Nguyễn Thông - Án văn Vũ Hoàng Chương (1)

Những ai quan tâm tới đời sống văn nghệ Việt Nam từ 1930 tới 1975 (45 năm) đều biết đến con người này: Thi sĩ Vũ Hoàng Chương.

Ông sinh năm 1915, mất năm 1976, ngày 06.09, sau khi ra tù được 5 ngày, trong nhà tù của chính quyền cách mạng. Một tuần nữa tròn 50 năm ngày mất của thi sĩ Vũ Hoàng Chương, 06.09.1976. Nhớ về ông, tôi đưa lại bài này trong chùm bài "Án văn", chia thành vài kỳ cho dễ đọc.

Có một dạo, cũng gần đây thôi, vài tờ báo nhắc đến tên tuổi thi sĩ Vũ Hoàng Chương sau khi Viện Hàn lâm Thụy Điển, nơi có trách nhiệm xét và trao giải Nobel văn chương “giải mật” công bố danh sách những người được đề xuất nhận giải danh giá này năm 1972.

Lưu Trọng Văn – Cùng độ lượng và bao dung mới xây dựng được tương lai

 

Chuyện của hai ông bạn một sáng café Sài Gòn.

Hoàng Hưng

Bị tù ba năm chỉ vì giữ bản viết tay tập thơ Về Kinh Bắc của Hoàng Cầm. Tập thơ bị vu là có bài Lá diêu bông phản động. Hoàng Hưng kể khi bị bắt giam cùng Hoàng Cầm, Hoàng Cầm đã nhận tội bài Lá diêu bông đúng như quy kết phê phán một chủ nghĩa không có thật như lá diêu bông. Hoàng Hưng giận tức nói với Hoàng Cầm: Tại sao anh lại nhận tội? Hoàng Cầm cúi đầu giấu giọt nước mắt.

Gã nói: Ở các nước, vụ oan ức ba năm tù của ông người bị oan sẽ kiện đòi bồi thường đó.

Huỳnh Ngọc Chênh - Truy ra số tiền gia đình Hồ Duy Hải bị lừa được không ?

Anh Nguyễn Văn Phước, giám đốc First News vận động quyên góp cho gia đình Hồ Duy Hải được 140 triệu đồng. Anh chuyển vào tài khoản của cháu Thu Thủy là em gái của Hồ Duy Hải toàn bộ số tiền đó.

Nhưng sau đó bọn lừa đảo lại dùng Zalo giả danh anh Phước nhắn tin cho cháu Thu Thủy đề nghị “chuyển lại số tiền đó cho anh để anh nhập chung với số tiền mới quyên thêm rồi mang đến trao tận tay gia đình để có hình ảnh”

Cháu Thu Thủy nghe ân nhân đề nghị vậy nên sau khi hỏi ý kiến vài người thân đã chuyển ngay số tiền 140 triệu đến tài khoản Le Văn Vinh “được cho là người trong nhóm quyên tiền cùng anh Phước”.

Trương Châu Hữu Danh - Ăn trên xương máu tử tù Hồ Duy Hải

Vụ việc lừa đảo táng tận lương tâm: 140 triệu đồng hỗ trợ gia đình Hồ Duy Hải bị chiếm đoạt.

Suốt 18 năm đằng đẵng kêu oan, gia đình tử tù Hồ Duy Hải hiện đã rơi vào mức khánh kiệt cùng cực.

Mọi tài sản, nhà cửa và đất đai đều đã bán sạch để trang trải chi phí. Trước hoàn cảnh đó, sáng 02/05/2026, anh Nguyễn Văn Phước (Công ty Trí Việt - First News) đã đứng ra kêu gọi cộng đồng hỗ trợ bà Nguyễn Thị Loan (mẹ Hải) và Hồ Thị Thu Thủy (em gái Hồ Duy Hải) để có kinh phí thăm nuôi và trang trải cuộc sống.

Hoàng Nguyên Vũ - Dốt, ác và lì!

Bốn năm 6 tháng là số thời gian ông Đỗ Văn Hùng ở TPHCM phải ngồi tù oan uổng. Và mức án ông bị tuyên oan cao hơn nhiều: 14 năm. Bảy năm sau khi làm tan nát cuộc đời một doanh nhân, những cán bộ gieo oan mới xin lỗi!

