Chương trình phát thanh RFI ngày 03.09.2025

 

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 02/09/2025

1. Tại sao mãi không có chuyện binh lính Nga kéo từ mặt trận về làm loạn ?

Ngoài chuyện bọn lính ký hợp đồng đi chiến đấu vì mục đích kiếm tiền mà chúng ta nói rồi, ở đây có một chuyện nữa với một câu hỏi cực kỳ thú vị : Ai đang chỉ huy quân đội Nga ?

Gần đây có nhiều vụ bắt bớ các tướng lĩnh Nga mà các nhà phân tích quốc tế cho rằng, chuyện này thể hiện sự hỗn loạn ở tầng cao nhất của Bộ máy quân sự, tức là Bộ Sân khấu và Trình diễn Nga : Timur Ivanov, Yury Kuznetsov… Trước đó còn Ivan Popov, Vadym Shamarin... nhiều phết.

Khi được hỏi, anh hàng nước trả lời : Quân đội Nga bây giờ đâu cần tướng tá gì, có biết ai chỉ huy quân đội hiện nay không ? Là các đại đội trưởng (“ротный”) đấy. Bọn tướng lĩnh chỉ thực hiện ý muốn của Putler : Đánh chỗ này, đánh chỗ kia, và chúng ra lệnh cho cấp thấp hơn, ví dụ tư lệnh quân khu để điều Sư đoàn này, lữ đoàn kia đến khu vực cần tấn công. Bọn cấp tá sẽ chịu trách nhiệm điều tàu hỏa, xe tải để vận chuyển. Sau khi đến khu vực cần thiết, tất cả sẽ nằm trong tay bọn đại đội trưởng, thậm chí tiểu đoàn trưởng cũng chẳng có ý nghĩa gì.

Phó Đức An - Máu và Lửa

 

Chúng ta quá mải mê với A80 và đã bỏ qua một tin rất quan trọng xẩy ra vài ngày trước. Đồng minh lớn duy nhất còn lại của Iran ở Trung Đông cuối cùng đã không thoát khỏi nanh vuốt của Israel.

Chiều thứ Năm (giờ địa phương) vừa rồi, lực lượng vũ trang Houthi đã tổ chức một cuộc họp bí mật cấp cao tại thủ đô Sanaa của Yemen. Mục đích ban đầu là để ăn mừng bước đột phá lớn trong "việc phát triển thành công tên lửa đạn đạo nhiều đầu đạn", nhưng cuộc họp đã kết thúc trong thảm họa.

Dựa trên thông tin tình báo thu thập được trước đó, Israel đã sử dụng 10 quả bom boongke nặng hơn một tấn để liên tục tấn công địa điểm này. Trong chớp mắt, "tiệc ăn mừng" của chính phủ Houthi đã biến thành một đám tang, và hầu như tất cả các thành viên cốt cán trong nội các đều bị xóa sổ.

Nguyễn Viết Dũng – Một số người « mất tích » trong chiến dịch A80

 

Một số người hiện đang "mất tích" trong khi nhà nước cộng sản Việt Nam đang ráo riết chuẩn bị cho "chiến dịch A80" (tức diễu binh ăn mừng 80 năm ngày thành lập Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa). Trong đó có :

1. Hồ Sỹ Quyết, một gymmer người Yên Thành, Nghệ An, được cho là đã mất tích tại Sài Gòn, khi Quyết đang làm cho một công ty công nghệ AI mới của người Việt.

Theo thông tin từ người nhà, sáng 29 tháng 8/2025, Quyết có gọi được về cho vợ, và chỉ nói được một câu "anh đang ở trong đồn công an” rồi mất liên lạc. Hiện, gia đình Quyết vẫn chưa biết Quyết bị giữ trong đồn công an nào, vì lý do gì, và sẽ bị giữ trong thời gian bao lâu ?

