Hungary hậu Orban : Bước ngoặt dân chủ làm rung chuyển châu Âu

Đăng ngày: 19/04/2026  

Từ eo biển Hormuz đến Budapest, một tuần lễ dồn dập những biến động địa chính trị. Trong khi Trung Đông vẫn bất ổn dù ngưng bắn mong manh, chiến thắng của đối lập tại Hungary mở ra một kỷ nguyên hậu Orban, với những hệ lụy vượt xa biên giới quốc gia này.  

Hungary : « Bài học Budapest » cho các nền dân chủ phi tự do

Chiến thắng của khuôn mặt mới Peter Magyar ở Hungary được các tuần báo bàn luận nhiều nhất. Le Nouvel Obs nói về « Bài học từ Budapest » : Đã từ lâu chưa bao giờ châu Âu nhận được một tin tốt lành như vậy. Le Point mỉa mai « Lại hụt rồi, thưa ông Putin ! ». Tác giả Luc de Barochez giải thích trên L’Express « Sự sụp đổ của Orban thay đổi những gì tại châu Âu ». 

Cũng như đã chống lại sự đô hộ của đế quốc Áo trong thế kỷ 19 và lật đổ sự thống trị của Liên Xô trong thế kỷ 20, hôm Chủ nhật 12/04 người dân Hungary quyết tâm giành lại tự do chính trị và phẩm giá dân tộc. Đất nước nhỏ bé này đã gởi đi thông điệp dân chủ vang vọng đến châu Âu và xa hơn nữa.

Bông Lau - Khải Hoàn Môn kiểu La Mã

Nhiều cựu chiến Mỹ, trong đó có cựu chiến binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam, phản đối “Khải Hoàn Môn Donald Trump”, dự tính sẽ xây dựng trên đại lộ Memorial (Đài tưởng niệm), ở bờ tây của cây cầu Memorial danh tiến băng qua sông Potomac.

Nhiều nhà lập pháp ở Quốc Hội cũng đang ráo riết tìm cách ngăn chặn dự án này. Nội vụ có lẽ sẽ lên đến Tối Cao Pháp Viện.

Nếu Khải Hoàn Môn Donald Trump được xây dựng trên trục lộ này, thì biểu tượng giá trị Mỹ của thủ đô Washington sẽ bị hủy diệt.

Hiệu Minh - Chiến tranh Iran : Cụ Trump đang cuống?

Thỏa thuận hạt nhân Iran (JCPOA) năm 2015 thời tổng thống Barack Obama, do nhóm P5+1 ký (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Iran), nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt.

Vào Nhà Trắng, tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào năm 2018, coi đó là thỏa thuận "tồi tệ". Và áp dụng chính sách "gây áp lực tối đa", tái áp đặt các biện pháp trừng phạt nặng nề, dẫn đến căng thẳng gia tăng.

JCPOA với mục tiêu kiểm soát và giới hạn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran. Trong đó, Iran cam kết ngừng vận hành phần lớn các cơ sở hạt nhân, giảm lượng uranium đã làm giàu và chịu sự giám sát quốc tế chặt chẽ. Đổi lại, Iran được gỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế từ Mỹ và phương Tây.

Người Việt tị nạn tại Texas đánh bại Ku Klux Klan : Một cuộc chiến bị lãng quên

 

Đăng ngày: 18/04/2026 

Từ những ngư dân bị đe dọa, tấn công và xua đuổi, cộng đồng người Việt di tản tại vùng duyên hải Texas đầu thập niên 1980 đã làm nên một chiến thắng pháp lý hiếm hoi trước tổ chức cực hữu Ku Klux Klan. 

Ngược về cuối thập niên 1970, Courrier International tuần này trích đăng một bài của La Libre Belgique kể lại một câu chuyện ít được biết đến : Những người tị nạn Việt Nam đã đánh bại Ku Klux Klan. Là nạn nhân của một chiến dịch kỳ thị chủng tộc thô bạo do tổ chức cực đoan da trắng này tiến hành, cộng đồng người Việt di tản đã không để yên cho bạo lực hoành hành, và quyết định đáp trả bằng con đường pháp lý.

