Hungary hậu Orban : Bước ngoặt dân chủ làm rung chuyển châu Âu

Đăng ngày: 19/04/2026  

Từ eo biển Hormuz đến Budapest, một tuần lễ dồn dập những biến động địa chính trị. Trong khi Trung Đông vẫn bất ổn dù ngưng bắn mong manh, chiến thắng của đối lập tại Hungary mở ra một kỷ nguyên hậu Orban, với những hệ lụy vượt xa biên giới quốc gia này.  

Hungary : « Bài học Budapest » cho các nền dân chủ phi tự do

Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ». 

Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.

Người Việt tị nạn tại Texas đánh bại Ku Klux Klan : Một cuộc chiến bị lãng quên

 

Đăng ngày: 18/04/2026 

Từ những ngư dân bị đe dọa, tấn công và xua đuổi, cộng đồng người Việt di tản tại vùng duyên hải Texas đầu thập niên 1980 đã làm nên một chiến thắng pháp lý hiếm hoi trước tổ chức cực hữu Ku Klux Klan. 

Ngược về cuối thập niên 1970, Courrier International tuần này trích đăng một bài của La Libre Belgique kể lại một câu chuyện ít được biết đến : Những người tị nạn Việt Nam đã đánh bại Ku Klux Klan. Là nạn nhân của một chiến dịch kỳ thị chủng tộc thô bạo do tổ chức cực đoan da trắng này tiến hành, cộng đồng người Việt di tản đã không để yên cho bạo lực hoành hành, và quyết định đáp trả bằng con đường pháp lý.

Sau khi Sài Gòn thất thủ năm 1975, một cộng đồng người Việt đã hình thành ở vùng duyên hải vịnh Mêhicô. Đa số đã mua lại tàu đánh cá của người địa phương và hành nghề câu tôm vốn phổ biến ở Việt Nam. Thành công của họ nhanh chóng làm dấy lên sự ganh tị tại Texas. Các gia đình Việt liên tục bị đe dọa, sỉ nhục, tấn công vô cớ, tàu bị đốt, nhà bị phá, ngư dân bị đánh đập thậm chí có vài người bị thiệt mạng. Cộng đồng Việt bị lực lượng an ninh và chính quyền bỏ quên.

Sân gôn Trump tại Việt Nam : Đất nông dân đổi lấy dự án gây tranh cãi

 

Đăng ngày: 16/04/2026

Dự án sân gôn của Trump Organization tại Việt Nam khiến hàng ngàn nông dân mất đất với mức đền bù rẻ mạt. Trong khi đó, kinh tế Iran nghẹt thở vì phong tỏa Hormuz và Hungary bước vào kỷ nguyên hậu Viktor Orbán. 

Một dự án được duyệt thần tốc, người dân trở tay không kịp

Le Monde ngày 16/04/2026 có bài điều tra « Ở Việt Nam, sân gôn tương lai của Trump Organization bị phản đối và cáo buộc tham nhũng ». Được ký ngay trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cuối năm 2024, dự án này gây chia rẽ trong chính quyền và gây giận dữ cho người dân vì được đền bù với giá vô cùng thấp.

 

Tại một khúc uốn của sông Hồng cách Hà Nội khoảng 40 cây số về phía nam, những ngôi mộ trong nghĩa địa nhỏ nằm giữa cánh đồng bắt đầu được di dời trước người sống. Hoàng Anh Sa, một nông dân khoảng 50 tuổi sống ở làng bên, cho biết một số người đã sớm dời mộ người thân đi nơi khác. Dự án nhanh chóng được duyệt với hy vọng có được thỏa thuận thương mại tốt đẹp với Hoa Kỳ ( Việt Nam là nước có thặng dư thương mại với Mỹ đứng thứ ba thế giới ). Hôm 21/05/2025, lễ đặt viên đá đầu tiên được tổ chức gần nghĩa địa này, có thủ tướng Phạm Minh Chính đọc diễn văn.

