Hôm
qua viết vội vã bài “Lập Lờ Đánh Lận Con Đen” về Greenland nên thiếu một chi
tiết quan trọng. Mà cộng đồng Facebook lên cơn sốt Greenland nên cũng quên béng
đi chi tiết này. Nên giờ bổ túc.
Nếu
tương lai Greenland trở thành quốc gia độc lập có những chính sách đối ngoại
khác, thì không thể tiên đoán trước được. Nhưng hiện giờ Greenland vẫn thuộc
lãnh địa của Đan Mạch, mặc dù đã có chính quyền tự trị. Do đó Greenland đang
nằm trong khối NATO.
Greenland
thuộc khối NATO, nên trong điều khoản 5 của NATO là một thành viên của NATO bị
xâm chiếm thì cả khối NATO có nhiệm vụ bảo vệ. Hoa Kỳ vẫn còn trong khối NATO
nên phải có nhiệm vụ bảo vệ Greenland.
Giáo
Chủ hoan hỉ tung tin thỏa thuận “lịch sử” với Greenland làm các tín đồ nhảy cỡn
lên mừng rỡ say đắm. Làm như Greenland đã thuộc về Hoa Kỳ.
Thiệt
sự thỏa thuận “lịch sử” ấy không khác thỏa thuận giữa Mỹ với Greenland đã ký kết
vào năm 1951 bao nhiêu. Nghĩa là Hoa Kỳ có toàn quyền triển khai quân sự lên
Greenland vô hạn định mà không cần Greenland và Đan Mạch đồng ý.
Trong
chiến tranh lạnh Hoa Kỳ đã triển khai lực lượng quân sự khủng ở Greenland,
nhưng rút quân sau khi chiến tranh lạnh chấm dứt. Chỉ còn khoảng 100 binh sĩ
đóng ở Greenland mà thôi.
Một năm đủ để phá vỡ trật tự quốc tế hậu Đệ nhị Thế chiến
Libération chạy tít trang nhất « Một năm của Trump mà như một thế kỷ ».
Truy quét di dân, chiến tranh kinh tế, tấn công vào vấn đề khí hậu và
khoa học, đồng lõa với Putin, dự án Riviera ở Gaza, bắt Maduro, đe dọa
sáp nhập Groenland…Một năm sau khi quay lại, bản tổng kết của Donald
Trump khiến người ta phải chóng mặt. Tờ báo nhận xét, cách đây một năm
đúng vào giờ này, người ta biết rằng sẽ có nhiều biến động. Rằng Ukraina
có nguy cơ bị Hoa Kỳ bỏ rơi, rằng thế giới sẽ không còn như cũ sau
nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump.
Nhưng không ai có thể tưởng
tượng là vị tổng thống Mỹ - vừa có khuynh hướng trẻ con vừa tự cao tự
đại - lại hành động nhanh chóng, mạnh mẽ và đi xa đến như vậy. Không hề
nghĩ rằng ông sẽ phá vỡ trật tự thế giới được thiết lập sau Đệ nhị Thế
chiến, biến các đồng minh châu Âu thành kẻ thù, mời người bạn mới
Vladimir Putin ngồi vào một « Hội đồng Hòa bình » có nhiệm vụ quản lý
Dải Gaza bị tàn phá bởi một người bạn khác, Benjamin Netanyahu.
Trước
hết, cần nói rõ rằng việc phân tích và phê phán chủ nghĩa bá quyền của Mỹ không
hề phủ nhận vai trò lịch sử to lớn của quốc gia này; trong việc góp phần giải
phóng châu Âu khỏi chủ nghĩa phát xít. Cũng như trong việc cổ xúy, bảo vệ và
phổ biến các giá trị tự do và dân chủ trong một giai đoạn dài của thế kỷ XX.
Không
cần đợi đến khi Donald Trump xuất hiện, nước Mỹ từ lâu đã mang những đặc trưng
rõ rệt của một cường quốc bá quyền. Trong suốt thế kỷ XX và đầu XXI, Hoa Kỳ
liên tục can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, khi thì nhân
danh “tự do”, “dân chủ”, khi thì “an ninh toàn cầu”, nhưng thực chất nhằm bảo
vệ lợi ích chiến lược và kinh tế của mình.