Sau khi Sài Gòn thất thủ năm 1975, một cộng đồng người Việt đã hình thành ở vùng duyên hải vịnh Mêhicô. Đa số đã mua lại tàu đánh cá của người địa phương và hành nghề câu tôm vốn phổ biến ở Việt Nam. Thành công của họ nhanh chóng làm dấy lên sự ganh tị tại Texas. Các gia đình Việt liên tục bị đe dọa, sỉ nhục, tấn công vô cớ, tàu bị đốt, nhà bị phá, ngư dân bị đánh đập thậm chí có vài người bị thiệt mạng. Cộng đồng Việt bị lực lượng an ninh và chính quyền bỏ quên.

Sân gôn Trump tại Việt Nam : Đất nông dân đổi lấy dự án gây tranh cãi

 

Đăng ngày: 16/04/2026

Dự án sân gôn của Trump Organization tại Việt Nam khiến hàng ngàn nông dân mất đất với mức đền bù rẻ mạt. Trong khi đó, kinh tế Iran nghẹt thở vì phong tỏa Hormuz và Hungary bước vào kỷ nguyên hậu Viktor Orbán. 

Một dự án được duyệt thần tốc, người dân trở tay không kịp

Le Monde ngày 16/04/2026 có bài điều tra « Ở Việt Nam, sân gôn tương lai của Trump Organization bị phản đối và cáo buộc tham nhũng ». Được ký ngay trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ cuối năm 2024, dự án này gây chia rẽ trong chính quyền và gây giận dữ cho người dân vì được đền bù với giá vô cùng thấp.

 

Tại một khúc uốn của sông Hồng cách Hà Nội khoảng 40 cây số về phía nam, những ngôi mộ trong nghĩa địa nhỏ nằm giữa cánh đồng bắt đầu được di dời trước người sống. Hoàng Anh Sa, một nông dân khoảng 50 tuổi sống ở làng bên, cho biết một số người đã sớm dời mộ người thân đi nơi khác. Dự án nhanh chóng được duyệt với hy vọng có được thỏa thuận thương mại tốt đẹp với Hoa Kỳ ( Việt Nam là nước có thặng dư thương mại với Mỹ đứng thứ ba thế giới ). Hôm 21/05/2025, lễ đặt viên đá đầu tiên được tổ chức gần nghĩa địa này, có thủ tướng Phạm Minh Chính đọc diễn văn.

Phúc Lai - Một vài cái nhìn về tình hình thế giới mấy ngày qua & Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 15/04/2026

1. Magyar thắng cử cách đây hai ngày (13/04/2026) là một cơn địa chấn tại Budapest

Ngày 28/02, đúng hôm Trump tiến hành chiến dịch Epic Fury, do nhận được đề nghị của quần chúng nên tôi đã viết bài nhận xét về vụ Orbán của Hungary chặn gói vay 90 tỉ Euro của EU cho Ukraine. 

Hôm đó tôi đã cho rằng, cú “đường ống dầu Druzhba” từ Ukraine như một cú knock out tặng Orbán, và đương nhiên là đòn hỗ trợ cực kỳ quý giá cho phe đối lập Hungary. Cho đến thời điểm đó, Orbán luôn luôn hành xử như một kẻ thù đúng nghĩa của Ukraine.

Với đòn này, Ukraine giúp đối lập Hungary đánh vào chiến lược “năng lượng giá rẻ” của Orbán, khi đó tôi ngờ rằng, đương kim Thủ tướng Hungary sẽ mất một lượng phiếu lớn từ những người trung lưu và thu nhập thấp vì không hóa giải được ngay lập tức.

Dương Quốc Chính - Trump phong tỏa eo biển Hormuz để làm gì?