Vào tháng 8/2012, ông Hùng mua 15 hecta đất ở Đắk Hà (Đăk Nông cũ). Khi đi nhận đất, ông nhờ cán bộ địa chính xã này xác định vị trí.

Không hiểu "tài năng" kiểu gì, những cán bộ này chỉ nhầm vị trí miếng đất sang đất người khác. Tháng 11 năm đó, ông Hùng bán đất cho ông T. Khi ông T tiến hành xây dựng, chủ của lô đất bị nhầm ngăn cản.

Ngô Ngọc Trai - Vụ án Hồ Duy Hải, suy xét về một bằng chứng ngoại phạm

Đầu tiên mọi người có thể hiểu rằng khi một người bị nghi oan thường sẽ tự nêu ra bằng chứng cho thấy sự ngoại phạm của mình. Người kêu oan sẽ chứng minh khi hành vi phạm tội diễn ra bản thân đang ở một nơi nào khác.

Mặt khác, khi hành vi phạm tội diễn ra nếu người bị nghi oan đang ở đâu đó một mình, không có ai làm chứng, người đó sẽ gặp rủi ro bất lợi trong việc đưa ra bằng chứng ngoại phạm.

Thật may Hồ Duy Hải là một thanh niên trẻ chỉ mới 23 tuổi, cậu đã có nhiều hoạt động tiếp xúc trong một buổi tối cuối tuần (tối hôm 13/01/2008 là Chủ nhật).

Nguyễn Ngọc Chu – Bao giờ thì trí tuệ nhân tạo được áp dụng vào quá trình tố tụng ở Việt Nam ?

 

1. Trường hợp tiến sĩ Hoàng Phương Mai quyên sinh, có người đặt câu hỏi : Công đoàn ở đâu ? Đồng nghiệp ở đâu ? …

Trong thực tiễn đã có biết bao trường hợp, khi rơi vào hoàn cảnh cần xung quanh lên tiếng thì tất cả im lặng. Nhiều lúc tệ hơn, còn bị xúm vào đấu tố, bị đánh hội đồng. Có nhiều trường hợp bị cướp mà không dám kêu cướp. Vì sẽ bị bọn cướp xúm vào đánh đập rồi vu oan cho là cướp. Trong khi xung quanh im lặng, không muốn hoặc không dám can dự.

Ai cũng muốn sống. Chọn cái chết để chứng minh sự trong sạch là tình thế vạn bất đắc dĩ. Kẻ sĩ cần sống sót để kêu oan cho chính mình.

Nguyễn Ngọc Chu - Án oan có đến từ phía soạn thảo luật ?

 

Với sự lên tiếng mạnh mẽ của dư luận, ngày 13/8/2025 Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) tỉnh Hưng Yên đã thay đổi biện pháp ngăn chặn, từ tạm giam sang cấm đi khỏi nơi cư trú đối với anh Thái Khắc Thành, người bị tuyên phạt 6 năm tù giam vì nuôi, nhân giống 13 con gà lôi và đem đi bán [1].

Trong một động thái tương tự, ngày 16/08/2025 VKSND khu vực 5, tỉnh Cà Mau đã cho tại ngoại đối với ông Trần Văn Tâm bị kết án 7 năm tù giam. Hiệu trưởng Trần Văn Tâm bị quy tội tham ô 10,7 triệu đồng, do tự làm đồ dùng cho Nhà trường nên không có hóa đơn, phải mua hóa đơn ngoài để hợp thức chi phí. Thầy giáo Trần Văn Tâm được cho tại ngoại sau 1 năm 1 ngày bị tạm giam [2].

Việc sửa sai của VKSND tỉnh Hưng Yên và VKSND khu vực 5, tỉnh Cà Mau là đáng hoan nghênh. Nhưng bản án vẫn còn ở phía trước. Tòa án tỉnh Hưng Yên và Tòa án tỉnh Cà Mau sẽ xử anh Thái Khắc Thành và thầy Hiệu trưởng Trần Văn Tâm như thế nào đây, trong phiên phúc thẩm sắp tới?

