Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
(Nhật ký hậu chiến)
8/1
Trứng 1 đồng một quả. Thịt 2,6 đồng. Tất cả các thứ đều lên giá. Giá vàng tăng từ 23,5 lên 30. Xe pơgiô khoảng 5,6 ngàn. Từ 1/1 nhà nước chỉ bán cho mỗi người trong gia đình một ký gạo một tháng. Đầu năm chưa có phiếu, vợ Bằng Việt đẻ, con chưa được cấp phát gì hết.
Ở một khu phố ngoài bãi, điện đột ngột lên cao, hàng loạt nhà bị hỏng đồ điện. Không ai đặt vấn đề đòi bồi thường.
Đăng kể chuyện trên đơn vị: Cả B trưởng, A trưởng cũng trốn.
(Nhật ký hậu chiến)
Lời dẫn : Mấy năm 1979-1982 quả là đặc biệt trong đời sống xã hội, nên mặc dù chỉ quen ghi chép về các sinh hoạt trong giới văn học, trong năm ấy, đôi lúc - nghĩa là tùy hứng - tôi cũng thường “vào sổ” các sự kiện hàng ngày được nghe được biết trong sổ tay.
Tôi ghi một cách thật gọn và không kèm theo bình luận. Còn chính xác đến đâu thì quả thật không biét và đến nay lại càng không biết.
Lọc lại một số đoạn ghi năm ấy như bạn đọc sẽ đọc dưới đây, tôi hiểu mình thực ra vẫn chỉ làm việc theo hướng suy nghĩ lâu nay - mong từ cái nhỏ hiểu ra cái lớn và lấy quá khứ để giải thích hiện tại.
Lưu ý là bài viết có tiết lộ một phần nội dung phim nên ai muốn đi xem cho hồi hộp để khóc sướt mướt thì lượn luôn, không đọc xong lại trách móc nỉ non.
Về tổng thể, đây là vở kịch, hay cải lương, đại khái là dạng sân khấu, nhưng mà quay thành phim điện ảnh, công nghệ Dolby 7.1, kinh phết, pháo bắn cũng giật mình phết!
Gọi là tác phẩm sân khấu vì nó có tính ước lệ quá cao và phim trường giả trân kiểu sân khấu mô hình kẻ vẽ sơn phết. Phim này ít tiền, nên không thể đầu tư được phim trường cho giống thật. Thôi thì méo mó có hơn không. Mình sẽ không bàn sâu chuyện này, vì dù sao nó cũng có lý do tương đối khách quan, ít nhất là với những người tham gia làm phim.
Nếu lần đầu tiên bạn đến Quảng Nam hoặc Đà Nẵng. Ghé vào quán, kêu một ly cà phê và gói thuốc lá, sau đó gọi:
- Chị ơi cho mượn cái bật lửa...
Chắc chắn bạn sẽ bắt gặp ánh mắt ngạc nhiên của cô chủ quán. Đâu đó sẽ có tiếng càu nhàu: "Chắc ở đâu mới tới, cái thùng diêm thì nói đại cái thùng diêm đi còn bày "đẹt" kêu cái bật lửa".
Muốn biết chính xác tên gọi của cuộc chiến tranh do Trung Quốc gây ra ngày 17.2.1979, hãy đọc lại chính những câu chữ của nhà cầm quyền Việt Nam trong cuốn sách trắng “Sự thật về quan hệ Việt Nam - Trung Quốc 30 năm qua” (xuất bản tháng 10.1979, NXB Sự Thật). Được viết khi họ còn tỉnh táo, đầy bản lĩnh, chứ không u mê tre pheo gì cả.
Trong chương 3 “Điên cuồng chống Việt Nam một cách công khai”, mục 4 “Tấn công Việt Nam từ hai hướng” ghi rõ:
“Bọn cầm quyền Trung Quốc đã huy động 60 vạn quân gồm nhiều quân đoàn và nhiều sư đoàn độc lập, nhiều đơn vị binh chủng kỹ thuật với gần 800 xe tăng và xe bọc thép, hàng ngàn khẩu pháo, hàng trăm máy bay các loại của hầu khắp các quân khu của Trung Quốc, điên cuồng phát động chiến tranh xâm lược Việt Nam ngày 17 tháng 2 năm 1979.
Thường gã không dám bình gì về phim, vì biết mình không có chuyên môn. Thâm tâm gã cũng ý thức nên khích lệ để phim Việt phát triển. Hãy xem mặt hay, còn soi mặt thiếu sót thì ai không có, ngay cả các nền điện ảnh lớn như Ấn Độ, Hàn Quốc, Trung Quốc cũng sơ suất đầy ra đó.
Tuy nhiên, với phim Đào, phở và piano thì gã phải xin góp vài thiển ý. Vài lời để mong tốt hơn chứ không hề phê phán, dìm xuống gì cả.