Các cháu bên chuồng đang định hướng tán loạn để chửi Mỹ! Rất buồn cười. Nó muốn định hướng Mỹ như thằng cướp biển Iran vậy.

Việc chặn các tàu đóng phế cho Iran là để chặn nguồn thu của nước này. Vì nó đang làm đúng như cướp biển đòi tiền mãi lộ. Mỹ là thằng sen đầm quốc tế thôi.

Sau khi chặn nguồn thu bất hợp pháp này của Iran, Mỹ sẽ đóng quân luôn ở đó để bảo kê cho giao thông hàng hải tự do như trước.

Lê Diễn Đức - Hungary Victory : Kéo cả châu Âu về phía trước !

 

Chiến thắng của Péter Magyar trong cuộc bầu cử quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự thay đổi chính phủ.

Đây là một sự kiện tái cấu trúc chính trị cấp khu vực, với tác động trực tiếp tới cân bằng quyền lực trong Liên minh châu Âu và lan tới cả không gian chính trị xuyên Đại Tây Dương.

Sau hơn một thập kỷ cầm quyền của Viktor Orbán, Hungary đã chuyển từ vị thế “người phá nhịp” sang khả năng trở thành một tác nhân đồng thuận trong EU. Sự chuyển dịch này diễn ra thông qua ủy quyền dân chủ quy mô lớn, khi Tisza giành được đa số hiến pháp (2/3) trong quốc hội mới.

Mai Bá Kiếm – Vá lớp vỏ nhôm máy bay bằng gì ?

 

VnExpress.net đăng bài "Máy bay Mỹ trở về từ Trung Đông dán hàng loạt băng dính trên thân" khiến cộng đồng mạng không tin, vì tác giả dùng từ "băng dính" là băng keo vải (duct tape) hoặc lưới phủ lớp polyethylene và keo cao su thiên nhiên.

Mặc dù, được quảng cáo là băng keo siêu bền, nhưng nếu dán lên máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, có vận tốc tối đa 933 km/g, thì "hàng loạt băng dính" đã bay mất từ lúc KC-135 chạy lấy đà cất cánh.

Tạp chí Airways giải thích : "Speed tape" (tạm dịch "băng keo tốc độ") là loại băng keo nhôm tự dính chủ yếu được sử dụng cho các sửa chữa tạm thời, không quan trọng trên máy bay (Speed tape is an aluminum pressure-sensitive tape primarily used for temporary, non-critical repairs on aircraft).

Tạ Duy Anh - Orban về làm người tử tế

Chưa khi nào lãnh đạo các đối thủ địa chính trị và ý thức hệ chính trên sân khấu quyền lực thế giới, lại cùng xúm vào hăng hái hậu thuẫn Viktor Orban một cách nhiệt thành và công khai đến vậy.

Nga đổ ra hàng đống tiền cho việc thao túng tâm lý cử tri Hung và tuyên truyền ủng hộ đảng của ông Orban. Mỹ cử hẳn phó tổng thống đến vận động trực tiếp, mang theo băng ghi âm ca ngợi Orban của ông Trump.

Trung Quốc, như mọi khi, che nửa mặt, hậu thuẫn ngầm đảng Fidesz nhưng sẵn sàng áp dụng thuyết mèo trắng, mèo đen phiên bản ngoại! Cả ba tìm thấy mục tiêu chung là phá hủy châu Âu!

Lê Diễn Đức - Đàm phán thất bại: Chiến tranh hay mặc cả?

Cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan đã khép lại sau hơn 20 giờ căng thẳng mà không đạt được thỏa thuận. JD Vance rời Islamabad, mang theo một thông điệp rõ ràng: Hai bên vẫn đứng ở hai chiến tuyến không thể dung hòa.

Phía Iran không chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân. Phía Donald Trump coi đó là “lằn ranh đỏ”. Khi không bên nào lùi, đàm phán thất bại là điều gần như tất yếu.

