Lê Diễn Đức - Thuế quan của Trump với 8 nước châu Âu và hệ quả thực tế

Khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế 10 % và có thể nâng lên 25 % đối với 8 quốc gia châu Âu phản đối tham vọng kiểm soát Greenland, câu hỏi đặt ra không chỉ là thiệt hại kinh tế bao nhiêu, mà là: Liệu các quốc gia này có sẵn sàng đánh đổi lập trường và nguyên tắc để tránh đau kinh tế hay không?

Châu Âu không phải một khối đồng nhất. Mức độ phụ thuộc vào thị trường Mỹ, sức chịu đựng kinh tế và tính toán chính trị của từng nước rất khác nhau.

I. Bốn nước Bắc Âu: Đủ giàu, đủ vững để chịu đau

Lê Diễn Đức - Trump công bố áp thuế nhằm gây sức ép cho kế hoạch chiếm Greenland

Ngày 17/01/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế nhập khẩu 10 % lên tất cả hàng hóa từ 8 quốc gia châu Âu (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan) bắt đầu từ 01/02/2026. Và có thể tăng lên 25 % từ 01/06/2026 nếu các nước này không đồng ý với đề nghị để Mỹ mua hoặc kiểm soát Greenland. 

Ông Trump lý giải đây là biện pháp nhằm buộc các nước “hợp tác” với Mỹ về vấn đề này. Tuyên bố này nhanh chóng làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Washington và các đồng minh trong NATO và EU.

Người dân Đan Mạch và Greenland đã xuống đường biểu tình hàng loạt, với khẩu hiệu “Greenland không phải để bán”, phản đối ý tưởng kiểm soát lãnh thổ này bằng gây sức ép hay cưỡng ép.

Lê Diễn Đức – Iran : Khi thế giới chỉ đứng xem

 

Cuộc cách mạng của người dân Iran không thất bại vì họ hèn nhát.

Nó thất bại vì thế giới chỉ nói mà không làm.

Hàng triệu người Iran đã xuống đường, đối diện súng đạn, nhà tù, giá treo cổ của thần quyền Ayatollah. Phụ nữ tháo khăn trùm đầu, thanh niên hô khẩu hiệu tự do, những con người bình thường chọn đối mặt với cái chết thay vì sống quỳ gối. Nhưng đổi lại, họ chỉ nhận được những gì ?

Lê Diễn Đức – Bầu cử giữa kỳ 2026 : Cuộc trưng cầu dân ý về Donald Trump

Theo Cook Political Report – một trong những tổ chức phân tích bầu cử uy tín và phi đảng phái nhất nước Mỹ – bức tranh Hạ viện trước thềm bầu cử giữa kỳ 2026 đang cho thấy những chuyển động đáng chú ý.

Không phải là sự trỗi dậy mạnh mẽ của Đảng Dân chủ, mà là sự xói mòn đều đặn và có hệ thống đối với phe đang cầm quyền.

Cook ghi nhận rằng khoảng 18 ghế Hạ viện đã được điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn cho Dân chủ, chủ yếu tại các khu vực ngoại ô, trung dung, nơi cử tri độc lập và tầng lớp trung lưu đóng vai trò quyết định. Đáng chú ý, để giành lại đa số, Đảng Dân chủ chỉ cần lật thêm vài ghế nữa, trong khi Đảng Cộng hòa – nếu muốn giữ Hạ viện – sẽ phải thắng áp đảo phần lớn các cuộc đua sít sao, một yêu cầu ngày càng phi thực tế trong bối cảnh hiện nay.

Lê Diễn Đức – Từ một lời khen Zelensky, nhìn rõ cái tôi quyền lực của Donald Trump

 

Khi Tướng Keith Kellogg - một cựu tướng ba sao, là đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump về Ukraina - phát biểu rằng Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky là một nhà lãnh đạo “cứng rắn, ngoan cố, có chính kiến riêng, không ngại nói thẳng và biết sử dụng truyền thông”. Ông hẳn không nghĩ rằng câu nói tiếp theo của mình lại trở thành mồi lửa cho một cơn giận dữ mang màu sắc rất… cá nhân.

