như vậy trong cả nước sẽ có đến hàng trăm chuyến bay mang người nhiễm virus Corona từ Trung Quốc đến Việt Nam. Đây là một đại họa cho Việt Nam nếu không có biện pháp ngăn chặn phòng chống kịp thời.

Quẻ bói đầu năm : Canh Tý mang lại may mắn cho Donald Trump

Ảnh chụp trước Tử Cấm Thành, Bắc Kinh ngày 27/12/2019. Chú chuột tượng trưng cho năm Canh Tý nay sẽ cô đơn: Tử Cấm Thành bị cấm vào vì dịch virus corona kể từ 23/01/2020.

Đăng ngày: 25/01/2020 - 09:50

Thần may mắn sẽ mỉm cười với ông Donald Trump trong năm Canh Tý bắt đầu vào thứ Bảy 25/01/2020. Các thầy tử vi Đài Loan được AFP hỏi chuyện đều dự báo như trên, trong khi họ tỏ ra rất thận trọng về lá số của Harry và Meghan.  

Tổng thống Mỹ, công tước và nữ công tước Sussex nước Anh đều có một cuối năm Kỷ Hợi đầy sóng gió. Ông Trump bị mở phiên tòa truất phế, còn hoàng tử Harry và vợ vừa cắt đứt mối dây liên hệ với điện Buckingham. 

Tuy nhiên, theo các thầy bói toán, trong những tháng tới Donald Trump sẽ khởi sắc. Gao Yulin, một thầy phong thủy ở Đài Loan sau khi tham khảo Kinh Dịch (Yi Jing) đã khẳng định với AFP : « Ông Trump rất vượng khí. Ông có số hưởng, con đường trước mặt rất chắc chắn và êm ả, có thể vượt qua mọi trở ngại ». 

Virus corona : Hơn 40 triệu người Trung Quốc bị cách ly

Ga xe lửa Hán Khẩu (Hankou), Trung Quốc đóng cửa sau khi dịch virus corona bùng phát ở Vũ Hán, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 23/01/2020.

Đăng ngày: 24/01/2020 - 13:36Sửa đổi ngày: 24/01/2020 - 13:42

Đến ngày 24/01/2020, loại virus corona mới từ Vũ Hán đã làm cho 26 người chết và 830 người bị lây nhiễm. Chính quyền Trung Quốc ra lệnh « nội bất xuất, ngoại bất nhập » tại 13 thành phố, cô lập tổng cộng 41 triệu người, cao hơn cả dân số Ba Lan hay Canada.  

Sau Tử Cấm Thành, sân vận động « tổ chim » ở Bắc Kinh và Disneyland ở Thượng Hải, đến lượt nhiều đoạn Vạn Lý Trường Thành cũng bị đóng cửa với khách tham quan.

Trong số các bệnh nhân bị lây nhiễm, có 177 ca bệnh nặng, và 34 người được cho là « khỏi bệnh » được cho xuất viện, hơn 1.000 trường hợp khác đang được xem xét. Chính quyền cam kết trong vòng 10 ngày sẽ xây xong một bệnh viện mới có diện tích 25.000 mét vuông với 1.000 giường dành riêng cho việc chữa trị các bệnh nhân nhiễm 2019-nCoV. Từ Bắc Kinh, thông tín viên Stéphane Lagarde mô tả tình trạng ảm đạm tại thủ đô Trung Quốc những ngày cận Tết :

Khoảng 11 triệu người Mỹ theo dõi phiên tòa truất phế tổng thống Trump

Phiên tòa phế truất Donald Trump ở Quốc hội, Washington DC, ngày 23/01/2020.

Đăng ngày: 24/01/2020 - 15:14Sửa đổi ngày: 24/01/2020 - 19:18

Khoảng 11 triệu người Mỹ đã theo dõi phiên tòa truất phế tổng thống Donald Trump trên các kênh truyền hình khởi đầu từ hôm thứ Ba, và hôm 24/01/2020, ngày buộc tội cuối cùng của phe Dân Chủ.  