Budapest đổi chiều, Hormuz dậy sóng : Thế giới rung chuyển giữa hai mặt trận

 

Đăng ngày: 15/04/2026 

Đối lập Hungary soán ngôi Viktor Orbán sau 16 năm cầm quyền, Hoa Kỳ phong tỏa eo biển Hormuz tiếp tục là hai chủ đề lớn trên báo Pháp ngày 14/04/2026, bên cạnh đó là việc tổng thống Mỹ chỉ trích Đức giáo hoàng Lêô XIV. 

Hungary sang trang : Orbán bị làn sóng dân chủ cuốn trôi

Libération chạy tít trang nhất « Ngọn gió phương Tây ở Budapest ». Nhật báo mô tả cảnh hai bên bờ sông Danube hôm Chủ nhật vang dậy khúc hoan ca châu Âu. Một châu Âu mà phó tổng thống Mỹ JD Vance sỉ nhục và đã đến tận Budapest tuần qua để ủng hộ Viktor Orbán, người bạn thân thiết của Donald Trump.

 

Rõ ràng ông Vance ngày càng trở thành loài chim báo điềm xấu ở những nơi đi qua : chuyến đi Pakistan tiếp theo để thương lượng với Iran đã thất bại. Chiến thắng của chính khách bảo thủ Péter Magyar được Washington cũng như Matxcơva lạnh lùng đón nhận. Một xì-căng-đan mới đây cho thấy ngoại trưởng Hungary Péter Szijártó đã tiết lộ các thông tin mật của Liên hiệp châu Âu (EU) cho đồng nhiệm Nga Serguei Lavrov.

Bí ẩn ở Hoàng Sa : Trung Quốc mở rộng đảo nhân tạo trước sự im lặng của Mỹ

Đăng ngày: 12/04/2026  

The Economist nói về « Một bí ẩn trên biển : Trung Quốc có thể đang xây dựng một căn cứ không quân mới rất quy mô » tại Hoàng Sa. Nhưng các nhà phân tích đặt nghi vấn về lịch trình và địa điểm. Vì sao lại chọn Đá Hải Sâm, và tại sao Hoa Kỳ im lặng ?  

Hoàng Sa : Bất ngờ vì sau một thập niên, Trung Quốc lại bồi đắp đảo

Từ tháng 10/2025, Trung Quốc đã biến một bãi cát hoang vắng ở Biển Đông thành một đảo san hô rộng 600 hecta. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng dự án khổng lồ này « nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc trên các đảo và phát triển kinh tế địa phương », nhưng tuần báo Anh cho là lời biện bạch này không hợp lý chút nào. Theo số liệu của chính Bắc Kinh, tất cả các đảo nhỏ ở Biển Đông chỉ có không quá 2.000 công dân nước này sinh sống (chưa kể hàng ngàn binh lính). Gần như tất cả đều được Trung Quốc đưa đến nhằm khẳng định chủ quyền.

Đá Hải Sâm (Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương) bắt đầu trông giống một cách kỳ lạ với căn cứ không quân trên Đá Vành Khăn (Mischief Reef/Mỹ Tế) – một trong ba căn cứ lớn được xây dựng trong cơn sốt đảo nhân tạo từ 2013 đến 2015. 

Ngưng bắn với Iran : Trump thắng hay thua, thời gian sẽ trả lời

 

Đăng ngày: 10/04/2026 

Trong khi Washington và Teheran tạm thời đạt được một thỏa thuận ngưng bắn 15 ngày dưới sự trung gian của Pakistan, căng thẳng tại Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt. Từ eo biển Hormuz đến Liban, từ đàm phán đến các chiến dịch quân sự chồng chéo, các tờ báo Pháp cảnh báo đây chỉ là một « khoảng lặng mong manh ».   

La Croix ngày 09/04/2026 chạy tít trang nhất « Một cuộc ngưng bắn quá mong manh », chưa thấy được lối ra. Tương tự, Le Figaro nhận xét « Thế giới ngưng đọng với ‘ngưng bắn’ mong manh của Trump », Le Monde cho rằng « Giữa Trump và Iran, một cuộc ngưng bắn dễ tan vỡ ». Les Echos đặt câu hỏi « ‘Deal’ (thương lượng) như thế nào sau ngưng bắn ? ». Libération so sánh « Ngưng bắn ở Iran, thảm sát ở Liban ».

