Nguyễn Thông - Hungary (1)

Lứa chúng tôi sinh giữa thập niên 1950 ở miền Bắc khi độ tuổi nhi đồng tinh quẩn quanh làng xã, nếu hiểu biết mở mang tí chút cũng chỉ phạm vi huyện, tới tỉnh/thành quê mình là hết mức. Ếch ngồi đáy giếng. Bầu trời chỉ to bằng miệng giếng. Bé tí, biết nhiều cũng chả để làm gì, lấy ai chăn trâu cắt cỏ.

Rồi học lên tới cấp 2, ngoài chuyện hai miền Bắc - Nam đánh nhau ngày nào cũng được nghe trên đài truyền thanh (kênh thông tin duy nhất, bởi báo giấy chỉ dành cho cán bộ ủy ban), biết thêm thế giới có hai phe.

Phe tư bản thực dân đế quốc do Mỹ, Pháp, Anh cầm đầu, được tóm lại ở mấy từ: bóc lột, xâm lược, chiến tranh, giãy chết, phi nghĩa. Tố Hữu viết “Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng/Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người”, rất kinh.

Trần Trung Đạo - Suy nghĩ bên quảng trường Anh Hùng ở Budapest, Hungary

Nhân cuộc bầu cử quốc hội Hungary hôm nay, qua đó đảng "Hungarian Civic Alliance" do Thủ tướng Viktor Orban lãnh đạo bị đảng "The Respect and Freedom Party" do Peter Magyar lãnh đạo đánh bại, nhớ lại bút ký khi đứng bên Quảng trường Anh Hùng của Hungary trong một lần thăm viếng nơi này nhiều năm trước.

Nếu tính theo dân số chưa tới 10 triệu người và địa lý không cận biển, Hungary chỉ là một nước nhỏ. Tuy nhiên vì là thành viên quan trọng của nhiều tổ chức quốc tế như Ủy ban Châu Âu (European Commission), NATO v.v...nên lãnh đạo Hungary có tiếng nói mạnh trong bang giao quốc tế. 

Chẳng hạn Hungary làm chậm đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển, cũng như mở rộng quan hệ với Putin và Tập Cận Bình. Sự thay đổi trong chánh phủ Hungary chắc chắn sẽ dẫn tới nhiều thay đổi trong chính trị Châu Âu.

Nguyễn Thông - Chuyện đoàn (2)

 

Rốt cục, Thành và tôi được kết nạp đoàn. Thành đi bộ đội, cùng đợt với thầy Mễ chủ nhiệm, các bạn Như, Thảo, Tiến, Thanh, Sơn, Lĩnh, Biên tây... Tôi được hoãn bởi anh ruột đang đánh nhau bên Lào rồi.

Tiễn đưa nhau trong một ngày buồn, tháng 4.1972. Đoàn viên Thành vào mặt trận Quảng Trị, cái cối xay thịt thành cổ hè 1972, may nhờ phúc ấm tổ tiên, ông bà phù hộ, nên chỉ sứt mẻ trở về. Cứ mỗi lần nhắc tới đồng đội thành cổ, y mắt đỏ hoe, khóc rưng rức.

Nhắc tới đoàn, đừng quên tên của nó. Những năm 60 - 70, tên là Đoàn thanh niên lao động Việt Nam, bởi đảng sinh ra nó là Đảng lao động Việt Nam. Tên nghe khá gần gũi, chả xa lạ như sau này. Khi tôi vào đoàn năm 1972, trước đó nó đã được đổi thành Đoàn thanh niên lao động Hồ Chí Minh, sau khi cụ Hồ mất mấy tháng. Vẫn còn chất "lao động". Tới năm 1976, đất nước thống nhất, nó lại có tên mới - Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Đổi xoành xoạch.

Trần Trung Đạo - Nguồn gốc hai ngày quốc tế phụ nữ 8 tháng 3

Giới thiệu: Thế giới có hai Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế. Một Ngày Phụ Nữ  Quốc Tế do Lênin khởi xướng, và một ngày khác do Liên Hiệp Quốc thành lập.  Mặc dù cùng dùng ngày 8 tháng 3, nhưng khác về nguồn gốc và cách tính.