Phạm Lưu Vũ – Giữa mùa thu nhớ…mùa thu

 

Chia tay tháng 8 (dương lịch), cùng đất nước vào sâu trong mùa thu, trong thu có hỏa, thì cháy gầm cầu Vĩnh Tuy. Từ điển của cụ Thiều Chửu viết : "Đến mùa thu thì muôn vật điêu linh, khí trời sầu thảm...", vợ chồng "Ngâu" gặp nhau trong tù...

Năm nay tự dưng trùng hợp, đầu năm được mời can dự vào một sự kiện văn chương độc đáo, là cuộc thi thơ của Làng Chùa, đến mùa thu thì ngã ngũ.

Chớm thu được nhờ đọc một cuốn tiểu thuyết, viết về cuộc truyền giáo từ thế kỷ XVI, một tiểu thuyết rất đặc sắc, gồm cả Dostoievxki (Tội ác và hình phạt) lẫn Sekhop (Phòng 6) ... trừ mỗi... câu cuối. Một câu kết làm tan tành cuốn tiểu thuyết, mình có đề nghị sửa, nhưng không hiểu tác giả có đồng ý hay không, chả thấy nói gì.

Trần Trung Đạo – Những Brooks Việt Nam

 

Trong phim “Shawshank Redemption” có nhiều câu nói rất hay chứa đựng triết lý răn đời đáng học hỏi, nhưng có một đoạn phản ảnh gần sát với thực tế của không ít người Việt trong xã hội Việt Nam.

Đó là đoạn phim Ellis Boy "Red" Redding giải thích cho các bạn tù thế nào là bị "thể chế hóa” của tù nhân Brooks, người ở tù tròn 50 năm vì tội sát nhân.

Khi biết mình sắp được thả, Brooks, sau nửa thế kỷ sống trong tù, không muốn ra khỏi nhà tù.

Lưu Trọng Văn – Lời ấy vọng non sông

 

Tổng bí thư Tô Lâm đọc diễn văn tại lễ duyệt binh kỷ niệm ngày Độc lập :

“Chúng ta tuyệt đối không nhân nhượng trước mọi âm mưu, hành động xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ ; kiên quyết bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc.

Thưa đồng bào, đồng chí !

Trong giờ phút thiêng liêng này, mỗi chúng ta như đang thấy vang vọng lời Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 của Bác Hồ, thấy triệu triệu trái tim Việt Nam cùng chung nhịp đập tự hào, cùng ngân vang lời thề "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 02.09.2025

 

Tin sáng

1. Bỏ qua một vài hình ảnh chưa đẹp tất phải có giữa biển người như thế, nhà cháu rất nể bà con ta ngồi từ ngày hôm qua... giữ chỗ xem diễu binh. Cứ nghĩ cái đoạn đầu ra đầu vào đã khiếp rồi, chưa kể bao thứ phiền toái khác. Hết sức kính trọng các bác các bạn này ạ.

À nể nhất là các bạn chạy bộ, hai vợ chồng đạp xe, đi bộ, xe máy... ra Hà Nội dự diễu binh.

Vụ này cũng nể ạ : "Người dân hát suốt đêm với Phương Thanh và khối nghệ sĩ ở phố Quán Thánh".

2. Cùng với nhà cháu, các phóng viên VTV dậy rất sớm. Nhưng khổ, họ phỏng vấn nhiều quá, mà ai trả lời thì cũng chỉ mấy câu : Vinh dự, tự hào, hạnh phúc, biết ơn vui... Câu hỏi gần như nhau, câu trả lời biết trước, cũng gần như nhau, hì. Thấy cái khó của truyền hình chưa ?

Nguyễn Thông - Lễ trọng

- Tôi ấn tượng nhất không phải cảnh diễu binh diễu hành, mà là diễn văn của ông Tô Lâm.

Ngắn gọn, nội dung rất sâu sắc, trúng vấn đề, không rườm rà kể lể (thôi, không khen nữa, khác gì khen giời cao). Thoát hẳn căn bệnh phô trương chữ nghĩa, lý luận lâu nay.