 

Iran tồn tại là đã « thắng », nhưng được bao lâu? 

Le Figaro nhận định « Chỉ có thời gian mới cho thấy người chiến thắng trong cuộc chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran ». Do sống sót và kiểm soát được eo biển Hormuz, Teheran có vẻ là người nắm được phần thắng. Nhưng chiến thắng mặt ngoài này liệu có bền vững với các cuộc đàm phán sắp tới và với thời gian ?

Trump lùi bước phút chót : Ngừng bắn hai tuần với Iran, khủng hoảng chưa hạ nhiệt

 

Đăng ngày: 09/04/2026  

Chỉ hơn một giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, tổng thống Donald Trump bất ngờ chấp nhận ngừng bắn hai tuần với Iran, tạm thời tránh được leo thang quân sự. Nhưng phía sau khoảng lặng mong manh này là những toan tính chiến lược chưa ngã ngũ, từ eo biển Hormuz đến thế cân bằng quyền lực khu vực. Xuất bản sớm, báo giấy ngày 08/04/2026 không đưa kịp nhưng trên trang web các báo đều theo dõi sự kiện và cập nhật. 

Chấp nhận ngưng bắn với Iran : Thêm một lần Donald Trump gia hạn

Chỉ hơn một tiếng đồng hồ trước khi hết hạn, với đe dọa « xóa sổ cả một nền văn minh », tổng thống Donald Trump bất ngờ chấp nhận hoãn tấn công Iran và ngừng bắn hai tuần. Thỏa thuận đạt được nhờ trung gian của Pakistan và được Israel đồng ý một phần, dù vẫn còn bất đồng liên quan tới Liban.

 

Diễn biến này giúp giảm nguy cơ leo thang quân sự ngay lập tức : Các kế hoạch tấn công vào hạ tầng năng lượng và cầu của Iran tạm thời được đình lại. Tuy nhiên, hòa bình vẫn còn xa vời khi giao tranh vẫn lẻ tẻ diễn ra trong đêm. Đổi lại, Washington kỳ vọng Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 20 % lượng dầu toàn cầu. Nhưng việc mở cửa này có điều kiện, đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Teheran. Phía Iran nhanh chóng tuyên bố « chiến thắng », nhấn mạnh họ vẫn nắm lợi thế chiến lược và kinh tế tại khu vực.

Trump đe dọa « hủy diệt Iran », chiến tranh khoét sâu rạn nứt với đồng minh

Đăng ngày: 08/04/2026 

Sau chiến dịch giải cứu ngoạn mục phi công Mỹ, tổng thống Donald Trump tiếp tục leo thang với những lời đe dọa cực đoan nhắm vào Iran. Cuộc chiến còn đặt thế giới trước những lựa chọn đầy rủi ro. Libération ví von Trump như « trên cung trăng », Le Figaro chạy tít trang nhất « Chiến tranh Iran đào sâu thêm hố ngăn cách giữa Trump và châu Âu ». 

Trump leo thang, thế giới đối mặt nguy cơ « vực thẳm »

Libération nhận định trong bài xã luận « Trump leo thang, có thể lo ngại điều tồi tệ nhất » : Người ta ngỡ rằng đã nhìn thấy những điều tệ hại nhất nơi Donald Trump, nhưng mỗi ngày trôi qua lại nhận ra rằng đại họa vẫn chưa đến. Tối thứ Hai 06/04, tổng thống Mỹ đe dọa : « Cả nước Iran có thể bị hủy diệt chỉ trong một đêm và đó có thể là tối thứ Ba ».

 

Sự dấn tới một cách chóng mặt này cho thấy ông coi thường người dân Iran và có nguy cơ làm chế độ Teheran thêm cứng rắn. Ở giai đoạn này, các bên đều không thể lùi bước. Tiếp tục chiến tranh có thể là thảm họa cho Donald Trump, vốn có vẻ ngày càng mất phương hướng ; cộng đồng quốc tế bị một cú sốc dầu lửa có thể tệ hại hơn đe dọa ; còn Iran bị nhấn chìm dưới một trận mưa bom và hỏa tiễn, cả chế độ lẫn dân chúng. Chính trong bối cảnh này mà nhiều quốc gia làm trung gian hòa giải – Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập – đã tuyệt vọng nỗ lực đề nghị một kế hoạch kết thúc chiến tranh.

