Hungary hậu Orban : Bước ngoặt dân chủ làm rung chuyển châu Âu

Đăng ngày: 19/04/2026  

Từ eo biển Hormuz đến Budapest, một tuần lễ dồn dập những biến động địa chính trị. Trong khi Trung Đông vẫn bất ổn dù ngưng bắn mong manh, chiến thắng của đối lập tại Hungary mở ra một kỷ nguyên hậu Orban, với những hệ lụy vượt xa biên giới quốc gia này.  

Hungary : « Bài học Budapest » cho các nền dân chủ phi tự do

Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ». 

Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.

Tạ Duy Anh - Đảng Chó

Nhân cuộc bầu cử ở Hungary, lần đầu tiên, qua trang của bạn Nguyễn Hoàng Linh, tôi biết ở Hung có một đảng tên là "Chó hai đuôi", dân Hung quen gọi là Đảng Chó.

Sau khi Tòa tối cao công nhận là một đảng chính trị, họ được nhận tài trợ của Nhà nước cho công việc tranh cử và lần này có nguy cơ phải nộp lại vì tỉ lệ phiếu bầu thấp. Thật sòng phẳng!

Nhà nước dùng tiền thuế của dân tài trợ cho anh, để anh thi thố, chứng tỏ khả năng, nâng uy tín với dân chúng, hy vọng điều đó đóng góp tích cực cho xã hội. Nhưng anh kém, thì nhà nước đòi lại. Xin trích:

Budapest đổi chiều, Hormuz dậy sóng : Thế giới rung chuyển giữa hai mặt trận

 

Đăng ngày: 15/04/2026 

Đối lập Hungary soán ngôi Viktor Orbán sau 16 năm cầm quyền, Hoa Kỳ phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục là hai chủ đề lớn trên báo Pháp ngày 14/04/2026, bên cạnh đó là việc tổng thống Mỹ chỉ trích Đức giáo hoàng Lêô XIV. 

Hungary sang trang : Orbán bị làn sóng dân chủ cuốn trôi

Libération chạy tít trang nhất « Ngọn gió phương Tây ở Budapest ». Nhật báo mô tả cảnh hai bên bờ sông Danube hôm Chủ nhật vang dậy khúc hoan ca châu Âu. Một châu Âu mà phó tổng thống Mỹ JD Vance sỉ nhục và đã đến tận Budapest tuần qua để ủng hộ Viktor Orbán, người bạn thân thiết của Donald Trump.

 

Rõ ràng ông Vance ngày càng trở thành loài chim báo điềm xấu ở những nơi đi qua : chuyến đi Pakistan tiếp theo để thương lượng với Iran đã thất bại. Chiến thắng của chính khách bảo thủ Péter Magyar được Washington cũng như Matxcơva lạnh lùng đón nhận. Một xì-căng-đan mới đây cho thấy ngoại trưởng Hungary Péter Szijártó đã tiết lộ các thông tin mật của Liên hiệp châu Âu (EU) cho đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov.

Lê Diễn Đức - Hungary Victory : Kéo cả châu Âu về phía trước !

 

Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.

Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.

Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.

Lê Diễn Đức – Hungary : Love Return

 

Tôi yêu mến Hungary – một đất nước xinh đẹp với hơn 10 triệu dân, có thủ đô Budapest kiều diễm bên dòng sông Danube.

Tôi đến Hungary lần đầu năm 1973, trên hành trình trốn chạy từ Ba Lan qua Nam Tư (cũ), chỉ kịp ngắm nhìn đất nước này qua ô cửa sổ con tàu.

Lần thứ hai là năm 1989 – thời khắc Ba Lan và Hungary đang chuyển mình đoạn tuyệt với chế độ cộng sản. Khi thăm Budapest, tôi có cảm giác Hungary khi đó mức sống khá hơn Ba Lan : Hàng hóa phong phú, nhiều thứ sang trọng, trong khi Ba Lan vẫn còn thiếu thốn.

Nguyễn Ngọc Chu – Tài năng không đợi xếp hàng

 

1. Chúc mừng tuổi trẻ Hungary

Hungary có diện tích khoảng 93.000 km2 với dân số khoảng 9,6 triệu người, nhưng cuộc bàu cử ngày 12/04/2026 đã làm “náo động” thế giới.

Không chỉ toàn bộ Liên Âu, mà các siêu cường Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc đều hướng về Budapest đợi chờ kết quả. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã cử Phó tổng thống JD Vance sang Budapest để vận động tranh cử cho Viktor Orbán. Ngay tại Việt Nam cũng không ít người quan tâm đến kết quả ở Hungary, có thể hơn cả bầu cử ở quê hương.