Cộng sản Việt Nam (CSVN) không tổ chức Ngày Phụ Nữ Quốc Tế  theo tinh thần của quyết nghị Liên Hiệp Quốc 1977 mà tính theo ngày do Lênin và các lãnh tụ cộng sản Liên Xô công nhận. Do đó hôm nay là lần thứ 116, tính từ 1910, trong khi Ngày do Liên Hiệp Quốc thành lập và được phần lớn thế giới công nhận chỉ mới được 49 năm.

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ có một lịch sử dài gắn liền với các phong trào phụ nữ đòi quyền ứng cử và bầu cử, quyền lao động tại Hoa Kỳ trong thập niên đầu của thế kỷ 20, lẽ ra phải được vinh danh tại nhiều quốc gia, nhưng không, ngày này chỉ là lễ tại số rất ít nước, trong số đó là những nước cộng sản (CS).

Trần Trung Đạo – Cơ cấu và chức năng của chế độ thần quyền Hồi giáo Iran

 

Thật tình cờ, hôm nay, 53 năm trước, Joseph Stalin kẻ độc tài tàn bạo nhất trong nửa đầu của thế kỷ 20 bị tai biến trầm trọng. Stalin qua đời ngày 5 tháng 3, 1953.

Theo điều tra của Viện Sức Khỏe Quốc Gia (National Institutes of Health, NIH) của chính phủ Mỹ, phù hợp với một số nghiên cứu khác, có thể Stalin, 74 tuổi, chết do bị đầu độc bằng chất ‘warfarin’, một loại thuốc chống đông máu rất mạnh, đã được một hoặc nhiều cộng sự thân cận của ông lén lút cho uống vào sáng sớm trước khi ông bị đột quỵ.” (What did Joseph Stalin really die of?  A reappraisal of his illness, death, and autopsy findings, National Institutes of Health Feb 20 2019)

Việc Stalin bị trùm mật vụ Lavrentiy Beria đầu độc đã là một tin đồn ngay sau khi Stalin chết tuy không bằng chứng và trong bản án dành cho Beria cũng không nhắc đến tội trạng này. Beria bị bắt và bị xử bắn về nhiều tội đại hình khác.

Huỳnh Ngọc Chênh – Sức mạnh Mỹ

 

 

Sau khi chiến thắng phe trục Đức Ý Nhật hồi đệ nhị thế chiến, Mỹ thành siêu cường số 1 thế giới mạnh toàn diện và vô đối.

Lúc đó duy nhất Mỹ có vũ khí hạt nhân. (Thử hình dung lúc đó chỉ mình Liên Xô hoặc phát xít Đức có vũ khí hạt nhân mà Mỹ chưa có …)

Lúc đó Mỹ muốn làm gì thế giới thì làm. Mỹ có thể đuổi Liên Xô ra khỏi biên giới Châu Âu rồi thống trị toàn lục địa này (vài tướng lĩnh Mỹ có ý định này nên bị sa thải).

Trần Trung Đạo - Trong ba người, Gorbachev, Yeltsin và Sakharov, ai là nhà dân chủ?

Khá nhiều người Việt yêu dân chủ và cũng vì quá tha thiết với dân chủ nên ca ngợi Mikhail Gorbachev như là một nhà dân chủ vĩ đại, vị cứu tinh của nhân loại.

Gorbachev là một nhà chính trị khôn ngoan và có ít nhiều tính cơ hội trong người nhờ đó ông đã được Yuri Andropov, cựu Tổng Giám Đốc KGB, Tổng Bí Thư Cộng Sản (CS) Liên Xô sắt máu và người đàn áp cuộc nổi dậy của Hungary 1956, tin tưởng.

Tuy nhiên sau khi Yuri Andropov chết, trung ương đảng đã bầu Konstantin Chernenko.  Chỉ hơn một năm sau đó Konstantin Chernenko qua đời và Gorbachev được bộ chính trị bầu vào chức vụ Tổng Bí Thư.

Lê Diễn Đức -Sao lại ủng hộ Nga xâm lược Ukraina !

 

Tôi vẫn cố gắng cắt nghĩa tại sao có nhiều người Việt, trong đó có cả tướng lĩnh quân đội, lại ủng hộ cuộc xâm lược Ukraina của nước Nga ?

Tôi biết rất rõ những người Việt đó đến hôm nay vẫn giữ những hình ảnh đẹp về Liên Xô - quốc gia đã viện trợ vũ khí, lương thực, chuyên gia, xương máu và cả niềm tin cho Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Điều đó không ai phủ nhận được. Đó là một phần lịch sử, là sự thật, là công lao mà dân tộc Việt Nam mang nợ về mặt tinh thần.