Phi công Mỹ được giải cứu ngoạn mục, chiến tranh Iran vẫn chưa có lối thoát

 

Đăng ngày: 07/04/2026 

Trong ngày nghỉ lễ Phục Sinh 06/04/2026, chỉ có Le Figaro xuất bản cùng với Le Monde ra từ cuối tuần trước, nhưng hồ sơ Trung Đông vẫn chiếm vị trí trung tâm. Vụ đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công bị rơi tại Iran phô bày sức mạnh quân sự Washington, đồng thời cho thấy cuộc xung đột với Teheran ngày càng bế tắc và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang. 

Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ

Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.

 

Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.

Tô Lâm và canh bạc cải cách của Việt Nam trong sóng gió toàn cầu

Đăng ngày: 05/04/2026  

Courrier International trích dịch bài viết của South China Morning Post nói về « Những tham vọng lớn lao của ông Tô Lâm ». Tổng bí thư đảng cộng sản Việt Nam tiến hành những cải cách sâu rộng, sau khi thăng tiến ngoạn mục. Trong khi Việt Nam nhắm đến mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao, thế giới bị cuốn vào những biến động lớn : Từ nghi vấn trục lợi quyền lực tại Mỹ đến nguy cơ leo thang chiến tranh Iran, cùng các toan tính địa chính trị của Israel, Trung Quốc. 

Việt Nam tăng tốc với những tham vọng hạ tầng khổng lồ

Courrier International cho biết nếu mọi việc ổn thỏa, sân vận động lớn nhất thế giới sẽ mọc lên ở ngoại ô phía nam Hà Nội trong chưa đầy ba năm tới. Sân Trống Đồng có thể tiếp đón 135.000 người là công trình chính của dự án một thành phố mới nhằm giãn dân khỏi thủ đô, với ngân sách 38 tỉ đô la. Vingroup, tập đoàn tư nhân lớn nhất nước hoạt động trong lãnh vực xe hơi và siêu thị, sẽ xây dựng với sự hỗ trợ hào phóng của Nhà nước, theo mô hình hợp tác công-tư.

 

Đối với ông Tô Lâm, đây chỉ mới là khởi đầu. Chính quyền của ông chuẩn bị chi mấy chục tỉ euro cho các dự án lâu nay bị đình trệ, nhất là các phi trường, tuyến đường sắt cao tốc, nhà máy điện nguyên tử. Sự tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng phù hợp với « chủ trương vươn mình của dân tộc » mà đảng đề ra. Nhà nghiên cứu Lê Hồng Hiệp của Viện Yusof-Ishak ở Singapore xác nhận : « Nhiều dự án nằm im từ nhiều năm qua đã được kich hoạt ».

Pháp bị Mỹ và Israel chỉ trích, vùng Vịnh phải tự xoay sở trước Iran

Đăng ngày: 03/04/2026

Tổng thống Donald Trump và thủ tướng Israel Benyamin Netanyahou công khai chỉ trích Pháp vì không hỗ trợ trong chiến dịch chống Iran. Các quốc gia vùng Vịnh đối mặt với rủi ro an ninh, trong khi Kremlin phong tỏa Telegram và thay thế bằng ứng dụng Max, gây trở ngại cho chính quân Nga trên chiến trường. 

Macron trong tầm ngắm của Trump và Netanyahu

Le Figaro ngày 02/04/2026 nhận xét « Macron trong tầm ngắm của Trump và Neta nyahou ». Bị cáo buộc cản trở cuộc tấn công Iran qua việc không cho oanh tạc cơ Mỹ sử dụng căn cứ, Pháp bị Hoa Kỳ và Israel chỉ trích. Tổng thống Donald Trump cũng dọa sẽ rời khỏi NATO.

