Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Hôm qua, hôm kia Mỹ và Iran bắn qua bắn lại trả đũa nhau, ông Trump nói rằng sẽ đánh cho “Iran tan nát” nếu không đạt được thỏa thuận.
Nhưng chiều tối nay (giờ Mỹ), các hãng tin cho hay ông đã hủy bỏ kế hoạch không kích Iran và cho biết một deal lớn với Iran sẽ có vào cuối tuần.
CNN nói rằng, đây là lần thứ 39, ông Trump đã nói “một thỏa thuận tới gần” (The deal is near). Trong khi đó phía Iran thì tuyên bố chưa có chốt gì cuối cùng!
Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2015 thời tổng thống Barack Obama, do nhóm P5+1 ký (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Iran), nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt.
Vào Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, coi đó là thỏa thuận "tồi tệ". Và áp dụng chính sách "gây áp lực tối đa", tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nặng nề, dẫn đến căng thẳng gia tăng.
JCPOA với mục tiêu kiểm soát và giới hạn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Trong đó, Iran cam kết ngừng vận hành phần lớn các cơ sở hạt nhân, giảm lượng uranium đã làm giàu và chịu sự giám sát quốc tế chặt chẽ. Đổi lại, Iran được gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ và phương Tây.
Cuộc gặp Trump-Zelensky tại Florida đã kết thúc đúng như những gì có thể dự đoán từ trước: Ăn trưa thân mật, đối thoại “tích cực”, ngôn từ ngoại giao trơn tru, và những tuyên bố quen thuộc kiểu “chúng tôi đã rất gần một thỏa thuận”.
Nhưng kết quả thực chất thì sao?
* Không có thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
* Không có cam kết an ninh ràng buộc cho Ukraina.
* Không có tiến triển nào về lãnh thổ.
Thomas L. Friedman, viết trên The New York Times ngày 22/11/2025 về “thỏa thuận bẩn thỉu” 28 điểm của Donald Trump đối với Ukraine, đã gọi thẳng tên nó: “A dirty deal” - một thứ mà lịch sử từng chứng kiến và lên án.
Friedman mỉa mai rằng cuối cùng thì Trump cũng có thể sẽ nhận được một “giải thưởng hòa bình” để ghi dấu vào lịch sử.
Nhưng thật trớ trêu, đó không phải là giải Nobel Hòa bình mà ông ta luôn khao khát. Mà là “Giải thưởng Hòa bình Neville Chamberlain” - giải thưởng (mang tính biểu tượng cay đắng) dành cho nhà lãnh đạo dám bán rẻ đồng minh, các giá trị cốt lõi và trật tự thế giới dân chủ cho một nhà độc tài đang gây chiến.
“Nếu Hamas tiếp tục giết người ở Gaza, điều không nằm trong Thỏa thuận, chúng tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xông vào và giết họ. Cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này!”
— Donald Trump, Truth Social.
Phát biểu ngắn ngủi ấy của ông Trump, dù mang giọng điệu cứng rắn quen thuộc, lại hé lộ một điều đáng lo: Hòa bình ở Gaza vẫn mong manh đến mức chỉ cần một vụ tấn công đơn lẻ là mọi thỏa thuận có thể sụp đổ.
Nguồn tin xuất phát từ Kremlin rồi được không ít người Việt Nam lan truyền rộng rãi, và tự cho mình cái quyền kết tội Tổng thống Zelensky không dám nhận vì sợ trách nhiệm và phải đền bù. Thực hư ra sao?
Theo thỏa thuận duy nhất đạt được tại buổi đàm phán diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng trước, theo sáng kiến của Trump là hai bên trao đổi tù binh và tử thi của binh sĩ. Việc trao đổi tù binh đã hoàn tất, và giờ đến trao đổi thi thể binh lính.
Thỏa thuận ghi rõ, phía Nga trao trả cho Ukraine 6.000 tử thi và Nga chấp nhận. Khi cuộc trao trả chưa diễn ra, phía Nga công bố công khai, rộng rãi danh tính cụ thể của 6.000 thi thể đó. Nhưng khi tiến hành trao trả, phía Ukraine kiểm tra, đối chiếu thì chỉ có 15 % trong đó được xác định là thi thể binh sĩ Ukraine.
Mặc dù câu cú có vẻ như đang bị xẻng nện, nhưng tus của đồng chí Thống cũng tạo ra một số thách thức mà các chuyên gia lão luyện đã xử lý ngay trước khi vào đàm phán.
Đúng là Pudog hiện đang kiểm soát một số khu vực ở Ukraine có trữ lượng khoáng sản đáng kể. Chủ yếu nằm trong vùng "Lá chắn Ukraine", trải dài qua các khu vực như Luhansk, Donetsk, Kherson Zaporizhzhia và một phần Dnipropetrovsk. Cụ thể :
- Crimea : Nga sáp nhập từ năm 2014, có tài nguyên như khí đốt tự nhiên, dầu mỏ và một số khoáng sản rắn khác.
