Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Tôi đặt vấn đề dưới đây với tinh thần rất trách nhiệm, thiết tha:
Trong gần 30 năm làm báo, tôi đã có cơ hội làm việc ở nhiều tòa soạn khác nhau, trong đó có những tờ báo đã không còn tồn tại.
Tôi từng có hàng trăm bài viết đăng trên Sài Gòn Tiếp Thị. Khi tờ báo dừng hoạt động và website không còn tồn tại, phần lớn những bài báo ấy cũng biến mất khỏi không gian mạng. Đến hôm nay, tôi vẫn tiếc vì ngày đó đã không lưu lại chúng một cách đầy đủ.
Gã nhớ đó là một sáng năm 2002, gã bước vào phòng của Lý Quý Chung, thư ký tòa soạn tạp chí Kiến thức Gia đình, số 58 Nguyễn Bỉnh Khiêm. Chuyện linh tinh về báo chí, bóng đá rồi các cô người mẫu.
Lý Quý Chung vốn đẹp trai, hào hoa phong nhã lại là nhà báo nổi tiếng nên được nhiều cô, nhiều em xinh đẹp đeo đuổi. Chuyện đang hấp dẫn về Trịnh Công Sơn và các người đẹp thì có tiếng gõ cửa.
Bước vào là Lê Nam Sơn, tổng biên tập báo Nông nghiệp Việt Nam, báo mẹ của tạp chí Kiến thức Gia đình. Sơn là người mời gã về lo nội dung cho tạp chí khá ăn khách này. Trước khi có lời mời Sơn đã thăm dò kỹ về gã và xuống nhà gã ở Nhà Bè để coi về phong thủy.
Vụ một cuốn sách bị thu hồi, nhà xuất bản bị phạt nặng (còn tác giả, cơ quan chủ quản nhà xuất bản, cơ quan cấp trên xét duyệt xuất bản vẫn chưa biết sẽ như thế nào) khiến người ta bàn tán, dè chừng.
Ông hàng xóm nhà tôi chua chát bảo, thành công của họ ở chỗ làm cho con người ta, dù là người tốt, đã sợ hãi, an phận, yếm thế.
Một vị phó giáo sư trực tính nhận xét ngắn gọn về cuốn sách: "Nịnh không nên đời cũng bị hạch tội. Sướng chửa". Không nên đời có nghĩa là làm không ra trò, vụng về, thô thiển.
1. BUNG NÓC !
Ngày hôm nay làm gì còn chuyện gì nữa ngoài BUNG NẮP ! Tràn ngập cõi mạng là hình ảnh cái nóc bồn chứa dầu bay lên như một cái đĩa bay, một cái vung khổng lồ của nồi áp suất Liên Xô trứ danh.
Vậy mục tiêu cụ thể là gì ? Là nhà máy lọc dầu Mátxcơva mang tên Kapotnya. Kapotnya là nhà máy cung cấp tới 40 % lượng xăng dầu cho toàn bộ thủ đô nước Nga. Nếu tôi nhớ không nhầm, cách đây khoảng 2 ngày (cần kiểm tra lại thời gian) nó đã bị tấn công một lần vào tháp ngưng tụ, và vẫn chưa thể đi vào hoạt động trở lại : Nó không thể lọc dầu thô thành xăng thương phẩm được nữa.
Tuy nhiên, hệ thống bồn chứa khổng lồ tại đây thì vẫn nguyên vẹn. Trong bối cảnh các kho dầu vùng từ biên giới đến cận trung tâm liên tục bị đe dọa và tấn công, Nga buộc phải biến các bồn chứa của nhà máy Kapotnya này thành một kho trung chuyển và lưu trữ xăng dầu thành phẩm quy mô lớn.
Vào tháng 3 năm 2025, tạp chí Time công bố ảnh ông Zelensky đứng trong văn phòng trước bức tranh có tên Dream. Hình ảnh Điện Kremlin cùng lăng Lênin bốc cháy phía sau tổng thống Ukraine đã gây phản ứng mạnh tại Nga và thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế.