Năm 2003, sau khi từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Irak, Pháp bị Nhà Trắng ghét bỏ suốt một thời gian dài, và nay thái độ thiếu hăng hái trước chiến tranh Iran khiến các quan chức Mỹ chỉ trích. Cuối tuần qua, do từ chối cho các phi cơ Mỹ chở thiết bị quân sự cho Israel bay qua không phận, Donald Trump cáo buộc Pháp « hết sức vô dụng », và Hoa Kỳ « sẽ ghi nhớ ». Tổng thống Mỹ từng cho là các đồng minh của Washington là « hèn nhát », nay nói thêm họ « thiếu hợp tác ». Tất cả các nước lớn châu Âu đều liên quan.

Từ Ukraina đến Trung Đông : Chiến tranh năng lượng và thế giới bất định

Đăng ngày: 02/04/2026 - 08:09

Ukraina ra sức tấn công cơ sở hạ tầng dầu lửa của Nga, tổng thống Volodymyr Zelensky có được những thỏa thuận quan trọng với các nước vùng Vịnh. Thường dân Ukraina được huấn luyện cách tự vệ, Matxcơva tiếp tục đàn áp đối lập. Ở Trung Đông, tổng thống Mỹ tỏ ra nản lòng trong cuộc chiến với Iran. 

Đánh vào “vàng đen” của Nga : Chiến lược làm tê liệt nguồn thu chiến tranh

Le Monde ngày 01/04/2026 cho biết « Ukraina tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu lửa, nguồn nuôi dưỡng chiến tranh của Nga », mục đích là hạn chế số lợi tức kiếm thêm được nhờ giá dầu tăng. Báo chí Kiev trong những ngày gần đây chế giễu « những bông hoa coton », tức những vụ nổ do drone Ukraina gây ra tại các « mục tiêu chiến lược » : cảng dầu Nga.

Lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tuần, Chủ nhật 29/03, phức hợp xuất khẩu dầu lớn nhất trên biển Baltic là Oust-Louga bị drone tấn công. Alexandre Drozdenko, thống đốc vùng này, nhìn nhận cuộc tấn công quy mô đã gây ra một trận hỏa hoạn. Cơ quan an ninh Ukraina (SBU) khẳng định Oust-Louga, nơi xuất đi 700.000 thùng dầu một ngày, đã bị « thiệt hại nặng nề ».

Trump, AI và Hormuz : Một tháng làm rung chuyển thế giới

Đăng ngày: 31/03/2026

Đúng một tháng sau khi tổng thống Donald Trump khởi động, cuộc chiến tranh với Iran không còn là một chiến dịch chớp nhoáng mà đã lan thành xung đột khu vực, kéo theo khủng hoảng năng lượng. Từ vai trò ngày càng lớn của trí thông minh nhân tạo đến tác động dây chuyền đối với Ukraina và Nga, cuộc chiến đang định hình lại cả cách tiến hành chiến tranh lẫn trật tự quốc tế. Báo chí Pháp ngày 30/03/2026 phân tích. 

Chiến dịch chớp nhoáng biến thành cuộc chiến không kiểm soát

Libération nói về « Một tháng chiến tranh không kiểm soát của Donald Trump ». Khi bắt đầu, tổng thống Mỹ nói rằng chiến dịch « Cơn thịnh nộ kinh hoàng » kéo dài chừng « bốn, năm tuần » và nay thời hạn đó đã đến rồi. Le Figaro nhận định « Sau một tháng chiến tranh, Donald Trump đứng trước cám dỗ leo thang ». Hoa Kỳ nhắm vào một trận không chiến chớp nhoáng kịch tính, Iran trả đũa bằng chiến tranh bất đối xứng. Les Echos đánh giá « Cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ ba vẫn chưa có lối thoát sau một tháng gây sốc cho hành tinh ». Ông Trump triển hạn tối hậu thư, nhưng Iran không đáp ứng kế hoạch hòa bình của ông.

