Phúc Lai - Một vài cái nhìn về tình hình thế giới mấy ngày qua & Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 15/04/2026

1. Magyar thắng cử cách đây hai ngày (13/04/2026) là một cơn địa chấn tại Budapest

Ngày 28/02, đúng hôm Trump tiến hành chiến dịch Epic Fury, do nhận được đề nghị của quần chúng nên tôi đã viết bài nhận xét về vụ Orbán của Hungary chặn gói vay 90 tỉ Euro của EU cho Ukraine. 

Hôm đó tôi đã cho rằng, cú “đường ống dầu Druzhba” từ Ukraine như một cú knock out tặng Orbán, và đương nhiên là đòn hỗ trợ cực kỳ quý giá cho phe đối lập Hungary. Cho đến thời điểm đó, Orbán luôn luôn hành xử như một kẻ thù đúng nghĩa của Ukraine.

Với đòn này, Ukraine giúp đối lập Hungary đánh vào chiến lược “năng lượng giá rẻ” của Orbán, khi đó tôi ngờ rằng, đương kim Thủ tướng Hungary sẽ mất một lượng phiếu lớn từ những người trung lưu và thu nhập thấp vì không hóa giải được ngay lập tức.

Nguyễn Đình Bổn - Pu đã làm chi đời Nga ?

 

Trong gần 30 năm cầm quyền, Putin đã phá hủy thể thao Nga, phá hủy quân đội và hải quân, tàn phá nền kinh tế, làm giảm mạnh dân số nam giới khi quăng cả triệu sinh mạng vào chiến tranh xâm lược Ukraine.

Ông ta cấm Internet, biến cụm từ "cường quốc quân sự" thành trò hề, biến người Nga thành những người bị khinh miệt nhất thế giới và tổng thống Nga trở thành tội phạm bị truy nã quốc tế.

Tình cảnh của Putin ngày càng tồi tệ, tồi tệ, tồi tệ hơn...

Tạ Duy Anh - Orban về làm người tử tế

Chưa khi nào lãnh đạo các đối thủ địa chính trị và ý thức hệ chính trên sân khấu quyền lực thế giới, lại cùng xúm vào hăng hái hậu thuẫn Viktor Orban một cách nhiệt thành và công khai đến vậy.

Nga đổ ra hàng đống tiền cho việc thao túng tâm lý cử tri Hung và tuyên truyền ủng hộ đảng của ông Orban. Mỹ cử hẳn phó tổng thống đến vận động trực tiếp, mang theo băng ghi âm ca ngợi Orban của ông Trump.

Trung Quốc, như mọi khi, che nửa mặt, hậu thuẫn ngầm đảng Fidesz nhưng sẵn sàng áp dụng thuyết mèo trắng, mèo đen phiên bản ngoại! Cả ba tìm thấy mục tiêu chung là phá hủy châu Âu!

Bông Lau - Chiến thắng bên dòng Danube

Cả tháng hơn bận rộn hỏng có thời gian đi bắn. Chiều Chủ Nhật mang đống chó lửa đi nã, ra lúc 5 giờ bật điện thoại kiểm tra tin tức Hungary thì thấy niềm zui thành sự thật.

Giữ lời hứa ghé siêu thị tìm mua chai champagne. Có thể nói đây là lần đầu tiên mua champagne nên không phân biệt được champagne và rượu vang. Hỏi hai người khách đi chợ họ cũng mù tịt. Cuối cùng níu áo một cha mần ziệc trong siêu thị. Chả mổ mổ điện thoại tìm rồi chỉ khu bán champagne.

Ngạc nhiên khi thấy champagne California chỉ có 7 đô la. Mình không thể bần tiện mua chai champagne 7 đô la để chia zui với một dân tộc. Phải kiếm chai mắc tiền hơn mới được. Cuối cùng kiếm được chai champagne của Ý, hàng xóm của Hungary, giá 14 đô.

Bầu cử Quốc hội Hungary : Péter Magyar chiến thắng trước Viktor Orbán

(Libération12/04/2026) Sau 16 năm cầm quyền, đảng Fidesz khiến đất nước trở thành phi tự do, đã bị cử tri trừng phạt ngày Chủ nhật này.

