Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
- Lẩn thẩn nghĩ tới số phận làng báo thành Hồ giữa tháng Sáu này, trong đầu chợt ong ong câu của tivi thời trước : "Chương trình truyền hình tối nay đến đây là hết, thân ái chào các đồng chí và các bạn".
Hồi thập niên 80, tivi chỉ phát tới 11 giờ đêm thôi, bởi nhiều lý do.
Chẳng hạn chả mấy nhà có tivi, cúp điện liên tục, máy móc kỹ thuật của nhà đài còn nghèo nàn, ít quảng cáo (chỉ có nhà may Sĩ Tân, nội thất Tống Kim Hoa, dầu nhớt Castrol...).
Những ông bà có mặt trong bức ảnh chụp kỷ niệm tại lễ động thổ đền thờ quốc mẫu ở Nghệ An cần bị lôi ra cách chức hết đi. Bất luận lý do gì, đã ngu dốt như thế thì không thể làm lãnh đạo.
Một kiến thức rất sơ đẳng mà họ không biết thì không bằng đứa trẻ con. Cho làm lãnh đạo chỉ gây hại.
Mà tôi nói luôn cả chuyện này nữa. Năm nào cũng vậy, cứ tới tết ta và đầu xuân lại diễn ra Tết trồng cây trên cả nước. Đó là tập tục mới tốt được cụ Hồ khởi xướng, phát động.
Vì thấy tấm ảnh này được dân tình chia sẻ tràn ngập mạng xã hội, tôi dứt khoát không tin là ảnh thật (làm sao có thể tin nổi?), nên cách đây 1 giờ đã lên bài cảnh báo bạn bè. Nhưng sau đó, bên dưới bình luận, do được nhiều người cung cấp nguồn ảnh, tôi mới biết là mình lạc hậu quá!
Ảnh thật 100 %, và sự kiện này cũng thật 100 %.
Bình tâm lại, tôi viết xuống đây vài dòng, với nội dung khẳng định: Không thể gọi mẹ của Chủ tịch Hồ Chí Minh là “quốc mẫu”. Vì sao?
Tôi chỉ là người Mỹ biết nói tiếng Việt nên xin bàn lùi như sau:
- Quốc Mẫu là danh xưng chỉ mẹ của vua thời phong kiến. Thay cho hoàng hậu.
"Mẫu Nghi Thiên Hạ" là thành ngữ chỉ người vợ chính thất của hoàng đế, có đức hạnh và sự cao quý để làm mẹ toàn dân.
Lạc Long Quân lấy bà Âu Cơ.
Bà Âu Cơ đẻ ra một bọc trong đó có 100 trứng.
Bà Âu Cơ nói với chồng: Chàng ơi. Nhà mình nghèo. Giường thì chật nên một mình em ấp không đặng.
Tiêu chuẩn đầu tiên để lựa chọn người lãnh đạo dù bất cứ cấp nào phải là Phông Văn hóa. Người có Phông Văn hóa cơ bản thì khó mắc các lỗi cơ bản về Văn hóa.
Sự kiện ai đó gọi cụ Hoàng Thị Loan mẹ của cụ Hồ là “quốc mẫu” rồi xây đền thờ quốc mẫu, chạm đến ngưỡng của Phông Văn hóa này.
Không có một lý do nào có thể bào chữa cho việc này.
1. Chuyện này thì nhiều người và cả báo chí nhà nước (như Tạp chí Xưa & Nay) đã nêu lên trong hơn 10 năm qua, ở đây tôi chỉ nhắc lại.
Đó là việc bài “Lời than vãn của Bà Trưng Trắc” của Nguyễn Ái Quốc, khi được dịch và in ra bằng tiếng Việt ở Việt Nam thì đã bị cắt mất toàn bộ đoạn viết về vua Gia Long. Nguyên bài này đăng lần đầu trên báo L’Humanité của Đảng Cộng sản Pháp, số ra ngày 24/06/1922. Nguyễn Ái Quốc mượn lời của Bà Trưng Trắc để phê phán Khải Định, nhân dịp vị vua này sang thăm Pháp.
