Hiệu Minh – Midterm : Khi những người thấp cổ bé họng được quyền chấm điểm

 

Cuộc chiến Iran giữa Mỹ và Israel chưa biết bao giờ kết thúc thì chính trường hai nước đã có những biến động đáng chú ý.

Trump vẫn ngồi trong Nhà Trắng nhưng quyền lực bị suy giảm sau bầu cử giữa nhiệm kỳ (Midterm), trở thành một tổng thống kiểu vịt què. Còn tại Israel, Netanyahu mất ghế Thủ tướng, phải rời khỏi trung tâm quyền lực sau những năm tháng đầy tranh cãi.

Một bên bị cử tri Mỹ hạn chế quyền lực, một bên bị chính trường Israel đào thải. Hai câu chuyện khác nhau nhưng cùng nhắc đến một nguyên tắc căn bản của dân chủ: Người dân có quyền đánh giá những người đang nắm quyền.

Tino Cao – Tư tưởng của Bernie Sanders trước những thách thức của nền dân chủ Mỹ

 

Ngày 5 tháng 11 năm 2026, chỉ hai ngày sau cuộc bầu cử giữa kỳ đưa đảng Dân chủ trở lại vị trí kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện Hoa Kỳ, thượng nghị sĩ Bernie Sanders công bố bài viết What’s Next After the Midterms, bàn về những nhiệm vụ chính trị của Quốc hội mới.

Ông nhìn nhận kết quả bầu cử như một sự phản đối đối với chính quyền Donald Trump, nhưng đồng thời cảnh báo rằng chiến thắng của đảng Dân chủ sẽ không có nhiều ý nghĩa lâu dài nếu đời sống kinh tế của người dân vẫn tiếp tục xấu đi.

Theo Sanders, sự suy giảm niềm tin vào nền dân chủ Mỹ có quan hệ trực tiếp với tình trạng hàng triệu gia đình lao động phải chật vật trước chi phí sinh hoạt, trong khi của cải ngày càng tập trung vào tay một thiểu số giàu có. Một nền dân chủ dù duy trì bầu cử tự do và các quyền công dân được hiến pháp bảo vệ vẫn có thể chịu sự chi phối của giới tài phiệt, khiến tiếng nói của người lao động ngày càng ít được quan tâm trong các quyết định chính sách.

Lê Diễn Đức – Trump, con vịt què ở Quốc hội vẫn có thể vùng vẫy trên sân khấu thế giới

 

Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã đặt Donald Trump trước một thực tế chính trị mới: Hai năm cuối nhiệm kỳ sẽ không còn là khoảng thời gian ông muốn làm gì thì làm.

Quốc hội nằm trong tay Dân Chủ. Trump vẫn còn quyền phủ quyết, nhưng quyền phủ quyết không phải là quyền cai trị tuyệt đối. Quốc hội có thể điều tra, giám sát, kiểm soát ngân sách, ngăn chặn nhiều chương trình nghị sự và thậm chí tiến hành luận tội tổng thống.

Paul Krugman đã phân tích rằng, dù Trump vẫn nắm quyền hành pháp và chính sách đối ngoại, ông sẽ phải đối diện với một Quốc hội có khả năng kiểm soát và chất vấn mạnh mẽ hơn. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng đặt câu hỏi: Trump từng điều hành khi không có sự ủng hộ của Quốc hội, vậy điều gì khiến lần này khác biệt?

Ngô Nguyệt Hữu – Không vụng đường tu

 

1. Một năm nào đó gió gió mưa mưa, Hòa thượng Thích Nhật Từ có va chạm với Hòa thượng Thích Trúc Thái Minh.

Cái đận ấy, thật phong ba bão táp, lấp biển dời non, tưởng chừng không gì hóa giải được.

Lành thay,

Hòa thượng Thích Nhật Từ tìm đến tận chùa của Hòa thượng Thích Trúc Thái Minh, trước là thăm gặp, sau là hòa hợp.

