Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 11/01/2026

 

 

PHẦN BA : TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI HẬU KỊCH BẢN SỤP ĐỔ LỚN – DỰ BÁO GÌ CHO NĂM 2026 ?

(Kịch bản xa hậu chiến tranh. Những hình dung địa chính trị)

PHẦN BA CHẤM HAI. THÁCH THỨC VÀ CƠ HỘI CỦA NHẬT BẢN

1. Những vấn đề về ní nuận

Không thể không nhắc đến Nhật Bản, vì nước này là một mảnh ghép gần như cuối cùng để hoàn thiện bức tranh năm 2026. Sự xuất hiện của bà Sanae Takaichi – nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản (nhậm chức tháng 10/2024 và đang cầm quyền mạnh mẽ trong năm 2025) – chính là biến số khiến chúng ta phải băn khoăn suy nghĩ, đặt câu hỏi về diễn tiến địa chính trị khu vực và toàn cầu sẽ ra sao.

Đây là những nét chính, dù rất sơ lược về những hành động của bà Takaichi, người được mệnh danh là « Bà đầm thép » của Nhật Bản. Vốn là học trò xuất sắc của cố Thủ tướng Shinzo Abe, đang thực hiện những động thái tạm gọi là « quyết liệt » :

Nguyễn Ngọc Chu - Bão lũ và tầm nhìn cấp bách

Chúng ta đang rầm rộ khởi công các công trình để tăng trưởng kinh tế. Cả nước đang là một công trường. Đây là điều tích  cực.

Nhưng đồng thời với "tấn công" là phải "phòng thủ". Một quốc gia có lãnh đạo sáng suốt, đầu tiên là biết nhìn thấy nguy cơ để “phòng thủ”, sau đó mới “mở mặt trận tấn công”. Triển khai các dự án để tăng trưởng kinh tế là điều rất cần, nhưng không thể quên tập trung nguồn lực để bảo vệ quốc gia. Trong đó, rất quan trọng là bảo vệ người dân trước cảc thảm họa thiên nhiên.

Trong hơn một thập kỷ qua, thiệt hại do bão lũ tại Việt Nam gia tăng nhanh cả về quy mô kinh tế lẫn tổn thất con người. Theo tổng hợp của Chính phủ và các tổ chức quốc tế, tổng thiệt hại do thiên tai giai đoạn 2015–2024 ước tính trung bình 1,0–1,5 % GDP mỗi năm. Thí dụ nghiêm trọng về nhân mạng là trận lũ quét tháng 1 1năm 2025 tại Phú Yên (Đắk Lắk mới) làm 113 người tử vong.

Nguyễn Đình Bổn - Hai người phụ nữ Châu Á trở thành lãnh đạo, có quan điểm trái ngược về Tập Cận Bình !

 

Người thứ nhất là bà Sanae Takaichi, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, một người theo chủ nghĩa bảo thủ xã hội và có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc, đã đạt được thỏa thuận liên minh vào phút chót.

Bà Sanae Takaichi muốn tập trung vào các vấn đề mà các chính quyền trước đây chưa hoàn thành như ban hành dự luật "giúp ngăn chặn sự rò rỉ thông tin nhạy cảm sang Trung Quốc", cũng như đưa ra các chính sách nhằm chống lại mối đe dọa công nghệ của Bắc Kinh.

Takaichi đã cam kết sẽ “làm cho nền kinh tế Nhật Bản mạnh hơn và định hình lại Nhật Bản thành một quốc gia có thể chịu trách nhiệm cho các thế hệ tương lai” đồng thời xây dựng một mối quan hệ thân thiện với tổng thống Trump.

Bích Hậu - Bà đầm thép

 

Nước Nhật chỉ chờ ít ngày nữa để chính thức hóa việc sẽ có nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử. Vì bà Sanae Takaichi đã được bầu là chủ tịch đảng cầm quyền hôm qua. Đây có lẽ sẽ là một bà đầm thép.