Nhưng đặc biệt, toàn bộ phần quan trọng nhất của buổi lễ (đọc diễn văn) chỉ chục phút. Kính nể ông Tô. Một cuộc cách mạng chưa từng có, chỉ ông Tô mới làm được, chứ nếu ông tiền nhiệm có khi cả tiếng đồng hồ vẫn còn bắt người khác nghe.

Phạm Bắc - Lễ duyệt binh sáng ngày 2/9, tin tốt và không tốt

Tin tốt :

1/ Thời tiết Hà Nội hôm nay có nắng, thuận lợi cho diễu binh. Tiếc là người xem tại Quảng trường Ba Đình không xem được phần trình diễn của đội máy bay tiêm kích, do mây mù che khuất

2/ Đài truyền hình Việt Nam, sau một số sự cố thì hôm nay, chất lượng quay rất tốt, đã sửa chữa được sai lầm.

3/ Bộ Ngoại giao và Thông tin Truyền thông đã tạo điều kiện thuận lợi cho phóng viên tác nghiệp.

Lưu Nhi Dũ - “Vừng đông đã hửng sáng/núi non xanh ngàn trùng xa”…

 

Sáng nay cà phê với anh em cựu chiến binh, xem diễu binh diễu hành qua ti vi. Ấn tượng đầu tiên là lễ diễu binh quá lớn, lớn nhất trong lịch sử, có sự tham gia của cả hải, lục, không quân.

Ấn tượng nữa là bài phát biểu của tổng bí thư Tô Lâm ngắn gọn, súc tích, có vẻ hiện đại hơn nhiều những diễn văn tương tự. Nên như vậy và phải như vậy, thời của công nghệ.

Tôi đặc biệt thích bài hùng ca “Tiến bước dưới Quân kỳ” của Doãn Nho được phát nhiều lần trong cuộc diễu binh này. Hồi huấn luyện tân binh ở Đoàn 859 (Đà Nẵng) có hơn 3 tháng để qua chiến trường K, tụi tui cũng học điều lệnh đầy đủ, trong đó có đi nghiêm, vừa hát bài này. Hồi đó 18 tuổi, hát bài này nghe “lạnh xương sống”, ở chiến trường cũng vậy và bây giờ cũng vậy.

Chương trình phát thanh RFI ngày 02.09.2025

 

Lê Diễn Đức – Mối quan hệ kỳ lạ Trump-Putin

 

Cũng giống như nhiều lần đã đưa ra các hạn định khác nhau, gần đây nhất là hết hạn ‘’tối hậu thư’’, dẫn đến cuộc hội ngộ thượng đỉnh tại Alaska (ngày 15/08). Bây giờ lại ‘’2 tuần’’ nữa trôi qua nhưng không có gì xảy ra, ngoài việc Nga tiếp tục ném bom giết hại dân thường và tàn phá Ukraina dã man.

Từ lâu tôi không thể nào cắt nghĩa được mối quan hệ có nhiều điểm đáng ngờ của Trump với Putin.

Chưa bao giờ Trump gọi Putin là kẻ xâm lược, gây ra cuộc chiến tranh tang tóc này. Bất luận là lý do gì, Ukraina là một nước độc lập, có chủ quyền và có quyền mong muốn gia nhập tổ chức nào có thể bảo đảm an ninh cho mình.

Bông Lau – Một vài nhận xét về trang phục quân nhân

 

Có cần thiết phải đeo tấm bảng trước ngực tự giới thiệu mình là đồng chí "đặc nhiệm" hong nhể ? Úa sắp có pháo kích hay sao mà phải đội nón chống đạn ? Các đồng chí cần phải thể dục thể thao và bớt nhậu nhẹt chè chén vì phát tướng zồi đấy

Còn đây là nhân vật Quang trong phim "Mưa Đỏ". Anh này thủ diễn vai của một sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa. Mình chỉ coi hình trên Facebook chớ chưa coi phim vì ở nước ngoài. Nhưng nhìn nhân vật Quang này thấy có gì đó sai sót.