Bông Lau - Không quánh người ngã ngựa

Đảng Dân Chủ thắng lớn trong cuộc bầu cử vừa qua, điều mà họ đã không ngờ.

Quần chúng khuynh hướng độc lập và ngay cả một số người thuộc đảng Cộng Hòa cũng đã bầu cho nhiều ứng cử viên Dân Chủ. Bởi vì quần chúng đã quá chán ngán sự chia rẽ, xáo trộn kinh tế, và cuộc chiến ngu xuẩn ở Trung Đông mà dân Mỹ đã ngấy chiến tranh tới cổ.

Có hai nhân vật mới xuất hiện trong chính trường liên bang Mỹ đã thắng cử vẻ vang ở những tiểu bang đỏ truyền thống của Cộng Hòa. Đó là anh James Talarico 37 tuổi của tiểu bang Texas, và cô bác sĩ Annie Andrews 46 tuổi của tiểu bang South Carolina.

Nguyễn Thông - Phu nhân đồng hành

Đàn ông thế gian này hầu hết có vợ, chỉ trừ thầy tu và những anh không muốn bị ràng buộc, nói nôm na là bị trói. Án chung thân mà vẫn phải cười.

Có ai nói vợ - phần không thể thiếu của đứa lấy vợ. Nhầm. Thực ra đàn bà là phần không thể thiếu của đàn ông, nhưng không có nghĩa cứ phải vợ, càng không phải lúc nào cũng bên nhau sát sàn sạt. Cao hơn đàn bà là tự do.

Thời xưa vua chúa chả thiếu thứ gì, nhất là vợ, đủ loại vợ, nhưng tất cả bị sống tách ra, không ở chung, sát cánh bên nhau chi sất. Đi ra trận lại càng không. "Đàn bà ở đám ba quân/Sợ rằng gươm giáo kém phần xông pha". Cho "nó" đi theo chỉ tổ vướng víu, chưa kể để "nó" ở nhà, "nó" còn giúp mình cai quản hậu phương. Chuyện bà thái hậu Ỷ Lan là một ví dụ.

Hoàng Quốc Dũng - Phủ quyết cả thực tế

Trong cuộc bầu cử tại Mỹ vừa qua, đảng Cộng hòa mất cả Thượng viện lẫn Hạ viện. Nhưng một số tín đồ MAGA người Việt vẫn “ăn mừng” tưng bừng. Cử tri Mỹ vừa tặng thần tượng của họ một cái tát, nhưng họ vẫn tiếp tục cuồng ông và tiếp tục chuyển bại thành thắng.

Kịch bản quen lắm. Thắng thì nhân dân sáng suốt, thua thì bầu cử gian lận. Với họ, dân chủ là nhân dân được tự do lựa chọn, miễn là chọn đúng người họ thích.

Ngay cả Trump cũng đã tuyên bố sẵn sàng chấp nhận kết quả, nhưng các quân sư Việt vẫn nhất quyết không cho ông thua. Họ tiếp tục truyền nhau rằng đảng Dân chủ đã “rơi vào bẫy” của Trump, rằng đang đếm lại phiếu, rằng đến tháng 12 Trump sẽ lấy lại cả hai viện.

Lê Diễn Đức - Canh bạc chính trị quá đắt của Elon Musk

Elon Musk từng nghĩ rằng với hàng trăm triệu USD, ông có thể dùng tiền để tác động đến lá phiếu của hàng triệu cử tri Mỹ.

Trong kỳ bầu cử lần này, Musk đã rót khoảng 458 triệu đến 474 triệu đô la để ủng hộ các ứng cử viên đảng Cộng Hòa.

Có người cho rằng, gần nửa tỉ bạc chỉ là muỗi so với tài sản trị giá ngàn tỉ của Musk. Nhưng thực ra, Elon Musk không có ngàn tỉ đô trong két sắt hay vàng khối chôn dưới gầm giường. Ông có cổ phần trong những công ty được thị trường định giá nghìn tỉ.