Bà Sanae Takaichi sinh năm 1961, quê ở cố đô Nara. Cha bà làm trong công ty ô tô còn mẹ làm trong ngành cảnh sát. Hồi trẻ bà từng đậu vào đại học Waseda danh tiếng. Nhưng cha mẹ bà muốn con ở nhà chứ không đi học xa. Kết quả bà vào học đại học Kobe, sau đó còn học tiếp và lấy bằng ở  Học viện Chính phủ và Quản lý Matsushita.

Bà rất có cá tính và có nhiều sở thích mạnh mẽ từ khi còn trẻ. Takaichi chơi trống, piano và thích nhạc rock heavy metal. Bà cũng là một tay "phượt thủ" bằng xe máy phân khối lớn và sở hữu một chiếc Kawasaki Z400.

Lưu Trọng Văn - Một người Việt Nam từng trao giải thưởng danh giá cho bà Takachi, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản

 

Diễn đàn Toàn cầu Boston tập hợp nhiều chính khách, giáo sư hàng đầu Harvard, và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn là người Việt Nam sáng lập cùng nguyên ứng cử viên tổng thống Mỹ, nguyên thống đốc bang Massachusetts Dukakis.

Diễn đàn đã vinh danh bà Takaichi với giải thưởng Nhà lãnh đạo Thế giới trong Xã hội Trí tuệ Nhân tạo (AIWS) năm 2023. Nhà báo Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn đã trực tiếp trao cho bà Takachi giải thưởng danh giá này tại Nhật.

Khi bà Takaichi ngày 15.10 này sẽ là nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, Thống đốc Michael Dukakis và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn đã gửi thư chúc mừng bà Sanae Takaichi.

Huỳnh Ngọc Chênh – Lịch sử Mín đàm

 

Trong không khí cả nước vẫn còn lâng lâng tự sướng, tưởng cũng nên ôn nhanh qua lịch sử một tí.

Hồi đó sau khi vua Minh Mạng bành trướng qua được Lào và Miên, cả nước cũng lên đồng tự sướng miên man, đổi luôn tên nước từ Việt Nam lên thành Đại Nam cho xứng tầm vĩ đại. Thấy chủ nghĩa “tứ thư ngũ kinh” là vô địch muôn năm, nên cứ bế quan tỏa cảng, chỉ học và làm theo Bắc phương, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Bao nhiêu đề nghị cải cách của người theo Tây học bị bỏ ngoài tai, (may là những người ấy chưa bị bắt tù vì bất đồng chính kiến).

Vì quá tự sướng đến u mê, không biết thế giới bên ngoài như thế nào nên khi nó xuất hiện lù lù trước cổng thành với vài phát súng thì vua quan rúm ró lại không biết phải làm sao.

Trần Văn Thọ - Một mùa xuân Tự lực Văn đoàn

Tại Nhật Bản, theo lịch và theo khí tượng học, mùa xuân kéo dài từ tháng Ba đến tháng Năm, nhưng theo cảm nhận thời tiết thì mùa xuân bắt đầu khi hoa anh đào nở (cuối tháng Ba đầu tháng Tư ở vùng Tokyo).

Khoảng giữa tháng Tư hoa anh đào đã tàn, nhường chỗ cho hoa đỗ quyên, mẫu đơn, thược dược, hoa đằng, v.v… Các loại hoa này lần lượt tàn trong tháng Năm và mùa xuân chuyển sang mùa hè. Như vậy về cảm nhận thì mùa xuân chỉ có độ 2 tháng.

Nhưng là người có hai quê hương, mùa xuân của tôi bắt đầu ở Việt Nam (từ Tết Nguyên đán, khoảng đầu tháng Hai dương lịch) và chấm dứt ở Nhật Bản, kéo dài khoảng 4 tháng. Ở Tokyo nhưng vẫn cảm nhận xuân về ở Việt Nam qua các bài báo Tết, qua không khí đón xuân ở quê nhà.

Trần Văn Thọ - Thủ tướng, bộ trưởng, thứ trưởng Nhật Bản phải công khai tài sản

 

Từ gần 25 năm nay, Nhật Bản có chế độ buộc các thành viên nội các (thủ tướng, bộ trưởng, thứ trưởng) phải công khai tài sản lúc nhậm chức và lúc mãn nhiệm.