Trong hai ngày qua, các công tố viên Dân Chủ sau khi đưa ra các chứng cứ, đã nỗ lực chứng minh ông Donald Trump có tội với các tội danh quy định trong Hiến pháp để có thể truất phế tổng thống : từ phản quốc cho đến tham nhũng hay các tội phạm quan trọng khác. Từ Washington, thông tín viên Anne Corpet tường trình :

« Phiên tòa bắt đầu bằng một lời cầu nguyện, nhưng sau một phút im lặng, những mũi tên bắn ra như mưa từ trên bục phát biểu, nơi các công tố viên liên tục đọc các lời cáo buộc. 

Thỏa thuận Brexit vượt qua bước đầu tiên tại Nghị viện Châu Âu

Richard Corbett, lãnh đạo Công Đảng trong phiên bỏ phiếu tại Nghị viện Châu Âu, Bruxelles, Bỉ ngày 23/01/2020.

Đăng ngày: 24/01/2020 - 15:16

Nữ hoàng Elizabeth II ngày 23/01/2020 phê chuẩn thỏa thuận về việc Anh ra khỏi Liên hiệp Châu Âu. Quả bóng được giao sang phía Bruxelles, và Nghị viện Châu Âu sẽ phải phê duyệt để Brexit được thực hiện kể từ 23 giờ GMT ngày 31 tháng Giêng tới.

Cùng ngày, Ủy ban về các vấn đề thể chế (AFCO) đã thông qua thỏa thuận, trước khi Nghị viện họp phiên toàn thể vào tuần tới. Từ Bruxelles, thông tín viên Pierre Bénazet cho biết thêm chi tiết :

« Ủy ban về các vấn đề thể chế của Nghị viện Châu Âu đã thông qua thỏa thuận về việc Anh ra khỏi Liên hiệp, với 23 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Như vậy Ủy ban chính thức khuyến cáo thông qua thỏa thuận trong phiên họp toàn thể vào thứ Tư tới, và mọi người chờ đợi hầu hết các nghị sĩ sẽ bỏ phiếu đồng ý.

Tin vắn 24.01.2020

(South China Morning Post) – Trung Quốc cho oanh tạc cơ đe dọa Đài Loan

Bộ Quốc phòng Đài Loan hôm qua 23/01/2020 thông báo, một phi đội chiến đấu cơ Trung Quốc trong đó có một oanh tạc cơ H-6, một máy bay thám sát KJ-500 đã bay từ Hoa lục qua eo biển Ba Sĩ gần đảo Lan Tự (Orchild) của Đài Loan để ra phía tây Thái Bình Dương. 

Động thái đầy đe dọa này diễn ra sau khi tổng thống Thái Anh Văn khẳng định Đài Loan là một quốc gia độc lập. Phía Đài Bắc cho biết duy trì tình trạng báo động cao trong thời gian Tết âm lịch.

Dịch bệnh Trung Quốc do « con gì cũng ăn » ?

Công an Trung Quốc mang khẩu trang khi kiểm tra xe cộ tại một trạm thu phí để ngăn chận việc buôn lậu động vật hoang dã tại Vũ Hán, ngày 24/01/2020.

Đăng ngày: 24/01/2020 - 09:36Sửa đổi ngày: 24/01/2020 - 09:37

Loại coronavirus mới đã làm 17 người chết và 634 người lây nhiễm (tính đến ngày 22/01/2020) bị nghi ngờ xuất phát từ chợ hải sản Hoa Nam (Huanan) ở Vũ Hán (Wuhan), thành phố 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc. Nơi đây tập trung nhiều loại động vật hoang dã, như loài chồn hương đã làm lan truyền dịch SARS năm 2002-2003.  