Kellogg nói thêm một câu tưởng như chỉ mang tính so sánh lịch sử : “Ở Hoa Kỳ, chúng ta chưa từng thấy một nhà lãnh đạo nào như ông ấy kể từ thời Abraham Lincoln.”

Ông nói điều đó trong bối cảnh bàn về lãnh đạo thời chiến - một tổng thống đứng giữa sinh tử của quốc gia, phải giữ vững tinh thần dân tộc, huy động ý chí kháng cự và sử dụng truyền thông như một công cụ sống còn.

Lê Diễn Đức - Venezuela hậu Maduro vẫn còn là ẩn số

Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự lớn và sẽ sớm đối mặt với cáo buộc chủ yếu của Bộ Tư Pháp Mỹ về khủng bố ma túy.

Bất chấp góc độ phân tích và quan điểm về chiến dịch của Mỹ, thì những người yêu chuộng dân chủ trên toàn thế giới cũng mừng vui trước sự kiện này, vì thấy một cơ hội mới sẽ đến với nhân dân Venezuela sau nhiều thập niên sống trong một xã hội ngột ngạt và nghèo đói bởi hệ thống độc tài từ Hugo Chávez đến Nicolas Maduro, khiến gần 8 triệu người đã phải bỏ đất nước ra đi tìm cuộc sống ở khắp nơi.

Nhưng Venezuela hậu Maduro sẽ ra sao vẫn còn là ẩn số.

Lê Diễn Đức - Công lý chọn lọc và sự im lặng của trật tự thế giới

Một người bị Mỹ cáo buộc là trùm ma túy – khủng bố, bị đột kích bắt giữ, còng tay và đưa ra tòa trước ống kính truyền thông.

Một người khác bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cáo buộc tội ác chiến tranh, gây ra cuộc xâm lược khiến hàng trăm ngàn người chết và hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa - lại được đón tiếp long trọng, bắt tay thân mật, rải thảm đỏ như một nguyên thủ “bình thường”.

Sự khác biệt ấy không nằm ở mức độ tội ác. Nó nằm ở quyền lực.

Lê Diễn Đức - Khai bút đầu năm: Khi sự thật buộc phải lên tiếng

Việc CIA và Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) của Mỹ chính thức xác nhận rằng không có bằng chứng nào cho thấy Ukraina dùng drone tấn công dinh thự của Putin, mà chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự hợp pháp ở Novgorod, không chỉ là một chi tiết kỹ thuật của chiến tranh.

Nó là một lát cắt rất rõ, cho thấy cách Moscow tiếp tục dựng lên những câu chuyện giả để đánh tráo sự thật.

Điều đáng chú ý là ngay cả Donald Trump – người từng nhiều lần tỏ ra “thấu hiểu” và nhẹ tay với Putin – cũng buộc phải thừa nhận trên Truth Social rằng Moscow nói dối và không muốn hòa bình. Câu hỏi đặt ra là: Đến bây giờ Trump mới nhận ra Putin đã lừa dối ông sao?

Lê Diễn Đức - Trump: Nga sẽ giúp đỡ Ukraine!

Trong bài phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Mar-a-Lago, hôm 28 tháng 12 vừa qua, ông Trump đã đưa ra một tuyên bố thực sự kỳ lạ về Putin và Nga rằng, "Nga sẽ giúp đỡ và mong muốn sự thịnh vượng cho Ukraine".

Tổng thống Ukraine Zelenskyy, đứng cạnh ông, đã phản ứng với vẻ mặt đầy ý nghĩa và khả năng tự kiềm chế đáng nể. May quá, ông Zelensky đã không cười phá lên!