Dư luận và truyền thông quốc tế dành sự quan tâm đặc biệt cho cuộc bầu cử ngày 12/04/2026 của Hungary, bởi lẽ kết quả bầu cử sẽ quyết định con đường tiếp theo của nước này : Gắn bó với quỹ đạo chung của văn minh châu Âu, hay tiếp tục theo đuổi đường lối đối đầu của Viktor Orbán, thân Putin và ngày càng rời xa Liên Âu. Dưới sự dẫn dắt của Viktor Orbán, Hungary có xu hướng tập trung hóa quyền lực.

Lê Học Lãnh Vân - Hungary đã chọn châu Âu

Cuộc bầu cử Hungary đã chọn ra vị thủ tướng mới thay thay thủ tướng Viktor Orbán, người đã giữ vị trí này mười sáu năm qua.

Thủ tướng Viktor Orbán đã đưa Hungary thành con ngựa thành Troy mai phục trong lòng Liên Âu. Ông cũng được xem là cánh tay nối dài của Putin khi Putin xé bỏ mọi quy định của Liên Hiệp Quốc và mọi quy định của tiêu chuẩn sống đạo đức, nhân ái, tấn công các cơ sở dân sự và tàn sát người Ukraine!

Ông đã phớt lờ tương lai bất định và hiểm nghèo của Liên Âu nếu Ukraine thất bại trước Nga, một công đồng Liên Âu mà Hungary đang là thành viên hưởng lợi rất nhiều.

Bông Lau - Chiến thắng bên dòng Danube

Cả tháng hơn bận rộn hỏng có thời gian đi bắn. Chiều Chủ Nhật mang đống chó lửa đi nã, ra lúc 5 giờ bật điện thoại kiểm tra tin tức Hungary thì thấy niềm zui thành sự thật.

Giữ lời hứa ghé siêu thị tìm mua chai champagne. Có thể nói đây là lần đầu tiên mua champagne nên không phân biệt được champagne và rượu vang. Hỏi hai người khách đi chợ họ cũng mù tịt. Cuối cùng níu áo một cha mần ziệc trong siêu thị. Chả mổ mổ điện thoại tìm rồi chỉ khu bán champagne.

Ngạc nhiên khi thấy champagne California chỉ có 7 đô la. Mình không thể bần tiện mua chai champagne 7 đô la để chia zui với một dân tộc. Phải kiếm chai mắc tiền hơn mới được. Cuối cùng kiếm được chai champagne của Ý, hàng xóm của Hungary, giá 14 đô.

Lâm Bình Duy Nhiên - Âu châu vẫn tiếp tục là cái nôi của dân chủ và nhân bản

Orban đã gọi điện chúc mừng Magyar trước khi có kết quả chính thức. Đó là một tín hiệu đáng mừng của nền dân chủ tại Âu châu.

Không chụp mũ gian lận, không nguyền rủa hay mạt sát đối thủ. Tương lai và vận mệnh dân tộc vẫn vượt lên trên các lập trường chính trị hay đảng phái. Suy cho cùng, Âu châu vẫn chưa “già cỗi” đến mức để bọn “dân chủ thổ tả” tàn phá và làm băng hoại các giá trị…đạo đức!

Bầu cử tự do là vận mệnh sống còn của một dân tộc. Chấp nhận kết quả bầu cử, dẫu thất bại có đớn đau, cũng là thước đo cho sự trưởng thành và chín chắn của một dân tộc.

Trần Trung Đạo - Suy nghĩ bên quảng trường Anh Hùng ở Budapest, Hungary

Nhân cuộc bầu cử quốc hội Hungary hôm nay, qua đó đảng "Hungarian Civic Alliance" do Thủ tướng Viktor Orban lãnh đạo bị đảng "The Respect and Freedom Party" do Peter Magyar lãnh đạo đánh bại, nhớ lại bút ký khi đứng bên Quảng trường Anh Hùng của Hungary trong một lần thăm viếng nơi này nhiều năm trước.

Nếu tính theo dân số chưa tới 10 triệu người và địa lý không cận biển, Hungary chỉ là một nước nhỏ. Tuy nhiên vì là thành viên quan trọng của nhiều tổ chức quốc tế như Ủy ban Châu Âu (European Commission), NATO v.v...nên lãnh đạo Hungary có tiếng nói mạnh trong bang giao quốc tế. 

Chẳng hạn Hungary làm chậm đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển, cũng như mở rộng quan hệ với Putin và Tập Cận Bình. Sự thay đổi trong chánh phủ Hungary chắc chắn sẽ dẫn tới nhiều thay đổi trong chính trị Châu Âu.

