Trong
vụ Starlink của Ukraine bị chậm khiến Nga tấn công tên lửa làm chết thường dân,
Trump đầu tiên nói do Vance và Musk đã đưa ra cho ông ta những “lời
khuyên", rồi lại nói ông không ra lệnh, cũng không phải do Musk.
Còn
Rubio, ngoại trưởng Mỹ mà nói như đứa con nít.
Rubio:
Không ai ở Nhà Trắng ra lệnh cho bất kỳ ai làm chậm internet hoặc giảm tốc độ để
một số máy bay không người lái không thể sử dụng. Nhưng theo hiểu biết của tôi,
nó đã hoạt động trở lại.
Tổng
thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang đứng giữa hai áp lực khắc nghiệt. Phía
trước là cuộc chiến xâm lược do Nga phát động từ năm 2022, với những cuộc không
kích liên tục vào hạ tầng năng lượng, thành phố và dân thường. Phía sau là sự lạnh
nhạt, thậm chí công khai chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump – người từng
được kỳ vọng là chỗ dựa chiến lược quan trọng nhất của Kyiv.
Lằn
đạn thứ nhất: Putin và cuộc chiến tiêu hao
Hơn
bốn năm sau ngày 24/02/2022, chiến tranh vẫn chưa kết thúc. Nga tiếp tục ném
hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa vào Ukraine mỗi tuần. Các nhà máy
điện, trạm biến áp và khu dân cư vẫn là mục tiêu. Putin công khai bác bỏ mọi
nhượng bộ lãnh thổ trong đàm phán và duy trì lập trường cứng rắn về “vùng an
ninh” sâu trong lãnh thổ Ukraine.
Ba
người đàn ông, một cuộc chiến, và những màn ve vãn không có chỗ cho tình yêu.
Nếu
chính trị quốc tế là một bộ phim tình cảm, thì cuộc chiến Ukraine có lẽ là một
bộ phim tay ba kỳ quặc nhất thời đại. Vladimir Putin là người muốn chiếm lại
người tình cũ; Donald Trump muốn trở thành ông mai kiêm nhà môi giới, còn
Volodymyr Zelensky là người đang cố giữ lấy căn nhà của mình, trong khi hai người
đàn ông còn lại tranh nhau quyết định ai được quyền sở hữu những gì bên trong.
Tất
nhiên, ví von chỉ là ví von. Ukraine không phải người tình, lãnh thổ không phải
món hồi môn, và hàng triệu con người không phải đạo cụ cho một bộ phim chính trị.
Nhưng nhìn vào cách ba nhân vật này đối xử với nhau, đôi khi người ta khó tìm
được một hình ảnh nào chua chát hơn.
Cái bẫy năng lượng của Putin và « gáo nước lạnh » cho châu Âu
Le Monde chạy tít trang nhất : « Dầu diesel : Thỏa thuận sốc giữa Trump và Putin », còn Le Figaro nói về « Ukraine dưới cú sốc từ thỏa thuận Trump-Putin ».
Đối với nhà nghiên cứu Francis Perrin, thỏa thuận nhằm trấn an cử tri
Mỹ trước bầu cử có tác động rất khó đoán định, và đây là « cái bẫy do Putin giương ra ».
Trả lời phỏng vấn của Libération,
ông nhấn mạnh Nga hứa cung ứng 33-35 triệu thùng dầu kéo dài trong
nhiều tháng, trong khi mỗi ngày thế giới tiêu thụ đến 28-29 triệu thùng.
Hơn nữa các nhà máy lọc dầu Nga đang bị drone Ukraina oanh tạc dữ dội,
kể cả ở xa hơn 1.000 kilomet, và sửa chữa xong lại bị tấn công tiếp.
Matxcơva hiện phải ngưng xuất khẩu diesel đến cuối tháng Mười, tuy đang
thu lợi lớn với giá 100 đô la một thùng.
Hơn
bốn năm chiến tranh Nga–Ukraina, biết bao cuộc gặp gỡ, bao nhiêu vòng đàm phán,
bao lời hứa hẹn và những tuyên bố đầy lạc quan từ ông Donald Trump. Vậy mà hòa
bình vẫn xa vời, ngay cả một lệnh ngừng bắn toàn diện tạm thời cũng chưa đạt
được.