Đó là việc hầu như bất khả, nhưng đã làm được. Péter Magyar sẽ trở thành  tướng Hungary. Đảng Tisza của ông đã thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày Chủ nhật, vượt xa đảng Fidesz của Viktor Orbán - người đã sớm nhìn nhận thất bại. Người gợi cảm hứng cho cực hữu châu Âu sẽ phải rời ghế sau 16 năm nắm quyền liên tục và theo xu hướng độc tài. 

Với 68,8 % số phiếu bầu và 138 trên 199 ghế trong Quốc hội (theo kết quả vẫn chưa đầy đủ dựa trên 96 % số phiếu đã được kiểm), Tisza thậm chí còn giành được đa số tuyệt đối hai phần ba, giúp ông có thể đảo ngược các cải cách Hiến pháp gây tranh cãi của Fidesz.

Phi công Mỹ được giải cứu ngoạn mục, chiến tranh Iran vẫn chưa có lối thoát

 

Đăng ngày: 07/04/2026 

Trong ngày nghỉ lễ Phục Sinh 06/04/2026, chỉ có Le Figaro xuất bản cùng với Le Monde ra từ cuối tuần trước, nhưng hồ sơ Trung Đông vẫn chiếm vị trí trung tâm. Vụ đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công bị rơi tại Iran phô bày sức mạnh quân sự Washington, đồng thời cho thấy cuộc xung đột với Teheran ngày càng bế tắc và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang. 

Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ

Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.

 

Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.

Bông Lau - Bầu cử ở Hungary

Ngài tổng thống Donald Trump gởi phó tổng thống JD Vance đến Hungary để giúp vận động cho thủ tướng Viktor Orban đang tranh cử nhiệm kỳ lần thứ 6. Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ Nhật 12/04 này.

Phó tổng thống JD Vance lên án EU "đáng hổ thẹn" khi xen vào cuộc bầu cử này. Lời kết tội này cần phải được kiểm chứng. Nhưng rõ ràng là ngài JD Vance đang công khai vận động cho Viktor Orban.

Thử hỏi nếu ứng cử viên tổng thống Mỹ khi đi tranh cử mà có Tập Cận Bình, Vladimir Putin, hay Keir Starmer của Anh, Friedrich Merz của Cộng Hòa Liên Bang Đức v.v...đứng bên cạnh vỗ tay hoan hô, thì sẽ to chuyện nhá.

Phúc Lai – Không chỉ Epic Fury, ngay cả chiến tranh Nga-Ukraine cũng đã đến hồi kết

 

1. Trump – con gà mắc tóc

Tuyên bố ngừng bắn còn nguyên trong không khí, chưa tan, nước bọt của hai bên văng tóe ra chưa rơi xuống đất thì… eo biển lại đóng. Đồ đểu Netanyahu đúng như hôm trước tôi dự, chẳng thích thú gì khi Trump tìm cách “té” mất, nói chính xác là chạy làng để hắn lại chịu trận một mình, tẩn ngay Lebanon.

Rồi – vậy thì hiện nay, Netanyahu chính là biến số quyết định sự thành bại của Trump. Trump cần rút khỏi Iran với Hormuz thông thoáng, và Netanyahu là kỳ đà cản mũi cho câu chuyện này.

Trump vốn là người dễ nản và phi nguyên tắc, nên chuyện 10 điểm của Iran hay 15 điểm của Mỹ, không quan trọng, miễn là ông ta có thể giải thích được đó là thắng lợi, nhưng nếu bây giờ không rút ra được trong khi mốc 59 ngày – 28/40 đang đến gần, là một thực tế phũ phàng, deadline đang xồng xộc đến. Thậm chí, tôi còn cho rằng Trump đang rất gấp vì ông ta khó có thể cùng Iran làm ra chuyện tạm dừng bắn trước thời điểm 28/04 theo kiểu đóng băng, rồi sau ngày đó lại quay lại đánh nhau tiếp cho lắm – như vậy vẫn là một giải pháp thất bại.

