Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Năm 1973, bọn mình chốt ở đồi Chông (Tiên Phước Quảng Nam). Hiệp định Paris ký kết thì bên ta giữ một quả đồi, phía bên kia giữ một quả đồi. Cách nhau bởi cái khe nhỏ. Mùa khô nên không có nước.
Hòa hợp dân tộc, nên hai bên bàn nhau làm một cái nhà hòa hợp để hai phía gặp nhau. Thiện chí lắm.
Bên đối phương làm nhà còn bên ta làm ghế. Nguyên vật liệu chủ yếu là tranh tre nứa lá. Tường thưng bằng lồ ô đập dập. Trên tường ở đốc nhà vẽ một bản đồ Việt Nam bằng giấy rô ki.
Đăng ngày:
Le Figaro nhận xét « Iran và Hoa Kỳ đều thất bại trong việc mở lại eo biển Hormuz ». Tổng thống Mỹ vừa khoe là sẽ thông thương thì con đường hàng hải huyết mạch này lại bị đóng ngay sau đó. Điều kiện đi qua, thương lượng ra sao...vẫn mơ hồ trong khi ngưng bắn đến tối mai, thứ Tư theo giờ Washington là kết thúc.
Mỗi bên đều tố cáo bên kia và đều lên gân trước khi đàm phán. Teheran đòi Mỹ bỏ phong tỏa, nhưng đây là đòn bẩy để thương lượng nhằm đặt Iran dưới áp lực kinh tế. Hôm Chủ nhật, hầu như chẳng có tàu nào đi qua trong khi bình thường hơn trăm chiếc. Đến thứ Hai, có vài chiếc qua được : Nero, Starway và Axon I, đều bị Anh hoặc Mỹ trừng phạt vì có liên hệ với Nga hay Iran. Hải quân Mỹ đã nổ súng chặn lại tàu hàng Touska của Iran, ba chiếc tàu Iran khác đã phải đổi hướng. Phía Iran bắn cảnh cáo hai tàu buôn Anh và Pháp. Tổng thống Emmanuel Macron lấy làm tiếc vì sai lầm « của cả hai bên » kêu gọi kềm chế.
Đăng ngày:
Một trong những quốc gia chịu thiệt hại dây chuyền từ chiến tranh Iran là Ukraina. Le Monde nhận xét « Nga lợi dụng tình trạng Ukraina thiếu hỏa tiễn Patriot ». Mùa hè này có nguy cơ đẫm máu cho Kiev, không chỉ ngoài mặt trận. Đợt không kích mới đây cho thấy Matxcơva đã thay đổi chiến thuật : đánh vào cơ sở hạ tầng dân sự trên cả nước và ồ ạt tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo. Mười bảy người dân trong đó có một trẻ em 2 tuổi đã thiệt mạng và khoảng 100 người khác bị thương trong vụ oanh tạc hôm thứ Năm 16/04.
Thiệt hại nhân mạng nặng một cách bất thường là do vụ oanh kích của Nga kéo dài hơn 10 tiếng đồng hồ liên tiếp, với gần 700 drone và 44 hỏa tiễn đủ loại. Trước hết quân Nga tung ra nhiều đợt drone tầm xa (Dalra) để làm hao đạn của Ukraina, rồi đến 25 hỏa tiễn hành trình (mang được 800 ký chất nổ, và 19 hỏa tiễn đạn đạo bay ở tầm cao với vận tốc siêu thanh khó thể đánh chặn.
Tin sáng
1. "Bóng chuyền nữ Hà Nội lần đầu vô địch Cúp Hùng Vương"- Một trận đấu mãn nhãn. Nhà cháu từ chỗ "Đại ngàn reo" về sớm để kịp xem. Tối nay có trận tranh 3-4 giữa Thông tin và BÌnh Điền cũng thú vị.
Đội bị Hà Nội đánh bại cũng từng là một đội... Hà Nội, bưu điện Hà Nội, sau bán cho Hóa chất Đức Giang Lào Cai. Đội này trước có Hà Thu Dậu oánh như... trời oánh hihi. Tập đoàn Hóa chất Đức Giang trước đó bị khởi tố và bắt cả... mớ, nên chắc cũng ảnh hưởng đến đội bóng.
2. Mấy hôm nay, một loạt tỉnh tổ chức sự kiện trên... truyền hình và đường phố: Huế, Gia Lai, Ninh BÌnh, Đà Nẵng, Đền Hùng, Tam Chúc, Cửa Lò...Liên quan: "Thủ tướng: Du lịch phải thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn". Rất nhọn ạ.
