Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Kết luận ngày 02/07/2026 của Thành ủy Hà Nội cho thấy không thể vội vã triển khai trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trong 5 nội dung Thành ủy yêu cầu cần làm rõ, có các vấn đề quan trọng:
- Quy hoạch tổng thể không gian sông Hồng và tác động liên vùng về địa chất, thủy văn, thoát lũ.
- Đảm bảo tuyệt đối an toàn về phòng chống lũ lụt.
- Bảo tồn các làng nghề, các di tích lịch sử văn hóa. Giải quyết tốt việc di dời, tái định cư và bồi thường.
1. Bài toán tối ưu sơ cấp
Lấy ga Hàng Cỏ (Hà Nội) là tâm, vẽ đường tròn bán kính R = 7 km. Phía Nam theo đường Giải Phóng cắt đúng Bến xe Nước Ngầm. Phía Tây theo đại lộ Thăng Long cắt ở ngay sau toà nhà Bộ Ngoại Giao. Phia Bắc theo đường Võ Chí Công cắt ở trước chân cầu Nhật Tân. Hướng phía Đông cắt trước nút giao Cổ Linh – Thạch Bàn 400 m.
Đường tròn này có diện tích gần 154 km2, bao trọn nội đô cũ và mới của Hà Nội với dân số khoảng 3 triệu người.
Ba triệu người dân phần đô thị lõi của Hà Nội, đi về ga Hàng Cỏ, tùy theo vị trí - nhưng đều nằm trên đường chim bay khoảng cách chừng từ 50 m – 7.000 m.
Mình thấy dư luận đang nhốn nháo vụ ga Hà Nội chuyển ra Ngọc Hồi. Rồi thằng nhà báo tung tin Vin lấy đất ga xây chung cư.
Kế hoạch di dời ga Hà Nội thực ra là có từ mấy chục năm rồi. Cũng như kế hoạch di dời các trường đại học hay cơ quan Bộ. Ít nhất cũng trên 20 năm rồi.
Về mặt quy hoạch, nếu chốt làm tàu cao tốc, thì ga Hà Nội không đủ diện tích, cũng khó mở rộng. Tốn kém nhất là việc phải hạ ngầm đường sắt hoặc nâng lên cao hết. Vì không thể có tàu cao tốc chạy cùng cốt với đường bộ như bây giờ mà ở trung tâm đô thị.
Tin mới nhận : Sáng nay 28/05/2026, lúc 9 giờ, Hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ TPHCM dưới sự chủ trì của bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó bí thư Thành ủy TPHCM, đã thông qua việc thành lập Cơ quan báo đài TPHCM.
Dưới cơ quan này chỉ còn thương hiệu và bộ máy của Sài Gòn Giải Phóng, HTV, TTO. Các cơ quan khác sẽ không còn nữa và cũng chưa rõ có tồn tại và tồn tại như thế nào, hay chỉ “gắn” cái măng-set lên cơ quan báo chí cái, như tạp chí Tia Sáng gắn trên VnExpress ? Còn Báo Công an TPHCM thì do Bộ Công an quy hoạch, chưa biết sẽ ra sao…
Vẫn phải chờ đợi và số phận hơn 2.400 nhà báo ở TPHCM vẫn đang hết sức bấp bênh.
1. Luôn thay đổi tiến tới hoàn thiện là vận động tự nhiên của tạo hóa. Thực chất, đó là quá trình tối ưu hóa.
Chẳng hạn như các hành tinh đều chuyển động theo quỹ đạo elip vì bảo toàn năng lượng, cho phép chuyển động ổn định với năng lượng tối thiểu cần thiết. Hay như dòng chảy sông được hình thành do tìm đường đi, sao cho nước chảy về nơi thấp hơn với nguồn lực ít nhất.
Tối ưu hóa, từ bản chất vận động của thiên nhiên, đã được con người vận dụng vào đời sống thực tiễn. Từ đường đi ngắn nhất đến nơi làm việc, làm sao cho bữa cơm ngon đủ dinh dưỡng với số tiền tối thiểu, hay làm thế nào để chi trả bao nhiêu khoản trong tháng với đồng lương ít ỏi – tất cả đều nằm trong toan tính mưu sinh hàng ngày của người lao động lam lũ.
1. Thuận đạo trời
Theo các nhà địa chất, cách đây khoảng 20–30 triệu năm, khi dãy Himalaya nâng lên mạnh do mảng Ấn Độ va vào mảng Á-Âu, làm địa hình Tây Nam Trung Quốc – Bắc Việt Nam bị chia cắt mạnh, tạo ra các hệ thống sông lớn như Dương Tử, Mekong, và Hồng Hà.