Và ở đây, gã xin nói về tên phim Đào, phở, piano được "giựt" theo kiểu sách báo "hiện đại" hay hại điện gì đó.
Ngày 17/02/2024 (mồng 8 Tết), nghe thiên hạ đồn thổi: con nhang, đệ tử với "biển người", "đông nghịt", "chật cứng"...vẫn ùn ùn kéo đến Ba Vàng, bất chấp những bê bối. Nghe thấy thế, mình chỉ lắc đầu, cười thầm trong bụng, bởi vì mình không tin chút nào.
Một điều rất thú vị, nếu chúng ta đạt được cảnh giới nhận thức bằng "tư duy trừu tượng", lại biết phát huy hết sở trường của phương pháp "chọn mẫu" trong công tác thống kê thì có rất nhiều thứ trong thế gian này. Mặc dù chúng ta không cần "nhìn" nhưng vẫn "thấy".
Suốt ngày mồng 8, mồng 9 Tết, thấy anh, em gần xa ít nhiều còn trăn trở với thời cuộc than khóc quá trời. Anh, em vừa khóc gần cạn nước mắt về sự kiện giang sơn đổ máu vào ngày 17/02, 45 năm trước chưa xong, nay lại tiếp tục than khóc cho công lao khai sáng xã hội của mình hình như uổng phí, bị trôi sông, trôi biển, vì chúng sinh vẫn tiếp tục ngụp lặn trong bến mê ?
Tôi (và chắc nhiều người lứa tôi) còn nhớ, sau “chiến công” Mậu Thân 1968, bộ máy tuyên truyền ở miền Bắc ca tụng dữ lắm.
Cứ như đài Tiếng nói Việt Nam, như các báo Nhân Dân, Quân đội Nhân dân (hồi thập niên 60 chủ yếu là hai tờ này, chứ báo địa phương hoặc báo của các tổ chức, đoàn thể khác đều không đáng kể) thì đây là đòn đánh bất ngờ, choáng váng, kỳ diệu, khiến kẻ thù (Mỹ và ngụy, hồi đó chính quyền Sài Gòn bị chết tên là ngụy) trở tay không kịp.
Đài hát suốt ngày, nào là “Tiến về Sài Gòn/ta quét sạch giặc thù/tiến về Sài Gòn/ta tiến về thành đô” (lời bài hát Tiến về Sài Gòn của Huỳnh Minh Siêng (Lưu Hữu Phước). Đoạn này về sau được dân chúng cải lời thành “Tiến về Sài Gòn/ta chiếm nhà mặt tiền/tiến về Sài Gòn/ta chiếm nhà thật toooo”.
PHẦN 4: TRIỂN VỌNG CHIẾN THẮNG CỦA NHÂN DÂN UKRAINE
• Một số diễn biến của cuộc chiến qua các đoạn video trên mạng xã hội hôm qua 22/02/2024:
- Một đoạn phim góc quay từ ghế xạ thủ của một chiếc xe tăng do Thụy Điển sản xuất bắn vào phòng tuyến của Nga.
- GLSDB lao vào Bộ chỉ huy của Nga ở Bờ Đông Kherson.
- Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một APC (xe bọc thép chở quân) lặc lè quá tải đầy ặc quân Nga, bọn chúng “bay lên trời”.
Med say lại được chỉ đạo sử dụng hỏa lực mồm đe dọa “xảy ra chiến tranh hột é” nếu Ukraine nhận được F-16.
Đây là lần thứ n Med say dọa sử dụng vũ khí hột é. Nếu:
- Ukraine được cung cấp Leopard. Rồi sao?
- Ukraine dám tấn công Crimea. Rồi sao?
Năm 2011, tôi viết bài “Ngày cái đói về… Đồng bằng sông Cửu Long”. Tòa soạn không đăng, lý do đơn giản là “vựa lúa làm sao mà đói được!”.
Năm 2014, anh Lê Quốc Minh Vietnamplus đồng ý đăng lại bài báo đó, nhưng tên bài được sửa lại. Thông tấn xã luôn đặt tít “dịu dàng”, dù cơ bản tít tôi đặt đúng bản chất cảnh báo khoa học.
Vấn đề của châu thổ bây giờ là hiện trạng đất chỉ còn cao hơn mặt nước biển 0,8 mét. Nước mặn có lúc đã xâm nhập sâu tận Tân Hồng, Hồng Ngự là những huyện xa của Đồng Tháp.
Số tiền (tịnh tài tịnh vật) đóng góp ra sao thì việc nói tránh nói giảm không chỉ là khiêm nhường, mà còn là cách bớt đi lòng tham và tính ngã mạn.
Có câu chuyện kể về việc đúc chuông không thành, do ông thầy khinh chê đồng tiền nhỏ bé giắt thắt lưng của một bà cụ. Ông ném đồng tiền đó ra ngoài. Chuông đúc đi đúc lại vẫn thủng một lỗ nhỏ bằng đồng tiền và đánh không kêu.