3. "'Nhồi nhét' thêm 13 người trên cao tốc, chủ và tài xế xe khách bị phạt gần 100 triệu đồng"- Các cụ gọi là tham bát bỏ mâm ạ. Nhà xe Cúc Tùng.
(Vì lý do kỹ thuật nên chương trình phát thanh RFI ngày 25.04.2026 không có trên YouTube)
(AFP 26/04/2026) Một nghi phạm đã bị bắt giữ sau khi tiếng
súng vang lên tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng ở Washington, lần
đầu tiên được tổng thống Donald Trump tổ chức. Không ai bị thương và sự kiện đã
bị hoãn lại.
Đệ nhất phu nhân Melania Trump, phó tổng thống J.D. Vance, bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và ngoại trưởng Marco Rubio cũng có mặt. Cơ quan Mật vụ thông báo : "Tổng thống và phu nhân đều an toàn, cũng như tất cả những người đang được bảo vệ".
Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) cho biết mọi người đều vô sự và sự kiện đã bị hoãn lại. Một sĩ quan cảnh sát bị đạn bắn trúng áo giáp, nhưng vết thương không nguy hiểm đến tính mạng.
Có hai câu chuyện của ngày hôm nay.
1. Người phụ nữ và hai con nhỏ ở xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long, một vùng quê ven miền Sông Hậu, chị là phần còn lại của một gia đình gồm người cha vừa mất trong tai nạn hi hữu :
Một đứa trẻ con đá quả banh bên sân nhà ở lề đường. Quả banh lăn ra lộ và người cha kia, trên đường đi làm thuê về, chạy chiếc xe máy, trúng phải quả banh, té xuống nền đường và chết. Đó là lúc chiều nhập nhoạng.
Ngày đi bộ đội tôi 38 kg. Bốn năm sau tôi tăng thêm 15 kg, đẹp trai và khỏe mạnh. Ở nhà tôi bị bệnh thấp khớp, mẹ bắt ăn kiêng đủ thứ. Vào chiến trường, thứ gì cũng ăn bệnh thấp khớp biến mất.
Chuyện tôi nhẹ cân quá mức mà đăng ký đi bộ đội trở thành chuyện cá cược của cả lớp :
- Bọn tao đố mày trúng được đấy. Mày trúng, chiều đi học về con Định phải cõng mày qua suối !
Tôi đi học cấp ba ở Hương Vĩnh, ở trọ nhà anh y sĩ. Chính anh là người khám sức khỏe.
Tin sáng
1. "Nam sinh Việt 14 tuổi bất ngờ được mời gặp Tổng thống Timor Leste"- Từ một bản thảo gửi "liều" đến Văn phòng Chính phủ Timor Leste, Thái Duy Anh - cậu học trò 14 tuổi, đang học lớp 9 Trường Quốc tế Á Châu (TPHCM) - đã nhận được lời mời trực tiếp đến gặp gỡ và dùng bữa thân mật với Tổng thống. Cứ đi khắc đến, cứ viết sẽ được tổng thống mời.
"Tổng thống trực tiếp dẫn khách đi ăn, gọi món và trò chuyện thoải mái. Có lúc ông hài hước hỏi Duy Anh về ẩm thực Việt Nam và bày tỏ sự tò mò về những món ăn mà ông từng nghe qua"- Hình dung tức là tổng thống dẫn cậu ra quán như mọi người.
2. "Ngân hàng xiết nợ loạt ô tô của taxi Mai Linh"- Huhu một tập đoàn từng hùng mạnh. Hôm nọ nhà cháu xuống sân bay Pleiku, thấy một hãng tắc xi lạ, hỏi Mai Linh đâu, tắc xi lạ nói giờ bọn cháu thay rồi ?
3. "Kỷ luật 5 đảng viên, thanh tra toàn diện dự án nâng cấp Dinh tỉnh trưởng Gò Công"- Khộ thưn. Đang yên đang lành lại... nâng cấp ?
Hôm qua, tôi theo một anh bạn ghé qua tiệm sửa xe (smash repair). Chiếc xe của anh chỉ bị trầy xước nhẹ ở cánh cửa sau. Vậy mà người thợ nói phải mất đến 10 ngày mới sửa xong. Tôi thật sự ngạc nhiên.
Nếu ở Việt Nam, có lẽ người ta đã thay xong cánh cửa trong cùng ngày, tệ lắm cũng chỉ mất một hai tiếng.
Tôi từng mua một món hàng nhỏ trên eBay. Người bán ở ngay Sydney, cách nhà tôi chừng 20 km, nhưng phải đúng 4 ngày sau tôi mới nhận được hàng. Thật khó hiểu. Ở Việt Nam, tôi tin rằng tối đa một ngày là có hàng. Thậm chí, đã có lần tôi đặt mua đồ ở Sài Gòn và chỉ 2 tiếng sau là nhận được.