Thế
rồi, hôm nay, ngày 11/10, ông Trump bất ngờ tuyên bố trên mạng xã hội:“Có hiệu lực ngay lập tức, một lệnh
NGỪNG BẮN VÀO CÁC CƠ SỞ NĂNG LƯỢNG trong cuộc chiến Nga–Ukraina. Cả hai bên đã
đồng ý. Đừng vi phạm!”
Đọc
đến đây, tôi cứ ngỡ ông Trump vừa kết thúc một vòng đàm phán bí mật và đạt được
bước đột phá ngoại giao lớn. Nhưng không! Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky
lại nói rằng ông không hề biết về thỏa thuận này. Ông còn đặt câu hỏi: Nếu ông
Trump đã đàm phán được với Putin thì xin cho biết lệnh ngừng bắn bắt đầu từ khi
nào; Ukraina sẵn sàng chấp nhận nếu Nga cũng đồng ý.
Ngày
10/10/2026, tại Nhà Trắng, ông Trump bất ngờ tuyên bố: “Tôi cho rằng đã đến lúc
Ukraine có một tổng thống mới.”
Ông
chỉ trích Tổng thống Volodymyr Zelensky thiếu thiện chí đàm phán chấm dứt chiến
tranh với Nga, đồng thời cáo buộc các cuộc tập kích của Ukraine vào nhà máy lọc
dầu Nga là nguyên nhân đẩy giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao. Đáng chú ý, chỉ
trước đó một ngày, ông Trump đã công bố thỏa thuận với Tổng thống Putin về việc
nhập khẩu dầu diesel từ Nga để hạ nhiệt thị trường Mỹ.
Nói
cách khác, khi Mỹ đau đầu vì giá nhiên liệu, áp lực lập tức dồn lên Ukraine yêu
cầu ngừng đánh vào các cơ sở năng lượng Nga. Còn quốc gia phát động chiến tranh
lại rộng cửa mở thêm kênh bán nhiên liệu sang Mỹ và quốc tế.
Trong
bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York ngày 23/09, Tổng
thống Zelensky đã công bố một con số gây sốc:
Theo
trang chính thức của Liên Hiệp Quốc, ông Zelensky nêu rõ: Từ tháng 1 đến hết
tháng 8/2026 (8 tháng), quân đội Nga thiệt hại 248.964 người (chết và bị thương nặng) trên chiến
trường Ukraine.
Nga
chỉ chiếm được hơn 1.000 km² lãnh thổ Ukraine trong năm nay, và Ukraine đã giải
phóng lại một phần đáng kể trong số đó. Như vậy trung bình khoảng 248 sinh mạng cho mỗi km².
Ngày
239/2026, bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) ở New York, khi Tổng thống
Ukraina Zelensky cùng đoàn và lực lượng bảo vệ rời khu vực LHQ, một phóng viên
Nga liên tục hỏi ông: “Khi nào đến Moscow?”
Zelensky
quay lại và đáp bằng tiếng Nga: “На ракете, блядь!”- “Na rakete, blyad!”. Dịch
sát khẩu khí: “Bằng tên lửa, đ** mẹ!”
Người
hỏi được xác định là Valentin Bogdanov của kênh truyền hình nhà nước Nga
Rossiya-1; ông ta hỏi nhiều lần chứ không phải chỉ một lần rồi bỏ đi.
Tổng
thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Đệ nhất phu nhân Olena Zelenska vừa đến New
York ngày 21/09 (hôm qua theo giờ địa phương). Họ tham dự phiên họp thứ 81 của
Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kéo dài trong vòng 7 ngày.
Có
khoảng 20 cuộc gặp dự kiến (gồm với Tổng thống Trump), ký thỏa thuận drone mới,
và các hoạt động khác. Zelensky cũng phát biểu vào ngày 23/09.
Ngay
cả Mỹ Iran đang bắn nhau đùng đùng thì Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng
đến và dự kiến phát biểu vào ngày 23/09. Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã có mặt
trước, dù đoàn Iran bị hạn chế di chuyển và một số thành viên bị Mỹ từ chối
visa.
Giữ
đúng lời hứa, Tổng thống Zelensky gửi “đặc ân” cho Putin, biến Moscow như “Ngày
tận thế”.
Vào
đêm qua, rạng sáng nay, 20/09/2026, tên lửa đạn đạo chiến thuật FP-7 Pelican do
Ukraine phát triển - theo công bố ban đầu tương tự đạn ATACMS của HIMARS, có
tầm bắn chừng 200 km,
mang đầu đạn 150 kg,
tốc độ Mach 4.4 - lần đầu tiên đưa vào sử dụng chiến đấu và thủ đô Moscow cũng
là mục tiêu đầu tiên được nó lựa chọn.