Nếu Putin thực sự muốn Ukraina giàu mạnh và hùng cường, nếu có bất đồng giữa hai nhà nước, Putin đã có thể tìm cách giải quyết thông qua con đường đối thoại, ngoại giao chứ không phải:

Lê Diễn Đức - Florida : 90 % thỏa thuận, 0 % hòa bình

Cuộc gặp Trump-Zelensky tại Florida đã kết thúc đúng như những gì có thể dự đoán từ trước: Ăn trưa thân mật, đối thoại “tích cực”, ngôn từ ngoại giao trơn tru, và những tuyên bố quen thuộc kiểu “chúng tôi đã rất gần một thỏa thuận”.

Nhưng kết quả thực chất thì sao?

* Không có thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

* Không có cam kết an ninh ràng buộc cho Ukraina.

* Không có tiến triển nào về lãnh thổ.

Lê Diễn Đức - Trump, định kiến quyền lực và thân phận của một tổng thống thời chiến

Trong chính trị, cá tính của người lãnh đạo đôi khi bộc lộ rõ hơn cả cương lĩnh.

Với Donald Trump, điều đó thể hiện qua một đặc điểm nhất quán: Tư duy “bạn – thù” rất rạch ròi. Một khi đã hình thành định kiến với ai, người đó hoặc trở thành đối thủ, hoặc bị xem như kẻ thù, và gần như chắc chắn sẽ là mục tiêu của những đòn công kích bằng lời nói, sự mỉa mai, hay phủ nhận giá trị cá nhân.

Lịch sử chính trị Mỹ hiếm khi chứng kiến một tổng thống biến bất đồng chính kiến thành mối thù cá nhân dai dẳng đến vậy.

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải của riêng ai

Hôm 15 tháng 12 tôi có một bài viết nói rằng, Hạ viện Mỹ đã thông qua đạo luật về Ủy quyền quốc phòng, gọi tắt là NDAA, với số phiếu thuận 312-112.

Ngay sau đó, Thượng viện bỏ phiếu thông qua NDAA cho năm tài khóa 2026-27 với 77 phiếu thuận và 20 phiếu chống.

Đây là một tỉ lệ áp đảo hiếm có, nhất là trong một bầu không khí chia rẽ phe phái sâu sắc, cho thấy sự ủng hộ rộng rãi từ cả nghị sĩ Cộng hòa lẫn Dân chủ.

Lê Diễn Đức - Hòa bình không đến từ tối hậu thư rỗng!

Tôi cứ hồi hộp thấp thỏm chờ. Rồi cũng tới! Hôm nay Giáng Sinh rồi!

“Tối hậu thư” của ông Trump buộc Ukraina chấp nhận “kế hoạch hòa bình”, nếu không Mỹ buông bỏ, thì… vứt sọt rác!

Đàm phán Miami khép lại đúng kiểu diễn sâu nhiều lớp, lắm cảnh nhưng không ai vỗ tay.

Lê Diễn Đức - Rồi Putin sẽ khóc

Ngoài gói hỗ trợ chung khoảng 105 tỉ USD từ EU, năm 2026 Ukraine tiếp tục nhận được một làn sóng viện trợ song phương rất lớn từ các quốc gia châu Âu và các đối tác ngoài EU. Cho thấy cuộc chiến này không hề bị “lãng quên”, mà đang bước sang giai đoạn ổn định nguồn lực dài hạn.

* Đức cam kết 11,5 tỉ USD riêng cho năm 2026, tập trung vào phòng không, drone và đạn pháo – những yếu tố sống còn trên chiến trường hiện đại.

* Vương quốc Anh bổ sung 684 triệu USD, chủ yếu cho phòng không và các quỹ quốc phòng chiến lược.

Lê Diễn Đức - “Yên Tâm Mà Chiến Thôi”

Gần đây, có không ít ý kiến cho rằng Tổng thống Volodymyr Zelensky “quá cứng rắn”, “không chịu nhượng bộ”, khiến hòa bình xa vời, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ tỏ ra mệt mỏi và gia tăng áp lực đàm phán.

