Phi công Mỹ được giải cứu ngoạn mục, chiến tranh Iran vẫn chưa có lối thoát

 

Đăng ngày: 07/04/2026 

Trong ngày nghỉ lễ Phục Sinh 06/04/2026, chỉ có Le Figaro xuất bản cùng với Le Monde ra từ cuối tuần trước, nhưng hồ sơ Trung Đông vẫn chiếm vị trí trung tâm. Vụ đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công bị rơi tại Iran phô bày sức mạnh quân sự Washington, đồng thời cho thấy cuộc xung đột với Teheran ngày càng bế tắc và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang. 

Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ

Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.

 

Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.

Nguyễn Văn Tuấn - Từ "Thuyền Nhân" 1975 tới giải cứu phi công F15E: Tinh thần “No one left behind”

Người Mỹ sẵn sàng đẩy trực thăng triệu đô xuống biển năm 1975 để cứu người tị nạn, và hy sinh máy bay hiện đại để đưa phi công về từ Ba Tư / Iran. Một tướng Mỹ (Frank McKenzie) mô tả tinh thần này bằng một câu rất hay: "Để chế tạo chiến đấu cơ chỉ mất 1 năm, nhưng để xây dựng tinh thần 'không ai bị bỏ rơi' phải mất đến 200 năm." [1]

■ Chuyện “Thuyền Nhân” 1975

Năm 1975, trong những ngày hỗn loạn cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa, Chiến dịch Frequent Wind nhằm sơ tán nhân sự bằng trực thăng lớn nhất lịch sử diễn ra. Hàng ngàn người Mỹ và người Việt được chở bằng trực thăng ra Hạm đội 7 đang neo ngoài khơi Vũng Tàu.

Nhiều trực thăng của Không quân Việt Nam Cộng Hòa cũng bay ra biển, chở đầy gia đình, bạn bè, đôi khi quá tải. Nhưng khi đáp xuống boong tàu USS Midway và USS Hancock, thì sân đáp không có chỗ đáp, đang chật cứng máy bay.

Trump và Iran: Những phát ngôn khiến cả thế giới “nín thở”

 

(AFP 06/04/2026) “Toàn bộ Iran có thể bị phá hủy chỉ trong một đêm, và rất có thể đó là đêm mai” (thứ Ba). Ông Donald Trump đe dọa hôm thứ Hai trong một cuộc họp báo hiếm hoi dành cho vụ giải cứu ngoạn mục một phi công Mỹ.

Tổng thống khẳng định rằng quân đội có thể phá hủy các cây cầu và nhà máy điện của Iran trong vòng bốn tiếng đồng hồ, nếu không có kết quả gì khi tối hậu thư mà ông đặt ra cho Teheran hết hạn lúc 8 giờ tối thứ Ba (0 giờ GMT).

Vị tổng thống 79 tuổi thuộc đảng Cộng hòa nói rằng ông không "lo lắng" về việc phạm tội ác chiến tranh nếu Hoa Kỳ thực sự tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự này, khẳng định chiến dịch quân sự của Mỹ được người dân Iran ủng hộ. Người Iran "sẽ sẵn sàng chịu đựng vì tự do", Donald Trump tuyên bố trong một cuộc họp báo hiếm hoi, khẳng định rằng người Mỹ đã nghe được nhiều thông điệp có nội dung: "Hãy tiếp tục ném bom".

Bông Lau - Giải cứu phi công Mỹ

Cuối cùng viên phi công ngồi ghế sau, chuyên viên võ khí (WSO) của chiếc phản lực F-15E đã được cứu sống. Đây là sự may mắn vì nếu anh nhảy dù xuống khu vực đông dân cư thì khó lẫn trốn và dễ bị đối phương bắt sống.

So với chiến tranh Việt Nam thì phi công Mỹ nhảy dù xuống Việt Nam gặp nhiều thử thách và dễ bị bắt hơn, vì máy truyền tin cầm tay thời đó là PRC-90 dùng tần số cấp cứu 243.0 nói và morse không được mã hóa nên dễ bị Vi Xi lắng nghe và truy kích.

Nhảy dù xuống rừng núi Việt Nam thì dễ trốn thoát, nhưng ngược lại máy bay đồng minh khó tìm ra chính xác địa điểm mà phi công ẩn núp. Khi trực thăng đến cứu cũng khó rải bố trí Biệt Kích giữ an ninh bãi đáp, ngoài việc thòng dây xuống để kéo phi công lên dưới hỏa lực của địch.