Đứt gãy sông Hồng (Red River Fault) là một trong những đứt gãy lớn nhất Đông Nam Á. Hoạt động kiến tạo này tạo thung lũng, định hướng dòng chảy, và giúp hình thành lưu vực sông Hồng.
Trên lưu vực sông Hồng, các cộng đồng cư dân – tổ tiên xa của người Việt cổ – đã sinh sống từ nhiều chục nghìn năm trước. Dấu tích còn lưu lại từ Văn hóa Hòa Bình – Bắc Sơn (10.000–20.000 năm trước), qua Văn hóa Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun, đến đỉnh cao là Văn hóa Đông Sơn (khoảng 2.500 năm trước).
Sông Hồng đoạn chảy ngang qua Hà Nội lẽ ra phải là mặt tiền tráng lệ của thủ đô. Nhưng 50 năm qua đã để thành mặt hậu nhếch nhác xô bồ của thành phố, bởi nạn lấn chiếm và xây dựng bừa bãi vô chính phủ.
Trước đây dân Hà Nội đã xây dựng trái phép lấn chiếm Hồ Tây, rồi sau đó được hợp thức hóa thành những ngôi nhà view hồ có giá từ vài triệu đô trở lên, đã tạo ra một tiền lệ nguy hiểm đưa đến việc lấn chiếm xây dựng tràn lan hai bên bờ sông Hồng và nhiều nơi khác ở Hà Nội.
Chưa có thống kê chính thức, nhưng chắc chắn tỉ lệ xây dựng trái phép ở Hà Nội là cao nhất nước.
Nhiều cựu chiến Mỹ, trong đó có cựu chiến binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, phản đối “Khải Hoàn Môn Donald Trump”, dự tính sẽ xây dựng trên đại lộ Memorial (Đài tưởng niệm), ở bờ tây của cây cầu Memorial danh tiến băng qua sông Potomac.
Nhiều nhà lập pháp ở Quốc Hội cũng đang ráo riết tìm cách ngăn chặn dự án này. Nội vụ có lẽ sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện.
Nếu Khải Hoàn Môn Donald Trump được xây dựng trên trục lộ này, thì biểu tượng giá trị Mỹ của thủ đô Washington sẽ bị hủy diệt.
Báo chí "chính thống" thông tin chính quyền Hà Nội đang có ý định chuyển một số trường đại học lớn và bệnh viện lớn ra khỏi khu vực nội thành cũ.
Thực ra điều ấy đã được thực hiện từng phần rồi, bằng chứng là các bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức đã được xây cơ sở mới ở tỉnh Hà Nam, mở thêm chứ chưa dời hẳn. Chỉ có điều quan chức ăn dày quá nên hơn chục năm nay chúng còn đắp chiếu.
Thời xửa xưa, chính quyền đã định dời hết các trường đại học về "thành phố" Xuân Hòa, rục rịch được một thời gian, cuối cùng lay lắt, chết yểu. Tới nay đã hơn nửa thế kỷ. Trường không những không được di dời mà ngày càng "xây cho nhà cao cao quá", đếch chuyển, làm gì nhau.
Trước khi rời ghế Thủ tướng, ông Phạm Minh Chính kiểm tra dự án sân bay Long Thành lần cuối, rồi chỉ đạo khai thác thương mại vào quý 4/2026, với công suất 25 triệu khách/năm, đảm nhận 80 % chuyến bay quốc tế.
Năm 2025, sân bay Tân Sơn Nhất đón 42,4 triệu lượt khách, gồm 24,6 lượt khách nội và 17,8 lượt khách quốc tế. Như vậy, nếu dời 80 % chuyến quốc tế từ Tân Sơn Nhất ra Long Thành thì Long Thành có ngay 12,24 triệu lượt khách trong năm 2027.
Tuy nhiên, Long Thành chỉ khai thác 10 % chuyến bay nội, số lượt khách nội chuyển sang Long Thành là 2,46 triệu. Do đó việc trung chuyển giữa hai sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất lên đến hàng chục triệu khách/năm. Tuy khoảng cách chỉ 50 km, nhưng mất tối thiểu 2 tiếng. Trong khi tuyến cao tốc và metro nối hai sân bay chưa có, thì liệu năm 2027 sân bay Long Thành có đạt 12,24 triệu lượt khách ngoại và 2,46 triệu khách nội không?