Hình chụp các sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa ngày xưa thấy có đẹp chai như anh này nhưng không mập và công tử bột như zậy. Nhứt là cái gáo dừa phải đội nón sắt rất nặng nên tóc đâu có phồng lên như trong hình. Sĩ quan Việt Nam Cộng Hòangày xưa đen và ốm nữa, vì phải hành quân liên miên trong rừng ngoài đồng. Áo ngụy trang hơi lạ. Dây nịt và bao da súng Colt 45 đúng, nhưng thiếu bao đạn đựng 2 băng đạn Colt 45.

Dương Quốc Chính – Đi đều hay đi chợ ?

 

Đợt A50 mình thấy có một đoàn cosplay bộ đội trước 75, mà nhìn quân phục hơi giống Triều Tiên. Chính ra lần này cosplay đội quân ông Giáp giai đoạn 45-54 mới phải. Như trong ảnh, hay quân phục hồi đánh Điện Biên, mới có giá trị lịch sử.

Các cháu bò đừng có húc chú bôi bác, cạnh khóe gì quân đội ta nhé. Chú thấy cả đàn chúng mày như gái đến kỳ, húc chú ở tút trước vô tri bỏ mẹ. Húc chú không ăn thua đâu, đừng có mất công, tốn nick, chú giật nước là hy sinh liền. Hay chạy KPI kiếm phụ cấp ?

Mình chả kỳ thị gì việc diễu binh. Việc kỷ niệm này kia nước nào chả tổ chức, nhưng quan điểm của mình là diễu binh như đi chợ, kiểu anh em văn nghệ sĩ, là OK, vừa đủ vui, tiết kiệm, vì đỡ công tập.

Vũ Thế Thành - Một thời thư viện

 

Hồi còn học trung học tôi rất ít khi vào thư viện. “Thư viện” của tôi lúc đó là mấy tiệm hớt tóc, tạt vào để đọc báo… chùa. Chủ tiệm dễ dãi, quen mặt thằng nhóc nên cũng chẳng phiền hà. Đọc báo chủ yếu là xem truyện feuilleton đăng hàng ngày.

Mỗi tiệm thường mua hai, ba đầu báo. Tôi đọc hết, vì mỗi báo có feuilleton khác nhau (trừ kiếm hiệp của Kim Dung thì báo nào cũng đăng vì quá ăn khách). Nếu rảnh, lại mò qua tiệm khác đọc báo khác.

Nhựt báo ở Sài Gòn hồi đó ra buổi chiều, chứ không sáng sớm như bây giờ, khoảng bốn giờ chiều là báo đã lên sạp. Tan sở thì nhiều người bu vào sạp báo, đa số là những con nghiện feuilleton kiếm hiệp. Một thằng nhóc như tôi không có cửa để đọc báo chùa tại sạp báo, vì đó là chùa có trả phí. Chủ báo rên quá trời, vì trưa hôm sau báo bán không hết trả về kho, nhưng làm gì được nhau ?

Lê Quang – Xem Mưa Đỏ, nghĩ về những cuộc đời ngắn ngủi

 

Tôi đã đi xem phim Mưa Đỏ và tự chấm nó 10/10. Thật ra nếu bỏ ca khúc í o chua loét cuối phim thì có lẽ sẽ được thêm 1 điểm nữa. Hôm đó cho các em văn phòng nghỉ sớm một tiếng để cùng xem, xem xong có những em chỉ chấm 6/10 thì tôi cũng ủng hộ cách nhìn ấy chứ không có gì lạ.

Lý do vì sao tôi chấm như vậy, là bởi đối với tôi thì phim có hiện thực, những gì tôi chứng kiến trong gia đình. Chuyện là ba tôi có nhiều sinh viên tham gia chiến trường này, chết có, sống có.