Lâm Bình Duy Nhiên - Hungary sẽ xóa được những trang sử cực đoan mang tên Viktor Orban?

Chỉ có người dân Hungary mới có thể “tiễn đưa” Viktor Orban sau 16 năm cầm quyền. Cũng chỉ có người dân Hungary mới có thể khiến cho Putin và Trump mất đi một đồng minh quan trọng tại Âu châu!

Và cũng chỉ có 7,5 triệu cử trong nước và khoảng 0,5 triệu cử tri Hungary sống tại nước ngoài mới có quyền nói KHÔNG với chủ nghĩa dân túy tại Hungary, đồng thời khiến cho phong trào này bị một cú sốc cực lớn khi không còn nắm quyền lãnh đạo tại Hungary nữa.

Hy vọng mọi nỗ lực bệnh hoạn của Phó tổng thống Hoa Kỳ đều trở nên vô nghĩa, khi đã đích thân sang tận Budapest để ủng hộ Viktor Orban và đả kích châu Âu.

Dương Quốc Chính – Chiến tranh và giá xăng dầu

 

Việt Nam có thể tự cung tự cấp 70 % lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước, nhập khẩu 30 % thành phẩm chủ yếu từ Brunei và mấy bạn châu Phi.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất chủ yếu dùng dầu thô Việt Nam để lọc, nguồn từ đây khá ổn định. Vì nhà trồng được.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn thì chủ yếu dùng dầu thô nhập khẩu từ Kuwait (Trung Đông). Lý do là vì công nghệ lọc dầu không phù hợp với nguồn dầu thô Việt Nam. Nguồn này giờ hơi căng do chiến tranh Trung Đông.

Trương Nhân Tuấn - Thử đặt vấn đề về tính chính danh và sự mâu thuẫn pháp lý trong cơ chế vận hành của ĐCSVN

Sau nửa thế kỷ nắm quyền kiểm soát toàn diện đất nước, mô hình vận hành của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đang đối diện với những câu hỏi lớn về tính pháp lý và bản chất chính trị.

Dù đã chuyển từ giai đoạn chiến tranh sang giai đoạn quản trị quốc gia, các nhà quan sát cho rằng ĐCSVN vẫn duy trì phương thức hoạt động của một "đảng cách mạng", hay một "hội kín", hơn là một đảng phái chính trị cầm quyền minh bạch trong một quốc gia pháp trị (Etat de Droit - mà Việt Nam nay gọi là nhà nước pháp quyền).

Sau đây là sự phân tích các mâu thuẫn cốt lõi từ hiến pháp, tính chính danh cho đến tư cách pháp nhân của tổ chức này.

Huỳnh Ngọc Chênh – Với các nhà đạo đức bàn phím đang khóc thương cho nền công pháp quốc tế

 

Đúng là các vị luật sư, tiến sĩ, giáo sư, trí giả, đạo đức nhân đang khóc như mưa khi nền công pháp quốc tế được cho rằng bị Trump “hà hiếp”, khi đưa Delta force và DEA vào Venezuela bắt cóc tổng thống Maduro về Mỹ xét xử. Làm như cái nền công pháp ấy còn trong trắng và bị Mỹ làm chuyện ấy lần đầu.

Nền công pháp quốc tế ấy là cái gì mà làm cho các ngài đạo cao trí giỏi ấy thương khóc dữ thế ? Mà có phải thật sự các vị than khóc cho nó không, trong khi hàng triệu triệu người dân trong các nước độc tài bị xâm phạm nhân quyền không làm cho các vị ấy động lòng.

Công pháp quốc tế là tuyên ngôn nhân quyền, là hiến chương Liên Hiệp Quốc và các công ước của Liên Hiệp Quốc soạn ra nhằm vào ba mục đích : Bảo vệ trật tự thế giới, bảo vệ chủ quyền các quốc gia và tối thượng là bảo vệ quyền con người cho mọi người dân trên toàn thế giới.

Trần Trung Đạo – Bao giờ tới Việt Nam ?

 

Xin trả lời trước khi viết tiếp là chẳng bao giờ tới, cả nếu những người Việt quan tâm vẫn thích “ăn hàm thụ”.

Người viết không nghĩ ra thuật ngữ “ăn hàm thụ” này mà chỉ nghe một nhà văn kể lại cách đây ba hôm. Anh kể trong thời gian ở tù cộng sản ngoài Bắc, đói quá, mà con người ở đâu cũng vậy thiếu gì thường hay nghĩ và nói tới cái đó. Các anh tối ngủ hay nói chuyện nấu những món ăn ngon. Có anh diễn tả cách nấu những món ăn hấp dẫn không thua gì các chương trình thi nấu ăn nổi tiếng trên TV bây giờ. Các anh nói chẳng qua để vơi cơn đói.