Nhưng nếu nhìn vấn đề một cách nghiêm túc, dựa trên dữ liệu xã hội và thực tế chính trị của Ukraina, thì nhận định này không đứng vững.

Các cuộc khảo sát độc lập, đáng tin cậy tại Ukraina cho thấy: DDa số người dân Ukraina không chấp nhận nhượng lãnh thổ chính thức để đổi lấy một thứ hòa bình mơ hồ.

Lê Diễn Đức - Nga không thua, nhưng cũng không thể thắng

Lập luận về cuộc chiến Nga-Ukraina giữa người Việt với người Việt xung đột dữ dội! Có lẽ điều gì đã hằn sâu vào tâm thức của con người rồi thì khó mà thay đổi.

Tuy nhiên bất chấp mọi tranh cãi về địa lý, văn hóa, lịch sử, thì một điều hiển nhiên là lãnh thổ và biên giới Ukraina khi tách khỏi Liên bang Xô Viết năm 1991 tuyên bố độc lập đã được quốc tế, trong đó có nước Nga - công nhận.

Khi Ukraina chấp nhận giao lại kho vũ khí hạt nhân lớn thứ ba thế giới cho Nga vào năm 1994 tại Budapest, Nga (cùng Anh và Mỹ) đã cam kết bảo vệ chủ quyền và an ninh cho Ukraina. Cam kết đó đã bị Nga vứt vào sọt rác!

Lê Diễn Đức - Thượng đỉnh Âu châu và Ukraine: Khi quyền phủ quyết không còn là con bài

Rạng sáng 19/12/2025, sau hơn 15 giờ đàm phán căng thẳng tại Brussels, Liên minh châu Âu thông qua gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro cho Ukraine giai đoạn 2026–2027. Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số, người ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng nhất của thượng đỉnh này.

Điều đáng chú ý không phải là EU đã chi bao nhiêu tiền, mà là ai đã không còn khả năng ngăn cản quyết định ấy.

Hungary và Slovakia phản đối. Lập trường của họ không mới. Nhưng lần này, sự phản đối ấy không còn tác dụng thực tế.

Lê Diễn Đức - Không có vua!

Hạ viện Mỹ vừa thông qua NDAA với tỉ lệ 312–112. Con số này nói một điều rất rõ: Dự luật sẽ đi qua Thượng viện một cách tương đối dễ dàng.

Và quan trọng hơn: khả năng Trump phủ quyết gần như bằng 0.

Vì sao?

Lê Diễn Đức - Nước Mỹ không phải là Trump

Đọc những bài viết về làn sóng “Trumpugee” – người Mỹ tìm cách rời khỏi đất nước mình để “tị nạn Trump” – tôi không khỏi cay đắng. Cay đắng không phải vì họ ra đi, mà vì lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, người Mỹ bắt đầu nói về nước ngoài như một nơi trú ẩn, chứ không còn là miền đất mà người khác phải tìm đến.

Đó là một sự đảo chiều đau đớn của “giấc mơ Mỹ”.

Hiện tượng này là có thật. Nó không còn là những lời đùa kiểu “nếu Trump thắng tôi sẽ sang Canada”, mà là những quyết định rất cụ thể: bán nhà, rút con khỏi trường, mua vé một chiều, chấp nhận giảm thu nhập, từ bỏ mạng lưới xã hội đã gây dựng cả đời.

Lê Diễn Đức - Lá phiếu "No" của Mỹ ở Liên Hiệp Quốc

Hôm  22 tháng 2 và 16 tháng 4/2025, Mỹ cùng với một số chế độ độc tài như Bắc Triều Tiên, Niger, Sudan và... Nga bỏ phiếu chống lại Nghị quyết của Liên Hiệp Quốc (LHQ) lên án cuộc xâm lược Ukraina của Nga, tôi đã phát choáng và hết sức bất bình.

Nhưng đặt mình vào trong logic của Trump 2.0, thì chuỗi hành động này… không hề ngẫu nhiên.

Đây không còn là lập trường “trung lập” nữa, mà là đảo trục đạo đức.