Nguyễn Thúy Hạnh - Buồng tử tù

 

Đọc bài của Trương Châu Hữu Danh nói về tử tù, tôi lại nhớ đến khu tử tù ở trại giam số 2 của tôi.

Ở trại giam số 2, tôi bị giam ở nhà K, là khu tử tù.

Dãy phía trước của nhà K giam những phạm nhân án cao, 20 năm đến chung thân. Phía sau giam tử tù.

Vào những chiều thứ Sáu hàng tuần là buổi gia đình được thăm tử tù theo quy định, chúng tôi thường nghe những tử tù trên đường ra gặp người nhà, gào lên những âm thanh thống thiết, câu nghe được, câu không.

Tạ Duy Anh - Khi Công lý trở thành cái Ác

 

Với một phán quyết biết trước sẽ bị cộng đồng lên án, chắc chắn các quan tòa sẽ đọc rất kỹ các điều luật trong Bộ luật hình sự để đảm bảo họ chỉ căn cứ vào luật pháp!

Cũng Bộ luật ấy quy định chỉ cần tham ô tới 500 triệu đồng là có thể bị tử hình. Và nếu được áp dụng thì nói như một ông quan lớn, có mà bắn hết!

Luật pháp, một khi không thể áp dụng bình đẳng, thì nó chính là hiện thân của thế lực chống lại Công lý.

Nguyễn Ngọc Chu - Không thể vươn mình nếu cứ tiếp diễn các vụ án như của thầy Trần Văn Tâm

 

Muốn bước nhanh thì cơ thể phải khỏe mạnh. Nếu bị ghẻ lở, bệnh tật thì ốm yếu không đủ sức đua đường trường.

Một quốc gia muốn vươn mình ganh đua với các cường quốc năm châu thì hệ thống quản trị phải khoa học, tiềm lực con người phải dồi dào được tự do phát huy hết năng lực. Lãnh đạo giỏi giang, nội bộ trên dưới đồng lòng, không tự làm hại lẫn nhau.

Nay nhìn vào vụ án của thầy Trần Văn Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây, Cà Mau, mà không khỏi ngậm ngùi. Không biết rồi sẽ vươn mình như thế nào nếu tiếp tục tự làm tổn thương mình bằng những vụ án như thế này.

Phan Thúy Hà - Câu chuyện oan nghiệt về một kiếp người

Phan Thúy Hà : Viết để những oan nghiệt như thế này đừng bao giờ lặp lại trên quê hương. Nếu vẫn lặp lại, việc viết chỉ có tác dụng an ủi cho những số phận kiếp người. Viết cho những hồn ma và cả cho người còn sống. Quê tôi, mấy ngôi làng nhỏ, mờ nhạt, bảy mươi năm trước. Hôm nay nhìn lại để suy ngẫm.

Bấy giờ đang mưa lụt, nước dâng lên trắng đục cánh đồng và con đường đi từ làng nọ sang làng kia. Ở Châu Hạ, có mấy gia đình cố nông được chọn ra làm nơi ở cho các ông đội. Mỗi ngày, ông đội và cốt cán đi sang Hương Đồng làm việc phải đi bằng bè. Mùa lụt năm đó nước dâng cao. Nước lụt trắng xóa đồng Cồn Cừa, Cồn Chạo.

Một ông đội cải cách đến từ huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Sau buổi đấu tố tại hội quán Hương Đồng, ông đội và hai cốt cán lên bè về nhà bên Châu Hạ.

Nguyễn Thận - Thương tiếc tiến sĩ Phạm Hồng Hải, vị luật sư vì công lý

 

Phó giáo sư, tiến sĩ, luật sư Phạm Hồng Hải là cái tên không ai không biết tới ở lĩnh vực luật Hình sự nước ta. Ông gây tiếng vang lớn vì đã bào chữa thành công ở rất nhiều vụ án đình đám trong lịch sử, đặc biệt là kỳ án “Vụ án Vườn điều”.