Nhưng vấn đề nằm ở đây : Liên Xô của ngày xưa không phải là nước Nga của Vladimir Putin ngày hôm nay. Và ơn nghĩa của quá khứ không thể trở thành cái cớ để biện minh cho những hành động xâm lược của hiện tại.

Tạ Duy Anh - Hai lần suýt ngộ sát lão thành

Trong đời, có hai lần tôi suýt trở thành kẻ tòng phạm ngộ sát hai cụ lão thành.

Chuyện thế này.

Lần đầu vào khoảng năm 1998, gia đình tôi đang ở Tân Mai. Sáng nào nhóm của tôi, gồm bốn người, thường rủ nhau đi bộ ra cánh đồng cách khu tập thể khoảng 500 mét. Gặp nhau, chúng tôi vừa tập vừa nói đủ thứ chuyện. Từ chuyện tắm truồng khi bơi trên sông Hồng, đến những chuyện phòng the.

Rồi cứ thế, nhân có sự kiện gì đấy, chúng tôi chuyển sang nói chuyện về ông Goóc-ba-chốp. Cả bốn anh em đều coi ông Goóc-ba-chốp là vĩ nhân, là thiên sứ Chúa cử xuống để phá địa ngục. Chúng tôi cùng nhất trí với nhận định: Goóc-ba-chốp không chỉ giải thể mô hình Xô-viết mà còn khiến thế giới tư bản cũng phải thay đổi.

Phúc Lai - Cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler có điểm gì khác so với cuộc chiến tranh Afghanistan của Liên Xô trước đây ?

 

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler – ngày 11/11/2025)

Nhiều người vẫn hay ví cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler hiện nay với cuộc chiến tranh Afghanistan của Liên Xô trước đây. Nhìn vào bề ngoài nó có vẻ rất giống nên khi đưa ra nhận xét, người ta dễ bị nhầm lẫn về bản chất. Nó trông hao hao vì đều là, một bên là cường quốc xâm lược/can thiệp vào một nước khác nhỏ và yếu hơn rất nhiều.

Có một điểm thú vị là, khi so sánh hai cuộc chiến luôn có điểm giống nhau và khác nhau ở từng giai đoạn, thời kỳ… nên tách biệt thành GIỐNG và KHÁC là không cần thiết, vì vậy tôi sẽ không chọn cách tiếp cận như thế.

+ Cả hai cuộc chiến tranh, phía nước lớn và mạnh hơn đều bị lên án trên toàn thế giới từ nhiều mức độ khác nhau. Nhưng với Nga hiện nay, ngay cả đồng minh của họ như Trung Quốc cũng không dám lên tiếng mạnh mẽ: Đổi trắng thay đen, ca ngợi  một cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa là không thể. Do vậy với Trung Quốc chẳng hạn, thái độ của nước này là im lặng khi nói đến chính nghĩa và phi nghĩa, nhưng bao biện bằng lợi ích quốc gia của mình.

Bông Lau – Vận tải cơ khổng lồ

Lockheed C-5 Galaxy là máy bay vận tải lớn nhứt của Không Lực Hoa Kỳ. Được công ty Lockheed Martin sản xuất đợt đầu tiên vào năm 1968. Hiện nay Không lực Mỹ có tất cả 52 chiếc C-5 Galaxy tân trang máy móc điện tử và động cơ mới mạnh hơn và sẽ hoạt động cho đến năm 2040.

Nhưng Ukraine có chiếc máy bay vận tải chiến lược Antonov An-225 Mriya bự hơn chiếc C-5 Galaxy của Mỹ. Được thiết kế và sản xuất vào năm 1988 thời Liên Xô. Antonov An-225 đảm trách nhiều phi vụ cho chương trình không gian, đặc biệt là chuyên chở phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô thời ấy.

Ghi chú : Phi thuyền "Con Thoi" của Liên Xô rất giống phi thuyền "Con Thoi" của Mỹ nên không rõ nước nào "cầm nhầm" sơ đồ sáng chế đây ?

Phúc Lai – Dù Ukraine yếu hơn rất nhiều, nhưng cuối cùng thì Nga Putler vẫn thua !