Bông Lau - Quả lắc đồng hồ

Thống kê của "fake news" đã đưa tin zịt. Trước bầu cử họ tiên đoán đảng Dân Chủ sẽ thắng khoảng 5 - 10 ghế ở Hạ Viện nhưng ở Thượng viện thì đảng Cộng Hòa có thể vẫn làm chủ.

Ngay cả cô bác sĩ Annie Andrews trước bầu cử mấy ngày cũng đã mừng rõ khoe đài Fox News nâng cấp mức ủng hộ cử tri dành cho cô từ "nghiêng về Cộng Hòa" (Lean Republican) thành ngang ngửa 50/50 (Toss-Up).

Thống kê James Talarico với Ken Paxton ở Texas trước bầu cử cũng khoảng 49/50. Nhưng kết quả sau ngày bầu cử là những chiến thắng long trời của đảng con Lừa làm các chuyên gia tả hữu sững sờ.

Lê Diễn Đức - Quốc hội Dân Chủ có bất lực trước vũ khí “veto” của Trump?

Một số thành viên MAGA đang cố gắng tự trấn an sau thất bại bầu cử bằng một lập luận nghe có vẻ tự tin, phụ họa theo Trump: “Mọi dự luật mà đảng Dân Chủ đưa ra thì Trump cứ việc phủ quyết! Làm gì nhau?”

Còn Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng vừa đưa ra một nhận định đáng chú ý tại Diễn đàn Kinh tế của SPD ở Berlin: “Trong hai năm qua, Trump phần lớn đã điều hành đất nước mà không tham khảo ý kiến Quốc hội. Tại sao bây giờ lại khác?”

Thực tế, Tổng thống Mỹ có quyền hành pháp rất rộng, đặc biệt trong các lĩnh vực đối ngoại, an ninh và điều hành các cơ quan liên bang. Trump vẫn có thể ban hành sắc lệnh hành pháp và đưa ra nhiều quyết định mà không cần Quốc hội thông qua trước.

Lê Diễn Đức – Nhà Trắng không phải là cái bếp nhà Trump !

 

Từ ngày trở lại Nhà Trắng, Donald Trump dường như đã nhầm lẫn giữa vai trò Tổng thống Hoa Kỳ và chủ nhân một căn biệt thự riêng.

Thích vàng? Dát vàng!

Thích Putin? Treo ảnh chụp chung với Putin ở nơi trang trọng trong Nhà Trắng!

Không thích Biden? Đưa hình ảnh người tiền nhiệm ra khỏi vị trí trưng bày, thay bằng một bức tranh châm biếm chiếc máy ký tự động Autopen.

Hiệu Minh - Bầu cử giữa kỳ: Ảnh hưởng của làn sóng xanh lên toàn cầu

Có một điều khá trớ trêu trong chính trị Mỹ: Tổng thống không có tên trên lá phiếu, nhưng đôi khi lại là người bị chấm điểm nhiều nhất. Bầu cử giữa kỳ năm 2026 là một trường hợp như thế.

Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội. Với Trump, đây chẳng khác nào một cú tát chính trị giữa nhiệm kỳ. Ông vẫn ngồi trong Nhà Trắng, vẫn có chuyên cơ Air Force One, vẫn có micro để phát biểu và mạng xã hội để tuyên bố chiến thắng. Chỉ có điều, từ nay, mỗi khi muốn biến một ý tưởng thành chính sách, ông sẽ phải làm quen với một thứ rất khó chịu: Có người nói không.

Trump mất Quốc hội, nhưng chưa mất Nhà Trắng. Và đó mới là vấn đề.

Tino Cao – Thua bầu cử, đảng Cộng Hòa chạy đua bổ nhiệm thẩm phán liên bang

 

Thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm qua, 3 tháng 11, đã làm thay đổi tương quan chính trị tại Washington. Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện, đẩy tổng thống Donald Trump vào tình thế phải đối diện với một Quốc hội do phe đối lập lãnh đạo trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, trước khi Quốc hội mới bắt đầu hoạt động, phe Cộng hòa vẫn còn gần hai tháng để thực hiện một nhiệm vụ có ảnh hưởng lâu dài đối với đời sống chính trị và pháp lý Hoa Kỳ. Đó là thúc đẩy việc phê chuẩn các thẩm phán liên bang theo khuynh hướng bảo thủ.