Nhưng câu hỏi lớn hơn không nằm ở thất bại ấy. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Bí ẩn ở Hoàng Sa : Trung Quốc mở rộng đảo nhân tạo trước sự im lặng của Mỹ

Đăng ngày: 12/04/2026  

The Economist nói về « Một bí ẩn trên biển : Trung Quốc có thể đang xây dựng một căn cứ không quân mới rất quy mô » tại Hoàng Sa. Nhưng các nhà phân tích đặt nghi vấn về lịch trình và địa điểm. Vì sao lại chọn Đá Hải Sâm, và tại sao Hoa Kỳ im lặng ?  

Hoàng Sa : Bất ngờ vì sau một thập niên, Trung Quốc lại bồi đắp đảo

Từ tháng 10/2025, Trung Quốc đã biến một bãi cát hoang vắng ở Biển Đông thành một đảo san hô rộng 600 hecta. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng dự án khổng lồ này « nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc trên các đảo và phát triển kinh tế địa phương », nhưng tuần báo Anh cho là lời biện bạch này không hợp lý chút nào. Theo số liệu của chính Bắc Kinh, tất cả các đảo nhỏ ở Biển Đông chỉ có không quá 2.000 công dân nước này sinh sống (chưa kể hàng ngàn binh lính). Gần như tất cả đều được Trung Quốc đưa đến nhằm khẳng định chủ quyền.

Đá Hải Sâm (Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương) bắt đầu trông giống một cách kỳ lạ với căn cứ không quân trên Đá Vành Khăn (Mischief Reef/Mỹ Tế) – một trong ba căn cứ lớn được xây dựng trong cơn sốt đảo nhân tạo từ 2013 đến 2015. 

Hoàng Quốc Dũng - Chúng ta có gì để tự hào?

Mỹ vừa đưa con người trở lại Mặt Trăng,  một bước tiến công nghệ đáng nể của nhân loại. Nhưng ở đâu đó, nhân dịp này lại dấy lên những câu rất quen thuộc, như một thứ phản xạ có điều kiện: “Việt Nam đã từng đánh thắng đế quốc Mỹ”.

Nghe thì hùng hồn, nhưng vấn đề là… hai câu chuyện đó chẳng liên quan gì đến nhau.

Một bên đang nói về khoa học, công nghệ và tương lai.

Lê Xuân Nghĩa - Đàm phán bất thành

Đàm phán Mỹ - Iran kết thúc sau 21 giờ cãi lộn và hai bên ra về mà không đạt được gì.

JD Vance, Phó tổng thống Hoa Kỳ, sau khi kết thúc 21 giờ đàm phán với các quan chức Cộng hòa Hồi giáo Iran, cho biết: “Chúng tôi đã đến với một đề xuất rất đơn giản và là đề xuất cuối cùng tốt nhất của mình”.Và nhấn mạnh rằng Mỹ đã thể hiện “sự linh hoạt rất lớn” trong các cuộc đàm phán này.

Vance bổ sung: “Vẫn chưa đạt được thỏa thuận nào. Chúng tôi sẽ trở về Mỹ mà không có thỏa thuận”. Các quan chức Cộng hòa Hồi giáo Iran “đã quyết định không chấp nhận các điều kiện của chúng tôi.”

Dương Quốc Chính - Từ Hormuz nhìn về Biển Đông

Cái eo biển Hormuz cho thấy rằng Iran chơi bài Chí Phèo, khi bị đánh thì chặn luôn đường đi qua nhà mình không cho ai đi. Chứ bản thân cái eo biển đó không có chiến sự dẫn tới ách tắc giao thông hàng hải. Bản chất nó là như thế.

Nếu Mỹ và Israel đánh Iran mà Iran đánh lại, hoặc đánh mấy nước đồng minh hỗ trợ hai nước kia đánh mình thì đã đành. Đây chặn eo biển là làm hại hầu hết các nước không liên quan, không thù địch với Iran. Thì đó là Chí Phèo rõ.