Đinh Dũng - Phim bom tấn

Hai bộ phinh bom tấn của bọn Đế Quắc Mỹ làm mãn nhãn từ đầu năm nay:

- Bắc Cóc Tổng Thống

- Giải Cứu Phi Công

Nhưng theo bò đỏ nó review hai bộ phinh này, thì phinh hoàn toàn thất bại vì quá hư cấu, phóng đại, phinh mất tính nhơn dăn vì kích động chiến tranh.

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 03/04/2026

 

Trong số những người hay nói chuyện với tôi sau những bài review chiến tranh, có ông thày ở Đại học Xuân Thủy, hôm qua a lô nói: Đi hội thảo gặp anh nào ở Văn Miếu, anh ấy hỏi liệu Ukraine có phải bỏ lại một phần Donbas cho Nga không?

Hôm qua thì có tin, Nga tuyên bố đã chiếm trọn được Luhansk, và hôm nay theo RFI thì Ukraine bác bỏ chuyện đó. Hôm qua sau khi nghe “tuyên bố” tôi cũng nói chuyện với mấy người bạn và đều được hỏi lại: Liệu có thật hay không?

Câu trả lời như thường lệ: Chẳng có gì là không thể xảy ra. Luhansk chỉ còn đâu có 3% chưa bị Nga chiếm, và trong suốt mấy năm qua trầy trật mãi không chiếm nốt được, nay cứ cố thật điên cuồng thì chiếm nốt được cũng là bình thường. Một người bạn của tôi thì bình luận: Đến thành phố Kupyansk cách đây mấy tháng cũng hô hoán là chiếm được, rồi lộ ra có chiếm được đâu. Cái bọn này dối trá nó quen rồi, xoen xoét cái mồm như con đĩ ấy mà.

Pháp bị Mỹ và Israel chỉ trích, vùng Vịnh phải tự xoay sở trước Iran

Đăng ngày: 03/04/2026

Tổng thống Donald Trump và thủ tướng Israel Benyamin Netanyahou công khai chỉ trích Pháp vì không hỗ trợ trong chiến dịch chống Iran. Các quốc gia vùng Vịnh đối mặt với rủi ro an ninh, trong khi Kremlin phong tỏa Telegram và thay thế bằng ứng dụng Max, gây trở ngại cho chính quân Nga trên chiến trường. 

Macron trong tầm ngắm của Trump và Netanyahu

Le Figaro ngày 02/04/2026 nhận xét « Macron trong tầm ngắm của Trump và Neta nyahou ». Bị cáo buộc cản trở cuộc tấn công Iran qua việc không cho oanh tạc cơ Mỹ sử dụng căn cứ, Pháp bị Hoa Kỳ và Israel chỉ trích. Tổng thống Donald Trump cũng dọa sẽ rời khỏi NATO.

Năm 2003, sau khi từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Irak, Pháp bị Nhà Trắng ghét bỏ suốt một thời gian dài, và nay thái độ thiếu hăng hái trước chiến tranh Iran khiến các quan chức Mỹ chỉ trích. Cuối tuần qua, do từ chối cho các phi cơ Mỹ chở thiết bị quân sự cho Israel bay qua không phận, Donald Trump cáo buộc Pháp « hết sức vô dụng », và Hoa Kỳ « sẽ ghi nhớ ». Tổng thống Mỹ từng cho là các đồng minh của Washington là « hèn nhát », nay nói thêm họ « thiếu hợp tác ». Tất cả các nước lớn châu Âu đều liên quan.

Từ Ukraina đến Trung Đông : Chiến tranh năng lượng và thế giới bất định

Đăng ngày: 02/04/2026 - 08:09

Ukraina ra sức tấn công cơ sở hạ tầng dầu lửa của Nga, tổng thống Volodymyr Zelensky có được những thỏa thuận quan trọng với các nước vùng Vịnh. Thường dân Ukraina được huấn luyện cách tự vệ, Matxcơva tiếp tục đàn áp đối lập. Ở Trung Đông, tổng thống Mỹ tỏ ra nản lòng trong cuộc chiến với Iran. 