Thủ tướng và bộ trưởng phải khai chi tiết từng loại tài sản như bất động sản, cổ phiếu đang sở hữu, các tài khoản tiết kiệm ở ngân hàng, v.v... và tài sản của cả vợ và con (trừ trường hợp con đã độc lập). Khai chi tiết cả từng loại bất động sản, các doanh nghiệp mình sở hữu cổ phiếu (và số lượng cổ phiếu của từng doanh nghiệp).

Khi mãn nhiệm cũng khai như vậy để người dân biết được trong thời gian nhậm chức tài sản đã thay đổi ra sao. Các báo đăng chi tiết nội dung nầy. 

Nguyễn Thông - Đường sắt kiểu Nhật

Mấy hôm nay, trên tivi quốc doanh nhan nhản chương trình PR, lăng xê cho đường cao tốc.

Thú thực, tôi không náo nức tí nào với cái dự án đường sắt bắc nam cao tốc ấy. Vì sao?

Nghe bảo phải ít nhất 15 - 20 năm mới xong, lúc ấy có khi mình trên nóc tủ ngắm gà khỏa thân rồi. Sống lâu mà buồn lo cũng chả khoái. Viết cái tút phây mà còn bị cấm lên gỡ xuống thì sống lâu chỉ mệt thân.

Ngô Nhân Dụng - Người Việt vẫn nên học Nhật

Mỗi dịp trở lại thăm nước Nhật tôi đều thấy vài điều tốt mình nên học. Một lần, chúng tôi dùng thang máy trong một khu buôn bán; khi bước ra ngoài thì một người Nhật đi cùng cúi đầu, lễ phép nói bằng tiếng Anh: Thưa quý vị, ở Nhật chúng tôi không nói chuyện lớn tiếng trong thang máy! Có lẽ người Việt mình nói nhiều thật!

Ở cửa ra đường của một siêu thị hay văn phòng, thấy những bảng vẽ hình điếu thuốc bốc khói, viết: “Đây là nơi hút thuốc.” Tôi ngạc nhiên. Nhiều người Nhật hút thuốc. Nhưng không thấy luật nào cấm hút thuốc ngoài đường; tại sao cần chỉ định một nơi hút thuốc?

Tìm hiểu kỹ, mới biết người ta bày sẵn những đồ gạt tàn thuốc lá tại đó. Người ta không vứt tàn thuốc xuống đường. Các thành phố ở Nhật không thấy tàn thuốc lá rơi vãi. Tôi chỉ thấy ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, và nhiều nơi bên Đài Loan, bên Đức, Phần Lan cũng sạch sẽ như vậy.

Ngô Nhân Dụng - Người Việt ở Nhật được tiếng tốt

 

Trong chuyến đi du lịch Nhật Bản vừa qua, tôi đã gặp rất nhiều người Việt đang làm việc ở các khách sạn, tiệm ăn.

Theo thống kê của chính phủ Nhật, tháng Ba năm thứ 6 niên hiệu Lệnh Hòa tức là năm 2024, có 565.026 người Việt Nam sống tại nước Nhật, ít hơn 821.838 người Trung Quốc, và cao hơn con số 410.156 người Hàn Quốc.

Nhưng trong số người cư ngụ bất hợp pháp thì năm 2023 người Việt đứng đầu sổ, 15.806 người, tăng thêm 2.098 người so với năm trước. Đứng hàng thứ nhì là Thái Lan, với con số 11.494, tăng 1.945 người; hạng ba là 10.869 người Hàn Quốc và 6.881 người Trung Quốc đứng hạng tư.

Nguyễn Đình Bổn - Qua Nhật ăn cướp!

Ngày 16.05, theo Đài NHK, trong ngày 30.04, một vụ cướp đã xảy ra ở thành phố Nikko, tỉnh Tochigi.