Hiệp định tài nguyên với Washington là một thỏa thuận có lợi cho Ukraine.
Không như chúng ta trước đây tưởng rằng, Trump sẽ rút xương hút máu của Ukraine, đòi nợ Ukraine trong khi đất nước này đang đau khổ về chiến tranh. Mỹ thực sự vẫn có ý giúp Ukraine tránh bị cô lập và rơi vào tay Nga. Nếu Mỹ có lợi ích, Mỹ sẽ bảo vệ, điều này đã rất rõ ràng. Như vậy, ý đồ nuốt chửng Ukraine của Nga sẽ không bao giờ thực hiện được. Biết điều thì Putin nên dừng lại mọi ảo mộng ngay từ bây giờ.
Việc ký kết hiệp định tài nguyên với Washington không những là tin tốt mà còn là yếu tố ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán hòa bình theo hướng có lợi cho Ukraine.
Phiên bản cuối cùng này cân bằng hơn nhiều, hợp lý hơn và có lợi hơn cho cả hai nước. Như vậy, kết thúc hành vi tống tiền Ukraine của Trump
Thỏa thuận này cung cấp những gì?
Hợp tác với Hoa Kỳ, Ukraine đang thành lập Quỹ đầu tư tái thiết Ukraine, nhằm thu hút đầu tư toàn cầu vào Ukraine. Các điều khoản chính của Thỏa thuận:
Hoa Kỳ đạt được thỏa thuận quan trọng về kênh đào Panama. Thỏa thuận có mục tiêu cốt lõi là kiềm chế ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực, đánh dấu sự thay đổi lớn về an ninh ở Tây Bán Cầu.
Đây là lý do tại sao điều này lại quan trọng.
Kể từ khi Tổng thống Jimmy Carter trao quyền kiểm soát Kênh đào cho Panama vào năm 1979, Trung Quốc đã không ngừng gia tăng sự hiện diện của mình. Bắc Kinh hiện kiểm soát cả hai đầu thông qua các cơ sở cảng và có đòn bẩy kinh tế đáng kể đối với Panama.
Không đạt được ý đồ thực dân hóa kho báu đất hiếm và khoáng sản dưới lòng đất của Ukraine, Trump lộ diện tính côn đồ.
Vào ngày 31/03/2025 trong cuộc phỏng vấn với các nhà báo, Trump lu loa rằng Tổng thống Ukraine Zelensky muốn rút khỏi thỏa thuận khoáng sản và đưa ra những đe dọa rất trắng trợn.
Theo UP, trước báo giới Trump đã tuyên bố rằng: "Ông ấy đang cố gắng rút khỏi thỏa thuận đất hiếm và nếu làm vậy, ông ấy sẽ gặp phải một số vấn đề, những vấn đề rất, rất lớn." Đồng thời, Trump nhắc lại rằng Ukraine sẽ không bao giờ trở thành thành viên NATO: "Ông ấy muốn trở thành thành viên của NATO, nhưng ông ấy sẽ không bao giờ đạt được. Ông ấy hiểu điều đó" - Trump nói.
Văn bản được một nghị sĩ Quốc hội Ukraine cung cấp. Nhà lập pháp này viết: “Vâng, đây là thông tin nội bộ về thỏa thuận khoáng sản. Tôi đã nhận được tài liệu này từ các viên chức chính phủ của chúng tôi ngày 26/3/2025.
Theo tài liệu tôi có được, chính xác là 58 trang, mà tôi đã dành cả buổi tối để đọc, nó được đề ngày tháng là 23 tháng 3 và được cho là do phía Hoa Kỳ gửi cho chúng tôi dưới dạng dự thảo thỏa thuận khoáng sản mới.
Người ta không biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Tin tức từ các kênh YouTube Việt hay Facebook Việt cho rằng sau cùng Tổng thống Zelensky cũng đã “hiểu chuyện” và phải ký là không chính xác!
Phía Hoa Kỳ vẫn không đưa ra một cam kết an ninh nào thoả đáng nên mới dẫn đến tình trạng như thế.
Có lẽ, trước sau gì cũng có một thỏa thuận thôi. Ukraine rơi vào thế khó. Phận nước nhỏ luôn là miếng mồi cho các cường quốc.
Zelensky chưa sẵn sàng chấp nhận thỏa thuận khoáng sản với Hoa Kỳ, vì Ukraine thấy "một số điều khoản có vấn đề".
"Hiện nay, các dự thảo không phản ánh quan hệ đối tác trong thỏa thuận và chỉ bao gồm các cam kết đơn phương đến từ Ukraine."
Thông tin trên được phát ra từ Văn phòng Tổng thống Ukraine.