Năm 2020, trong những tuần cuối nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của Donald Trump, thượng nghị sĩ Mitch McConnell, khi ấy là lãnh đạo phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện, đã đề ra phương châm “Leave no vacancy behind”, nghĩa là không để bất cứ ghế thẩm phán liên bang nào còn trống. Sáu năm sau, sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3 tháng 11, phương châm ấy lại một lần nữa trở thành ưu tiên chiến lược của đảng Cộng hòa.

Lê Diễn Đức - Bữa tiệc chiến thắng và những khay chả giò nguội lạnh ở Nhà Trắng

 

Có những thất bại chính trị được báo trước bằng các cuộc thăm dò. Nhưng cũng có những thất bại chỉ được nhận ra khi… chả giò đã nguội!

Theo Daily Mail, trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 03/11, Nhà Trắng đã chuẩn bị sẵn một bữa tiệc ăn mừng chiến thắng của Đảng Cộng hòa. Những khay bánh mì kẹp thịt mini (slider) và chả giò từ Cheesecake Factory đã được đưa vào East Room, chỉ chờ giờ khui tiệc.

Các cố vấn của Trump lạc quan đến mức tin rằng Đảng Cộng hòa không những giữ được Quốc hội mà còn có thể mở rộng thế đa số. Có lẽ trong thế giới MAGA, những lời Trump nói đã trở thành một loại thăm dò dư luận đặc biệt: Càng nghe nhiều, càng tin chắc chiến thắng!

Dương Quốc Chính – Tổng thống Mỹ bị Quốc hội kềm chế

 

Bầu cử giữa kỳ của Mỹ là cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra đúng giữa nhiệm kỳ 4 năm của tổng thống. Đây là một cơ chế quan trọng giúp cử tri có thể thay đổi cán cân quyền lực tại Quốc hội mà không cần chờ đến kỳ bầu cử tổng thống tiếp theo.

Chẳng hạn, Donald Trump đắc cử tổng thống năm 2024, nhưng đến cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 03/11/2026, cử tri Mỹ lại có cơ hội thay đổi đảng kiểm soát Hạ viện và Thượng viện. Kết quả vừa rồi là đảng Dân chủ đã chiếm đa số ở cả hai viện.

Bầu cử giữa kỳ tạo ra một cơ chế để cử tri điều chỉnh thành phần Quốc hội sau hai năm tổng thống cầm quyền. Kết quả có thể ảnh hưởng trực tiếp đến:

Lê Diễn Đức - Đừng nghĩ “có tiền mua tiên cũng được”!

 

Elon Musk, doanh nhân giàu nhất hành tinh vừa có một bài học chính trị đắt giá. Đắt giá theo nghĩa đen, dù chưa phải đã đắt đối với tài sản của ông!

Theo thống kê của The New York Times và CNBC, Musk đã chi ít nhất 474 triệu USD cho các hoạt động chính trị kể từ đầu năm 2025, trở thành nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong lịch sử bầu cử Mỹ, nếu không tính những tỉ phú tự bỏ tiền tranh cử cho chính mình. Số tiền trên chắc chắn không phải tiền lẻ trong túi quần!

Đến 216 triệu USD vào America PAC của chính Musk; 168 triệu USD vào “Senate Leadership Fund”, quỹ chủ lực của Cộng Hòa tại Thượng viện; 30 triệu USD vào Congressional Leadership Fund, và phần còn lại dành cho những tổ chức chính trị khác.

Thọ Nguyễn - Vịt què, vịt rửng mỡ

 

Sáng ra chưa kịp mở mắt đã có một ông bạn từ Mỹ gọi sang, nói rằng gã uống hết 2 chai rượu mừng cho kết quả bầu cử quốc hội. Gã bức xúc về Trump suốt mấy năm qua, không phải vì chính sách hay đường lối, mà vì vấn đề đạo đức (Moral) và lương tâm (Conscience).