Tối qua uống bia với các bạn già E812 anh hùng để tưởng nhớ các vị Vua Hùng, dù Vua Hùng đã có lệnh cấm nhậu.
Có bạn nói Vua Hùng hổng có họ ? Có bạn nói họ Hùng, vì đến giờ nước ta vẫn còn có những gia tộc mang họ Hùng đó thôi. Nhưng có lẽ hổng phải, Vua Hùng là danh hiệu hoặc tôn hiệu thủ lĩnh tối cao của nhà nước Văn Lang cổ. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, họ thật của các vua Hùng chưa được xác định.
Thực ra lịch sử nước ta có một giai đoạn mang tính huyền sử đậm nét, ít nhất trong giai đoạn 2.000 năm trước Công nguyên. Xưa các nhà viết sử lừng danh như Lê Văn Hưu (1230-1322) - nhà sử học đời nhà Trần, tác giả bộ Đại Việt sử ký (30 quyển), bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam nhưng bị bọn nhà Minh đốt sạch ; Phan Phu Tiên (1370 -1462) tác giả Đại Việt sử ký tục biên (chép từ Trần Thái Tông cho đến khi quân nhà Minh rút về nước, tức viết nối tiếp Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu đời Trần), đều không chép thời huyền sử Vua Hùng.
Sắp tròn 51 năm ngày nước Việt thu về một mối. Ngày 30.4. Hơn nửa thế kỷ, biết bao sự đổi thay, cả trong hiện thực và suy nghĩ, nhận thức của con người. Cuộc sống luôn vận động, những gì không phù hợp sẽ bị đào thải. Đó là quy luật.
Vậy nhưng không phải vậy. Bây giờ vẫn còn không ít người, những nhà này nhà nọ, những người được coi là có trình độ cao, hiểu biết rộng, thậm chí khá nổi tiếng, mà vẫn viết/phát biểu trên báo chí, đài, trang cá nhân mạng xã hội, rằng "kỷ niệm ngày giải phóng miền Nam 30.4".
Đâu phải quen mồm quen tay mà là nhận thức vẫn cũ kỹ như cách nay vài chục năm. Họ nghĩ bằng đầu óc của một nhân viên tuyên truyền xóm ấp, kẻ vẽ khẩu hiệu, cả đời chỉ biết làm theo sai bảo của người khác. Suốt nửa thế kỷ, trong đầu họ chỉ có câu "Kỷ niệm (bao nhiêu năm) ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30.4".
Chiều ngày 30/4/1975. Mọi việc đã an bài.
Từ 11 giờ 30 phút, từ cái thời khắc định mệnh ấy, nhiều "chàng trai trẻ vốn dòng hào kiệt" từng được đào tạo chính quy tại các Học viện Quân sự nổi tiếng trên thế giới, thuộc các Binh chủng tinh nhuệ với các loại vũ khí tối tân, hiện đại đã "cởi giáp quy hàng"
Họ chỉ mặc độc chiếc quần short, áo thun ba lỗ màu trắng, đi chân đất để về nhà. Không quân phục, không lon gáo, không súng ống...càng không cận vệ theo sau. Nhưng gia đình vợ con lại hân hoan mừng họ "trở về trong chiến bại."
... Tôi nhớ, vào hôm sau, bố tôi ở nhà. Khi mẹ tôi đi làm rồi, bố mới mở hòm lấy ra một khẩu Colt 45 và một hộp giấy đầy đạn của Mỹ.
Hồi đó, những viên đạn K54 hay AK-47 đã rút thuốc đạn mà tôi hay được các cậu tôi cho làm đồ chơi, thường có vỏ màu nâu sậm hoặc màu xanh lá cây rất tối. Những viên đạn đó có các-tút là sắt và hay rỉ. Thế nhưng những viên đạn Mỹ thì có màu đồng vàng óng, nhìn rất bắt mắt.
Bố tôi lau súng rất kỹ, lên quy lát loạch xoạch, lau từng viên đạn rồi mới cất súng vào bao. Bố dặn tôi rất kỹ là không được nói với mẹ chuyện bố lau súng.
Tin sáng
1. Nói thật, nhà cháu tới giờ đang... loạn não. Nhiều bạn lên Facebook nói về AI và tố nhau dùng AI, và, bị tố lại, huhu khiến nhà cháu hoang mang, thế ai mới dùng AI, ai không dùng AI, văn ai mới AI và ai mới là AI ?...