Việc Chủ tịch Hạ viện Mỹ không thông qua viện trợ 61 tỉ đô la cho Ukraine mà cho Hạ viện nghỉ hai tuần là một hành động vô trách nhiệm rõ ràng rồi. Tuy nhiên:
- Hôm qua, Ukraine và Đức đã ký Thỏa thuận Hợp tác an ninh song phương tại Berlin. Trong thỏa thuận này, Đức đảm bảo mọi sự viện trợ quân sự và phòng thủ đối với Ukraine trong ít nhất 10 năm. Trong năm nay là 7 tỉ euro và ngay lập tức giải ngân 1,1 tỉ euro với đạn pháo 155 mm, hệ thống phòng không Skynex, đạn phòng không Iris-T và nhiều loại vũ khí khác
Tại đây, Thủ tướng Đức ra tuyên bố cam kết sẽ sát cánh và cung cấp viện trợ cho Ukraine “bao lâu cũng được”.
1/ Mỹ đã bắt đầu đàm phán với Ukraine về đảm bảo an ninh cho Ukraine theo thỏa thuận Vilnius của G7. Thỏa thuận này tương tự như “Thỏa thuận an ninh” mà Anh vừa ký với Ukraine hôm qua
Ngoài hỗ trợ an ninh, Hoa Kỳ này còn cung cấp khả năng bảo vệ chống lại tên lửa và máy bay không người lái của Nga. Mỹ đã đưa ra các cam kết chiến lược rộng rãi đối với tư cách thành viên NATO của Ukraine.
2/ Nguyên thủ các nước Baltic gồm Estonia, Litva, Latvia ra tuyên bố chính thức sẽ viện trợ đến khi Ukraine giành chiến thắng trong chuyến thăm của Tổng thống Zelensky đến ba quốc gia này hai ngày trước đây. Đồng thời, các nguyên thủ cũng kêu gọi Mỹ và NATO ngay lập tức hủy bỏ hạn chế Ukraine về tầm tấn công của vũ khí cũng như các mục tiêu ở Nga.
Ngay sau khi Trung Quốc xuất bản cái gọi là “Bản đồ tiêu chuẩn 2023” xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của các quốc gia láng giềng, gồm: Việt Nam, Ấn Độ, Nga, Malaysia, Philippines... Các quốc gia liên quan như Ấn Độ, Malaisia, Philippine và Việt Nam đã cực lực phản đối và lên án hành vi phi pháp này.
Tuy nhiên, các quan chức Nga không dám bình luận về việc công bố bản đồ chính thức của Trung Quốc, nơi đảo Ussurisky được tuyên bố là lãnh thổ của Trung Quốc.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã không nói một lời nào về tình hình với bản đồ, được trình bày vào đầu tuần tại các cuộc họp giao ban hàng ngày.
Lợi dụng Nga đang mắc kẹt trong cuộc chiến tranh xâm lược Ukraina, Trung Quốc tung ra một bản đồ khẳng định đảo Bolshoy Ussuriysky trên sông Amur thuộc lãnh thổ Nga, là một phần của Trung Quốc.
Tờ Newsweek giật tít: “Putin bất lực khi phàn nàn về việc Trung Quốc đòi lãnh thổ Nga” (Putin Powerless to ComplainAbout China Claiming Russia Territory).
David Silbey, Phó Giáo sư Đại học Cornell nói với Newsweek: “ […] đó chỉ là một trò chọc ghẹo nhỏ với người Nga, không có gì quá lớn nhưng chỉ đủ khó chịu để có ý nghĩa, giống như ăn trộm một miếng thức ăn trên đĩa của ai đó.”
Tổng thống Ukraine nêu ba vấn đề ưu tiên trong chuyến thăm của ông tới hội nghị thượng đỉnh NATO:
⁃ Gói hỗ trợ quân sự mới cho Ukraine.
⁃ Lời mời đến NATO: "Hôm nay chúng tôi nghe nói rằng chúng tôi sẽ nhận được lời mời khi an ninh cho phép, tôi muốn thảo luận với các đối tác của chúng tôi."
⁃ Đảm bảo an ninh cho Ukraine trên đường gia nhập NATO.
Kết quả thế nào?
- Thư ký báo chí Kremlin, Peskov tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ đã vi phạm các thỏa thuận bằng việc thả các chỉ huy cao cấp của "Azov" cho Ukraine. Trong khi trước đó đã thỏa thuận rằng các chỉ huy Azov sẽ phải ở lại Thổ Nhĩ Kỳ cho đến khi kết thúc “Chiến dịch quân sự đặc biệt”.
"Đồng thời, không ai thông báo cho Nga về việc này", Peskov than vãn.
Tuy nhiên ông này cũng cho biết Kremlin hiểu được hoàn cảnh Thổ Nhĩ Kỳ lúc này khi phải chịu áp lực quá lớn từ NATO. (Thực ra là đ*ch làm gì được nên đành ngậm đắng nuốt cay mà nói vậy thôi).