Tuy mang tên là chợ hải sản, nhưng chợ này còn bán nhiều loại động vật khác – theo như một brochure quảng cáo và điều tra của báo chí Hoa lục. Ngôi chợ đã bị đóng cửa vào tháng trước, sau khi phát hiện trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên nơi một nhà buôn trong chợ.

Hôm thứ Tư 22/1, Gao Fu, giám đốc Trung tâm Kiểm tra và Phòng ngừa Dịch tế quốc gia nhìn nhận, việc buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp thường diễn ra tại chợ này. 

Những trào lưu sắm Tết

(VnExpress 21/1/2020) Tôi cho ba cành đào be bé vừa chặt xuống từ vườn hoa đào làng Nhật Tân vào trong cái bao bố, buộc gọn cẩn thận sau xe máy chạy xuống nhà bố mẹ.

Bố mẹ tôi đều sinh ra trong khu phố cũ Hà Nội. Ông cụ thích đào, mà phải là bích đào Nhật Tân nên năm nào tôi cũng vào tận vườn, cắt vài cành con con tặng ông. Một cành ông để trang trọng trên ban thờ gia tiên, một cành trên phòng khách và một cành không thể thiếu trên bàn bếp, nơi mẹ tôi chuẩn bị nguyên liệu cho ngày mồng 2 Tết, ngày nhà tôi làm cơm mời cả họ như thường lệ.

Năm nay được cái vui là anh em cơ quan cũ của bố tôi làm ăn khấm khá nên trước Tết tranh thủ đến thăm cụ. Tôi tháo cành đào xuống thì vừa hay các họ dỡ xuống từ taxi tải hai cây cảnh. Một cây đu đủ thấp nhưng dễ có đến cả hai chục quả xanh treo lúc lỉu, chậu cây kia có độc một cái hoa chuối màu vàng cao cỡ 3 tấc đang nở, trên còn được đính mấy viên cườm trắng.

Hoàng Huế - Tưởng niệm Hoàng Sa

Xin kể thêm tôi: thành 19 triệu một người

Trái tim tôi đập về trong đó

Dòng máu xa nguồn bỗng giận sôi

Hoàng Sa, Hoàng Sa

Cái tên nghe buồn từ thuở ban sơ

Từ buổi ấu thơ, hay tự bao giờ

Đối với tôi đã là da thịt

Dẫu chỉ là một mảnh san hô

Nguyễn Ngọc Chu - Cảnh sát cơ động kỵ binh : Không phải các nước có là mình phải có

Cảnh sát Pháp tuần tra trong đợt biểu tình Áo Vàng năm 2019.

1. Tập đoàn kỵ binh của nguyên soái Budionnưi đặt dấu chấm hết cho vai trò của kỵ binh trong nội chiến Liên Xô.

Bom, đạn pháo chôn vùi và xe tăng nghiền nát bất cứ ngàn chiến mã nào xuất hiện. Trong Thế chiến thứ hai, kỵ binh không được sử dụng. Kỵ binh vĩnh viễn biến mất khỏi chiến trường. Để lại sau lưng những hoài niệm nuối tiếc mù bụi vó ngựa Thành Cát Tư Hãn và tiếng hô xung trận của các hiệp sĩ thánh chiến.

2. Nuôi ngựa và cưỡi ngựa phải có truyền thống nhiều ngàn năm. Chỉ những nước có truyền thống nuôi ngựa mới có khă năng cưỡi ngựa giỏi. Việt Nam từ ngàn xưa không có truyền thống chăn nuôi ngựa như một ngành kinh tế quốc gia. Việt Nam không có truyền thống cưỡi ngựa giỏi. Việt Nam trong lịch sử không có kỵ binh như một lực lượng quân đội chủ lực. Ngựa Việt Nam bé, số lượng ít, không có sức bền, không quen với điều kiện chinh chiến. Người Việt Nam không giỏi cưỡi ngựa.