Tôi nhớ, tác phẩm “Lời than vãn của Bà Trưng Trắc” được đưa vào dạy ở phổ thông hồi tôi đi học, nhưng tất nhiên, đoạn văn ấy cũng không có trong sách giáo khoa.
Năm nay tượng chủ tịch Hồ Chí Minh khác với thông lệ từ trước đến giờ. Trước thì tượng trong hội nghị chỉ là bán thân. Bây giờ là tượng toàn thân, to hơn nhiều và trông đời thường hơn cái kia.
Thông điệp có thể là sẽ chú trọng đến tư tưởng Hồ Chí Minh hơn trước? Cái này giống bên Tàu hay Bắc Triều Tiên là gia tăng ảnh hưởng của lãnh tụ bản địa (Mao Trạch Đông, Kim Nhật Thành) hơn là lãnh tụ ngoại lai (Marx, Lenin).
Trước là bố cục lệch về một bên, nay là đăng đối. Trước có 5 cây vạn tuế, giờ là 6 cây. Vạn tuế chắc có ý là muôn năm bền vững? Năm cây là vào chữ sinh, sáu cây là vào chữ lộc! Chắc ngày xưa sống là OK rồi, giờ là phải giàu nữa mới được!
- Dư luận đang bức xúc, bày tỏ sự không đồng tình, thậm chí phẫn nộ việc tỉnh Phú Thọ, cụ thể là lãnh đạo tỉnh, công bố chủ trương của tỉnh là xây dựng tượng đài cụ Hồ trong khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Hùng.
Vụ này rất phức tạp, nếu bàn cho ra nhẽ phải vài trang, nên tôi không nói ở đây. Nhưng mọi người cần hiểu rằng mắng đám lãnh đạo tỉnh Phú Thọ thì chưa chính xác.
Chỗ ấy là di sản quốc gia, phải tầm quốc gia, thậm chí cấp cao nhất, mới có quyền quyết định. Đám Phú Thọ tuổi gì mà dám làm càn, mà tự ý, cầm đèn chạy trước ô tô. Nó chỉ tuân lệnh thôi.
Tổng bí thư Tô Lâm yêu cầu chọn lãnh đạo phải có phẩm chất “quyết đoán và biết nghe lời phản biện.”
Ranh giới giữa “phản biện”và “phản động” hầu như ai cũng rõ. Nhưng khổ thay lại có không ít lãnh đạo cấp tỉnh không phân biệt được mức độ nào là “phản biện”và mức độ nào là “phản động”, dễ dẫn đến vội quy kết những ai nói trái ý mình là… phản động.
Ví dụ tỉnh Phú Thọ có ý dựng tượng cụ Hồ ở trong không gian Đền Hùng. Đây là vấn đề phải trưng cầu ý Dân, nếu không thì cũng phải có biểu quyết của Quốc hội đại diện cho toàn Dân, vì Đền Hùng là nơi thờ tổ tiên người Việt của chung người Việt nhiều đời nay.
Về chúa Nguyễn và các tướng thời đó, anh em cứ hiểu nguyên lý tuyên truyền là cứ ông nào đụng độ với Tây Sơn thì sẽ bị vùi dập.
Vì Tây Sơn là hình ảnh của đảng ta, đảng ta ca ngợi Tây Sơn giống như ca ngợi bản thân. Vì thấy có nhiều điểm chung mà điển hình nhất là đánh nhau với đế cuốc to, thống nhất đất nước (mà thực ra về chiến công thì Nguyễn Huệ còn hơn đảng ta nhiều lần, tuổi gì mà so).
Thế nên cũng thời chúa Nguyễn, mấy ông như Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh...vẫn được đặt tên đường ở TPHCM.
Trích từ báo Dân Việt :
Văn phòng Trung ương Đảng đã có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, bày tỏ sự ủng hộ và đánh giá rất cao đối với sáng kiến của Hội Nhà văn về 2 bộ học liệu quan trọng, đồng thời yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai nhanh chóng, bài bản hai bộ học liệu này.
