Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Đây là tựa bài báo của báo Tuổi Trẻ trong chuyên trang GIÁO DỤC.
Nội dung bài viết nói về những tình cảm diễn ra giữa con cái và các bậc cha mẹ trong Lễ trưởng thành mà mấy năm sau này là trend ở các trường.
Nhưng mà...cái cụm từ "Lần đầu tiên làm chuyện ấy" vốn dĩ từ xã hội, xuất phát từ góc độ và suy nghĩ khá nhạy cảm và tế nhị, thậm chí là một dạng"tục".
1. Từ hơn một tháng trước đây, trên Facebook tràn ngập đủ áng văn thơ, tùy bút, tản văn, than thở, kêu gào...cho một vấn đề không mới. Đó là việc dân Hà Nội bị giải tỏa cho các dự án.
Những trạng thái, tâm sự đều không khác với những nơi khác bị giải tỏa trên toàn quốc, nhưng qua lăng kính của người Hà Nội sẽ phải khác. Vì họ thuộc "tinh hoa", giàu cảm xúc, nơi từng góc bếp, phòng khách, thậm chí cả nhà vệ sinh đều gợi nhớ những kỷ niệm không thể xóa nhòa.
2. Rồi rộ lên mới hôm qua, tình hình nghe đâu 2.400 nhân sự "nhà báo" ở TPHCM sẽ bị thất nghiệp khi hệ thống báo chí sắp xếp lại.
Vài năm gần đây, ta thường hay thấy rộ lên các danh xưng chuyên gia, phát biểu và cho ý kiến trên khắp mọi lãnh vực.
Điều oái oăm là, cái danh xưng "chuyên gia" này được sử dụng vô tội vạ, và hầu như do báo chí, Đài phát thanh truyền hình "phong tặng" cho mấy nhân vật mà họ đang dựa dẫm.
Gần nhứt là tay Nguyễn Tiến Nam, hiện đã bị bắt tạm giam, điều tra khởi tố vì quảng bá, cổ súy và thu lợi hàng trăm tỉ đồng do thứ nước thần thánh gọi là ion kiềm.
Hồi lâu, có đọc một vài câu hỏi dạng cà khịa: Vì sao ở Hà Nội không có hoặc hiếm thấy ăn xin và bán vé số?
Có người cũng trả lời kiểu cà khịa: Đầu tư lãnh vực gì, cho dù mạt hạng như ăn mày và bán vé số cũng cần"nghiên cứu thị trường" và tìm hiểu"khách hàng" chứ, không thì lấy gì mà ăn. Rồi tủm tỉm cười kiểu bí hiểm.
Sau đó cũng chú ý chút chút, thì thấy những gì gắn với vùng đất ấy cũng toàn thứ xịn. Ngôn ngữ chính trị thì Thành phố của lương tri, phẩm giá thế giới. Con người thì toàn rặt những tinh hoa. Chẳng thơm cũng thể hoa nhài. Rồi thanh lịch gì gì đó....Ngàn năm văn hiến.
Nhiều năm trước, có một nhóm bạn ở Đà Nẵng nhờ tôi tìm lịch diễn của Giọng ca để đời, vốn khá nổi tiếng trên YouTube và được các fan hâm mộ dòng nhạc bolero yêu thích.
Tìm tới địa chỉ 11 Bùi Thị Xuân quận 1 (nhớ là vậy) thì đâu thấy bóng dáng. Thì ra Trung tâm này lâu lâu tổ chức thâu hình các buổi diễn để đăng lên kênh YouTube mà thôi.
Công bằng mà nói, một khoảng thời gian khá dài, Giọng ca để đời có sức hút khá lớn, chất lượng ca sĩ và các bài hát đều rất thu hút. Lúc đó, ngoài cặp song ca Hoàng Anh-Tài Nguyễn, với Hoàng Anh (nam) giả giọng ca sĩ Hoàng Oanh Saigon cũ khá xuất sắc, còn có giọng ca độc lạ của Quang Lập.