Chết thì không nói, tôi được nghe kể và xem kỷ vật của họ nhiều từ khi còn nhỏ. Chú ruột tôi cũng chết ở đây năm 1972 lúc tròn hai mươi. Tôi sinh ra đời với dung mạo giống chú, quả thực là niềm an ủi cho ba tôi, bởi ba nuôi chú ăn học từ nhỏ nên luôn nặng lòng với người em út mà các anh chị trong nhà đều nâng niu như báu vật.

Nguyễn Trung Bảo – Mưa Đỏ và người hùng chiến tranh

 

Liệu điện ảnh có thể thực sự phản ánh sự thật về chiến tranh, hay chỉ tái hiện nó dưới lăng kính của một nền văn hóa và một góc nhìn quốc gia hay chế độ ?

Một bộ phim chiến tranh kinh điển như Giải Cứu Binh Nhì Ryan vẫn nhận nhiều lời phê bình về những chi tiết phi lý và chủ nghĩa nhân đạo. Tuy nhiên điều để lại trong ký ức của người xem không phải là những cảnh bom rơi đạn nổ, đặc biệt cảnh đổ bộ khốc liệt lên bãi biển Normandie, mà đó là thứ tình nghĩa “huynh đệ chi binh”.

Một bộ phim khác về chiến tranh cũng thuộc hàng kinh điển của điện ảnh Hàn Quốc đó là Cờ Thái Cực Bay Phấp Phới. Bộ phim cũng đi vào mô tả tình nghĩa anh em thay cho chủ nghĩa anh hùng cá nhân trong chiến tranh. Một cách gợi lên liên tưởng trừu tượng về phân tranh Nam - Bắc trên bán đảo Triều Tiên.

Lê Hải – Duyệt binh : Việt Nam và Trung Quốc khác nhau thế nào ?

 

Sáng đọc tin tức xong mới thấy đợt này China cũng tổ chức duyệt binh vào ngày 03/09. Vì hai nước tổ chức cách nhau chỉ có một ngày và lý do tổ chức của China cũng hài hài, nên tôi thấy thú vị và tìm kiếm thông tin đối chiếu về quy mô và danh sách khách mời hai bên. Cũng có nhiều ý tưởng về chuyện này.

1. Lý do tổ chức theo các nguồn tin chính thức :

- Việt Nam : Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cách mạng tháng Tám. Đặc biệt là không dùng từ "Lễ duyệt binh" mà dùng từ "Lễ diễu binh, diễu hành". (Cái này có một chút khác biệt về ngữ nghĩa, sẽ phân tích sau.)

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 01.09.2025

 

Tin sáng

1. "Thủ tướng cảm ơn Trung Quốc cử đoàn cấp cao, quân nhân dự lễ kỷ niệm 2-9"- Báo Tuổi Trẻ đăng kèm ảnh thủ tướng ta với nguyên thủ Tàu, đập tan tin đồn ông Tập bị thế này thế kia. Có điều, cái ảnh có vẻ như không đúng tư thế ngoại giao lắm. Bèn.

Trong khi đó, "Bất ngờ gặp Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba, nhiều người dân Việt Nam hô vang "Viva Cuba ! Viva Việt Nam" tại Bảo tàng Lịch sử quân sự chiều 31-8"- Cũng bèn ạ.

2. "Nhận quà Quốc khánh ngay khi chào đời, bé trai được đặt tên Quốc Khánh"- Đấy, một trong những hiệu ứng của "tiền chính phủ". Nói thêm, tới giờ, VNeID của nhà cháu vẫn trạng thái "chờ gửi yêu cầu", và bà vợ vừa thò đầu vào phòng nhà cháu hỏi : Ông nhận tiền chưa ? Chưa, có gì không ? À phường nhắn tin mời chiều ra nhận, thì em nhận luôn. Chính thức tèo. Là âm mưu thủ riêng khoản 100 ngàn này đã không thành. Cũng đành bèn.

3. "Tạm giữ người cuỗm xe phân khối lớn, để 'người yêu' ở lại cửa hàng".