Eo Hormuz chỗ hẹp nhất rộng 39 km (khoảng 21 hải lý). Nên theo luật quốc tế, lãnh hải của Iran (phía Bắc) và Oman (phía Nam), mỗi ông có 12 hải lý. Ở đây coi như hai nước chia đôi độ rộng eo biển.

Ngưng bắn với Iran : Trump thắng hay thua, thời gian sẽ trả lời

 

Đăng ngày: 10/04/2026 

Trong khi Washington và Teheran tạm thời đạt được một thỏa thuận ngưng bắn 15 ngày dưới sự trung gian của Pakistan, căng thẳng tại Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt. Từ eo biển Hormuz đến Liban, từ đàm phán đến các chiến dịch quân sự chồng chéo, các tờ báo Pháp cảnh báo đây chỉ là một « khoảng lặng mong manh ».   

La Croix ngày 09/04/2026 chạy tít trang nhất « Một cuộc ngưng bắn quá mong manh », chưa thấy được lối ra. Tương tự, Le Figaro nhận xét « Thế giới ngưng đọng với ‘ngưng bắn’ mong manh của Trump », Le Monde cho rằng « Giữa Trump và Iran, một cuộc ngưng bắn dễ tan vỡ ». Les Echos đặt câu hỏi « ‘Deal’ (thương lượng) như thế nào sau ngưng bắn ? ». Libération so sánh « Ngưng bắn ở Iran, thảm sát ở Liban ».

 

Iran tồn tại là đã « thắng », nhưng được bao lâu? 

Le Figaro nhận định « Chỉ có thời gian mới cho thấy người chiến thắng trong cuộc chiến tranh giữa Mỹ-Israel và Iran ». Do sống sót và kiểm soát được eo biển Hormuz, Teheran có vẻ là người nắm được phần thắng. Nhưng chiến thắng mặt ngoài này liệu có bền vững với các cuộc đàm phán sắp tới và với thời gian ?

Trump đe dọa « hủy diệt Iran », chiến tranh khoét sâu rạn nứt với đồng minh

Đăng ngày: 08/04/2026 

Sau chiến dịch giải cứu ngoạn mục phi công Mỹ, tổng thống Donald Trump tiếp tục leo thang với những lời đe dọa cực đoan nhắm vào Iran. Cuộc chiến còn đặt thế giới trước những lựa chọn đầy rủi ro. Libération ví von Trump như « trên cung trăng », Le Figaro chạy tít trang nhất « Chiến tranh Iran đào sâu thêm hố ngăn cách giữa Trump và châu Âu ». 

Trump leo thang, thế giới đối mặt nguy cơ « vực thẳm »

Libération nhận định trong bài xã luận « Trump leo thang, có thể lo ngại điều tồi tệ nhất » : Người ta ngỡ rằng đã nhìn thấy những điều tệ hại nhất nơi Donald Trump, nhưng mỗi ngày trôi qua lại nhận ra rằng đại họa vẫn chưa đến. Tối thứ Hai 06/04, tổng thống Mỹ đe dọa : « Cả nước Iran có thể bị hủy diệt chỉ trong một đêm và đó có thể là tối thứ Ba ».

 

Sự dấn tới một cách chóng mặt này cho thấy ông coi thường người dân Iran và có nguy cơ làm chế độ Teheran thêm cứng rắn. Ở giai đoạn này, các bên đều không thể lùi bước. Tiếp tục chiến tranh có thể là thảm họa cho Donald Trump, vốn có vẻ ngày càng mất phương hướng ; cộng đồng quốc tế bị một cú sốc dầu lửa có thể tệ hại hơn đe dọa ; còn Iran bị nhấn chìm dưới một trận mưa bom và hỏa tiễn, cả chế độ lẫn dân chúng. Chính trong bối cảnh này mà nhiều quốc gia làm trung gian hòa giải – Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập – đã tuyệt vọng nỗ lực đề nghị một kế hoạch kết thúc chiến tranh.

Phi công Mỹ được giải cứu ngoạn mục, chiến tranh Iran vẫn chưa có lối thoát

 

Đăng ngày: 07/04/2026 

Trong ngày nghỉ lễ Phục Sinh 06/04/2026, chỉ có Le Figaro xuất bản cùng với Le Monde ra từ cuối tuần trước, nhưng hồ sơ Trung Đông vẫn chiếm vị trí trung tâm. Vụ đặc nhiệm Mỹ giải cứu phi công bị rơi tại Iran phô bày sức mạnh quân sự Washington, đồng thời cho thấy cuộc xung đột với Teheran ngày càng bế tắc và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang. 

Chiến dịch giải cứu « kiểu Hollywood » của quân đội Mỹ

Vụ giải cứu ngoạn mục phi công thứ hai của chiếc F-15 bị rơi tại Iran trong vòng 48 tiếng đồng hồ tập trung mọi chú ý, một lần nữa đã cho thấy tính chuyên nghiệp của quân đội Mỹ. Le Figaro cho rằng chiến dịch này là một thành công, nhưng việc bị mất nhiều phi cơ cho thấy Iran vẫn còn sở hữu phương tiện phòng không.

 

Trang web Les Echos và Libération đều đưa chi tiết về vụ giải cứu ly kỳ này. « WE GOT HIM ! » (Chúng ta đã tìm được anh ấy !). Tổng thống Donald Trump phấn khởi viết trên mạng xã hội của ông hôm Chủ nhật : Phi công thứ hai của chiếc F-15 E bị bắn rơi trên không phận Iran đã được cứu thoát nhờ một chiến dịch quân sự khó khăn. Đặc nhiệm Mỹ có sự hỗ trợ của CIA đã huy động phương tiện quy mô, làm nên một kịch bản hoàn hảo kiểu Hollywood.

Bông Lau - Bầu cử ở Hungary

Ngài tổng thống Donald Trump gởi phó tổng thống JD Vance đến Hungary để giúp vận động cho thủ tướng Viktor Orban đang tranh cử nhiệm kỳ lần thứ 6. Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ Nhật 12/04 này.

Phó tổng thống JD Vance lên án EU "đáng hổ thẹn" khi xen vào cuộc bầu cử này. Lời kết tội này cần phải được kiểm chứng. Nhưng rõ ràng là ngài JD Vance đang công khai vận động cho Viktor Orban.

Thử hỏi nếu ứng cử viên tổng thống Mỹ khi đi tranh cử mà có Tập Cận Bình, Vladimir Putin, hay Keir Starmer của Anh, Friedrich Merz của Cộng Hòa Liên Bang Đức v.v...đứng bên cạnh vỗ tay hoan hô, thì sẽ to chuyện nhá.

Hoàng Quốc Dũng - Ngừng bắn… nhưng vẫn nổ súng

Trong lịch sử chiến tranh thế giới, đã có không ít thỏa thuận ngừng bắn được ký kết, nhưng ngay sau đó tiếng súng vẫn chưa thể im hẳn. Điều này gần như là “quy luật”: trên giấy tờ là ngừng bắn, nhưng trên thực địa, xung đột vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức.

Tình hình ngừng bắn giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay cũng không phải ngoại lệ.

Trước hết, phía Mỹ-Israel dường như đã loại Liban ra khỏi phạm vi áp dụng của lệnh ngừng bắn. Cụ thể, ngay trong ngày hôm nay, các cuộc không kích vẫn diễn ra dữ dội tại Beirut (15 điểm bị bắn phá, hàng trăm người bị thương, khoảng 20 người chết). Điều đó cho thấy ranh giới của “ngừng bắn” không hề rõ ràng, và có thể bị diễn giải tùy theo lợi ích chiến lược của từng bên.