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 13/09/2025)

1. Một cái nhìn khách quan về một góc kinh tế chiến tranh

Nhìn lại lịch sử, hơn 50 năm trước. Khi đó, miền Bắc Việt Nam không độc lập về kinh tế trong chiến tranh mà phụ thuộc rất nhiều vào viện trợ kinh tế và quân sự đáng kể từ Liên Xô và Trung Quốc mặc dù vẫn hướng tới độc lập, tự chủ và tự cường trong kinh tế.

Tuy vậy do xuất phát điểm rất thấp : Sau Kháng chiến chống Pháp, Bắc Việt Nam vẫn là một nước nghèo và phát triển rất thấp về kinh tế, kể cả lĩnh vực chính là nông nghiệp vẫn rất lạc hậu, năng suất thấp và thực sự là ít ruộng đất. Đồng thời việc áp dụng kinh tế tập thể hợp tác xã đại trà dẫn đến việc Bắc Việt thực sự… nghèo. Do đó, Bắc Việt cần sự hỗ trợ quốc tế đáng kể từ các cường quốc cộng sản cả về nuôi sống nhân dân trong nước lẫn vũ khí cho mặt trận.

Liên Xô và Trung Quốc đã cung cấp, hỗ trợ kinh tế và kỹ thuật thiết yếu cho Bắc Việt Nam từ hàng tiêu dùng và lương thực, với mục tiêu phát triển là từng bước xây dựng công nghiệp nhẹ và dần dần nhắm tới mục tiêu có nền công nghiệp nặng hiện đại song song với nông nghiệp tiên tiến năng suất cao. Đồng thời, ngoài hỗ trợ kinh tế, cả hai nước trên còn cung cấp vũ khí, thiết bị quân sự và chuyên gia kỹ thuật cho Bắc Việt.

Dương Quốc Chính – Tại sao Việt Nam và Cuba thân thiết với nhau như vậy ?

 

Mấy hôm nay mình thấy rộ thông tin từ anh chị em bò đỏ, là nhờ có Cuba đặt tên lửa hột nhơn đe dọa Mỹ, nên Mỹ mới không dùng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh Việt Nam.

Thực ra, theo tất cả những gì mình biết thì Mỹ chưa bao giờ có ý đồ dùng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh Việt Nam. Lần duy nhất được nhắc tới là khi trận Điện Biên Phủ sắp kết thúc, đã có thông tin là phía Pháp định đề nghị Mỹ can thiệp bằng bom nguyên tử, xóa sổ luôn cứ điểm Điện Biên Phủ. Nhưng Anh và Mỹ đều không đồng ý. Và thời điểm đó Mỹ chưa hề can thiệp trực tiếp vào Việt Nam.

Khi chiến tranh Việt Nam diễn ra, Mỹ rút kinh nghiệm từ chiến tranh Triều Tiên, nên ban đầu chỉ áp dụng chiến tranh Cục bộ. Tức là giới hạn của cuộc chiến chỉ trong lãnh thổ Việt Nam Cộng Hòa.

Trần Trung Đạo - Để có một châu Âu và Ukraine hòa bình ổn định, Putin phải ra đi

 

Những điểm chính trong bài dài này :

- Lý lịch của Putin

- Giấc mơ của Putin về thời vàng son của Đế Quốc Nga

- Putin chiếm bán đảo Crimea chỉ là bước thăm dò

- Putin Và Nhóm Đặc Quyền Lợi Ích Nga (Russian Oligarch)

Phúc Lai - Chuyện khó tin nhưng có thật

 

Bạn còn nhớ Michael Gloss, người Mỹ mắc bệnh tâm thần đã gia nhập quân đội Nga và bị giết ở Ukraine không? Anh ta là con trai của Julian Gallina, Phó Giám đốc Đổi mới của CIA.

Điều đó thật điên rồ. Nhưng nó còn thú vị hơn nữa.

Putler đã truy tặng Michael Gloss Huân chương Lênin. Vài ngày trước, Tên Độc Tài đã trao giải thưởng này cho Steve Witkoff để chuyển lại cho mẹ của Gloss, một sĩ quan cấp cao của CIA. Witkoff vui vẻ cầm lấy "món đồ trang sức" và trở về nhà.

