Cùng
với vụ bắt cóc Maduro, đây là một bước ngoặt cực kỳ chấn động trong chính trị
quốc tế đầu năm 2026. Việc chính quyền Trump cho phép đặc nhiệm và Tuần duyên Mỹ
đổ bộ lên tàu Marinera (tên cũ là Bella 1) Ngay giữa Bắc Đại Tây Dương không chỉ
là một vụ bắt giữ tàu đơn thuần, mà là một thông điệp gửi đến Điện Kremlin.
Và
đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, quân đội Mỹ tiến hành bắt
giữ một tàu thương mại đang treo cờ Liên bang Nga trên vùng biển quốc tế. Không
phải tàu đăng ký “thuận tiện” hay gì đó, mà mang cờ Nga.
Hậu Maduro : Một chính quyền còn nguyên, một chiến lược bị hoài nghi
Le Monde chạy tít trang nhất « Chiến lược đế quốc của Trump bị đặt vấn đề ». Chiến dịch « Quyết tâm tuyệt đối »
ngày càng khiến người Mỹ thắc mắc. Không phải về số phận của nhà độc
tài Maduro, mà vì nếu việc đặc nhiệm Mỹ bắt giữ ông ta là kết quả của sự
chuẩn bị vô cùng chu đáo, thì hồi tiếp theo vẫn còn mơ hồ.
Các
nhánh trong bộ máy chính quyền Maduro vẫn còn đó. Tổng thống lâm thời là
người trung thành với chủ nghĩa Chavez, nằm trong danh sách bị Hoa Kỳ
trừng phạt từ 2018 cùng với người anh là Jorge, chủ tịch Quốc hội. Bộ
trưởng nội vụ Diosdado Cabello cũng bị cáo buộc buôn ma túy - tội danh
khiến hai vợ chồng Maduro phải ngủ trong nhà tù Mỹ, được treo thưởng 25
triệu đô la. Cộng với bộ ba này là con trai độc nhất của cựu tổng thống,
Nicolas Maduro Guerra, được mệnh danh là « hoàng tử », cũng có nhiều
bằng chứng buôn cocain.
Vào
lúc 8:43 sáng giờ miền Đông ngày 7 tháng 1, Bộ Tư lệnh Châu Âu của Mỹ thông báo
trên mạng xã hội rằng họ đã bắt giữ một tàu chở dầu của Nga ở Bắc Đại Tây
Dương. Khoảng nửa giờ sau, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ thông báo bắt giữ một tàu
chở dầu không quốc tịch khác, tàu "Sofia", trong vùng biển quốc tế.
Thư
ký báo chí Nhà Trắng Levitt tuyên bố tại một cuộc họp báo rằng tàu chở dầu của
Nga bị Mỹ bắt giữ đã vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ, và thủy thủ đoàn có thể
phải đối mặt với việc truy tố vì vi phạm luật pháp Mỹ. Nếu cần thiết, họ sẽ bị
đưa đến Hoa Kỳ để xét xử.
Về
tàu chở dầu không quốc tịch khác bị quân đội Mỹ bắt giữ ở vùng biển Caribê cùng
ngày, Levitt cho biết Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ đang hộ tống tàu này đến Hoa
Kỳ để xử lý cuối cùng.
Ảnh minh họa: Tàu chở dầu đi qua eo biển Ormuz, 21/12/2018.
Teheran hôm nay 04/08/2019 loan báo tịch thu một
tàu dầu « nước ngoài » trong vùng Vịnh. Đây là tàu dầu thứ ba bị Iran
bắt giữ trong vòng chưa đầy một tháng tại vùng biển chiến lược này,
trong bối cảnh căng thẳng với Mỹ.
Từ Teheran, thông tín viên Shiavosh Ghazi cho biết thêm chi tiết :
«
Chiếc tàu bị chận bắt gần đảo Farsi ở phía bắc vịnh Pecxich, nằm giữa
Iran và Ả Rập Xê Út. Theo thông báo của Vệ binh Cách mạng, chiếc tàu này
chở 700.000 lít dầu buôn lậu, có xuất xứ từ các nước Ả Rập trong vùng
vịnh Pecxich, đi đến cảng Bouchehr. Thủy thủ đoàn gồm bảy người nước
ngoài đã bị bắt, nhưng quốc tịch của chiếc tàu không được cho biết.
Một tàu của Vệ binh Cách mạng Iran áp sát tàu dầu Stena Impero của Anh đang bị giữ tại cảng Bandar Abbar, ngày 21/07/2019.
Căng thẳng tại eo biển Ormuz, cải cách các định
chế quốc tế, hạn hán tại Pháp, đó là các chủ đề được báo chí Pháp đề cập
nhiều nhất hôm nay.
Các bài viết có tựa đề gần giống nhau: Nếu Le Figaro cho biết « Áp lực tăng lên giữa Luân Đôn và Teheran tại eo biển Ormuz » thì Libération cũng dành hai trang báo cho chủ đề « Eo biển Ormuz, Teheran bắt tàu, Luân Đôn sôi sục ». La Croix than thở « Lại căng thẳng tại eo biển Ormuz », còn Les Echos nhận định « Luân Đôn sẵn sàng đáp trả Teheran sau vụ bắt tàu dầu ».
Bắt tàu Anh trong tiếng hô « Allah Akbar ! »
Le
Figaro cho rằng vẫn chưa phải là « cuộc chiến tàu dầu » đẫm máu như
trong cuộc xung đột Iran-Irak thập niên 80, khi Saddam Hussein tấn công
280 tàu dầu Iran tại vùng vịnh Ba Tư, còn Teheran đánh vào 170 tàu của
Irak. Nhưng những sự cố liên tục xảy ra tại khu vực chiến lược này khiến
tình hình trở nên nguy hiểm.
Tàu chở dầu Stena Bulk mang cờ hiệu Anh qua eo biển Ormuz (ảnh chụp không ghi thời điểm).
Chiếc tàu dầu Stena Impero mang cờ Anh, có sở hữu chủ là người Thụy
Điển, hôm nay được trông thấy tại cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran.
Teheran cho biết đang điều tra việc chiếc tàu này đụng phải một tàu cá
Iran. Hiện nay cả 23 thủy thủ tàu Anh đều an toàn. Trước đó một tàu dầu
khác là Mesdar, treo cờ Liberia nhưng chủ tàu người Anh, cũng đã suýt bị
Iran bắt giữ.
Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi tường trình :
Một chiếc tàu dầu bị cháy sau khi bị tấn công trên biển Oman, nằm
giữa các nước Ả Rập vùng Vịnh và Iran. Ảnh chụp ngày 13/06/2019.
Trong cuộc họp kín hôm qua 13/06/2019 tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp
Quốc theo yêu cầu của ngoại trưởng Mỹ, Hoa Kỳ đã nêu đích danh Iran là thủ phạm
tấn công hai chiếc tàu dầu ở vịnh Oman. Đại sứ Mỹ đề nghị quốc tế phải có động
thái để ngăn trở những vụ tấn công mới.
Thông tín viên Marie Bourreau tại
New York tường trình :
« Toàn thể các nước thành viên đều lo ngại trước nguy cơ leo
thang ở Trung Đông, nhưng về phản ứng thì ý kiến có khác nhau. Về phía Mỹ, đại
sứ Jonathan Cohen thẳng thừng lên án Iran.