Hai bộ học liệu : Một bộ về giảng dạy lý tưởng cách mạng, về Đảng Cộng sản Việt Nam và một bộ về lãnh tụ Hồ Chí Minh cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12.
Chủ tịch Hội Nhà văn trăn trở khi nhắc lại một khảo sát cách đây 25 năm, có đến 85 % học sinh cấp hai trả lời yêu nhân vật Quan Vân Trường (Trung Quốc) hơn là Hoàng đế Quang Trung của Việt Nam.
Xưa nay, tôi vốn quý anh Nguyễn Quang Thiều, nhưng vụ “kỷ nguyên người” và đề xuất về bộ học liệu cho học sinh các cấp của anh vài hôm trước với ông Tổng bí thư thì thú thật tôi hãi anh quá.
Cứ nghĩ đến học sinh các cấp năm nào cũng phải học chính trị về lý tưởng của Đảng và cuộc đời của lãnh tụ Hồ Chí Minh thì tôi sợ toát mồ hôi và thương các cháu quá.
Phần nữa, tôi cũng hoang mang cực độ vì không biết trước khi có “kỷ nguyên người” như anh Thiều nói về thời đại chúng ta đang sống là thật, thì trước khi ông Tô Lâm làm Tổng bí thư, chúng ta trong đó có anh Thiều đã sống trong kỷ nguyên gì ?
Trong không khí cả nước vẫn còn lâng lâng tự sướng, tưởng cũng nên ôn nhanh qua lịch sử một tí.
Hồi đó sau khi vua Minh Mạng bành trướng qua được Lào và Miên, cả nước cũng lên đồng tự sướng miên man, đổi luôn tên nước từ Việt Nam lên thành Đại Nam cho xứng tầm vĩ đại. Thấy chủ nghĩa “tứ thư ngũ kinh” là vô địch muôn năm, nên cứ bế quan tỏa cảng, chỉ học và làm theo Bắc phương, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Bao nhiêu đề nghị cải cách của người theo Tây học bị bỏ ngoài tai, (may là những người ấy chưa bị bắt tù vì bất đồng chính kiến).
Vì quá tự sướng đến u mê, không biết thế giới bên ngoài như thế nào nên khi nó xuất hiện lù lù trước cổng thành với vài phát súng thì vua quan rúm ró lại không biết phải làm sao.
Việc tổng thống Pháp qua thăm có thể coi như thứ giấy quỳ để thử độ pH tử tế của dân xứ này. Lộ ra rất nhiều tính chua đểu giả, xấu xa, chủ yếu từ cái gọi là "lực lượng AK47", mà bọn ấy do ai đẻ ra thì thiên hạ đã tỏ.
Không phải quốc khách nào cũng tốt (có những kẻ mò tới đây chỉ bị dân khinh rẻ, căm hờn, phỉ nhổ). Nhưng nói xấu, giễu cợt một người tử tế như Tổng thống Macron là thái độ chỉ có ở kẻ hạ đẳng.
Người Pháp, nói một cách công bằng, đã gây nhiều tội nhưng cũng có rất nhiều công với xứ này. Nhất là đưa một đất nước chìm trong nghèo nàn lạc hậu hòa nhập vào với thế giới văn minh.
Lão đang nằm ở một khách sạn cổ nhất Sài Gòn, khách sạn Continental Saigon ở đường Đồng Khởi, Bến Nghé, Quận 1, xây dựng từ năm 1880 và cảm nhận một luồng thôi thúc lão viết lên bài này. Có lẽ luồng thôi thúc này đến từ những hồn ma của khách sạn vãng lai chốn này, bởi “họ” quá yêu Sài Gòn, quá thích một Sài Gòn hào hoa, phong lưu và sầm uất năm xưa.
Lão đọc được một thông tin trên mạng rằng thành phố Hồ Chí Minh sẽ được trả lại cái tên Sài Gòn sau khi sáp nhập xong. Nếu quả thật như vậy, lão cho rằng sáng suốt vô cùng. Điều này đã làm lão đau đáu trong lòng mỗi khi trở lại thành phố này.