Trong khi cú sốc dầu lửa ảnh hưởng đến kinh tế thế giới, nước Mỹ chứng tỏ ưu thế quân sự nhưng chiến lược ra khỏi xung đột vẫn còn mơ hồ. Cuối tuần qua, quân tăng viện đã đến nơi. Sư đoàn viễn chinh 31 thủy quân lục chiến có mặt ở Trung Đông. Một đơn vị loại này gồm ba chiến hạm - một hàng không mẫu hạm, một tàu đổ bộ, một tàu vận tải - với 2.200 quân nhân được huấn luyện rất bài bản, có thể đổ bộ bằng đường biển hoặc nhảy dù. Hoa Kỳ đã có 50.000 binh sĩ tại chỗ và sự yểm trợ của đồng minh Israel, nhưng đội quân sẵn sàng đổ bộ gây thêm áp lực lên Teheran.

Putin : Quyền lực, tiền bạc và những bí mật của Kremlin

Đăng ngày: 29/03/2026

Từ hệ thống tài chánh ngầm mang dấu ấn « Monsieur 35 % » đến đời tư được che giấu kỹ lưỡng, Vladimir Putin hiện lên qua điều tra của báo chí phương Tây như một nhà lãnh đạo kết hợp quyền lực tuyệt đối với mạng lưới lợi ích chằng chịt. Trong bối cảnh chiến tranh Ukraina và biến động Trung Đông, những bí mật ấy càng làm rõ cách vận hành của điện Kremlin. 

« Monsieur 35 % » và cỗ máy tài chánh kiểu mafia

Tuần báo L’Express giới thiệu cuốn sách « Bí mật Kremlin » của nhà báo Vincent Jauvert, điều tra về một hệ thống kiểu mafia do cựu nhân viên KGB thiết lập, vừa để làm giàu vừa củng cố quyền lực gần như trọn đời, và cách thức hoạch định cuộc xâm lăng Ukraina. Tác giả gọi Vladimir Putin là « Monsieur 35 % », đó là diện mạo bí mật nhất của ông ta.

Cũng như đại đa số người Liên Xô từng sống trong nghèo khổ và bị mê hoặc trước sự thịnh vượng của phương Tây, Putin thích sự sang trọng. Trong nhiều năm, ông đã thấy các nhà tài phiệt và quan chức cao cấp mua những dinh thự to lớn ở Côte d’Azur, du thuyền, đồng hồ Patek Philippe bằng vàng ròng, siêu xe Bentley hay những bộ vét Ăng-lê vô cùng đắt tiền. Đến lượt Vladimir Putin, cùng với việc áp đặt chính trị độc tài, tổng thống Nga lập ra một hệ thống biển thủ phức tạp theo kiểu mafia.

Hormuz nghẹt thở : Mỹ tăng viện, Iran gồng mình, thế giới chờ lối thoát

Đăng ngày: 27/03/2026

Giữa lúc tổng thống Donald Trump vừa để ngỏ cánh cửa đàm phán với Iran, vừa ồ ạt tăng quân tại vùng Vịnh, eo biển Hormuz trở thành tâm điểm đối đầu toàn cầu. Trong thế giằng co quân sự - ngoại giao, các đồng minh phương Tây lúng túng còn Teheran cho thấy khả năng kéo dài cuộc chiến, khiến bài toán năng lượng và an ninh hàng hải ngày càng nan giải. 

Vừa tăng quân vừa đàm phán : Hai mặt trận của Washington

Le Figaro ngày 26/03/2026 tóm tắt tình hình « Trump tìm cách thương lượng với Iran đồng thời tăng viện tại vùng Vịnh ». Một đơn vị thủy quân lục chiến đã đến nơi cùng với một lữ đoàn nhảy dù của sư đoàn 82 Không vận, đưa tổng số lên 8.000 quân nhân, có thể tấn công nhanh nhưng không thể chiếm những vùng đất lớn : trong chiến tranh irak Mỹ đã huy động 160.000 bộ binh. Hôm thứ Tư Iran đã bác đề nghị 15 điểm của Mỹ trước chiến tranh, và theo nguồn tin Pakistan thì Teheran từ chối hai đặc sứ Mỹ, muốn người đối thoại là phó tổng thống J. D. Vance vốn phản đối việc gây chiến.

