Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Ảnh bên trái là Khuê Ơi Dậy Đi có app.
Ảnh bên phải là Khuê Ơi Dậy Đi không có app.
Dù Trái hay Phải thì Khuê đã đăng lên mấy cái clip phân biệt vùng miền, chê người miền Nam. Và đặc biệt là Khuê dám lên tiếng đại diện cho cả ngoài Bắc khi sẵn sàng từ chối sự giúp đỡ của đồng bào miền Nam và miền Trung khi có lũ lụt xảy ra. Vì Khuê nói chúng tôi ngoài này không thiếu gì tiển, ô tô mỗi nhà hai, ba cái như lợn con chạy đầy đường.
Đây là Khuê, chủ kênh TikTok « Khuê ơi dậy đi ».
Khuê đã bắt chước Tàng Keng làm clip phân biệt vùng miền.
Đầu tiên Khuê cho rằng tại sao chỉ có « Nam Tiến » mà không có « Bắc Tiến », bởi người miền Bắc chỉ có tư duy làm chủ, không muốn đi làm thuê nên vào Nam dễ tuyển nhân viên.
Nếu bạn ngồi quán cà phê cóc ở miền Tây, thấy mấy ông chừng ngoài sáu mươi tuổi, đen sạm khỏe mạnh, áo sơ mi bỏ ngoài quần, chân mang đôi dép da đã mòn gót - hoặc dép quai hậu. Chạy chiếc Dream cũ nhưng sạch sẽ, dựng xe ngay ngắn rồi ngồi uống ly cà phê đen đá như bao người khác, thì rất có khả năng ổng là đại gia.
(Lưu ý thêm là mấy ông này nói chuyện vừa đủ nghe chứ không gây chú ý).
Nhiều người hay thắc mắc, sao đại gia Nam Kỳ bây giờ khác xa hình ảnh công tử ngày trước. Thật ra là khác thời.
“Khuê ơi dậy đi”, một thanh niên miền Bắc thích gây chú ý trên mạng xã hội. Khuê có cặp môi thâm, dày, ấn đường tối, giọng nói gây khó chịu và khuôn mặt xấc xấc. Cũng như Tàn canh (Tàng keng) và một thanh niên khác vừa đi ăn cơm nhà nước vì những phát ngôn phân biệt vùng miền, thì Khuê một lần nữa đạp vào cái vết xe đổ ấy.
Lời của Khuê tuy không tục tĩu bằng nhưng nghe kỹ hơn thì đầy ác ý, miệt thị miền Nam với cách nói khó nghe và gây khó chịu. Nào là “Miền Nam không giàu bằng miền Bắc, miền Bắc ô tô nhiều như lợn con”.
Nào là “người miền Bắc chỉ làm chủ còn người miền Nam đi làm thuê”. Nào là người miền Bắc tích cóp còn người miền Nam làm đồng nào ăn đồng ấy, lười biếng. Và, “chỉ có Nam tiến mà không có Bắc tiến, chúng mày hiểu lý do vì sao rồi đó…”
Tại sao nhiều người Saigon nghe chữ “Vâng ạ” hay “nước dùng” là bị dị ứng ? Thật ra không phải dị ứng hay vì ghét ai hết đâu. Vì họ chông chênh đó bạn biết hông ?
Tới một lúc nào đó, người ta bắt đầu nhận ra một thành phố không biến mất bằng tên gọi hành chánh, bằng những thay đổi của tên đường, hay sự thay thế của những xóm nhà lá bằng nhà cao tầng. Nó biến mất bằng cái cách mà xưa giờ nó đang dần biến mất : Phương ngữ !
Saigon ngày xưa có một kiểu lịch sự rất khác. Người ta không “Vâng ạ.” Người ta “dạ.” Mà chữ “dạ” của Saigon nó kỳ lắm. Nó không cúi xuống để phục tùng. Nó chỉ là một cách làm cho cuộc nói chuyện mềm đi. Người Saigon có thể nói chuyện trống không, có thể cười hề hề, có thể chọc nhau tưng tửng, nhưng trong cái kiểu bất cần đó lại có khoảng không cho người khác tồn tại.
Bài 2 : ĐI TÌM MÔ HÌNH PHÙ HỢP CHO SỨ MỆNH PHỤNG SỰ BẠN ĐỌC TRONG KỶ NGUYÊN MỚI
Nếu bài 1 là lịch sử, thì bài này là câu hỏi.