Cái tên thành phố Hồ Chí Minh rất hay, rất ý nghĩa. Để tưởng nhớ vị cha già của dân tộc, Người luôn yêu thương và hướng về miền Nam:
Đọc tút này của cháu Tifosi thấy buồn cười vãi. Tầm này bưng bô nó cũng cần có trí tuệ, hiểu biết lịch sử, đọc nó mới trôi. Chứ bưng kiểu này chỉ chăn bọn nhi đồng.
Ý chúng nó chê bạn Zelensky, nhân tiện bưng bô đoàn ngoại giao ta. Nhưng trên thực tế, đoàn ngoại giao của ông Đồng dự hội nghị Fontainebleau là thất bại hoàn toàn, đ*ch được cái gì hết. Cơ bản cũng do cương với Pháp (cũng như Zelensky thôi), có phần vô lý hơn.
Đàm phán thất bại nên mới có "truyền thuyết" là chủ tịch Hồ Chí Minh, lúc đó cũng đang ở Pháp, phải nói rằng: "Các chú làm hỏng hết việc của bác." Thế là bác mình phải lật đật đúng nửa đêm mò đến nhà Moutet, là Bộ trưởng Bộ Pháp quốc hải ngoại (Bộ Thuộc địa), để xin ký cái Tạm ước 14/9. Lưu ý là ký lúc nửa đêm, tại nhà riêng của ổng, không vinh dự gì, bác tất nhiên không mặc vest mà mặc bộ kaki xám.
Mấy em bò Nga, bò đỏ, húc Zelensky không có chính danh vì quá hạn bầu cử, chửi a dua theo Trump, hãy nhìn lại bác Hồ.
Bác chúng mình được bầu năm 46 ở Quốc hội khóa 1 và làm chủ tịch Chính phủ tới năm 60 bầu cử khóa 2 mới được bầu tiếp. Có 14 năm chứ nhiêu!
Tức là bác chỉ có chính danh chủ tịch được có đến năm 51 thôi, theo hiến pháp là nhiệm kỳ 5 năm! Tất nhiên toàn bộ chính phủ cũng như vậy.
Nhắc tới Thành cổ Quảng Trị 1972 mùa hè đỏ lửa, giới nghệ sĩ có hai nhân vật nổi danh gắn với nó, là bác Lê Duy Ứng họa sĩ và bác phó nháy (chụp ảnh) Đoàn Công Tính. Họ cận kề ranh giới sống chết, để lại cho đời những tác phẩm chân thực.
Hồi lâu rồi, tôi đến chơi nhà Vũ Trường Thành (ở Hải Phòng), ngó thấy trên tường bức tranh sơn dầu rõ to về chiến trường Quảng Trị 1972, góc dưới có chữ ký của Lê Duy Ứng. Thành bảo lão í mới tặng tao, còn tao chỉ trả bằng mỗn tô bánh đa đỏ bà xã nấu.
Tôi chả hiểu gì về tranh triếc nhưng cũng ra vẻ tấm tắc, lại còn bảo ông Ứng mà chết, mày cứ đem cái tranh này bán đấu giá, có khi tiền còn nhiều hơn bán căn nhà cấp 4 ni. Thành cười, xưa nay mày đ*o nói được câu nào ra hồn nhưng lời vừa rồi thì chính xác.
(Xin chép lại bài viết cách đây năm năm! – LHLV)
Ngày 08/11/2019, báo Thanh Niên đưa tin “Theo thông tin của Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thừa Thiên – Huế, Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang đã thuận thế vô thường an nhiên viên tịch”.
Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang không chỉ là một cao tăng, cuộc đời ông gắn với giai đoạn lịch sử đầy biến động của Việt Nam những năm 1963-1975. Đây là giai đoạn từ cuối thời ông Ngô Đình Diệm chấp chính tại Miền Nam kéo dài tới tháng 4/1975 khi đất nước thống nhất, một giai đoạn đầy cảm xúc khi nhớ lại.
Trong giai đoạn này, hai nhân vật có ảnh hưởng lịch sử rất lớn là ông Hồ Chí Minh ở Miền Bắc và ông Ngô Đình Diệm ở Miền Nam.