Đánh vào “vàng đen” của Nga : Chiến lược làm tê liệt nguồn thu chiến tranh

Le Monde ngày 01/04/2026 cho biết « Ukraina tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu lửa, nguồn nuôi dưỡng chiến tranh của Nga », mục đích là hạn chế số lợi tức kiếm thêm được nhờ giá dầu tăng. Báo chí Kiev trong những ngày gần đây chế giễu « những bông hoa coton », tức những vụ nổ do drone Ukraina gây ra tại các « mục tiêu chiến lược » : cảng dầu Nga.

Lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tuần, Chủ nhật 29/03, phức hợp xuất khẩu dầu lớn nhất trên biển Baltic là Oust-Louga bị drone tấn công. Alexandre Drozdenko, thống đốc vùng này, nhìn nhận cuộc tấn công quy mô đã gây ra một trận hỏa hoạn. Cơ quan an ninh Ukraina (SBU) khẳng định Oust-Louga, nơi xuất đi 700.000 thùng dầu một ngày, đã bị « thiệt hại nặng nề ».

Tạ Duy Anh – Sa lầy, thảm kịch và cơ may

 

Hầu hết mọi cuộc chiến luôn có thừa lý do để khởi sự, nhưng lại thường không có sẵn kịch bản để kết thúc.

Sa lầy là tình trạng bên tấn công (cũng thường là bên mạnh) muốn thắng nhưng không thể thắng, còn bên kháng cự yếu hơn thì quyết không chịu thua. Nó trở thành hiện tượng phổ biến của gần chục cuộc chiến lớn từ sau năm 1945. Xin tạm kể (tên nước ghi trước là bên tấn công) :

- Chiến tranh Pháp-Việt: Pháp sa lầy và thất bại.

Nguyễn Đình Bổn - Cuộc chiến tại Trung Đông: Zelensky biết rõ hai "con bài" của Iran!

Tổng thống Zelensky vừa nói với đài NBC News rằng các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ba lần trong những ngày trước khi Iran tấn công.

Ông chia sẻ thông tin tình báo này từ Doha, chính tại quốc gia vùng Vịnh nơi ông vừa ký kết thỏa thuận quốc phòng 10 năm để bảo vệ chống lại loại vũ khí mà Nga đã giúp Iran chế tạo.

Theo báo cáo độc quyền được công bố vài giờ trước, Zelensky đã chia sẻ bản tóm tắt cuộc họp giao ban tình báo hàng ngày của tổng thống trực tiếp với NBC News. Bản báo cáo cho biết các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan vào ngày 20, 23 và 25 tháng 3.

Chiến tranh Ukraina leo thang : Nga huy động lính đánh thuê, Trung Đông và Cuba tiếp tục bất ổn

 

Đăng ngày: 20/03/2026 - 12:54

Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa để chiêu mộ hàng chục ngàn lính đánh thuê nước ngoài cho chiến trường Ukraina, trong khi NATO đối mặt với thử thách bảo vệ eo biển Ormuz. Ở Iran và Cuba, người dân vẫn phải chịu đựng nạn đàn áp, khủng hoảng địa ốc ở Trung Quốc tiếp diễn. 

Thiếu tân binh, Nga chiêu mộ lính đánh thuê nước ngoài

Libération ngày 19/03/2026 dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ». Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.

 

« Chiến dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu đãi dành cho cựu chiến binh.

Teheran trong sương mù chiến tranh : Mọi khả năng đều có thể xảy ra

 

Đăng ngày: 18/03/2026

Chiến sự Trung Đông và bầu cử địa phương ở Pháp là hai vấn đề được báo chí dành cho nhiều giấy mực hôm nay 17/03/2026. Le Figaro nhận định « Thay đổi chế độ, ngưng chiến, sa lầy…Tại Iran, mọi khả năng đều có thể xảy ra ». Chỉ mới hai tuần chiến đấu, hãy còn quá sớm để nói rằng đã sa lầy, cho dù kế hoạch của ông Donald Trump không diễn ra như dự tính – như trong đa số cuộc xung đột. 