Cuộc
chiến xâm lược Iraq năm 2003 là ví dụ điển hình và tai tiếng nhất. Dựa trên cáo
buộc Iraq sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt – thứ sau đó được chứng minh là
không tồn tại – Mỹ đã tiến hành một cuộc chiến trái với tinh thần luật pháp
quốc tế, làm hàng trăm nghìn người thiệt mạng và phá hủy cấu trúc xã hội của
toàn bộ quốc gia.
Đúng
cả hai, nếu bạn thích Trump hoặc ghét Trump. Lão PP tất nhiên là người từ lâu
đã cho rằng Trump là một cao thủ thương thuyết. Bậc thầy của những bậc thầy
thương thuyết từ cổ đến kim.
Mới
rồi, tại Davos Trump đã thông báo hủy bỏ kế hoạch áp thuế với 8 nước châu Âu,
và cho biết NATO đã đồng ý về một thỏa thuận khung cho vấn đề Greenland ngay
sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Thỏa thuận này tất nhiên là theo
ý Trump, mà có lẽ đã soạn thảo từ trước.
Theo
tờ New York Times, dẫn lời ba quan chức cấp cao quen thuộc với các cuộc thảo
luận, thỏa thuận này được đề xuất bởi Tổng thư ký NATO Rutte, Rutte là cựu thủ
tướng Hà Lan được cho là có quan hệ thân thiết với Trump. Trọng tâm của thỏa
thuận là việc Đan Mạch chuyển giao chủ quyền một phần đất nhỏ ở Greenland cho
Hoa Kỳ để xây dựng căn cứ quân sự của Mỹ.
Tại
diễn đàn Davos, ông Trump lải nhải về việc sau khi Thế Chiến 2 kết thúc, bày tỏ
sự hối tiếc là Mỹ đã trao trả Greenland cho Đan Mạch và phàn nàn Đan Mạch
“không biêt điều”, rằng Mỹ đã bảo vệ Greenland bằng tiền bạc và sinh mạng. Thực
tế như thế nào ?
Trong
Thế chiến II, khi Đan Mạch bị Đức quốc xã xâm chiếm vào tháng 4/1940, vùng lãnh
thổ Greenland (một thuộc địa của Đan Mạch) đứng trước nguy cơ bị Đức khai thác
như một bàn đạp chiến lược ở Bắc Cực. Đan Mạch không thể tự bảo vệ đảo này, nên
Chính quyền Đan Mạch lưu vong ở Washington phải ra quyết định quan trọng : ký
thỏa thuận cho Mỹ đảm nhiệm phòng thủ Greenland thay mặt Vương quốc Đan Mạch.
Sau
khi thỏa thuận được ký vào 9 tháng 4 năm 1941 (đại sứ Henrik Kauffmann đại diện
Đan Mạch tại Mỹ chấp thuận cho quân Mỹ bảo vệ Greenland), Mỹ tiến hành xây dựng
các căn cứ không quân và hải quân rộng khắp đảo.
Groenland : Châu Âu buộc phải tỉnh giấc trước tham vọng của Trump
Libération chạy tít trang nhất « Groenland : Châu Âu trước sự trấn lột của Trump », Le Figaro nhấn mạnh « Châu Âu cao giọng trước Trump », Les Echos cảnh báo « Groenland : Bóng ma một cuộc chiến tranh thương mại ». Libération
nhận định trong bài xã luận, ai có thể ngờ rằng một liên minh từ 77 năm
qua có thể bị tan vỡ vì một mảnh đất băng giá ở một nơi hẻo lánh trên
thế giới ? Sau sự khiêu khích mới của Donald Trump cuối tuần qua, châu
Âu không còn có thể ngồi yên với hy vọng tránh bị trừng phạt thêm, hay
cứu vãn NATO bằng mọi giá.
Đông đảo người Đan Mạch và Groenland
đã xuống đường hôm thứ Bảy để nói không với chủ nghĩa đế quốc của Mỹ với
hình thức tệ hại nhất là chiếm đoạt lãnh thổ dưới vỏ bọc thỏa thuận
thương mại. Và vì tổng thống Mỹ chỉ hiểu được qua lăng kính thương mại,
nên châu Âu cũng phải lý giải tương tự. Liên Hiệp Châu Âu là đối tác
thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ, chỉ riêng điều này đã tạo thành tương
quan lực lượng. Nịnh nọt Trump không có được tác động lâu dài, nên cần
kiên quyết ủng hộ Đan Mạch.