Trong khi đó, nhà cháu vẫn gõ phím mòn phím và mòn cả... vân tay. Rất là bèn ạ.
2. "Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của Việt Nam"- Vấn đề là, hiện giờ có thành phố nào ở Việt Nam không trực thuộc trung ương hem ? Các báo khác cũng đưa, giản dị như thế này : "Đồng Nai chính thức lên thành phố từ ngày 30-4".
Thực ra thì, nhà cháu thấy, thành phố vởi tỉnh giờ nó cũng chả khác nhau bao nhiêu. Tỉnh có đô thị có bản làng, có sông có núi có đèo có khe thì thành phố cũng có. Hà Nội có nông thôn, 3 xoa 2 đập, Huế có đầm phá, có nhà chồ, Gia Lai có phố phường có có đường nhựa vỉa hè hihi, tức chỉ khác nhau cái tên. Vấn đề là đời sống của dân, ý thức của dân, lối sống của dân, văn hóa của dân... nó đã là thị dân chưa ?
Khi ông Hùng Cao, nguyên Thứ trưởng Bộ Hải Quân lên thay “quyền Bộ trưởng” Hải Quân John Phelan vừa mới bị sa thải. Nhiều người lầm tưởng ông Hùng Cao giờ là một trong những Bộ trưởng của nội các của ngành Hành pháp Hoa Kỳ nhận lịnh trực tiếp từ Tổng thống.
Cơ cấu lãnh đạo của Hành pháp Hoa Kỳ từ trên xuống dưới gồm có Tổng thống, Phó Tổng thống, rồi đến 14 Bộ trưởng, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng.
Bởi vì Bộ Quốc phòng phức tạp và đông đảo với nhiều binh chủng chuyên nghiệp khác nhau nên chia ra 3 nhánh gọi là Bộ Lục quân, Hải quân, và Không quân. Đứng đầu mỗi Bộ này có Bộ trưởng. Phải biết các Bộ trưởng Hải Lục Không quân này không ngang hàng với 14 Bộ trưởng dưới quyền Tổng thống và Phó Tổng thống liệt kê phía trên.
Lẽ thường, nếu một người gốc Việt thành công ở nước ngoài, thì báo chí sẽ rùm beng tung hô. Kiểu như một cháu học sinh có IELTS 8.0, được học bổng Mỹ trường đại học danh giá chút là báo chí đăng ầm lên rồi.
Nhưng vừa rồi, ông Hùng Cao (tiếng Việt đọc là Cao Hùng?) vừa lên Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ, thì báo chí Việt Nam đăng với thái độ rất lạnh nhạt. Như ảnh đính kèm. Thậm chí không hề chú thích ông ấy là người gốc Việt, sinh ra ở Việt Nam. Như thể ông ấy không phải người Việt.
Tất nhiên lý do dễ đoán, bởi vì ông Hùng là dân gốc Việt Nam Cộng Hòa. Hơn thế nữa, ba ông là công chức Việt Nam Cộng Hòa. Gia đình ông rời Việt Nam khi Sài Gòn sụp đổ năm 75, khi ông mới 4 tuổi.
Đó là tin từ Bộ Chiến Tranh. Ông cựu Bộ trưởng Hải Quân John Phelan phải rời nhiệm sở lập tức! Và, người tạm thời thay thế ông là đương kim Thứ trưởng Cao Hùng (người gốc Quảng Trị).
Bộ trưởng Hegseth dường như không mấy hài lòng với ông Phelan. Hai người được cho là có bất đồng về một số vấn đề chiến lược. Có tin cho rằng họ bất đồng quan điểm về đóng tàu chiến mới. Chẳng hạn, Hegseth muốn hạn chế quyền tiếp cận các cơ sở quân sự của tổ chức Boy Scouts, trong khi Phelan không đồng tình.
Lại có tin lúc bổ nhiệm Cao Hùng làm thứ trưởng, có vài người không đồng tình (trong đó có Phelan).
Đó là đầu bài của nữ bác sĩ Bích Nguyệt. Bác sĩ Nguyệt kể:
“Sáng, đi khám sức khỏe cho một cơ quan có chức năng to lớn là bảo vệ quyền lợi cho người lao động.
Bác sĩ đến đủ từ 7 giờ 30, nhưng mãi 8 giờ 30 mới lác đác có bệnh nhân khám. Rồi 9 giờ thì bắt đầu ùn ùn ầm ầm đến. Hỏi thì bà con bảo đến từ sớm nhưng phải tham gia chào cờ, xem văn nghệ chào mừng hội nghị ngành xong mới lên khám, thế là như ong vỡ tổ.