Hồi lâu, trên một con đường ở Tân Bình, cứ giác khoảng gần 4 giờ chiều là có một phụ nữ lao ra giữa đường, đội cái nón lá cũ kỹ, xì xụp lạy người qua kẻ lại. Thì ra bà đang cầu xin mọi người mua giúp những tờ vé số còn lại khi giờ xổ sắp bắt đầu.
Rồi thỉnh thoảng, trên đường cũng gặp những trường hợp không phải đi xin, nhưng cũng dùng chiêu van xin, năn nỉ mua giùm mấy món hàng ế vào chiều tối. Thấy cũng tội nghiệp, thông cảm.
Nhưng dạo sau này, thấy có tầng lớp "thượng đẳng" ăn nói đạo lý, chơi toàn thương vụ bạc tỉ này, rồi chục, trăm tỉ nọ... mới thấy tức cười. Đó là mấy tay nghệ sĩ bỏ tiền làm phim chiếu rạp, ế nhệ nên một mặt tự cao cho phim mình có giá trị, mặt khác kêu gọi khán giả"rủ lòng thương"xem phim nào cũng vậy, xem giùm phim tụi tui đi mà.
Bài hát Nối vòng tay lớn của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn được sáng tác vào năm 1968 trong phong trào "đấu tranh đô thị". Đến biến cố 30/04/1975, Trịnh Công Sơn đã đem bài này lên hát ở Đài Phát thanh Saigon vừa bị tiếp quản.
Và nay, nhân dịp 30/04, người ta đã khẳng định và tôn vinh Nối vòng tay lớn đã được "lịch sử chọn".
Nhưng điều oái oăm mà không ít người chưa biết, là bài này nằm trong danh mục "không được phép phổ biến chính thức " sau năm 1975 dưới mọi hình thức.
Giờ Trái Đất (tiếng Anh: Earth Hour) là chiến dịch Quốc tế hàng năm do WWF (Tổ chức Quốc tế Bảo tồn thiên nhiên) khởi xướng, kêu gọi tắt đèn không cần thiết trong một giờ (20:30 - 21:30) vào thứ Bảy cuối cùng của tháng Ba.
Phong trào này được cho là nhằm nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.
Năm nay, Giờ Trái đất được tổ chức vào ngày thứ Bảy 28/03/2026.
Xăng dầu bây giờ tăng giá khủng, nhưng vẫn có để đổ và đi. Chứ đến một lúc, không có hoặc hiếm có thì nan giải.
Cũng bây giờ, do thời đại và quen cái sự sung sướng, đa phần người dân không chỉ muốn được đáp ứng nhu cầu căn bản, mà còn đòi hỏi phải "cao cấp", chất lượng cao. Kiểu như ngồi xe phải không có mùi hôi, có nhạc êm dịu, máy lạnh mát rượi, không được đông người...
Nhớ hồi xưa, khi xăng dầu phân phối theo tem phiếu, thiếu hụt trầm trọng, dân ta cực kỳ thông minh đã sáng tạo ra hệ thống "lò than" cung cấp năng lượng cho xe hoạt động, và dân gian quen miệng gọi là xe than.
Việc công ty Phát Đạt nhanh nhảu xí phần đòi "xẻ thịt" trường Đại học Bách Khoa TPHCM bị nhiều giới lên án, phê phán dưới nhiều góc độ khác nhau. Trong đó có tiếng nói của cựu sinh viên các thế hệ sinh viên Phú Thọ.
Đại học Bách Khoa TPHCM nguyên là trường Bách Khoa Phú Thọ, do cố Tổng thống Đệ nhất Việt Nam Cộng Hòa Ngô Đình Diệm ra sắc lịnh thành lập năm 1957.
Việc giữ lại trường trong khu vực cũ lâu nay là điều cần thiết, về mặt lịch sử Đô thành Saigon cũ, sự tiếp nối bao thế hệ.
Non chục năm trước, trên chuyến xe về Miền Tây, tài xế mở dĩa hài của Hoài Linh.
Trong chặp hài pháp sư Trần Phiêu Diêu, Hoài Linh nổ là hồi Mỹ đánh Iraq, CIA mời ổng nghe ngóng tình hình bộ sậu của Saddam Hussein.
Ổng khiển âm binh vào tận dinh thự của Saddam Hussein, nghe được tất cả mọi chỉ đạo, chiến lược của Iraq. Tuy nhiên kết quả trớt quớt, vì nghe thì có nghe, nhưng không hiểu được...tiếng Iraq.
Một hai năm trở lại đây, đang có phong trào hẻm hẻm dựng quầy Xuân, góc góc mang Tết về. Đó có thể là một mảng tường cũ kỹ, bong tróc sơn, cũng có thể là một góc khuất vốn ngày thường khai nồng mùi amoniac. Bỗng vài hôm thay áo mới kiểu...công nghiệp.
Nhìn chung, gần như đều có một công thức chung cho việc trang hoàng những góc kẹt này. Một phông bạt in hiflex được quảng cáo là 3D dai bền xài mấy mùa không phai nhan sắc. Hoặc một tấm phên tre, cá biệt là một...chiếc chiếu, trên đính chữ Tết cách điệu.
Căn bản hơn là một bàn và hai ghế nhỏ bằng tre, mấy cái đèn lồng nhựa Trung Quốc. Rồi không thiếu mâm ngũ quả, bánh chưng, dưa hấu, hoa mai vàng rực, hoa đào đỏ thắm hăng hắc mùi nhựa kinh khủng.
Nếu như ở Hà Nội có Hồ Gươm với "Cụ Rùa" lặn ngụp trong không gian rộng lớn, thì Saigon có Hồ Con Rùa nhân tạo với chỉ vỏn vẹn một chút ít diện tích giữa lòng Đô Thành.
Và nay, đa phần các thế hệ sau đã không còn thấy Con Rùa này nữa.
"Hồ Con Rùa" được kiến trúc sư Nguyễn Kỳ thiết kế, với giai thoại về việc trấn yểm cho Phủ Đầu rồng - Dinh Độc lập. Sau đó, một con rùa làm bằng chất liệu bằng đồng được đặt giữa Hồ, đội trên lưng một tấm bia, trên có ghi tên tri ân các Quốc gia đã công nhận và có sự viện trợ đối với Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975. Cuối danh sách là ...Venezuela.
Hiện Quốc Tử Giám Văn Miếu Thăng Long- Hà Nội đang lưu giữ 82 Bia tiến sĩ, ghi danh 1.304 vị Tiến sĩ của các Khoa thi suốt hơn 300 năm (từ 1442 đến 1779).
Các Bia tiến sĩ nay là bảo vật Quốc gia và Di sản tư liệu Thế giới.
Ngày nay, Tiến sĩ nhung nhúc như lợn con, dễ dàng đạt được. Đến nỗi một thằng chưa có bằng cấp 3, mà chỉ trong thời gian siêu kỷ lục đã được bằng Tiến sĩ, chuẩn bị gom luôn bằng tiến sĩ ở Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn Hà Nội, đích thân được nữ Hiệu phó Đại học Luật Hà Nội dùng loại có cánh tung hô tận mây xanh.
Tôi - và hẳn chắc không ít bạn - đã không ít lần đi dự tiệc cưới mà MC loan báo : Vì lý do sức khỏe, rất tiếc là cha/mẹ của cô dâu/chú rể không đến dự được ngày vui trọng đại của con mình.
Thực lòng, ngoại trừ số ít có nỗi niềm riêng, những trường hợp thực sự nhằm đảm bảo cho sức khỏe của người lớn, nhất là lại đang bị trọng bệnh là điều nên được đặt lên hàng đầu. Không ai trách, thậm chí thông cảm hoặc đồng tình, khuyên nên hành xử thực tế như vậy.
Nhưng cũng vài năm nay, không biết có học hỏi theo trend những "siêu phẩm tuyệt đối điện ảnh" hay không...mà những câu chuyện "như mơ" xuất hiện ngày càng nhiều ở giảng đường các trường đại học.
Kể nghe chơi. Hồi tui học cấp 2, có ông thầy dạy môn Toán luôn cưỡng bức học sinh các lớp ổng dạy phải đi học thêm.