Theo phóng sự của Time, bức tranh treo trong một căn phòng nhỏ phía sau văn phòng (phòng ngủ nhỏ, giường đơn, giống như phòng ngủ kết hợp làm việc thời chiến). Zelensky đã chọn treo nó cùng một số bức tranh khác tượng trưng cho “chiến thắng”.
“Dream” (Giấc mơ), do họa sĩ Georgia Sandro Antadze (Gruzia) vẽ năm 2022. Nó miêu tả Điện Kremlin và Lăng Lenin chìm trong biển lửa. Zelensky gọi đây là bức tranh yêu thích nhất trong bộ sưu tập, và ông nói “Mỗi bức đều nói về chiến thắng”. Thực ra bức tranh đã xuất hiện trong bài phát biểu Năm mới của ông năm 2023 nhưng khi đó chưa được để ý.
Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov phát biểu : “Nền tảng của chiến thắng tương lai của chúng ta là đổi mới và công nghệ, bởi vì chúng ta không có nhiều nhân sự như Nga.
Chúng ta cần tìm ra các cách tiếp cận bất đối xứng để đánh bại họ. Chúng ta đã tìm thấy nhiều giải pháp rồi và sẽ tiếp tục tìm thêm mỗi ngày.”
Federov cũng cho biết : “Không quốc gia nào trên thế giới có thể tưởng tượng cách tiêu diệt 30 đến 35 nghìn người Nga trên chiến trường mỗi tháng.
Khi tên của ngài Đại Giáo Chủ được tháo gỡ khỏi tòa nhà vào tối khuya thứ Sáu hoặc sáng thứ Bảy thì ít người thấy được vì công nhân đã dùng một tấm màn lớn che kín. Có một phóng viên may mắn đến gần lén nhìn vào khe hở giữa màn chắn và bức tường thì mới biết hàng chữ tên của ngài đã biến mất.
Vậy hỏng biết đứa nào đã ra cái lịnh ngớ ngẩn silly đó ?
Làm liên tưởng đến những vụ tai nại xe hơi hay án mạng có người chết thì nhân viên công lực thường dùng các tấm bạt che kín để quần chúng hỏng thấy cảnh người chết rùng rợn được chở đi. Hoặc mấy vụ tội phạm bị áp giải cũng được che kín để quần chúng hỏng thấy mặt hung thủ. Một cách bảo vệ nhân phẩm của tội phạm dù chúng chẳng còn nhân phẩm gì ráo.
Đọc nghiên cứu về báo chí ở Mỹ và châu Âu, tôi khá bất ngờ trước quy mô của cuộc khủng hoảng mà ngành báo chí đang phải đối mặt.
Theo báo cáo State of Local News 2025 của Đại học Northwestern, năm 2005 nước Mỹ có 7.325 tờ báo địa phương. Hai mươi năm sau, con số này chỉ còn 4.490, tức gần 2.835 tờ báo đã biến mất, tương đương khoảng 40 % tổng số báo địa phương. Chỉ trong 14 tháng gần nhất, thêm 136 tờ báo đóng cửa hoặc sáp nhập.
Hiện nay, 213 quận của Mỹ không còn bất kỳ nguồn tin địa phương nào và hơn 1.500 quận chỉ còn một nguồn tin duy nhất. Gần 50 triệu người Mỹ đang sống trong những khu vực được gọi là "sa mạc tin tức" (news deserts), nơi việc tiếp cận các nguồn thông tin địa phương đáng tin cậy ngày càng trở nên khó khăn.
“Sắp tới tính làm gì ?” là câu hỏi buồn mà các “cựu nhà báo” liên tục phải nghe trong thời gian gần đây.
Sự thích ứng không dễ dàng. Làm YouTuber ư ? Khó mà cạnh tranh lại cách tạo trend rất đời của các “ngôi sao mạng xã hội” !