Câu hỏi không dễ trả lời : Trong bối cảnh quy hoạch báo chí, chuyển đổi số và sức ép kinh tế truyền thông hiện nay, những thuộc tính tốt nhất của dòng “báo Nam” có thể tồn tại dưới hình dạng nào ?
1. Nguy cơ thực sự không phải là công nghệ
Khi nói về khủng hoảng báo chí Việt Nam hiện nay, người ta hay đổ lỗi cho mạng xã hội, cho YouTube, cho TikTok. Không sai, nhưng chưa đủ. Thực ra, có một nguy cơ sâu hơn và ít được nói đến hơn : Sự xói mòn của tính tự chủ tài chính.
Bài 1 - CÁI NÔI CỦA MỘT NỀN BÁO CHÍ BIẾT TỰ NUÔI MÌNH
Tôi có 17 năm làm việc cho một cơ quan báo chí TPHCM. Không dài nhưng là khoảnh khắc, là thời thanh xuân đẹp đẽ nhất.
Có một câu nói không biết ra đời từ bao giờ, nhưng cứ lặng lẽ tồn tại trong ký ức của người làm nghề truyền thông Việt Nam : “Văn Bắc – Báo Nam.”
Không phải khen, không phải chê. Là sự đúc kết. Miền Bắc sinh ra những trang văn. Miền Nam sinh ra những tờ báo. Và cái sự phân công địa – văn hóa ấy không phải ngẫu nhiên. Nó xuất phát từ lịch sử, từ đất đai, từ cách người ta chọn sống với chữ nghĩa.
(Đây là phần 2 "Chuyện chè chai đồng nát" trong cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang được chờ duyệt xuất bản).
Mặt hàng chè chai đồng nát cũng dần biến đổi theo cuộc sống xã hội. Có nhẽ các nhà xã hội học cũng nên lưu ý khía cạnh này.
Lúc đầu là giấy cũ, lông ngan lông gà lông vịt, tóc rối, giẻ rách, đồng nát, sắt vụn, mảnh thủy tinh, về sau tự nhiên tăng thêm thứ này, loại bỏ thứ khác. Dần dà, các bà không mua mảnh chai, giẻ rách nữa, lời rao đổi thành “ai dép nhựa rách bán không”.
Rồi vài chục năm trở lại đây, người thu mua ve chai thu lon bia, đồ nhựa PVC, thậm chí mấy anh ve chai không đạp xe ba gác nữa mà chạy xe máy. Bắt kịp thời cách mạng công nghệ, khoa học kỹ thuật, trong lời rao có cả tivi cũ, máy giặt, tủ lạnh, máy tính, laptop, điện thoại, ắc quy… hư cũ, mua tất. Lẽ dĩ nhiên, họ mua rất rẻ, nhưng bán cho họ cũng còn hơn vứt bỏ đi chẳng kiếm được xu nào, chưa kể còn gián tiếp tham gia bảo vệ môi trường.
(Đây là một trong 38 truyện của cuốn "Chuyện thời bao cấp" tập 2 đang chờ duyệt).
Hôm qua trên tivi phát cảnh Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Bắc Ninh phát động phong trào thu gom vỏ chai nhựa để bảo vệ môi trường.
Ai nấy ăn mặc đẹp, quần áo xúng xính, thiếu nhi khăn quàng đỏ, thanh niên áo xanh da trời. Người người, trường trường nô nức đem vỏ chai nhựa, túi ni lông, thậm chí cả những cái can nhựa, thùng nhựa có lẽ còn dùng được, tới điểm thu gom. Mọi người hỉ hả, phấn khởi khi đã góp phần nho nhỏ làm quả đất sạch hơn.
Hồi tôi còn nhỏ, học cấp 1, cấp 2 ở miền Bắc những năm thập niên 1960, cũng từng nhặt nhạnh đủ thứ, cũng nô nức phong trào, gọi là kế hoạch nhỏ. Nhưng bọn tôi chả bao giờ nghĩ tới chuyện bảo vệ môi trường, mà chỉ một phần do Đoàn - Đội phát động, ra chỉ tiêu, không thể không tham gia, phần khác bán mấy thứ ve chai sẽ có tiền mua bút chì, mua kẹo, dù “thu nhập” chả bao nhiêu.
Thật ra, đã từng tồn tại mô hình "phường xã hội chủ nghĩa" ở Hà Nội trước đây, đó là mô hình “tiểu khu” trong bốn khu nội thành của Hà Nội. Điển hình chính là Khu tập thể Nam Đồng, cái tên mà những người sinh từ 196x, 197x ở Hà Nội chắc hẳn nhớ rõ.