Hai người đàn ông đột nhập vào một ngôi nhà và trói một cư dân 75 tuổi. Chúng đã lấy trộm hơn 30.000 yen (khoảng 200 đô la Mỹ) và một thẻ rút tiền mặt trước khi bỏ trốn.

Sau khi mở cuộc điều tra, cảnh sát phát hiện ra rằng thẻ rút tiền bị đánh cắp đã được sử dụng tại máy ATM của cửa hàng tiện lợi ở một thành phố khác của tỉnh Tochigi. Khi phân tích hình ảnh camera an ninh, cảnh sát xác định một trong hai người đàn ông là Hoang Huu Hoa, 25 tuổi, quốc tịch Việt Nam.

Nguyễn Thị Bích Hậu - Sân bay suốt 30 năm chưa hề để thất lạc hành lý

Tờ Nikkei Asia đưa tin sân bay quốc tế Kansai Nhật Bản là nơi 30 năm qua không để thất lạc bất cứ một hành lý nào. Một thành tích phi thường.

Sân bay này đã xử lý khoảng 10 triệu hành lý gửi trong năm tài chính 2023, cũng trong năm này có khoảng 14 triệu người đã đi qua sân bay này. Đây là sân bay đặt trên đảo nhân tạo với tổng diện tích là 1.055 hecta ở ngoài khơi vịnh Osaka.

Trong khi theo SITA, nhà phát triển hệ thống liên quan đến hàng không có trụ sở tại Thụy Sĩ, các công ty hàng không trên thế giới xử lý sai trung bình 7,6 kiện hành lý trên 1.000 hành khách vào năm 2022.

Lê Xuân Nghĩa - Trâu chậm uống nước đục

Việt Nam ta có câu “Trâu chậm uống nước đục”. Nhưng bây giờ mà chậm thì chỉ có nhe răng !

Việc Hoa Kỳ và Nhật Bản thực hiện chiến lược dịch chuyển ra khỏi Trung Quốc các ngành sản xuất quan trọng, đặc biệt là công nghệ cao và bán dẫn, đã được họ công bố và thực hiện từ ba năm nay.

Không chỉ vậy, ngoài việc tìm kiếm các địa điểm thay thế Trung Quốc, Mỹ còn bật đèn xanh cho những quốc gia có khả năng, hoặc được ưu ái.

Ngô Nhân Dụng - Kishida và Marcos Jr. gặp Biden

Các chính phủ Mỹ sau này đã rút kinh nghiệm của “Đường Phòng thủ Acheson”, cho nên đã ký các hiệp ước bảo vệ Nhật Bản, Nam Hàn, Philippines và Australia.

Ngày Thứ Ba 9 tháng Tư, chủ tịch Tập Cận Bình tiếp Ngoại trưởng Nga Sergey V. Lavrov, chuẩn bị cho Tổng thống Vladimir V. Putin sẽ đến Bắc Kinh cầu viện. Tuần trước, bộ trưởng Tài chánh Mỹ Janet L. Yellen đã nhắc nhở các công ty Trung Quốc sẽ bị chế tài nếu giúp mua vũ khí cho cuộc chiến của Nga.

Ông Tập Cận Bình sẽ phải chọn, nếu ủng hộ Nga, một đồng minh thất thế, thì sẽ lãnh các hậu quả do lệnh cấm vận của Mỹ. Trong khi đó, lãnh tụ hai nước đồng minh ở Á Đông cùng qua Mỹ để thúc đẩy hợp tác mật thiết với nhau hơn.

Tuấn Khanh - Sự trung thực đáng kính trọng của người Nhật

 

Mới đây, cảnh sát ở Tokyo cho biết trong năm 2023, cư dân đã tự nguyện gửi vào đồn cảnh sát để nhờ tìm chủ của các món đồ bị để quên, rơi trên đường... Tổng cộng cả năm qua đến có 29,1 triệu USD tiền mặt bị mất, đồ đạc được trả lại, tăng 20 % so với năm 2022.

Cảnh sát cũng cho biết những thứ được gửi lại, nhờ thông báo tìm chủ nhân, thường được tìm thấy trên các phương tiện giao thông công cộng hoặc trong ví hoặc ví bị đánh rơi. Thậm chí có những tờ tiền không thể biết chủ nhân của nó là ai.