Làm truyền thông ư ? Không dễ ! Tư duy của dân báo chí là tin bài, còn dân làm truyền thông thiên về quảng cáo, xây dựng hình ảnh, xử lý sự cố… Mục đích một bên là thông tin, một bên là thương mại.
Tâm sự của người viết báo « tuột xích » nhiều năm sống bằng guồng quay nghiệt ngã của xe ôm công nghệ :
- Hãy quên mình là ai, đã từng là ai. Bạn bị đá văng ra khỏi những cao ốc tráng lệ tòa soạn có đau bằng ông Vương Đình Huệ, Võ Văn Thưởng, Nguyễn Xuân Phúc...khi rời cung đình không ?
- Hãy tập dạ, thưa, cúi mình...kể cả với những đồng tiền nhỏ của khách, cái thời ngạo mạn, bố láo trước các doanh nghiệp đã qua rồi.
Tin sáng
1. Nhà cháu xin lỗi Mỹ vì đã... coi thường bóng đá nước này. Tối qua, Mỹ đã thắng trận thứ hai trước Úc, chính thức giành vé vào vòng trong. Hiện nhà cháu đang vừa điểm tin vừa xem trận Scotland - Maroc.
Trên sân các cổ động viên đang đồng loạt đứng lên vỗ tay tưởng niệm một cổ động viên nước mình tử vong khi xem World Cup, dưới sân vẫn đá. Kết thúc Maroc thắng 1-0. Liên quan : "Hakimi nhận trát hầu tòa trước giờ đấu Scotland"- Anh này bị kết tội hiếp dâm. Và nếu thua, sẽ bị án 15 năm.
Lúc 7h30 là trận Brazin- Haiti, đoán được kết quả rồi nên sau đây nhà cháu sẽ vẫn đi ăn sáng, cà phê.
2. "Khởi tố mẹ kế bạo hành con riêng đến tử vong"- tất nhiên là phải khởi tố rồi. Vấn đề là đã có nhiều vụ như này, có vụ mẹ kế bị tử hình, mà bỏn vẫn không sợ. Mà đa phần các bà mẹ kế này đều trẻ. Trẻ mà ác quá.
Nhân Ngày Báo chí 21-6, không thể không viết vài dòng, cái nghề như dính chặt với cả đời mình.
Bước vào nghề báo từ 1984 (Văn nghệ Sông Bé), đến 2019 nghỉ hưu (Pháp Luật TPHCM) nhưng vẫn tiếp tục viết cho đến nay, tính ra hơn 40 năm viết báo.
Từ 1991 gia nhập làng báo TPHCM (Người Lao Động), mở ra một giai đoạn cực kỳ thử thách trong bước đường làm báo của mình. Lúc này mình mới hiểu nghề báo là một trong những nghề áp lực nhất. Suốt ngày chạy theo thời sự. Căng thẳng đến mức anh em thường đùa “ăn cũng làm báo, ngủ cũng làm báo”. Vâng, vì quả thật trong giấc ngủ còn mơ nghĩ đề tài cho số báo hôm sau.
Tin sáng
1. "Bước đầu, Cơ quan CSĐT CATP Hà Nội ước tính số tiền liên quan đến hành vi phạm tội của các đối tượng lừa đảo hợp đồng kỳ nghỉ khoảng HƠN HAI NGHÌN BẢY TRĂM TỈ ĐỒNG"- Thông tin chính phủ đưa ạ, chứ nếu báo khác, chắc chắn nhà cháu sẽ nghi ngờ, do dự mà không dám điểm vì không đùa với 7,5 triệu.
Tận cùng ác, hút, cướp, lừa... tận cùng xương tủy nhiều người già, biến họ thành người trắng tay. Có kịch bản, có đường dây, có huấn luyện, có phân khúc lớp lang... và toàn bọn trẻ, có học nữa...