Chuyện một doanh nghiệp bất động sản đề xuất di dời Đại học Bách Khoa ra ngoại ô và quy hoạch lại khu đất vàng này làm dậy sóng dư luận những ngày vừa qua.
Thật ra, không phải đến bây giờ, mà đề án quy hoạch các Trường của Viện Đại học Saigon ra vùng ngoại ô đã được bắt đầu từ năm 1961, và là một phần trong quy hoạch tổng thể của Đô thành Saigon thời đó. Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người thiết kế Dinh Độc lập, là người chịu trách nhiệm chính của bản quy hoạch Làng Đại học (ĐH) Thủ Đức.
Vì tình hình chiến sự, đề án này chỉ được thực hiện một phần, đó là hình thành Viện ĐH Bách Khoa Thủ Đức, thành lập năm 1973, trong đó Trường ĐH Kỹ thuật (Tên cũ là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ - thành lập năm 1957, và là ĐH Bách Khoa hiện nay) sáp nhập và trở thành một Trường thành viên của Viện ĐH này từ năm 1974.
1) Trường đại học Sorbonne là trái tim, trí óc của Paris và nước Pháp
Không cần đi vào chi tiết lịch sử thành lập của trường đại học Sorbonne, chỉ biết đây được xem là một trong ba trường đại học lâu đời nhất thế giới được thành lập năm 1257, giữa thời Trung cổ.
Tùy theo từng thời kỳ mà trường sáp nhập thêm một số cơ sở để có tên trường Đại học Paris, rồi sau đó, tách chia để thành các đại học Paris riêng lẻ.
Sau thế chiến 2, trước yêu cầu tăng cao về nền giáo dục đại học hậu chiến, hai thành viên của gia đình Curie là Irène Juliot-Curie và chồng là Frédéric Juliot-Curie rất tích cực thành lập trường đại học Orsay năm 1956 tại phía Nam Paris. Đó là nơi sau này nhiều sinh viên Việt Nam theo học và tốt nghiệp, trong đó có giáo sư Ngô Bảo Châu được biết là người Việt lãnh giải toán học Fields rất uy tín.
Nhà cháu chỉ đôi lời nữa rồi thôi, mần chuyện khác.
Nhiều ông bà bênh chủ trương của chính quyền nên nêu đủ lý luận này nọ, phân tích đủ các khía cạnh, lý do. Trong đó nhấn vào việc khu trường ấy đã xuống cấp, chật chội, trường chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp (hì hì, rất vớ vẩn), trong tương lai sẽ gây tình trạng quá tải giao thông xung quanh, v.v...
Người muốn giữ lại thì lấy lý do ký ức, lịch sử ngôi trường, một cơ sở học/khoa học cần được duy trì, bảo vệ, bảo tồn, v.v...
Sáng ngày 10/01/2026, tổng bí thư Tô Lâm làm việc vớiHà Nội về quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm [1].
Gặp mặt cử tri ngày 26/02/2026 ông Tô Lâm viện dẫn khu phố cổ được quy hoạch ô bàn cờ từ hơn 100 năm trước mà vẫn hiệu quả, hạn chế úng ngập, trong khi khu mới xây dựng thì úng ngập ùn tắc.
Tổng bí thư phát biểu: "Chúng ta phải quy hoạch như thế nào để 100 năm sau người ta nhìn lại thấy đấy là chúng ta có tầm nhìn" [2].
Thiên hạ, dư luận, báo chí, mạng xã hội đang xôn xao việc người ta định chuyển một ngôi trường lớn danh tiếng khỏi nội đô.
Tôi thỉnh thoảng có việc đi ngang Trường đại học Bách khoa TPHCM. Một khu đại học rộng mênh mông, gần 15 hecta (150.000 mét vuông), khuôn viên đẹp, cây cối cổ thụ xanh um như công viên, nhà cửa chắc chắn đẹp đẽ, hiện đại.
Trước năm 1975 nó là Trường đại học Kỹ thuật, còn được quen gọi bằng cái tên trường Kỹ thuật Phú Thọ (vì nó nằm trên đất tổng Phú Thọ Hòa cũ, quận Tân Bình). Chính quyền Sài Gòn đã xây dựng nơi đây làm trung tâm giáo dục đại học chuyên về kỹ thuật, công nghệ. Nhiều tài liệu biên chép, nó vào hàng bậc nhất vùng Đông Nam Á.
“Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương/ Mịt mù khói tỏa ngàn sương/ Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ”.
Đã xa rồi trong quá khứ. Xa cả những đàn sâm cầm, le le có lúc lên tới ngàn con, giờ chỉ thưa thớt, lác đác. Thay vào đó là mối đe doạ xuất hiện sự chuyển động không ngừng hàng ngàn xe cộ trong tiếng động cơ rền rĩ với hàng hàng lớp ống xả tuôn ra những dòng khí đen kịt đóng kín mặt hồ. Hồ Tây, nơi thơ mộng nhất của Hà Nội có nguy cơ dần biến mất.
1. Những điều sơ đẳng
Trong quy hoạch hồ đô thị hiện đại, giao thông cơ giới không bao giờ đặt sát mặt nước hồ. Thay vào đó là cấu trúc phân tầng từ hồ ra ngoài như sau :
Ý kiến cá nhân về đề xuất/kế hoạch làm đường vành đai quanh Hồ Tây: Làm như vậy sẽ là một sai lầm lớn, và người dân Thủ đô (cũng như cả nước) chắc chắn sẽ hối tiếc trong nhiều thập kỷ.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy rất rõ: Không gian ven hồ nên ưu tiên cho cây xanh, công viên và lối đi bộ công cộng.
Nếu “bọc” Hồ Tây bằng đường, về cơ bản là chặn lối ra hồ của người dân, biến một trong số ít không gian xanh quý giá của Hà Nội thành không gian dành cho xe cộ.
Một dự án đã bơm cát lấp ruộng và rạch Sông Kinh đến dạ cầu 15B, phường Phú Mỹ, quận 7 cũ, rồi đặt cống thoát nước ra dạ cầu này. Không biết cơ quan nào đã duyệt quy hoạch một cách vô cùng ngu xuẩn?
Trước năm 1975, rạch Sông Kinh là chi lưu của sông Nhà Bè đổ ra rạch Ông Đội, đường Liên tỉnh 15 (Huỳnh Tấn Phát bây giờ) có Cầu Đúc (cầu Phú Mỹ do Pháp xây) bắc qua rạch Sông Kinh.
Sau năm 1975, chính quyền cách mạng lấp bít Cầu Đúc, rạch vẫn còn chảy từ Cầu Đúc ra rạch Ông Đội. Cho nên khi làm đường 15B (nối Nguyễn Luong Bằng đến chung cư Đức Khải) họ phải xây cầu 15B bắc qua rạch Sông Kinh.
Về việc Vinspeed rút đề xuất làm chủ đầu tư đường sắt cao tốc, mình cho là vì không ai dám thu xếp vốn cho họ vay như đề xuất. Không có vốn thì té thôi chứ ở làm gì?
Mà chuyện này mình đã viết Facebook và cả video, mình chưa bao giờ tin vào tính khả thi của dự án này. Điều cơ bản nhất là vốn từ đâu? Ai dám bảo lãnh vốn này, còn không lấy lãi?
Vốn này có lẽ chỉ có được từ Trung Quốc, mà Vin có lẽ chỉ làm nhiệm vụ chia bài thôi, chứ nhà thầu Trung Quốc sẽ làm thật, rồi họ cấp vốn luôn. Nhưng gần đây, có nhiều chuyên gia cho rằng kinh tế Trung Quốc sẽ giảm phát, hoặc rất khó khăn, nên khó mà hoàn thành được tham vọng Một vành đai, một con đường.
Vỉa hè Hà Nội đã ngoài tầm kiểm soát. Ra quân bắt cóc bỏ đĩa chưa đủ, mà cần một triết lý phát triển dài hạn. Đường phố không chỉ để bước chân người qua. Nếu thiết kế và quản lý tốt sẽ mang lại phồn vinh.
Vỉa hè là của nhân dân anh hùng
Một thời bao cấp có chế độ phân phối hàng, các quan chức cao được mua ở cửa hàng trên phố Tông Đản, cấp thấp chút mua ở phố Nhà Thờ.
Không biết mua bán ở đâu vì tem phiếu có hạn, đi chợ một lần là hết bay tiêu chuẩn, lại ngăn sông cấm chợ, hè phố trở thành "cửa hàng" cho thứ dân. Vì thế có mấy câu thơ vui “Tông Đản là của các quan/Nhà Thờ là của trung gian quần thần/Đồng Xuân là của thương nhân/Vỉa hè là của nhân dân anh hùng”.