Tô Lâm và canh bạc cải cách của Việt Nam trong sóng gió toàn cầu

Đăng ngày: 05/04/2026  

Courrier International trích dịch bài viết của South China Morning Post nói về « Những tham vọng lớn lao của ông Tô Lâm ». Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam tiến hành những cải cách sâu rộng, sau khi thăng tiến ngoạn mục. Trong khi Việt Nam nhắm đến mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao, thế giới bị cuốn vào những biến động lớn : Từ nghi vấn trục lợi quyền lực tại Mỹ đến nguy cơ leo thang chiến tranh Iran, cùng các toan tính địa chính trị của Israel, Trung Quốc. 

Việt Nam tăng tốc với những tham vọng hạ tầng khổng lồ

Courrier International cho biết nếu mọi việc ổn thỏa, sân vận động lớn nhất thế giới sẽ mọc lên ở ngoại ô phía nam Hà Nội trong chưa đầy ba năm tới. Sân Trống Đồng có thể tiếp đón 135.000 người là công trình chính của dự án một thành phố mới nhằm giãn dân khỏi thủ đô, với ngân sách 38 tỉ đô la. Vingroup, tập đoàn tư nhân lớn nhất nước hoạt động trong lãnh vực xe hơi và siêu thị, sẽ xây dựng với sự hỗ trợ hào phóng của Nhà nước, theo mô hình hợp tác công-tư.

 

Đối với ông Tô Lâm, đây chỉ mới là khởi đầu. Chính quyền của ông chuẩn bị chi mấy chục tỉ euro cho các dự án lâu nay bị đình trệ, nhất là các phi trường, tuyến đường sắt cao tốc, nhà máy điện nguyên tử. Sự tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp với « chủ trương vươn mình của dân tộc » mà đảng đề ra. Nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp của Viện Yusof-Ishak ở Singapore xác nhận : « Nhiều dự án nằm im từ nhiều năm qua đã được kich hoạt ».

Lê Xuân Nghĩa - Sơ lược chiến thuật giải cứu phi công của Hoa Kỳ

Hai phi công F-15E đã trở về an toàn!

Đầu tiên phải xác nhận và khẳng định rằng nguyên tắc cốt lõi của Hoa Kỳ là bằng mọi giá phải giải cứu được binh sĩ của mình, dù bằng giải pháp quân sự hay ngoại giao. Ngay cả khi binh sĩ bị thiệt mạng thì cũng phải tìm bằng được để hồi hương, dù chỉ còn là ngón tay hay ngón chân

Liên quan vụ phi công vũ khí của chiếc F-15E bị bắn hạ sâu trong lãnh thổ Iran. Khi sự cố xảy ra, một chiến thuật đã trở thành sách được kích hoạt. Cụ thể:

Đặng Sơn Duân - Hơn cả phim!

Theo nhà báo Barak Ravid của trang Axios dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ, CIA đã sử dụng kỹ thuật đặc biệt để xác định vị trí của viên đại tá phụ trách vũ khí trên chiếc F-15E bị bắn rơi.

(Khác với thông tin nói rằng viên sĩ quan này gửi tín hiệu mã hóa về vị trí cho lực lượng giải cứu).

Trước khi xác định được vị trí, CIA cũng phát động chiến dịch tung hỏa mù bằng cách lan truyền tin đồn trong nội bộ Iran rằng Mỹ đã tìm thấy viên sĩ quan và đang di chuyển ông ta ra khỏi Iran. Không rõ mục đích của việc đánh lừa này là gì, cũng có thể là phân tán lực lượng truy tìm của Iran.

Đặng Chương Ngạn - Chính thức : Mỹ đã giải cứu phi công thứ hai

Với bất cứ ai theo dõi cuộc giải cứu đây là một tin quan trọng! Nếu người phi công rơi vào tay Iran sẽ có hệ lụy lớn cho cuộc chiến Mỹ- Iran!

Sau gần hai ngày căng thẳng, lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công phi công thứ hai của chiếc F-15E bị bắn rơi, khép lại một chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn được đánh giá là cực kỳ nguy hiểm. Thông tin xác nhận từ các nguồn chính thức cho biết phi công đã được đưa ra khỏi khu vực an toàn sau khi lực lượng đặc nhiệm tiếp cận thành công trong điều kiện phức tạp.

Sự việc bắt đầu khi chiếc F-15E bị bắn trúng, buộc hai thành viên tổ lái phóng ghế thoát hiểm. Một người được giải cứu sớm, nhưng người còn lại mất tích trong vùng đồi núi hiểm trở. Điều này khiến Mỹ triển khai chiến dịch tìm kiếm nhiều tầng, gồm trực thăng cứu hộ, máy bay yểm trợ và lực lượng đặc nhiệm.