Còn đây là Sài Gòn: "Công an TPHCM khởi tố gần 200 giám đốc, nhân viên các công ty lừa đảo thông qua ‘hợp đồng kỳ nghỉ’". Bắt cmn bọn này làm bọ hung cũng chưa xứng với tội của chúng. Liên quan rất: "Điều tra sự liên quan của luật sư, văn phòng luật trong các vụ án 'hợp đồng kỳ nghỉ'".
Liên quan vừa vừa: "Bắt giám đốc doanh nghiệp tuồn 10.000 tấn chân gà 'bẩn' ra thị trường"- MƯỜI NGHÌN TẤN a.
Trước khi biên mấy chữ về cái "tết" này, nhà cháu phải chửi cái đã. Cha bố đứa nào mấy hôm nay chặn phây búc của bà, không cho bà lên vui chơi với thiên hạ.
Bao nhiêu chuyện, mày bắt bà ngồi im, không được động chân động tay động óc. Bực cả mình. Chiều nay bà tình cờ thấy mày quên canh gác "bảo vệ hòa bình thế giới", bà léo nhéo vài chữ cho vui, mày mà quy cho bà vi phạm này nọ, bà chẳng tế cho là may.
Theo lịch âm, hôm nay mùng 5 tháng 5 là tết Đoan Ngọ, bên Tàu có bên ta cũng có, từ hồi nảo hồi nào. Rất nhiều thứ tết ở ta như tết Nguyên đán (đầu năm), tết Hàn thực (mùng 3.3), tết Trung nguyên (rằm tháng 7), tết Trung thu (rằm tháng 8), ông Táo chầu giời (23 tháng chạp) ... đều xuất xứ bên Tàu. Thôi thì nó sang ta, cái nào hợp ta dùng, cái nào dở ta bỏ dần.
Tin sáng
1. Rất yêu Croatia, nhưng phải công nhận, tối qua, Anh đã đè bẹp đội ca rô, dù Croatia vẫn rất mạnh. Một trận bóng đá mà thức không tiếc, thì rất bèn, phỏng ạ ? Liên quan nhưng trận khác : "Mỹ Tâm khoe ảnh hôn gió và thả tim với Messi qua màn hình". Ối giời ơi ?
Liên quan nữa : "Cô gái Hà Nội chi 250 triệu xem World Cup, choáng với máy lạnh phủ kín sân"- Vẫn ối giời ơi phát nữa ? Thực ra là nhóm 5 người, nhưng quả là, tinh thần thể thao ấy cụ Nguyễn Công Hoan có sống lại cũng... rưng rức khóc.
2. "5 nữ Ủy viên T.Ư Đảng, sếp Vietjet Air, ca sĩ Hòa Minzy tham gia Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa mới"- Điền ông hoàn toàn lép vế trong danh sách này, chả thấy mống nào, he he hết nói phét nhé. Nhưng quả là, hình như là, lần đầu tiên Ban chấp hành hội này mạnh thế.
3. "Mạo danh phóng viên cưỡng đoạt gần 750 triệu đồng của chủ mỏ đá"- Té ra phóng viên cũng... oai phết, có hẳn người mạo danh ?
Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cụ Hồ, Thanh Hảo, chuyên viên phụ trách truyền thông của Bộ Ngoại Giao có đưa một nhóm nhà báo phương Tây phỏng vấn gã về cụ Hồ.
Trước đó nhóm phóng viên này đã phỏng vấn một lãnh đạo của quân đội. Câu hỏi họ đưa ra : Ông nghĩ sao về việc chủ tịch Hồ Chí Minh không lấy vợ ? Câu trả lời được vị tướng kia đưa ra : Bác vì Nước vì Dân hy sinh hết mình cho Dân tộc và sự nghiệp của Đảng nên không nghĩ đến hạnh phúc riêng của mình.
Các nhà báo phương Tây theo nghiệp báo tự do có vẻ không hứng thú với câu trả lời ấy.