Đấy là khu tui ở từ mẫu giáo đến khi vào đời. Nó được xây từ 1964, vãn thời gian bom Mỹ đến 1973 là đông vui.
“Tiểu khu” tôi ở, được thiết kế như một "đơn vị sống" hoàn chỉnh và khép kín, bao gồm:
Đây là xa lộ. "Đường xa lộ" - ba chữ nghe rất lạ lẫm nhưng đầy sức hấp dẫn. Con đường rất rộng, không gian xung quanh nó cũng rất rộng và trống trải. Không có những hàng cây rợp bóng lá như những con đường quốc lộ ngoài Bắc.
Trên đường, thi thoảng, một nhóm ba, bốn chiếc xe tăng cắm cờ Giải phóng rùng rùng cuốn xích lăn trong nắng chói.
Thi thoảng, một nhóm năm, bảy chiếc xe "Giải phóng" chở đầy lính ù ù trôi trên mặt đường.
Đêm 29 rạng ngày 30.4.1975, tiểu đoàn 1 của tôi (d1, e88, f302, Quân khu 7) ở Đa Phước, huyện Bình Chánh, Sài Gòn. Tôi, khi ấy là lính thông tin tiểu đoàn đi theo đại đội 3.
Ban chỉ huy đại đội đặt trong nhà dân, ẩn sau một hàng dừa nước, tiếp đó là cánh ruộng lớn chạy từ đìa dừa nước ra đến ngoài hương lộ 15.
Lúc 9 giờ 30 phút ngày 30.4, sau khi bắt được liên lạc với phía bên kia và họ chấp nhận đầu hàng, chúng tôi tràn ra lộ. Khi đại đội 3 ra tới nơi, đã thấy Ban chỉ huy tiểu đoàn cùng cánh trinh sát ở ngoài bốt và đang tiếp nhận sự đầu hàng của phía bên kia…
Sáng ngày 30.4.1975, cả đơn vị dậy từ mờ sáng. Anh nuôi nấu cơm như mọi khi. Tất cả lính tráng lấy cơm ăn vội vã, đùm cơm nắm cá nhân rồi ra tập trung.
Chỉ có ít phút sắp xếp lại đội hình cho ra từng trung đội, để bù đều vào số anh em đã hy sinh và bị thương hôm qua. Cả đại đội hành quân trong đội hình của tiểu đoàn (và chắc là của cả trung đoàn). Chúng tôi hành quân ra thẳng theo hướng cổng chính của căn cứ Đồng Dù.
Xe hậu cần của trung đoàn đã đỗ sẵn ngoài cổng, để các đơn vị tranh thủ bổ sung cơ số đạn sau hao hụt của trận đánh hôm trước. Rồi tất cả lên đường, nhằm thẳng hướng Sài Gòn mà tiến.
Sáng sớm dậy thấy bài viết trên báo Đức: "Als die DDR am Ende der Welt Geschichte schrieb" (Khi CHDC Đức viết nên lịch sử từ nơi tận cùng trái đất).
Bài báo kể về trạm thám hiểm Nam Cực của CHDC Đức được thiết lập cuối tháng 4.1976. Các nhà khoa học xã hội chủ nghĩa ở trạm nghiên cứu mang tên bác học Đức Georg-Forster (1754-1794) đã làm nên lịch sử khi phát hiện ra hiện tượng Ozon hóa khí quyển.
Năm 1981 Tây Đức mới thành lập trạm nghiên cứu Nam Cực mang tên nhà bác học Georg-von-Neumayer (1826-1909). Sau ngày thống nhất đất nước, hai trạm này đã hợp nhất với nhau. Nhưng cái mốc 21.04.1976 được coi là khởi đầu ngành Nam Cực học của người Đức.
Chị Thân là con dâu ông bà Chiu ở làng Hạ Lội. Anh Quý đi bộ đội năm 1962. Trong một lần về phép, bà mối dẫn anh đến nhà xem mặt chị Thân, sau đó anh Quý đến chơi nhà chị hai lần.
Anh Quý đi rồi, xong vụ mùa, cha mẹ anh mang cơi trầu đến thưa chuyện cha mẹ chị Thân, xin cưới. "Cưới đi, khỏi để lâu" - Mẹ chị Thân giục con gái. Nhưng anh Quý chưa về. "Cưới rồi ít bữa anh Quý về" - Mẹ bảo vậy thì chị Thân nghe. Chị đã 22 tuổi.