Ông Phạm Hồng Hải sinh năm 1951, quê quán xã Duy Tân, huyện Kinh Môn,tỉnh Hải Dương, đã tạ thế hồi 6h50 ngày 05/10/2024 nhằm ngày mùng 3 tháng 9 năm Giáp Thìn, hưởng thọ 74 tuổi.

Còn nhớ, vào khoảng tháng 4/2004, vụ án Vườn điều chuẩn bị đưa ra xét xử sơ thẩm lần 2 tại tòa án tỉnh Bình Thuận, trong khi đó cả 10 bị cáo vì quá nghèo không có điều kiện để hợp đồng luật sư bào chữa, họ đã kiệt quệ cả về tinh thần và tài chính.Trong tình huống vô vọng, tôi lang thang trên mạng internet vô tình đọc được “Dự án công lý” đăng trên một vài tờ báo,cho biết tiến sĩ Phạm Hồng Hải và luật sư Trần Vũ Hải đang có ý định hình thành dự án nhằm bảo vệ quyền lợi cho các bị cáo có dấu hiệu oan sai.

Huy Đức - Nhà báo Trần Mai Hạnh, vinh quang và cay đắng

 

Khi nghe tin nhà báo Trần Mai Hạnh đột ngột qua đời, tôi nghĩ ngay tới vụ án Năm Cam.

Sáng nay, nhà báo Lê Kiên viết: “Khi chuẩn bị bản tin, chúng tôi có một thảo luận là nên hay không đưa chi tiết nhà báo Trần Mai Hạnh bị kết án, phải ngồi tù. Tôi nói với phóng viên: Mình cứ đưa thông tin như nó vốn có! Ông ngồi tù 2 năm (bản án 9 năm) trong ‘vụ án Năm Cam’, vụ án mà sau này dư luận có nhiều ý kiến khác nhau. Tôi chưa đủ thông tin, dữ liệu để giải mã.”

Tôi không rõ các nhà báo chuyên viết về “giới giang hồ” có đủ dữ liệu để giải mã giùm nhà báo Lê Kiên không. Từ giữa thập niên 1990, tôi chỉ tập trung viết về chính trường & chính sách. Nhưng tôi biết rõ vụ Năm Cam trong phần xảy ra năm 1994.

Phùng Hồ - Viếng bạn học cũ « xấu số »

Sáng 10/03/2024, bốn anh em chúng tôi: Phùng Hồ, Vũ Như Cương, Trịnh Đức Cường và Phạm Gia Ngữ, được con tôi là Hồ Hải lái xe đưa đi thăm gia đình người bạn học cũ “xấu số”, anh Trịnh Văn Khải (1938-1993).

Anh Khải người làng Lạc Nhuế, xã Đồng Hóa, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, năm 1959 cùng chúng tôi thi vào khoa Vật lý, khóa 4, trường Đại học Tổng hợp, rồi được chọn sang trường Chuyên tu Ngoại ngữ Gia Lâm học tiếng Nga và tháng 8/1960 sang học khoa Vật lý trường Đại học Tổng hợp Kiev, Ucrain (Liên Xô).

Vì ở trường Đại học Tổng hợp Kievhai năm đầu người ta dạy bằng tiếng Ukraina, nên 13 anh em lưu học sinh khoa Vật lý Việt Nam và số anh em lưu học sinh Trung Quốc học chung trong một lớp dạy bằng tiếng Nga. Nhưng học xong năm thứ nhất vào khoảng tháng 6/1961 anh Khải nhận được thông báo lên Matxcơva về nước, cả anh Khải và chúng tôi không biết lý do.

Nguyễn Ngọc Chu - Tỉ lệ án oan sai là bao nhiêu ?

1. Ông Trần Hùng nhiều lần nhiều nơi tuyên bố không ai hối lộ được ông, kể cả những vụ án “mạnh về tiền bạc và quyền lực” như phân bón Thuận Phong [1], thì hẳn trong lòng ông Trần Hùng phải có một niềm tin vững chắc.

Không giống như các ông viết sách giáo huấn hàng ngày rao giảng đạo đức (nhưng trên thực tế thì nhiều lần nhận hối lộ), phát biểu của ông Trần Hùng trước đây và tại Tòa luôn có khí phách. Giống như những người có bản lĩnh hiến dâng vì lẽ phải, họ hiên ngang trước Tòa, không cầu ban ơn, không khóc lóc hay xin lỗi cấp trên, ông Trần Hùng rồi sẽ tiếp tục kháng án. 