Vẫn biết là các cuộc bầu cử giữa kỳ thường gây bất lợi cho các tổng thống đương nhiệm, nhưng chiến thắng long trời của đảng Dân chủ lần này có một ý nghĩa khác: Cử tri Mỹ đã tát vào mặt Trump. Họ tát vào những lời kêu gọi: "Các bạn hãy đi bầu như khi có tên tôi trong đó", "Nếu chúng tôi thắng cử mỗi người lớn sẽ được 5.000 USD".

Kết quả bầu cử này chủ yếu không phải là thành tích của phe Dân chủ, mà là thất bại của những người Cộng hòa nơm nớp và cung cúc chạy theo Trump. Ở Đức thủ tướng Merz đang mất uy tín nên ở các cuộc bầu cử nghị viện Bang vừa qua, các thủ lĩnh đảng CDU ở đó đều nhắn Merz đừng đến tiếp tay họ, làm xấu thêm tình hình. Ở Mỹ hiện nay, dù biết Trump đang mất uy tín nặng, không chính khách Cộng hòa nào dám bắn tin cho ông trùm: Bác tha cho em, đừng đến!

Nguyễn Đình Bổn – Tám tuần thú vị!

Tám tuần, đó là khoảng thời gian từ đây cho đến ngày 03/01/2027, khi về mặt thời gian, ông Trump vẫn làm việc với Quốc hội khóa 119 cho đến ngày đó, khi Quốc hội khóa 120 chính thức bắt đầu.

Và vì vậy, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua không làm thay đổi đa số tại Quốc hội ngay lập tức.

Ông Trump vẫn có thể tận dụng thời gian này để thông qua những chính sách của mình. Tuy nhiên chắc chắn sẽ có sự thay đổi đáng kể trong cách các nghị sĩ Cộng hòa ứng xử với Trump, bởi họ còn lo... tương lai mình.

Tino Cao – Donald Trump thua đậm, Đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc Hội

 

— Cập nhật lúc 3 giờ 20 phút sáng ngày 4 tháng 11, giờ Washington D.C., tức 3 giờ 20 phút chiều 4 tháng 11, giờ Hà Nội —

Một chiến thắng ngoạn mục. Đảng Dân chủ giành thêm 7 ghế Thượng viện từ đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm thứ Ba, ngày 3 tháng 11, đồng thời lấy lại quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện.

Kết quả này đánh dấu sự thay đổi tận gốc rễ trong tương quan chính trị tại Washington, khi cử tri Mỹ đưa ra đánh giá đầu tiên trên phạm vi toàn quốc về 2 năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của tổng thống Donald Trump.

Theo những kết quả được công bố và vừa cập nhật thêm trong đêm bầu cử, đảng Dân chủ đã giành chiến thắng tại North Carolina, South Carolina, Texas, Ohio, Kansas, Iowa và Maine. Đây là 7 ghế Thượng viện trước đó thuộc về đảng Cộng hòa, trong đó có những tiểu bang vốn được xem là thành trì lâu năm và vững chắc của phe bảo thủ.

Lê Diễn Đức - Biến chuyển lịch sử định hình lại nước Mỹ!

Nước Mỹ trong ngày 3 tháng 11 bước vào một trong những cuộc bầu cử căng thẳng và chia rẽ nhất lịch sử. Có thể nói đây là một cuộc trưng cầu dân ý trước các chính sách của một vị tổng thống vĩ cuồng, ngạo mạn, cùng với phe cánh hèn nhát của ông ta.

Ông Trump và đảng Cộng Hòa đã đổ tiền ra như nước, người giàu có nhất hành tinh Elon Musk bơm thêm hàng trăm triệu đô, sử dụng các chiêu thức tấn công đối thủ bằng những trò hạ cấp, v.v...

Nhưng cử tri Mỹ vẫn tỉnh táo!