Nguyễn Thông - Quan ngại bị chấm dứt

 

Khi hai bên (hai nước hoặc hai phe) có chiến tranh, không thể nói trước được điều gì. Chiến tranh mà một phe có ông Trump lại càng không thể đoán được nó sẽ như thế nào.

Việc Iran vừa bắn rơi hai chiếc máy bay hiện đại của Mỹ chẳng khác chi giọt nước tràn ly, đặt dấu chấm hết cho hy vọng hai bên ngồi lại với nhau bàn về đình chiến, chứ chưa nói về hòa bình.

Đó là sự thách thức của Iran đối với Mỹ, kiểu như "mày làm gì được tao", mà Mỹ thì không muốn bị bẽ mặt thêm nữa. Từ hôm đánh nhau tới giờ, cũng chưa dài lắm, nhưng bẽ hơi bị nhiều.

Lê Xuân Nghĩa - Chạy đua với thời gian để giải cứu phi công F-15 thứ hai

 

Lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của Mỹ hiện được cho là đã đổ bộ để giải cứu phi công bị bắn rơi sâu trong lãnh thổ địch ở Iran.

Một nhà báo Iran giải thích rằng địa điểm chiếc máy bay F-15E của Mỹ bị bắn rơi nằm ở phía bắc Ahvaz, trong một khu vực núi non và bán núi non hiểm trở trải dài đến các tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad. Địa hình phức tạp khiến Lực lượng Vệ binh Cách mạng khó có thể tiếp cận hiện trường một cách nhanh chóng. Trong khi, Hoa Kỳ tiến hành phong tỏa từ xa để biến khu vực này trở nên an toàn

Nhà báo này tin rằng quân đội Mỹ trước tiên sẽ tìm cách cô lập hoàn toàn khu vực bằng cách cắt đứt các tuyến đường tiếp tế và liên lạc, nhắm mục tiêu vào các cây cầu, cơ sở hạ tầng trọng yếu, các vị trí an ninh và lực lượng Basij.

Hiệu Minh - Phi công Mỹ có giá như thế nào?

 

Trong ngày qua truyền thông liên tục đưa tin về máy bay F-15 của Mỹ bị bắn rơi ở Iran, Hoa Kỳ đang ra sức tìm cách cứu phi công đã nhảy dù. Hiện một phi công đã được cứu, phi công còn lại thì chưa thấy tăm hơi.

Phi công Mỹ có giá rất cao theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Giá trị được xác định bởi sự kết hợp giữa huấn luyện cường độ cao, kỹ năng chuyên môn, mức lương thưởng đáng kể và nghĩa vụ phục vụ lâu dài, đào tạo mất cả triệu đô la, lương trung bình khoảng 100.000 đến 130.000$/năm (2026) với phi công lái máy bay chiến đấu và lái may bay hành khách thì đắt gấp hai, ba lần.

Phi công lái máy bay trực thăng trong các vai trò như chiến đấu, sơ tán y tế (MEDEVAC) và vận tải, thường thực hiện các thao tác phức tạp, ở độ cao thấp và ban đêm. Việc tìm phi công như ở Iran ở địa hình núi hiểm trở cần phi công có trình độ và kinh nghiệm. Chưa kể đi cứu phi công lại bị bắn rơi, bị bắt, hậu quả thật tai hại.

Lần đầu tiên Iran bắn hạ tiêm kích Mỹ, một phi công được cứu thoát, Trump đã nghe báo cáo

(Le Figaro 03/04/2026) Vệ binh Cách mạng có thể đã bắn hạ được chiến đấu cơ F-35, nhưng các mảnh vỡ có vẻ là của F-15

CBS và CNN dẫn lời hai viên chức Mỹ cho biết một thành viên phi hành đoàn đã được cứu thoát. Trái với khẳng định ban đầu của Iran, đó là một chiếc F-15E với hai thành viên phi hành đoàn, chứ không phải chiến đấu cơ tàng hình F-35.

Một cuộc chạy đua ráo riết với thời gian đã diễn ra hôm thứ Sáu này để tìm kiếm hai phi công. Theo Axios và CBS News, một phi công đã được giải cứu thành công, và đang tiếp tục tìm người thứ hai. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng ông Donald Trump đã được báo cáo nhanh về tình hình.

Bông Lau – Tình người thời chiến

 

Theo dõi trận lụt ở Việt Nam có nhiều người chết và các Phi đoàn trực thăng đã không thể cất cánh bay đi cứu trợ. Có thể lý do thời tiết chăng ? Mưa to gió lớn có nhiều mây mù thì phi công trực thăng thiếu kinh nghiệm không thể bay vì có thể bị tai nạn rớt.