Tướng Jim Mattis : « Không có đồng minh, không có lời giải cho Hormuz »

Les Echos trích dẫn ý kiến của tướng Jim Mattis, bộ trưởng quốc phòng trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump, nhân hội nghị thường niên ngành năng lượng ở Houston, Texas. Theo ông, Hoa Kỳ khởi chiến mà không có mục đích ban đầu rõ ràng từ đầu nên phải trả giá, còn ngược lại Iran có thể câu giờ.

Trump hoãn tối hậu thư với Iran : Đòn gió hay bước lùi chiến lược ?

 

Đăng ngày: 25/03/2026

Chỉ trong vài giờ, tổng thống Donald Trump đảo chiều từ đe dọa tấn công sang hoãn tối hậu thư với Iran, làm dịu thị trường nhưng lại dấy lên nhiều nghi vấn. Giữa những tín hiệu đàm phán mơ hồ và nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu, câu hỏi đặt ra là Nhà Trắng đang tìm lối thoát hay chỉ câu giờ trong một ván bài lớn hơn. 

Cú xoay trục bất ngờ của Nhà Trắng

Libération ngày 24/03/2026 cho biết vào lúc hơn 12 giờ 20 giờ Paris ngày thứ Hai 23/03, chỉ trong vài phút, thị trường chứng khoán châu Âu khởi sắc, các nhà đầu tư thở phào. Lý do là một tin toàn bằng chữ in hoa được tổng thống Donald Trump đăng trên Truth Social, loan báo đàm phán đang diễn tiến tốt đẹp với Iran. Đồng thời hoãn lại năm ngày việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng Iran như trong tối hậu thư.

 

Tất cả đều bất ngờ, vì cả Washington lẫn Teheran những ngày gần đây không hề hé răng về giải pháp ngoại giao. Theo ông Trump, Hoa Kỳ và Iran đã có « những điểm đồng thuận quan trọng », khi thương lượng với một « nhà lãnh đạo cao cấp » không phải là tân giáo chủ Mojtaba Khamenei. Teheran vội vã bác bỏ, nói rằng đây là mánh khóe của tổng thống Mỹ để trấn an thị trường và câu giờ.

Eo biển Ormuz bên bờ bùng nổ : Trung Đông, canh bạc lớn của Donald Trump

 

Đăng ngày: 24/03/2026

Tình hình Trung Đông leo thang nguy hiểm khi tổng thống Donald Trump ra tối hậu thư buộc Iran phải giải tỏa eo biển Ormuz. Dù thời hạn được gia hạn thêm năm ngày, các đòn trả đũa quân sự, đe dọa về năng lượng và nguy cơ xung đột lan rộng, cho thấy khu vực đang tiến sát một ngưỡng bùng nổ mới. 

Màn phô diễn hỏa lực của các bên

Iran đáp trả là sẽ tấn công hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng các nước đồng minh vùng Vịnh, như nhà máy lọc dầu, kho xăng, nhà máy khử mặn nước biển. Le Figaro ngày 23/03/2026 cho rằng không thể coi thường lời đe dọa này vì sau ba tuần bị oanh tạc, Teheran vẫn tiếp tục đánh vào Israel và các nước trong khu vực.

 

Một hỏa tiễn đạn đạo Iran vượt được hệ thống phòng không, rơi xuống gần nhà máy điện nguyên tử Dimona của Israel, một hỏa tiễn khác ngay tại khu vực Thành phố cổ Jerusalem. Một bất ngờ khác là hỏa tiễn đạn đạo tầm xa Iran bay được đến căn cứ Diego Garcia của Mỹ ở Ấn Độ Dương cách xa 4.000 km. Một chiến đấu cơ F-35 phải hạ cánh khẩn cấp vì hỏa tiễn hồng ngoại của Iran làm hư hại.