Không có một Gorbatchev của Iran

 

Trước hết là khả năng ngưng chiến, được coi là kịch bản tệ hại nhất hay tốt nhất tùy theo nhà phân tích. Người bi quan nhấn mạnh như vậy chế độ giáo quyền vẫn tại vị, còn các nhà ngoại giao châu Âu và Ả Rập nói rằng sẽ tránh được « hỗn loạn », « leo thang ».

Từ sau chiến tranh Afghanistan và Irak đầu những năm 2000, các giáo sĩ Iran đã phi tập trung hóa quốc phòng, tổ chức thành nhiều mảng nhỏ, 31 « sở chỉ huy cách mạng » có quyền tự quyết kể cả tấn công. Chuyên gia Clément Therme của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) nhắc nhở : « Chế độ Iran chuẩn bị cho cuộc chiến này từ hai thập niên ».

Cuba : Giấc mơ cách mạng tàn hơi trong bóng tối La Habana

 

Đăng ngày: 17/03/2026 

Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».

Bác sĩ Cuba phải làm ba việc cùng lúc để tồn tại

Chiến sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền, dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.

 

Bài viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển. Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.

Phan Mạnh Tường - Tự hào về trí tuệ bò đỏ

Nghe tin Nga đưa hơn 6 tàu ngầm tới Hormuz để bảo vệ Iran mà thấy… tự hào ghê.

Tự hào vì vệ tinh Mỹ không biết, CNN, BBC, Reuters không biết, chỉ có cháu Bùi Văn Sự biết trước cả thế giới!

Trong khi thực tế, eo Hormuz đang là điểm nóng, tàu thuyền bị kiểm soát chặt, xung đột khiến lưu lượng giảm mạnh.

Lê Diễn Đức - Một cường quốc không thắng tức là thua

Khi Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, nhiều người tin rằng đó sẽ là một chiến dịch ngắn. Một quốc gia lớn với sức mạnh quân sự vượt trội tấn công một nước láng giềng nhỏ hơn nhiều lần – kết cục dường như đã được định trước.

Nhưng lịch sử chiến tranh thường trớ trêu : Những cuộc chiến tưởng chừng dễ dàng lại trở thành những sai lầm chiến lược kéo dài.

Bước sang năm thứ năm của cuộc chiến, thực tế đã chứng minh điều đó. Ukraine không sụp đổ. Nhà nước không tan rã. Quân đội không đầu hàng. Trái lại, họ dần xây dựng được một hệ thống phòng thủ vững chắc, nhận được sự hỗ trợ từ phương Tây và thậm chí giành lại được một phần lãnh thổ đã mất.

Hiệu Minh - Món gân gà của cặp bài trùng Putin và Trump

Cách đây 4 năm (19/02/2022), 5 ngày trước chiến tranh Nga xâm lược Ukraine, tôi từng ví “Ukraine” như món gân gà của Putin, nuốt chẳng trôi, nhai thì vô vị. Dự đoán ấy chả khác gì Khổng Minh, ngồi trong trướng nhìn xa vạn dặm, đúng cmnr.

Có chuyện trong Tam Quốc. Tào Tháo đem quân chặn Lưu Bị, nhưng đánh toàn thua. Thời gian khá lâu mà không thay đổi được tình thế. Tiến quân bị Mã Siêu chống cự. Muốn lui, lại sợ người Thục chê cười, trong bụng dùng dằng chưa quyết.

Hôm đó, nhà bếp dâng bát canh, Tháo nhìn trong bát có cái gân gà, sực nhớ chuyện mình lại ngán và rối cả ruột. Giữa lúc đó, Hạ Hầu Đôn vào trướng, bẩm hỏi khẩu lệnh ban đêm. Tháo buột miệng nói ngay : “Kê lặc” (gân gà). Đôn truyền lệnh cho quan quân nhận khẩu lệnh đêm ấy là “kê lặc”.