Tổng số đó tiền được gửi lại để tìm chủ nhân, là 12 triệu yen hay 79.291 USD mỗi ngày – được coi là mức tăng đáng kể so với kỷ lục trước đó là 3,99 tỉ yen được giao cho cảnh sát hoặc nhà điều hành giao thông công cộng vào năm 2022 ; và 3,84 tỉ yen được công bố vào năm 2019.

Lê Xuân Nghĩa - Võ sĩ Samurai bắt đầu ra tay hỗ trợ Ukraine

Nhật Bản, quốc gia có sức mạnh tuyệt đối trong sản xuất đạn dược, bắt đầu hợp tác với Mỹ và Anh để sản xuất đạn tên lửa phòng không Patriot và đạn pháo 155 mm.

Theo đó, Nhật Bản sẽ sản xuất tên lửa Patriot theo đơn đặt hàng của Mỹ nhằm bổ sung kho vũ khí dự trữ của quân đội. Từ đó, Mỹ sẽ chuyển tên lửa này từ quân đội Mỹ cho Ukraine.

Hiện nay, Nhật Bản là quốc gia ngoài Mỹ duy nhất trên thế giới được cấp phép sản xuất Patriot.

Bông Lau - Phòng thủ từ xa

 

Tại sao sau thời gian né tránh, cuối cùng Hoa Kỳ phải nhảy vào Đệ Nhị Thế Chiến? Lý do là vì Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng của Mỹ ngày 7 tháng 12 năm 1941.

Tại sao Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng? Tại vì Hoa Kỳ cấm vận Nhật Bản. Hoa Kỳ cấm không cho Nhật dùng kinh đào Panama để chuyển vận nguyên liệu về nước. Phong tỏa đường biển ở Á Châu không cho Nhật chuyên chở hàng về nước, cấm Nhật không được mua các loại kim loại v.v...Nhật Bản bị dồn vào đường cùng nên phải xuống tay quánh trước.

Nhật Bản hy zọng kết thúc cuộc chiến mau lẹ sau khi gây thiệt hại lớn cho Hải Quân Mỹ. Rất tiếc là tình cờ các hàng không mẫu hạm của Hoa Kỳ đã không có mặt ở Trân Châu Cảng khi Nhật oanh kích. Con hổ Hiệp Chủng Quốc bị đánh thức và đứng dậy.

Lê Xuân Nghĩa - Không thể có độc lập, tự chủ khi bạn còn yếu và bị kẻ thù dòm ngó

 

Hôm nay, Hãng NHK đưa tin: Nhật Bản lên kế hoạch hỗ trợ an ninh hàng hải cho bốn quốc gia Đông Nam Á.

Nhật Bản có kế hoạch cung cấp hỗ trợ lâu dài cho các cơ quan hàng hải ở Philippines, Indonesia, Malaysia và Việt Nam. Động thái này nhằm mục đích chống lại sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông.

NHK cho biết Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản sẽ phát triển kế hoạch 10 năm để hỗ trợ bốn quốc gia, mà chính phủ coi là ưu tiên hàng đầu về mặt an ninh.

Bông Lau - Phi vụ cuối cùng

Bài viết bổ túc chi tiết về tai nạn ở phi trường quốc tế Haneda, Tokyo ngày 3 tháng 01 vừa qua, mà kết quả là chiếc Airbus A350 của Japan Airlines JAL phiên hiệu “JAL516”, đụng chiếc DHC-8 của Tuần duyên Nhật Japan Coast Guard phiên hiệu “JA722A”.

Cuốn băng thâu âm cuộc đàm thoại bằng vô tuyến giữa đài kiểm soát không lưu phi trường với các máy bay như sau:

17:43:02 pm: “JAL516, đây Đài Tokyo. Chào buổi tối “good evening”. Phi đạo 34R. Cứ tiếp tục bay đến gần. Gió hướng 320/vận tốc 7 knots. Chúng tôi có một máy bay cất cánh”.