Cả đám vào quán gọi con gà chọi làm ba món
Ngồi chờ uống gần hết chai rượu và một thùng bia
Những cô gái phục vụ ỡm ờ
Nói năng lượn lẹo đa nghĩa
Nghĩa nào cũng đụng chiếu giường
Mắt liếc vào túi sắc như gươm
Trung Quốc xâm lược Việt Nam. Nhiều người đã nhắc đến cuộc chiến năm 1979 dưới tiêu đề như vậy.
Xét theo phương diện công pháp quốc tế, tiêu đề đó hoàn toàn chính xác khi một quốc gia đem quân đội sang đánh chiếm lãnh thổ của một quốc gia có chủ quyền khác, bất luận biện minh cho mục đích như thế nào.
Nhưng riêng đối với cuộc chiến năm 1979, thì bất kỳ sự đánh giá nào cũng đều khập khiễng, khi không xét đến mối quan hệ giữa hai chế độ cộng sản tại Trung Quốc và Việt Nam. Mà theo đó, nguyên nhân chính yếu là quan hệ ý thức hệ Cộng Sản mang tính cách quyết định. Giả thiết, nếu một trong hai quốc gia khi ấy không phải là chế độ cộng sản, thì đã có cuộc chiến khiến làm thiệt mạng hàng vạn người ở cả hai bên cuộc chiến hay không ?
Ở đây tôi không nói tới chuyện cổ tích một gói mì mà muốn nêu lên những câu hỏi đằng sau những tài sản của những Đỗ Hữu Ca trên đất nước này.
1. Một nô bộc như Ca có tới 40 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng lượng lớn tiền, vàng, ngoại tệ, trang sức. Tôi không tin Ca tài năng tới mức buôn bán bất động sản để có được tài sản này.
Vậy những doanh nghiệp nào liên quan để Ca có được khối tài sản này? Số tài sản các doanh nghiệp có được nhờ sự liên kết ấy gấp bao lần số tài sản của Ca?
Trên ti vi, John Oliver đã đưa ra một “bản hợp đồng” để mời Thẩm phán Thomas ký và cho biết chính ông sẽ chi tiền túi của mình ra, “Tôi không lấy tiền của chương trình HBO, chính tôi là người chịu trách nhiệm..."
Ông John Oliver công khai nói trên đài truyền hình, đề nghị mua Thẩm phán Clarence Thomas với giá một triệu đô la một năm, trả từ nay cho đến khi một trong hai người qua đời. Đổi lại, ông Thomas tự ý rút lui khỏi Tối cao Pháp viện. Thẩm phán Thomas có thể sống rất lâu, giá mua sẽ lên tới vài chục triệu mỹ kim!
John Oliver là một nhà hài hước, đưa đề nghị này trong chương trình ti vi HBO, cho nên ông Thomas có thể coi đây chỉ là chuyện đùa. Nhưng Oliver nói rất nghiêm trang: “Thẩm phán Clarence Thomas ảnh hưởng mạnh nhất trong Tòa Tối cao hiện nay và ông có vẻ không thích công việc đó. Ông từng nói, ‘Không bõ với nỗi mệt nhọc phải chịu.’ Bây giờ, ông nghĩ sao nếu có thể vẫn được hưởng những thứ đang có mà không phải mệt nhọc nữa?”
PHẦN 3: CÁC CHIẾN THẮNG CHÍNH CỦA UKRAINE SAU HAI NĂM CHIẾN TRANH
1. Bảo vệ thành công Kyiv. Đánh chiếm Kyvi vốn đã và vẫn là mục tiêu chính của Putox. Những người bảo vệ Tổ Quốc Ukraine đã chấp nhận cuộc chiến với lực lượng áp đảo của quân chiếm đóng ở Gostomel vào ngày 24 tháng Hai 2022 và không cho phép chúng thiết lập quyền kiểm soát nhanh chóng sân bay. Đây là nơi quân đội Nga dự định đổ bộ để tiếp tục tấn công vào thủ đô.
Tại Gostomel vào ngày 26 tháng 2 năm 2022, vị tướng đầu tiên của Nga, chỉ huy trung đoàn cơ giới 141 của Chechen Rosguard, Magomed Tushaev, đã bị “tống tiễn”. Sau thất bại của Putox gần Kyiv, phương Tây bắt đầu tăng dần viện trợ cho Lực lượng vũ trang Ukraine. Trước đó, trong mắt cộng đồng thế giới, những điều quân và dân Ukraine đã làm là điều không thể, nhưng nay bằng cách đẩy “quân đội thứ hai của thế giới” ra xa khỏi thủ đô Ukraine, họ đã lập nên kỳ tích.