Trong cuốn hồi ký “Trên Vòm Trời Lửa Đạn” của Phi công Vĩnh Hiếu lái trực thăng võ trang UH1 kể lại, khi Quân đoàn 2 rút quân khỏi Tây Nguyên vào tháng 3 năm 1975 để về Tuy Hòa bằng tỉnh lộ 7 đã bỏ hoang từ lâu. Lúc ấy Không quân Việt Nam Cộng Hòa cũng bắt đầu tan tác, mạnh ai nấy bay. Trực thăng võ trang không còn bay một cặp để bảo vệ nhau nữa, mà bay solo đơn độc một mình để oanh kích những mục tiêu bất chợt tìm thấy.

Các phi công trực thăng còn được lịnh bay đi tìm kiếm những người tị nạn bị bỏ rơi đói khát ở con đường máu số 7 để bốc về phi trường Đồng Tác Tuy Hòa. Người tị nạn thì đông và máy bay thì giới hạn. Có chiếc đáp dân chúng ùa nhau leo lên làm máy bay rớt luôn.

Nguyễn Đình Bổn – Anh Thu Nguyen, gãy cánh chim trời

 

Vào khoảng 10 giờ 45 phút ngày 30-07 (giờ Mỹ), một máy bay nhỏ cất cánh từ Indy South Greenwood đã bất ngờ rơi xuống phía sau trạm xăng Circle K tại số 1183 đường E. Main, TP Greenwood.

Tai nạn này chỉ một nạn nhân duy nhất là nữ phi công Anh-Thu Nguyen, 44 tuổi, đến từ Miami, một người gốc Việt tên Việt là Nguyễn Anh Thư. Cô đang một mình lái chiếc máy bay Lancair IV-P 2005, mà theo cô chia sẻ trên mạng xã hội là sẽ đi từ bang Indiana đến Pennsylvania của Mỹ, trong chuyến hành trình bay vòng quanh thế giới.

Anh-Thu Nguyen là cựu sinh viên Đại học Purdue và là người phụ nữ thứ 10 từng bay một mình vòng quanh thế giới. Theo chia sẻ trên mạng xã hội của Anh-Thu Nguyen, chuyến bay định mệnh đó là một phần trong hành trình bay vòng quanh thế giới lần thứ hai của cô.

Mai Bá Kiếm - Yak-130 muôn năm !

Trong 18 năm, có 11 chiếc Yak-130 rơi. Có 20 phi công kịp thời thoát hiểm, trong đó 4 phi công tử nạn, 2 phi công không kịp nhảy dù chết cùng máy bay; chỉ có một căn nhà bị thiệt hại và không có ai ở dưới đất bị thương.

1/ Ngày 26/06/2006: Yak-130 của Không quân (KQ) Nga đã rơi ở vùng Ryazan. Hai phi công nhảy dù tiếp đất không bị thương.

2/ 29/05/2010: Yak-130 của KQ Nga đã rơi tại Căn cứ KQ Lipetsk, trong phi vụ thử nghiệm (Test flight). Hai phi công nhảy dù ra không bị thương.

Lê Xuân Nghĩa - Liên quan đến F-16 sẽ tham chiến vào mùa hè này ở Ukraine

 

Hôm nay, tại Thượng đỉnh NATO và kỷ niệm 75 năm NATO đang diễn ra tại Washington, Ngoại trưởng Hoa Kỳ cho biết 6 F-16 từ Na Uy và một số đến từ Hà Lan đang trên đường đến Ukraine.

Như vậy, không nhiều hơn 12 F-16 đến cả từ Hà Lan và Na Uy có mặt ở Ukraine vào mùa hè này. Trong khi đó, mới chừng 10 phi công của Ukraine có thể bay trên F-16 để chiến đấu

Như trải lòng của Tổng thống Zelensky hôm nay tại Mỹ để tham dự Thượng đỉnh NATO, thì so với 300 máy bay chiến đấu của Nga hàng ngay tham chiến ở Ukraine thì cần có ít nhất 120 F-16, với đầy đủ phi công được đào tạo đầy đủ mới có thể cân bằng. Vậy chỉ với một số ít ỏi F-16 như vậy sẽ không có bất cứ ý nghĩa nào.

Bông Lau - Núi Đá Bia

Trong các bút ký chiến trường của các nhà văn miền Nam, mình thích các tác phẩm như Mùa Hè Đỏ Lửa của nhà văn Phan Nhật Nam, Buồn Vui Phi Trường của nhà văn Không quân Dương Hùng Cường (đã chết trong tù cải tạo). Đã đọc đi đọc lại các cuốn sách này mấy chục lần và nhớ từng lời văn câu nói của các tác giả.