Điều
này cũng đúng với phát biểu của Tổng thống Zelensky cách đây chừng một tháng
trong trả lời phỏng vấn báo chí nước ngoài. Lúc đó, ông cho biết Moscow sẽ là
mục tiêu thử nghiệm của FP-7. Sáng nay, Tổng thống Zelensky đã xác nhận FP-7
tham gia cuộc tấn công này cùng các vũ khí khác, nhắm vào nhà máy lọc dầu
Kapotnya.
Phát
biểu trong chuyến đi thăm chính thức Serbia, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho
hay, Mỹ và Ukraine đã đạt thỏa thuận về việc Mỹ cung cấp đều đặn các tên lửa
đánh chặn Patriot cho Ukraine hằng tháng.
Zelensky
nói đây là các đợt cung cấp thường xuyên, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng số
lượng hiện nay vẫn chưa đủ để bảo vệ toàn bộ Ukraine.
Điều
thú vị là chuyện này diễn ra chỉ ít ngày sau một cú “quay xe” như thường lệ của
Trump. Chỉ trong vòng một tháng, Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến cả đồng minh
lẫn đối thủ xoay như chong chóng.
Ukraina
đang phát triển Freyja, một chương trình phòng thủ chống tên lửa đạn đạo do Ukraina
phối hợp với châu Âu. Hệ thống này sử dụng interceptor FP-7.X của công ty
Ukrana Fire Point.
Tháng
6, FP-7.X đã trải qua một cuộc thử nghiệm bay có kiểm soát; phía Ukraina cho
biết đây là nền tảng cho hỏa tiễn đánh chặn của Freyja.
Financial
Times đưa tin hồi tháng 6 rằng Fire Point đã thử nghiệm FP-7.X, và nhà thiết kế
trưởng Denis Shtilerman nói sản xuất hàng loạt có thể bắt đầu sớm nhất vào
tháng 8, nếu công ty nhận được đầu dò hồng ngoại quan trọng từ công ty Diehl
Defence của Đức. Giá dự kiến khoảng $700.000/hỏa tiễn, chỉ khoảng một phần năm
giá một Patriot PAC-3.
Tổng
thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã công khai tuyên bố ông hoàn toàn hài lòng
với kết quả chiến dịch 40 ngày gây sức ép lên Nga trong cuộc phỏng vấn trên
chương trình tin tức quốc gia Ukraine ngày 08/08.
Zelensky
nhấn mạnh các đòn tấn công vào hệ thống hậu cần của Nga đã gây thiệt hại “đáng
kinh ngạc” lên tới khoảng 1.000 tỉ rúp (tương đương khoảng 12–12,2 tỉ USD), và
Nga đang gặp “vấn đề nghiêm trọng”.
Cuối
tháng 6/2026 (khoảng 25/06), Zelensky phê duyệt chiến dịch “gây ảnh hưởng/gây
sức ép” kéo dài 40 ngày do Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) chủ trì, nhằm buộc Nga
chấm dứt xung đột. Chiến dịch tập trung vào các cuộc tấn công tầm trung và tầm
xa (được gọi là “trừng phạt tầm xa/trung”) vào hậu cần, cơ sở năng lượng, nhà
máy lọc dầu, kho hàng và hệ thống vận tải của Nga.
Ngày 03/07/2026,
Putin trong cuộc họp với các chỉ huy quân sự (bao gồm Valery Gerasimov) tuyên bố
lực lượng Nga đã kiểm soát hoàn toàn Kostiantynivka (thành phố then chốt ở
Donetsk, một phần của "vành đai pháo đài" Ukraine). Bộ Quốc phòng Nga
công bố video và cho rằng đây là bước tiến lớn, mở đường tiến sâu hơn về
Kramatorsk-Sloviansk.
Pu còn khoe với
Trump khi gọi điện thoại chúc mừng ngày 04/07.
Ngày
25/06/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố việc phê chuẩn một
chiến dịch kéo dài 40 ngày, nhằm gia tăng áp lực lên Nga và buộc Moscow chấm dứt
chiến tranh.
Chiến
dịch này tập trung vào việc tấn công có hệ thống các cơ sở hạ tầng phục vụ nỗ lực
chiến tranh của Nga : Nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, mạng lưới năng lượng,
trung tâm hậu cần và các tuyến tiếp vận chiến lược.