Chứng cứ buộc tội ông Trần Hùng chưa thuyết phục [2]. Nhưng sợ rằng, thẩm phán rồi cũng sẽ tuyên là “đủ chứng cớ” như bao vụ án đã có quyết định trước khi xét xử. Hai thập niên gần đây, chưa thấy vụ án nào thay đổi căn bản phán quyết từ tranh tụng. Giáo án đã được soạn sẵn.

Huy Đức - Công lý và pháp quyền

Hôm qua, một ông anh gọi, tâm sự : Sau khi bị tòa tuyên thua trong một vụ tranh chấp tài sản mà anh tin là tất cả lý lẽ đều thuộc về anh, anh muốn nhảy từ lầu cao tòa án xuống.

Tôi hỏi, "Để làm gì". Anh nói, "Để họ biết, để dư luận biết".

Tôi nói, "Với những kẻ sẵn sàng ra một bản án bất chấp đạo lý và pháp lý [như anh nói], lương tri của họ không làm việc. Họ sẽ đứng ở ban công nhìn xe chở xác anh đi rồi lại mở công văn đọc tiếp".

Phan Thúy Hà - Câu chuyện của người cuối cùng trong vụ án nhạc vàng cách đây gần nửa thế kỷ

Bảy thanh niên đứng trước vành móng ngựa vì tội chơi nhạc vàng (đàn, hát, nghe hát), Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội xử sơ thẩm trong ba ngày 6,7,8 - 1/1971, nay chỉ còn bác Lộc Vàng.

Bị còng tay vào Hỏa Lò tháng 3/1968, ba tháng sau, bác và hai người bạn (Toán, Thành) đang bị giam ở ba chỗ, được gọi lên, bảo: Chúng tôi chưa được nghe các anh hát, bây giờ chúng tôi muốn được nghe các anh đàn và hát những bài các anh thường hát, để cho chúng tôi rút kinh nghiệm trên con đường sáng tác.

Ôi, nghe thế sướng quá. Như vậy là họ hiểu rồi.

Thái Hạo - Giang hồ và tử tù

 

Sáng nay, lúc tôi và anh Hoàng Tuấn Công đến thăm mộ tử tù Lê Văn Mạnh, thì thật tình cờ, sau đó được gặp cả gia đình Mạnh ở đó.

Ngoài nước mắt và những tiếng kêu khóc thấu trời, chúng tôi còn được nghe kể những câu chuyện xung quanh gia cảnh và cuộc đời của Mạnh. Trong đó, đặc biệt là sự xuất hiện của một nhân vật tên là Tuấn ‘Thần Đèn’. Tôi không biết Tuấn Thần Đèn là ai nhưng rất tò mò, nên sau đó phải về mở mạng ra tìm...

Thì ra trên báo đầy ngập hình ảnh và bài viết về nhân vật này! Tờ Dân Trí ngày 12/05/2023, nhân sự kiện Tuấn Thần Đèn bị khám nhà, đã có bài viết: “Lý lịch bất hảo của Tuấn "thần đèn" - đại ca giang hồ khét tiếng Thanh Hóa”.

Lê Học Lãnh Vân - Những câu hỏi tiếp theo việc ông Lê Văn Mạnh bị hành quyết

 

SỰ VIỆC THỨ NHẤT

Đã có ít nhất bốn án tử hình được công nhận oan sai : Nguyễn Thanh Chấn ; Huỳnh Văn Nén; Nguyễn Minh Hùng; Hàn Đức Long.

Cả bốn trường hợp đều bị bộ máy điều tra tìm ra chứng cứ rồi bị hội đồng xét xử tuyên án tử hình. Trong ba trường hợp tuyên án, bị can cho rằng mình nhận tội dưới sự ép cung, nhục hình. Tử tù chỉ được xác nhận là vô tội khi hung thủ tự đầu thú, không do cơ quan điều tra hay xét xử lật lại vụ án.

Câu hỏi thứ nhất là: