Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Ngày 17/04/2026, Vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển đã đến Ukraine. Ông bắt đầu chuyến thăm bằng việc tưởng niệm các binh sĩ đã hy sinh.
Đây là chuyến thăm đầu tiên của một vị quốc vương Thụy Điển tới Ukraine trong 14 năm.
Thông báo này được Tổng thống Volodymyr Zelenskyy công bố trong cuộc họp báo với Nhà vua Carl XVI Gustaf của Thụy Điển, rằng Thụy Điển phân bổ 4 tỉ euro hỗ trợ và sẽ bắt đầu huấn luyện phi công lái máy bay chiến đấu Gripen cho Ukraine.
1. Magyar thắng cử cách đây hai ngày (13/04/2026) là một cơn địa chấn tại Budapest
Ngày 28/02, đúng hôm Trump tiến hành chiến dịch Epic Fury, do nhận được đề nghị của quần chúng nên tôi đã viết bài nhận xét về vụ Orbán của Hungary chặn gói vay 90 tỉ Euro của EU cho Ukraine.
Hôm đó tôi đã cho rằng, cú “đường ống dầu Druzhba” từ Ukraine như một cú knock out tặng Orbán, và đương nhiên là đòn hỗ trợ cực kỳ quý giá cho phe đối lập Hungary. Cho đến thời điểm đó, Orbán luôn luôn hành xử như một kẻ thù đúng nghĩa của Ukraine.
Với đòn này, Ukraine giúp đối lập Hungary đánh vào chiến lược “năng lượng giá rẻ” của Orbán, khi đó tôi ngờ rằng, đương kim Thủ tướng Hungary sẽ mất một lượng phiếu lớn từ những người trung lưu và thu nhập thấp vì không hóa giải được ngay lập tức.
Đăng ngày:
Từ tháng 10/2025, Trung Quốc đã biến một bãi cát hoang vắng ở Biển Đông thành một đảo san hô rộng 600 hecta. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng dự án khổng lồ này « nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc trên các đảo và phát triển kinh tế địa phương », nhưng tuần báo Anh cho là lời biện bạch này không hợp lý chút nào. Theo số liệu của chính Bắc Kinh, tất cả các đảo nhỏ ở Biển Đông chỉ có không quá 2.000 công dân nước này sinh sống (chưa kể hàng ngàn binh lính). Gần như tất cả đều được Trung Quốc đưa đến nhằm khẳng định chủ quyền.
Đá Hải Sâm (Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương) bắt đầu trông giống một cách kỳ lạ với căn cứ không quân trên Đá Vành Khăn (Mischief Reef/Mỹ Tế) – một trong ba căn cứ lớn được xây dựng trong cơn sốt đảo nhân tạo từ 2013 đến 2015.
Ngài tổng thống Donald Trump gởi phó tổng thống JD Vance đến Hungary để giúp vận động cho thủ tướng Viktor Orban đang tranh cử nhiệm kỳ lần thứ 6. Cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ Nhật 12/04 này.
Phó tổng thống JD Vance lên án EU "đáng hổ thẹn" khi xen vào cuộc bầu cử này. Lời kết tội này cần phải được kiểm chứng. Nhưng rõ ràng là ngài JD Vance đang công khai vận động cho Viktor Orban.
Thử hỏi nếu ứng cử viên tổng thống Mỹ khi đi tranh cử mà có Tập Cận Bình, Vladimir Putin, hay Keir Starmer của Anh, Friedrich Merz của Cộng Hòa Liên Bang Đức v.v...đứng bên cạnh vỗ tay hoan hô, thì sẽ to chuyện nhá.
1. Trump – con gà mắc tóc
Tuyên bố ngừng bắn còn nguyên trong không khí, chưa tan, nước bọt của hai bên văng tóe ra chưa rơi xuống đất thì… eo biển lại đóng. Đồ đểu Netanyahu đúng như hôm trước tôi dự, chẳng thích thú gì khi Trump tìm cách “té” mất, nói chính xác là chạy làng để hắn lại chịu trận một mình, tẩn ngay Lebanon.
Rồi – vậy thì hiện nay, Netanyahu chính là biến số quyết định sự thành bại của Trump. Trump cần rút khỏi Iran với Hormuz thông thoáng, và Netanyahu là kỳ đà cản mũi cho câu chuyện này.
Trump vốn là người dễ nản và phi nguyên tắc, nên chuyện 10 điểm của Iran hay 15 điểm của Mỹ, không quan trọng, miễn là ông ta có thể giải thích được đó là thắng lợi, nhưng nếu bây giờ không rút ra được trong khi mốc 59 ngày – 28/40 đang đến gần, là một thực tế phũ phàng, deadline đang xồng xộc đến. Thậm chí, tôi còn cho rằng Trump đang rất gấp vì ông ta khó có thể cùng Iran làm ra chuyện tạm dừng bắn trước thời điểm 28/04 theo kiểu đóng băng, rồi sau ngày đó lại quay lại đánh nhau tiếp cho lắm – như vậy vẫn là một giải pháp thất bại.
Trong số những người hay nói chuyện với tôi sau những bài review chiến tranh, có ông thày ở Đại học Xuân Thủy, hôm qua a lô nói: Đi hội thảo gặp anh nào ở Văn Miếu, anh ấy hỏi liệu Ukraine có phải bỏ lại một phần Donbas cho Nga không?
Hôm qua thì có tin, Nga tuyên bố đã chiếm trọn được Luhansk, và hôm nay theo RFI thì Ukraine bác bỏ chuyện đó. Hôm qua sau khi nghe “tuyên bố” tôi cũng nói chuyện với mấy người bạn và đều được hỏi lại: Liệu có thật hay không?
Câu trả lời như thường lệ: Chẳng có gì là không thể xảy ra. Luhansk chỉ còn đâu có 3% chưa bị Nga chiếm, và trong suốt mấy năm qua trầy trật mãi không chiếm nốt được, nay cứ cố thật điên cuồng thì chiếm nốt được cũng là bình thường. Một người bạn của tôi thì bình luận: Đến thành phố Kupyansk cách đây mấy tháng cũng hô hoán là chiếm được, rồi lộ ra có chiếm được đâu. Cái bọn này dối trá nó quen rồi, xoen xoét cái mồm như con đĩ ấy mà.
Đăng ngày:
Le Figaro ngày 02/04/2026 nhận xét « Macron trong tầm ngắm của Trump và Neta nyahou ». Bị cáo buộc cản trở cuộc tấn công Iran qua việc không cho oanh tạc cơ Mỹ sử dụng căn cứ, Pháp bị Hoa Kỳ và Israel chỉ trích. Tổng thống Donald Trump cũng dọa sẽ rời khỏi NATO.
Năm 2003, sau khi từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Irak, Pháp bị Nhà Trắng ghét bỏ suốt một thời gian dài, và nay thái độ thiếu hăng hái trước chiến tranh Iran khiến các quan chức Mỹ chỉ trích. Cuối tuần qua, do từ chối cho các phi cơ Mỹ chở thiết bị quân sự cho Israel bay qua không phận, Donald Trump cáo buộc Pháp « hết sức vô dụng », và Hoa Kỳ « sẽ ghi nhớ ». Tổng thống Mỹ từng cho là các đồng minh của Washington là « hèn nhát », nay nói thêm họ « thiếu hợp tác ». Tất cả các nước lớn châu Âu đều liên quan.
Đăng ngày:
Le Monde ngày 01/04/2026 cho biết « Ukraina tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu lửa, nguồn nuôi dưỡng chiến tranh của Nga », mục đích là hạn chế số lợi tức kiếm thêm được nhờ giá dầu tăng. Báo chí Kiev trong những ngày gần đây chế giễu « những bông hoa coton », tức những vụ nổ do drone Ukraina gây ra tại các « mục tiêu chiến lược » : cảng dầu Nga.
Lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tuần, Chủ nhật 29/03, phức hợp xuất khẩu dầu lớn nhất trên biển Baltic là Oust-Louga bị drone tấn công. Alexandre Drozdenko, thống đốc vùng này, nhìn nhận cuộc tấn công quy mô đã gây ra một trận hỏa hoạn. Cơ quan an ninh Ukraina (SBU) khẳng định Oust-Louga, nơi xuất đi 700.000 thùng dầu một ngày, đã bị « thiệt hại nặng nề ».
Hầu hết mọi cuộc chiến luôn có thừa lý do để khởi sự, nhưng lại thường không có sẵn kịch bản để kết thúc.
Sa lầy là tình trạng bên tấn công (cũng thường là bên mạnh) muốn thắng nhưng không thể thắng, còn bên kháng cự yếu hơn thì quyết không chịu thua. Nó trở thành hiện tượng phổ biến của gần chục cuộc chiến lớn từ sau năm 1945. Xin tạm kể (tên nước ghi trước là bên tấn công) :
- Chiến tranh Pháp-Việt: Pháp sa lầy và thất bại.
Tổng thống Zelensky vừa nói với đài NBC News rằng các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ba lần trong những ngày trước khi Iran tấn công.
Ông chia sẻ thông tin tình báo này từ Doha, chính tại quốc gia vùng Vịnh nơi ông vừa ký kết thỏa thuận quốc phòng 10 năm để bảo vệ chống lại loại vũ khí mà Nga đã giúp Iran chế tạo.
Theo báo cáo độc quyền được công bố vài giờ trước, Zelensky đã chia sẻ bản tóm tắt cuộc họp giao ban tình báo hàng ngày của tổng thống trực tiếp với NBC News. Bản báo cáo cho biết các vệ tinh Nga đã chụp ảnh căn cứ không quân Prince Sultan vào ngày 20, 23 và 25 tháng 3.
Phim tài liệu “Mr. Nobody Against Putin” (tạm dịch “Người vô danh chống lại Putin”) kể một câu chuyện có thật và rất xúc động về cuộc sống dưới chế độ kiểm soát thông tin của chính quyền Nga - từ góc nhìn của một người bình thường không phải nhân vật chính trị.
Phim đoạt Oscar cho thể loại phim tài liệu hay nhất của Giải Oscar 2026. Nội dung chính:
- Phim theo chân Pavel “Pasha” Talankin, một giáo viên tiểu học ở Karabash, một thị trấn nhỏ ở vùng Ural (Nga). Ban đầu anh chỉ là một thầy giáo vui tính và được học sinh yêu mến, đồng thời kiêm nhiệm việc quay video hoạt động của trường như một phần công việc.
Đăng ngày:
Libération ngày 19/03/2026 dành hồ sơ cho tình trạng « Kremlin ngày càng tuyển mộ nhiều lính đánh thuê nước ngoài, từ Cameroun tới Ấn Độ ». Các nghiên cứu gần đây cho biết Nga dành đến 2 % tổng sản phẩm nội địa cho việc thu hút người từ các nước khác đến làm bia đỡ đạn trên chiến trường Ukraina do thiếu người tình nguyện. Hôm đầu tuần, Liên Hiệp Châu Âu (EU) vừa thỏa thuận một số biện pháp chống lại « những kẻ tuyên truyền của Kremlin », trong đó có một công dân Pháp gốc Nga là Adrien Bocquet chuyên chiêu mộ quân cho Matxcơva.
« Chiến dịch quân sự đặc biệt » khởi động hôm 24/02/2022 ngỡ chỉ trong vài ngày, đã trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao. Năm 2026, Kremlin tuyển được 30.000 đến 40.000 tân binh, giảm hẳn so với năm ngoái. Nhà phân tích Igor Delanoë đưa ra nhiều lý do. Nhiều người đã hoàn thành hợp đồng một năm không muốn ra trận tiếp, vì đã được tiền thưởng và các ưu đãi dành cho cựu chiến binh.
Đăng ngày:
Le Figaro ngày 16/03/2026 nhận xét, sau gần bảy thập niên dưới chế độ Castro, lớp trẻ Cuba chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản. La Croix đánh giá « Cách mạng Cuba ngộp thở dưới áp lực của Donald Trump ».
Chiến sự Trung Đông, tình hình tuyệt vọng ở Cuba, bầu cử địa phương tại Pháp là các chủ đề được đề cập rộng rãi hôm nay. Trong bài « Giới trẻ Cuba không còn mơ đến cách mạng », Le Figaro nhận xét, sau gần bảy thập niên từ khi Fidel Castro giành chính quyền, dân Cuba nhất là lứa tuổi 20-30 chỉ mơ thoát khỏi đảo quốc cộng sản.
Bài viết mở đầu bằng cảnh một chiếc xe Tchaika thời Liên Xô kéo theo một xe ba bánh chạy điện của Trung Quốc, do một thanh niên 29 tuổi điều khiển. Robertico là tài xế, vừa là quản lý một quán cà phê, vừa là bác sĩ đa khoa. « Ông có thấy ở nước nào mà một bác sĩ phải làm đến ba công việc cùng lúc để sống sót hay không ? » Lương của anh chỉ có 20 đô la một tháng. Chủ nghĩa cộng sản chẳng mang lại được gì.
Khi Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, nhiều người tin rằng đó sẽ là một chiến dịch ngắn. Một quốc gia lớn với sức mạnh quân sự vượt trội tấn công một nước láng giềng nhỏ hơn nhiều lần – kết cục dường như đã được định trước.
Nhưng lịch sử chiến tranh thường trớ trêu : Những cuộc chiến tưởng chừng dễ dàng lại trở thành những sai lầm chiến lược kéo dài.
Bước sang năm thứ năm của cuộc chiến, thực tế đã chứng minh điều đó. Ukraine không sụp đổ. Nhà nước không tan rã. Quân đội không đầu hàng. Trái lại, họ dần xây dựng được một hệ thống phòng thủ vững chắc, nhận được sự hỗ trợ từ phương Tây và thậm chí giành lại được một phần lãnh thổ đã mất.
Cách đây 4 năm (19/02/2022), 5 ngày trước chiến tranh Nga xâm lược Ukraine, tôi từng ví “Ukraine” như món gân gà của Putin, nuốt chẳng trôi, nhai thì vô vị. Dự đoán ấy chả khác gì Khổng Minh, ngồi trong trướng nhìn xa vạn dặm, đúng cmnr.
Có chuyện trong Tam Quốc. Tào Tháo đem quân chặn Lưu Bị, nhưng đánh toàn thua. Thời gian khá lâu mà không thay đổi được tình thế. Tiến quân bị Mã Siêu chống cự. Muốn lui, lại sợ người Thục chê cười, trong bụng dùng dằng chưa quyết.
Hôm đó, nhà bếp dâng bát canh, Tháo nhìn trong bát có cái gân gà, sực nhớ chuyện mình lại ngán và rối cả ruột. Giữa lúc đó, Hạ Hầu Đôn vào trướng, bẩm hỏi khẩu lệnh ban đêm. Tháo buột miệng nói ngay : “Kê lặc” (gân gà). Đôn truyền lệnh cho quan quân nhận khẩu lệnh đêm ấy là “kê lặc”.
Ngoài các nước vùng Vịnh, kể cả Mỹ (dù Trump phủ nhận) đã đặt mua và tiến hành hợp tác quân sự với Ukraine, chính phủ Nhật Bản cũng đang xem xét đưa vào sử dụng các máy bay không người lái (drone) tấn công do Ukraine sản xuất.
Nhật muốn tăng cường năng lực phòng thủ, tận dụng kinh nghiệm chiến trường của Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
Theo các nguồn tin, hai nước có thể ký thỏa thuận chuyển giao thiết bị quốc phòng song phương để bảo vệ bí mật quân sự, qua đó tạo điều kiện cho việc hợp tác. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cũng bày tỏ mong muốn trao đổi công nghệ máy bay không người lái của Ukraine với các hệ thống vũ khí mà Nhật Bản cung cấp.