Trên
thực tế, chiến dịch này không phải là một bước ngoặt mới, mà là sự tiếp nối và
nâng cấp của một chiến lược đã được Ukraine triển khai từ nhiều tháng trước.
Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu,
căn cứ không quân và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã liên tục gây thiệt hại
đáng kể. Theo một số phân tích, có thời điểm tới khoảng một phần ba công suất lọc
dầu của Nga bị ảnh hưởng tạm thời, dẫn đến thiếu hụt nhiên liệu ở nhiều khu vực
và buộc chính quyền Nga phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp.
Năm
1812, hoàng đế nước Pháp Napoleon Bonaparte dẫn quân đến trung tâm nước Nga. Dù
cuộc hành binh thất bại nhưng ông ta đốt trụi thành phố này. Burnt to the
ground.
Hai
trăm năm sau, có một chàng trai trẻ đóng vai ông hoàng đế này trong bộ phim
điện ảnh hài hước có tên là "Rzhevsky chống lại Napoleon" (tiếng Nga:
Ржевский против Наполеона, tên tiếng Anh: Rzhevsky Versus Napoleon hoặc
Corporal vs. Napoleon). Chàng trai đó là Zelenskyy.
Bộ
phim được chính thức công chiếu vào tháng 1 năm 2012, vốn là một dự án điện ảnh
hài hợp tác giữa Nga và Ukraine thời bấy giờ, do đạo diễn Maryus Vaysberg thực
hiện.
Sau
khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước Huân chương Đại bàng Trắng (Order of
the White Eagle) của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vì tranh cãi lịch
sử liên quan đến lực lượng UPA thời Thế chiến II, nhiều lãnh đạo và cựu lãnh
đạo Ukraine đã tuyên bố trả lại các phần thưởng do Ba Lan trao tặng để phản đối
quyết định này.
Những
người được các hãng tin quốc tế xác nhận đã trả lại gồm:
-
Volodymyr Zelenskyy trả lại Huân chương Đại bàng Trắng.
Vào
tháng 3 năm 2025, tạp chí Time công bố ảnh ông Zelensky đứng trong văn phòng
trước bức tranh có tên Dream. Hình ảnh Điện Kremlin cùng lăng Lênin bốc cháy
phía sau tổng thống Ukraine đã gây phản ứng mạnh tại Nga và thu hút sự chú ý của
truyền thông quốc tế.
Theo
phóng sự của Time, bức tranh treo trong một căn phòng nhỏ phía sau văn phòng
(phòng ngủ nhỏ, giường đơn, giống như phòng ngủ kết hợp làm việc thời chiến).
Zelensky đã chọn treo nó cùng một số bức tranh khác tượng trưng cho “chiến thắng”.
“Dream”
(Giấc mơ), do họa sĩ Georgia Sandro Antadze (Gruzia) vẽ năm 2022. Nó miêu tả Điện
Kremlin và Lăng Lenin chìm trong biển lửa. Zelensky gọi đây là bức tranh yêu
thích nhất trong bộ sưu tập, và ông nói “Mỗi bức đều nói về chiến thắng”. Thực
ra bức tranh đã xuất hiện trong bài phát biểu Năm mới của ông năm 2023 nhưng
khi đó chưa được để ý.
Tổng
thống Zelensky tuyên bố các cuộc tấn công tầm xa đã đánh trúng những “mục tiêu
then chốt”, trong đó có Kho cảng Dầu mỏ St. Petersburg, một trong những trung
tâm trung chuyển dầu mỏ lớn nhất khu vực tây bắc nước Nga.
Ông
Zelensky cho biết các mục tiêu khác bao gồm những cơ sở quân sự tại căn cứ
Kronstadt - một cảng hải quân nằm trên đảo gần St. Petersburg - cùng một cơ sở
tại tỉnh Tambov mà Ukraine cáo buộc tham gia sản xuất vũ khí cho Nga.
Các
cuộc tấn công sớm hơn một chút so với thời điểm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St.
Petersburg khai mạc vào ngày 03-06. Nghe nói ông Trump có cử người tham dự
nhưng chưa biết quan chức Mỹ này là ai. Trước đó Nga dùng trên 500 hỏa tiễn và
drone tấn công vào thủ đô Kyiv, phần lớn là khu vực dân sự khiến trên 20 người
dân thiệt mạng.