Đám cưới diễn ra không có chú rể. Gọi là cưới vắng mặt. Gia đình nhà trai làm dăm mâm cỗ, nhà gái đưa dâu đến, mẹ chồng ra ngoài ngõ đón, cởi nón cho con dâu, dắt con vào buồng cưới.
... "Chiều đầu đông năm ấy -1971, đơn vị bác sau hai ngày hành quân từ Thạch Bình, Nho Quan tập kết tại chân núi Cánh Diều, thị xã Ninh Bình. Năm giờ chiều, đoàn tàu quân sự từ phía Hà Nội tiến vào khu ga để đón đoàn quân.
Hai bên thành tàu là hàng băng rôn "Nhiệt liệt chào mừng những người con ưu tú của miền Bắc xã hội chủ nghĩa lên đường vào giải phóng miền Nam", "Tất cả vì miền Nam ruột thịt"...Cả khu ga là một không khí sục sôi. Đoàn tàu hú một hồi còi dài và chuyển bánh hướng vào Nam.
Bác ngoái đầu qua cửa sổ. Chào quê hương, chào miền Bắc xã hội chủ nghĩa thân yêu"...
Cha tôi kết thúc cuộc đời ở tuổi 36. Vào một buổi sáng, trên bãi biển Diễn Thịnh.
Chúng tôi đứng ở bãi phi lao, không gần, không xa, đủ để tôi vẫn nhìn thấy cảnh diễn ra. Mẹ tôi nói: "Cha đấy con. Cha con là người vừa bị bịt mắt dải khăn đen kia!".
Sao tôi không biết chứ. Cha của tôi mà.
Cha giật dải khăn đen ra. "Tôi không có tội gì cả. Đảng Cộng sản Việt Nam muôn năm. Chủ tịch Hồ Chí Minh muôn năm".
Này thì ngày lễ nỡ chặt chém đĩa cơm những 35 nghìn cơ đấy!
Đại khái là thế này.
Đôi nam nữ đi du lịch bằng xe hơi ngày lễ. Đến một quán cơm bình dân, anh mở cửa cho chị xuống. Chị áo bó ngực ngắn quá rốn, quần đùi cao tới ngã ba. Chị bước sang chảnh vào quán, lạnh lùng như Xuân Lan trên sàn catwalk.
Anh chị gọi đĩa cơm ba món có đậu phụ dồn thịt, mắm chưng và cái gì ăn kèm nữa, đại khái gần 50 ngàn, chị thấy đắt nên chỉ lấy mỗi đậu phụ ăn để đẹp da giữ dáng diệt dục. Bớt ngược bớt xuôi thì còn 35 ngàn.
Làng Hạ Lội, 13.08.1968. Ông Trần Đình Trọng:
Sắp đến giờ cơm trưa, tôi nhận được tin lên huyện họp gấp. Biết việc quan trọng, tôi đi ngay. Đoạn đường không đạp xe được, tôi vác xe lên vai, chạy, thật nhanh. Trụ sở huyện sơ tán trong núi, đi đường vòng lâu hơn, tôi vác xe, chạy tắt qua cánh đồng.
Chủ tịch tỉnh và chủ tịch huyện đang chờ tôi. Cuộc họp có 3 người. Nội dung: "Giải quyết việc thông xe".
Quốc lộ 1 - đoạn đi qua xã Tiến Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) - bị bom đánh phá, cầu Già sập, xe không qua được. Tỉnh chỉ thị làm đường tránh cho xe qua. Đường tránh sẽ là con đường từ quốc lộ rẽ vào làng Hạ Lội, xuyên qua làng Hạ Lội ra bến sông Già ở cuối làng. Ý kiến của ông Trọng về việc này?.
Được nghỉ phép 5 ngày. Cậu Chu nói: "Về quê em con gái đầy, em dẫn anh đi tham khảo mấy trường hợp, ưng đám nào là xong ngay". Tôi liền theo Chu về xã Hướng Đạo, huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc.
Sáng sớm đạp xe, trưa đã về tới nhà. Khi tôi ngồi ngoài nhà uống nước thì Chu vào bếp trao đổi với vợ, việc của tôi. Sau bữa cơm, Chu cho biết là vợ chồng anh bàn bạc, tìm được cho tôi bốn trường hợp, có thể xem mặt trong chiều nay.
Một, cô Phó chủ tịch xã. Hai, cô phụ trách bán hàng thương nghiệp xã. Ba, cô xã đội trưởng. Bốn, cô trung đội trưởng dân quân. Hai anh em đi đến từng nhà. Lấy có được nghỉ phép, tạt vào thăm gia đình, chuyện trò dăm ba phút.