Đăng ngày:
Courrier International đăng hình vẽ các giáo sĩ và lực lượng vệ binh, chạy tít lớn « Iran trả đũa ». Trên trang bìa Le Point là cảnh những tòa tháp chọc trời trên một vùng sương mù với tựa nhỏ « Dưới những hỏa tiễn Iran là một trung tâm mới của thế giới » và tít chính « Định mệnh đáng kinh ngạc của các nước vùng Vịnh ». Le Nouvel Obs đặt câu hỏi « Chiến tranh còn đi tới đâu ? », trên nền một bầu trời đỏ rực khói lửa. L’Express nhấn mạnh đến « CIA-Mossad, binh pháp mới ». The Economist nói về « Một vụ tấn công vào kinh tế thế giới » : Dù diễn biến ở eo biển Ormuz ra sao, thị trường năng lượng cũng đã thay đổi hẳn.
Theo L’Express, chiến dịch tấn công Iran hôm 28/02 của Hoa Kỳ và Israel đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử quân sự. Các cơ quan tình báo sử dụng công nghệ cao chưa từng thấy, cùng với các điệp viên nằm vùng bên trong. Để giữ yếu tố bất ngờ, hai đồng minh đã quyết định trừ khử đại giáo chủ Khamenei ngay giây phút đầu tiên của cuộc chiến, giữa thanh thiên bạch nhật, trước cả việc vô hiệu hóa hệ thống hỏa tiễn địa đối không của Iran.
Khi châm ngòi tại Trung Đông, có lẽ Donald không ngờ tiếng nổ của nó lại văng xa đến thế. Người đàn ông mạnh nhất nước Mỹ này đang làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.
Chiến dịch “Epic Fury” sẽ kết thúc theo kịch bản nào: kéo dài, chuyển thành chiến tranh ủy nhiệm hay đánh nhanh thắng nhanh rồi cả hai bên cùng tuyên bố chiến thắng - tất cả vẫn còn là ẩn số.
Nhưng dù kết thúc theo cách nào, cơn thịnh nộ của Trump đã thổi bay những trật tự cũ kỹ của thế giới. Khi Trung Đông rực lửa, người ta mới thấy rõ: Chiến tranh chưa bao giờ là chuyện riêng của hai quốc gia. Đó là một cơn địa chấn mà tâm chấn ở Tehran, nhưng dư chấn thì làm lung lay cả những ngôi nhà tận Berlin hay Kyiv.
Có vẻ rất khó tin: Mỹ, siêu cường với Patriot, THAAD, và hàng loạt hệ thống phòng không trị giá hàng triệu USD mỗi quả, giờ đây lại đã phải chính thức nhờ đến Ukraine gửi chuyên gia và UAV đánh chặn rẻ tiền để bảo vệ các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông trước UAV Iran.
Một chiếc Shahed của Iran giá chỉ vài chục nghìn USD, nhưng bắn hạ bằng Patriot tốn cả triệu đô la – một nghịch lý chi phí quá tốn kém khiến các chuyên gia quân sự phải trầm trồ.
Ukraine đã phát triển được giải pháp chống UAV hiệu quả và kinh tế sau hàng nghìn UAV của Nga/ Iran bị hạ trong chiến tranh, và bây giờ Mỹ lại phải “học lại” kinh nghiệm này.
Các cháu đăng bức ảnh con tàu bốc cháy dữ dội giữa biển, kèm câu chuyện rất kịch tính “Tàu hỗ trợ chiến đấu MST của Mỹ bị Iran bắn cháy".
Nghe rất hùng tráng.
Chỉ có một vấn đề nhỏ, con tàu trong ảnh không phải tàu Mỹ... mà là siêu soái hạm Moskva của Nga.