Chiêu của ổng là kêu học sinh lên bảng làm bài,đứa không học thêm thì cho bài khó. Mà ổng tàn sát lắm: Đếm một, hai, ba mà học trò chưa đặt phấn giải bài - dù đang suy nghĩ - là đuổi về chỗ, Zero điểm.
Mà hồi đó chưa có điện thoại để quay, nên phụ huynh chỉ biết ngậm đắng nuốt cay, bởi có hỏi thì ai cũng gật "do không làm bài được". Mà khốn nạn nhứt là có đứa là con của một thầy dạy Toán cùng cấp lớp, lại là tổ trưởng môn Toán ở một trường khác, chịu không nổi cũng phải cắp cặp đến nhà thầy để...học thêm.
Vào đợt cao điểm mùa dịch Covid-19 tại TPHCM, những người thân của những trường hợp qua đời rất khốn khổ vì lượng người chết quá tải ở Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa.
Đã có những clip quay những đoàn xe dài nối đuôi nhau chờ vào hỏa táng.
Và dĩ nhiên, không ít thông tin từ dư luận cho biết : Phải tốn cả hàng trăm triệu để người nhà của mình được thu xếp từ bệnh viện đến khi thực hiện xong hỏa táng. Và nhiều gia đình nghèo, do không có tiền, nên buộc phải để mặc người qua đời trong các bệnh viện, kể cả hành lang, đường đi.
Từ hồi rất lâu, có dịp ngồi nói chuyện tán dóc, có nhận định về nền "kinh tế vỉa hè" như sau:
- Ở Việt Nam, cứ thất nghiệp ở mấy đô thị lớn,thì đàn ông ra ngồi bơm vá xe, đàn bà sắm xe bán bánh mì. Đồng ra đồng vô cũng ổn.
Nói gì nói, cái ổ bánh mì thịt nó có khắp hang cùng ngõ hẻm, khắp cả xứ này. Và người ta có thể ăn chơi, ăn thiệt qua bữa cả ngày cũng chẳng sao. Mà cũng chẳng có con số thống kê về số lượng xe bán bánh mì, chỉ biết là nhiều vô thiên lủng, cứ muốn ăn là có.
1. Hồi 30 năm trước, tui có thời gian làm ở Khu Công nghiệp trên Sóng Thần. Chứng kiến một trào lưu nở rộ vừa tức cười, vừa mếu máo.
Số là có không ít người thuộc đủ mọi thành phần: muốn làm ít hưởng nhiều, hoặc không đáp ứng yêu cầu của các công ty trong Khu Công nghiệp nên bị đuổi...Thế là không biết từ sáng kiến của ai, họ ra mở các....Trung tâm Giới thiệu việc làm.
Tiếng là Trung tâm, nhưng chỉ là một cái góc nhỏ thuê vội. Một cái bàn xập xệ, một miếng ván ép dựng bên ngoài, trên có dán mấy nửa tờ A4 đăng"nhu cầu tuyển dụng". Thế là vừa hôm qua còn lủi thủi ra khỏi cổng một công ty nào đó, hôm nay đã đường hoàng vào Phòng nhân sự chìa cạc vi-sit mới in sến sẩm để đặt vấn đề..."giới thiệu lao động".
Bạn xem trụ sở Trạm Y tế nằm ở Thành phố Tuy Hòa tỉnh Phú Yên cũ có hoành tráng và vững chãi hay không?
Vậy mà nhân viên y tế ở đây lòng "chật" lắm. Chật hơn những con người chân chất ở vùng rốn lũ bi thương, sẵn sàng nhường những khoảng không gian chật chội trên gác để cứu người.
Một sản phụ vừa sinh con 25 ngày tuổi, bị nước lụt dâng ngập trong cơn thiên tai ngày 20/11 vừa rồi, để con trong trong chiếc nôi tre, đưa đến Trạm Y tế khang trang nhờ trú tạm. Nhưng nhân viên y tế trực ở Trạm đã từ chối, viện ra nhiều lý do để xua đuổi.