Nói cho đã rồi ngủ với cái bao tử trống, trong chiếc mền rách, dưới mái lán mong manh và bên ngoài là cơn mưa không biết bao giờ dứt. Các anh có lý do để “ăn hàm thụ”. Đó là chuyện các anh nói chơi ở trong tù.

Nguyễn Viện - Dân chủ cũng có phúc phận

 

Người dân Venezuela đang vui sướng vì cánh cửa dân chủ vừa được mở ra bởi Trump.

Đây cũng là thời điểm để các chính trị gia xuất hiện, cả người tử tế lương thiện và bọn xôi thịt đều hăng hái tham gia việc nước.

Đáng mừng nhưng cũng đáng lo.

Lê Diễn Đức - Venezuela hậu Maduro vẫn còn là ẩn số

Nicolas Maduro bị Mỹ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự lớn và sẽ sớm đối mặt với cáo buộc chủ yếu của Bộ Tư Pháp Mỹ về khủng bố ma túy.

Bất chấp góc độ phân tích và quan điểm về chiến dịch của Mỹ, thì những người yêu chuộng dân chủ trên toàn thế giới cũng mừng vui trước sự kiện này, vì thấy một cơ hội mới sẽ đến với nhân dân Venezuela sau nhiều thập niên sống trong một xã hội ngột ngạt và nghèo đói bởi hệ thống độc tài từ Hugo Chávez đến Nicolas Maduro, khiến gần 8 triệu người đã phải bỏ đất nước ra đi tìm cuộc sống ở khắp nơi.

Nhưng Venezuela hậu Maduro sẽ ra sao vẫn còn là ẩn số.

Bông Lau - Tu chính án số 1

Hôm thứ Tư ngày 24/12 ngài Tổng thống Donald Trump phát biểu: “Các đài truyền hình nên bị thu hồi giấy phép hoạt động nếu "gần như 100 % đưa tin tiêu cực" về ngài”. Đó là các chương trình “Late-Night Shows”.

FCC (Federal Communications Commission) là cơ quan liên bang cung cấp giấy phép hành nghề cho báo giới và các cơ sở truyền thông tư nhân. Cơ quan này nằm dưới quyền của hành pháp tức là trong tay của Tổng thống.

Mình muốn thấy FCC nghe theo lịnh của Tổng thống mà rút bằng hành nghề của các đài truyền hình đang ra rả chống phá cách mạng. Vì đang chán nên muốn coi mấy màn kiện tụng cho đỡ buồn.

Hoàng Quốc Dũng - Lời chúc mừng của Trùm băng đảng

Trump: “Merry Christmas to all, including the Radical Left Scum that is doing everything possible to destroy our Country, but are failing badly.”

(Chúc tất cả mọi người một Giáng Sinh vui vẻ, kể cả bọn cặn bã của phe cánh tả, những kẻ đang làm mọi cách để phá hoại đất nước chúng ta nhưng đã thất bại thảm hại.)

Trong suốt thế kỷ XX, nước Mỹ từng là biểu tượng của tự do chính trị và dân chủ đa nguyên. Chính nước Mỹ đã cưu mang hàng triệu người tị nạn chính trị, bảo vệ các nhà bất đồng chính kiến, và giúp nhiều dân tộc đứng lên chống lại các chế độ độc tài. Uy tín đạo đức của Mỹ không đến từ sự hoàn hảo, mà từ nguyên tắc: quyền được bất đồng.

Trần Trung Đạo - Trong ba người, Gorbachev, Yeltsin và Sakharov, ai là nhà dân chủ?

Khá nhiều người Việt yêu dân chủ và cũng vì quá tha thiết với dân chủ nên ca ngợi Mikhail Gorbachev như là một nhà dân chủ vĩ đại, vị cứu tinh của nhân loại.

Gorbachev là một nhà chính trị khôn ngoan và có ít nhiều tính cơ hội trong người nhờ đó ông đã được Yuri Andropov, cựu Tổng Giám Đốc KGB, Tổng Bí Thư Cộng Sản (CS) Liên Xô sắt máu và người đàn áp cuộc nổi dậy của Hungary 1956, tin tưởng.

Tuy nhiên sau khi Yuri Andropov chết, trung ương đảng đã bầu Konstantin Chernenko.  Chỉ hơn một năm sau đó Konstantin Chernenko qua đời và Gorbachev được bộ chính trị bầu vào chức vụ Tổng Bí Thư.