Chiến tranh Iran, cú sốc dầu lửa mới và những nước cờ của Donald Trump

 

Đăng ngày: 22/03/2026

Hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, Trung Đông rung chuyển, kéo theo cú sốc kinh tế toàn cầu. Các nước vùng Vịnh lưỡng lự chưa muốn can thiệp, châu Âu không còn ngoan ngoãn trước Washington, còn AI bắt đầu len lỏi vào binh pháp hiện đại. Trong khi đó, Donald Trump hướng sự chú ý về Cuba – nơi đang chịu áp lực nặng nề từ Mỹ. Bên cạnh đó, câu chuyện gia đình bí ẩn của tổng thống Nga vẫn khiến dư luận tò mò. 

Hành tinh chao đảo vì cuộc chiến ở Trung Đông  

Courrier International dịch bài viết của The New York Times nhận định, hai tuần sau vụ không kích đầu tiên của Israel và Mỹ vào Iran, kinh tế thế giới rúng động. Từ Âu sang Á, những nước đã từng bị ảnh hưởng bởi chiến tranh ở Ukraina và thuế quan của ông Donald Trump, nay cảm nhận cú sốc Iran. Những quả bom rơi xuống Iran và Trung Đông, nhưng làm rung chuyển cả các gia đình và doanh nghiệp toàn thế giới.

 

Tại Kansas, những người Mỹ muốn mua nhà bỗng thấy lãi vay cho 30 năm đã vượt mức 6 %. Ở Tây Ấn Độ, tang gia sững sờ phát hiện các cơ sở hỏa táng bằng khí đốt ngưng hoạt động cho tới khi có lệnh mới. Tại Việt Nam, chủ các cây xăng treo bảng « Hết xăng ». Ở Kenya, nông dân và thương gia lo sợ trà xuất khẩu sang Iran nằm trên bến sẽ hư hại. Từ Hoa Kỳ, Canada tới châu Âu, Mêhicô, nhà nông tái mặt vì giá phân bón tăng vọt.

Chiến tranh Ukraina leo thang : Nga huy động lính đánh thuê, Trung Đông và Cuba tiếp tục bất ổn

 

Đăng ngày: 20/03/2026 - 12:54

Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa để chiêu mộ hàng chục ngàn lính đánh thuê nước ngoài cho chiến trường Ukraina, trong khi NATO đối mặt với thử thách bảo vệ eo biển Ormuz. Ở Iran và Cuba, người dân vẫn phải chịu đựng nạn đàn áp, khủng hoảng địa ốc ở Trung Quốc tiếp diễn. 

Thiếu tân binh, Nga chiêu mộ lính đánh thuê nước ngoài

Libération ngày 19/03/2026 dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ». Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.

 

« Chiến dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu đãi dành cho cựu chiến binh.

Teheran trong sương mù chiến tranh : Mọi khả năng đều có thể xảy ra

 

Đăng ngày: 18/03/2026

Chiến sự Trung Đông và bầu cử địa phương ở Pháp là hai vấn đề được báo chí dành cho nhiều giấy mực hôm nay 17/03/2026. Le Figaro nhận định « Thay đổi chế độ, ngưng chiến, sa lầy…Tại Iran, mọi khả năng đều có thể xảy ra ». Chỉ mới hai tuần chiến đấu, hãy còn quá sớm để nói rằng đã sa lầy, cho dù kế hoạch của ông Donald Trump không diễn ra như dự tính – như trong đa số cuộc xung đột. 

Không có một Gorbatchev của Iran

 

Trước hết là khả năng ngưng chiến, được coi là kịch bản tệ hại nhất hay tốt nhất tùy theo nhà phân tích. Người bi quan nhấn mạnh như vậy chế độ giáo quyền vẫn tại vị, còn các nhà ngoại giao châu Âu và Ả Rập nói rằng sẽ tránh được « hỗn loạn », « leo thang ».

Từ sau chiến tranh Afghanistan và Irak đầu những năm 2000, các giáo sĩ Iran đã phi tập trung hóa quốc phòng, tổ chức thành nhiều mảng nhỏ, 31 « sở chỉ huy cách mạng » có quyền tự quyết kể cả tấn công. Chuyên gia Clément Therme của Viện Quan hệ Quốc tế Pháp (IFRI) nhắc nhở : « Chế độ Iran chuẩn bị cho cuộc chiến này từ hai thập niên ».