Ông Cường là người Bắc di cư có lối hành văn dí dỏm khi miêu tả sự đảm đang lễ độ và... đanh đá của một bà vợ Bắc kỳ. Ông kể đời sống buồn vui của người lính Không quân ở những phi trường heo hút vào thập niên 50 – 60.

Ngoài các tác phẩm để đời trên còn có cuốn Năm Căn Vùng Xôi Đậu của cựu Trung úy Hải quân Nguyễn Mạnh Hùng. Vốn là sĩ quan Hải quân Việt Nam Cộng Hòa, lăn lộn trên chiến trường Đồng Tháp chớ không phải là nhà văn chuyên nghiệp, nên rất ít thấy sách của ông ấy viết. Giờ ông đã bặt tăm trong chốn giang hồ.

Phúc Lai - Viết dài trung bình về cuộc chiến tranh ở Ukraine ngày 27/06/2024

1. Thiếu phi công, thiếu phi công kinh khủng…

Trên Kyiv Post vừa có bài báo mà sáng nay tôi đã dịch và đăng lên fanpage phục vụ quý vị, đường link ở đây.

Bình loạn : Vậy sự thật ẩn giấu đằng sau câu chuyện là gì? Có rất nhiều ý kiến xung quanh vấn đề này. Chẳng hạn, những người ủng hộ cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhưng vẫn ủng hộ Ukraine, thì cho rằng chính quyền Biden chưa bao giờ ủng hộ ý tưởng cung cấp F-16 cho Ukraine. Thông thường, một ý kiến như vậy sẽ liên quan đến lý luận rằng, chính quyền và bản thân ông Biden sợ cuộc chiến leo thang, nhất là mối đe dọa hạt nhân từ Nga – Putox.

Câu chuyện F-16 với Hoa Kỳ khá giống câu chuyện xe tăng Leopard với Đức: Mỹ bị áp lực phải “cho phép” Ukraine sở hữu F-16, khi một số quốc gia châu Âu nói rằng họ sẽ cung cấp cho Ukraine những chiếc F-16 mà họ có từ trước. Những nước này cũng cho biết họ sẽ đào tạo và đào tạo được phi công cho Ukraine.

Mai Bá Kiếm - Đã là kẻ chiến thắng thì không cần phải "nổ"

 

Ông Phạm Huy Vận, vốn nguyên là phi công, phó đoàn trưởng Đoàn bay 919 kể với báo Thanh Niên:

“Có lúc tay chạm vào thành máy bay mà lạnh như bị điện giật. Do không có radar dẫn đường, có đám mây là mặc nhiên chui vào, khi nào thấy ánh sáng thì lại bay ra. Thậm chí, có lần chúng tôi đang bay nhìn ra ngoài thấy cánh quạt đứng yên vì lạnh quá, không nghe tiếng động cơ mới biết là động cơ bị "chết". Lúc đó, phi công xử lý bằng cách cầm vào tay ga lắc đi lắc lại một chút, động cơ sẽ chạy lại”. 

Rồi phi công Trần Hữu Thọ (Trung đoàn Không quân 919) kể tiếp : “Thời điểm đó, phi công bay dựa vào kinh nghiệm là chính, với những tình huống bất ngờ như máy bay chết động cơ giữa đám mây cũng phải bình tĩnh để xử lý. Dòng máy bay cường kích Ilyushin Il-2 của Liên Xô chế tạo không có điều hòa. Bay càng cao thì càng bị tác động bởi nhiệt độ bên ngoài, càng rét và lạnh”.

Bông Lau - Phi vụ cuối cùng

Bài viết bổ túc chi tiết về tai nạn ở phi trường quốc tế Haneda, Tokyo ngày 3 tháng 01 vừa qua, mà kết quả là chiếc Airbus A350 của Japan Airlines JAL phiên hiệu “JAL516”, đụng chiếc DHC-8 của Tuần duyên Nhật Japan Coast Guard phiên hiệu “JA722A”.

Cuốn băng thâu âm cuộc đàm thoại bằng vô tuyến giữa đài kiểm soát không lưu phi trường với các máy bay như sau:

17:43:02 pm: “JAL516, đây Đài Tokyo. Chào buổi tối “good evening”. Phi đạo 34R. Cứ tiếp tục bay đến gần. Gió hướng 320/vận tốc 7 knots. Chúng tôi có một máy bay cất cánh”.