Dương Quốc Chính – Ơn huệ trong bang giao quốc tế

 

Bài trước có nhiều bạn phản biện mình, đại ý là chả cần ơn huệ gì Trung Quốc vì là win-win cả. Thế nên mình phân tích sâu hơn về vấn đề này, cũng là địa chính trị. Vấn đề này mình đã viết ở nhiều bài khác nhưng có thể có nhiều người khác chưa đọc.

Mối quan hệ Việt Nam-Trung Quốc hơi khác với VN-Campuchia về địa lý.

Khi người Pháp quyết định thâu tóm Bắc Kỳ, là vì họ là người đầu tiên tìm ra con đường tiếp cận Vân Nam gần nhất từ biển. Ban đầu, họ đi từ vịnh Hạ Long, rồi ngược sông Hồng, lúc đó chưa có Hải Phòng (Hải Phòng là do người Pháp đẻ ra sau này, cũng là vùng đất cuối cùng họ rời bỏ ở Bắc Kỳ sau Hà Nội tới hơn 300 ngày).

Phúc Lai - Matrosov là ai ?

 

“Trong trận chiến giành làng Chernushki, đoàn viên Đoàn thanh niên cộng sản Komsomol Matrosov, sinh năm 1924, đã thực hiện một hành động anh hùng. Anh đã dùng thân mình bịt kín lỗ châu mai của một hỏa điểm, nhờ đó đảm bảo cho bộ binh ta tiến công. Quân địch bị tiêu diệt.”

Huyền thoại về chiến công của Alexander Matrosov bắt đầu với báo cáo này của Thượng úy Volkov. Chính phủ Liên Xô bắt đầu sử dụng nó cho mục đích tuyên truyền, và giống như nhiều câu chuyện tương tự khác, nó đã trải qua một số thay đổi tạo ra nhiều phiên bản khác nhau.

Vào ngày 5 tháng Bảy năm 1966, một chuyên trang đã xuất hiện trên tờ báo “Leninets” dành riêng cho việc giáo dục tinh thần yêu nước cho thanh thiếu niên, để vinh danh kỷ niệm 23 năm ngày A. Matrosov được truy tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô – với danh hiệu “Gieo mình vào sự bất tử”. Sau đó, tiêu đề này đã được nhiều tác giả của nhiều bài viết và tiểu luận khác nhau về Alexander Matrosov sử dụng nhiều lần.

Hoàng Quốc Dũng - “TASS được quyền công bố” – Ngôn ngữ của một thế giới bị kiểm soát

 

ТАСС уполномочен заявить

Tiếng Việt : TASS được quyền công bố / TASS được ủy quyền tuyên bố.

Tiếng Pháp : TASS est autorisée à déclarer / TASS est habilitée à faire la déclaration.

Tiếng Anh : TASS is authorized to declare / TASS is empowered to make the statement.

1. Một công thức nghi lễ – và lời thú tội vô tình

Trần Hậu - Xem...chủ nghĩa cộng sản

 

(Nghe nói, Mikhail Suslov (1902-1982), nhà tư tưởng chủ đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô rất thích truyện vui này)

Chuyện xảy ra vào thời Liên Xô…Ngày nọ, có anh chàng chở một thùng kvas (loại nước giải khát lên men từ lúa mạch) ra phố để bán. Anh ta đang chuẩn bị hành nghề thì bất ngờ một người đàn ông tiến lại gần.

- Thùng kvas này giá bao nhiêu? – người đàn ông hỏi, vẻ mặt nghiêm túc.

- 200 lít, mỗi cốc 30 kopec, vị chi là 120 rúp.

Kiều Thị An Giang - Thư gửi một kẻ phò Nga

“Khi một kẻ nô lệ tưởng mình đang yêu tự do, đó là bi kịch lớn nhất.” - Albert Camus

Tôi nhận được 5 câu hỏi từ một nhân vật phò Nga. Anh ta tưởng mình vừa tung ra đòn knock-out, nhưng thực ra chỉ đang nhắc nhở chúng ta về căn bệnh của nhiều người Việt: Hội chứng Stockholm chính trị, yêu luôn kẻ từng làm mình đau chỉ vì… “ngày xưa hắn từng cho mình bát cháo.”

1/ Ai giúp Việt Nam đánh Mỹ? Có phải CCCP không ?

Đúng. Liên Xô từng giúp đỡ Việt Nam trong kháng chiến. Chúng ta biết ơn điều đó. Nhưng nói vậy để biện minh cho những gì Putin làm hôm nay là một cú nhảy logic nguy hiểm.