Từ Ukraina đến Trung Đông : Chiến tranh năng lượng và thế giới bất định

Đăng ngày: 02/04/2026 - 08:09

Ukraina ra sức tấn công cơ sở hạ tầng dầu lửa của Nga, tổng thống Volodymyr Zelensky có được những thỏa thuận quan trọng với các nước vùng Vịnh. Thường dân Ukraina được huấn luyện cách tự vệ, Matxcơva tiếp tục đàn áp đối lập. Ở Trung Đông, tổng thống Mỹ tỏ ra nản lòng trong cuộc chiến với Iran. 

Đánh vào “vàng đen” của Nga : Chiến lược làm tê liệt nguồn thu chiến tranh

Le Monde ngày 01/04/2026 cho biết « Ukraina tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu lửa, nguồn nuôi dưỡng chiến tranh của Nga », mục đích là hạn chế số lợi tức kiếm thêm được nhờ giá dầu tăng. Báo chí Kiev trong những ngày gần đây chế giễu « những bông hoa coton », tức những vụ nổ do drone Ukraina gây ra tại các « mục tiêu chiến lược » : cảng dầu Nga.

Lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tuần, Chủ nhật 29/03, phức hợp xuất khẩu dầu lớn nhất trên biển Baltic là Oust-Louga bị drone tấn công. Alexandre Drozdenko, thống đốc vùng này, nhìn nhận cuộc tấn công quy mô đã gây ra một trận hỏa hoạn. Cơ quan an ninh Ukraina (SBU) khẳng định Oust-Louga, nơi xuất đi 700.000 thùng dầu một ngày, đã bị « thiệt hại nặng nề ».

Phúc Lai – Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 05/02/2026

 

1. Tại sao Ukraine không trả đũa chiến dịch không kích hạ tầng năng lượng ?

Có người đặt câu hỏi, tại sao Nga tăng cường tập kích đường không vào hạ tầng năng lượng của Ukraine trong thời điểm hiện tại, vậy tại sao Ukraine không trả đũa những đòn tương tự ?

Tôi nghĩ rằng có hai lý do :

Một. Nếu tấn công vào dân sinh, giả định dân chúng sẽ nổi dậy chống Putler thì là kết quả tích cực, nhưng nếu dân Nga lại bị kích động lao vào chiến tranh thì sao ? Và Putler thì có cớ để trả đũa những đòn mạnh hơn như hạt nhân chiến thuật. Điều này sẽ không phù hợp với lý thuyết “quản trị leo thang chiến tranh” mà bên nào cũng phải quán triệt, kể cả Ukraine.

Ukraine hiểu rằng họ đang ở thế “cửa dưới” từ góc độ vũ khí hạt nhân. Nếu tấn công vào các trạm biến áp dân sinh tại Mục-tư-khoa hay St. Petersburg, họ sẽ trao cho Putler một cái cớ, một cơ hội bằng vàng để danh chính ngôn thuận sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật hoặc tổng động viên toàn diện. Vì vậy, Ukraine vẫn nên chọn cách đánh vào các kho dầu, nhà máy lọc dầu cũng như những mục tiêu lưỡng dụng nhưng trực tiếp cắt đứt khả năng nuôi chiến tranh của Nga.

Lê Xuân Nghĩa - Rất tiếc cho Cuba là Jamaica không dám làm phật lòng Trump

Sau vài tuần ngừng hoạt động, tàu Emilia, một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) mang cờ Cuba, đã hoạt động trở lại theo lệnh của Chủ tịch Díaz-Canel.

Điểm đến của Emilia là Kingston, Jamaica, một nhà cung cấp khí đốt thường xuyên cho Cuba.

Tuy nhiên, mọi chuyện đã kết thúc theo cách tồi tệ nhất. Jamaica quyết định tuân thủ lệnh của Donald Trump và ngừng viện trợ cho Cuba, vì vậy con tàu trở về trống rỗng. Chỉ còn Mexico tiếp tục hỗ trợ Cuba, nhưng ở mức độ “nhân đạo”.

Lê Học Lãnh Vân - Khi hồ thủy điện xả nước (1)

 

Hồ thủy điện tạo điện năng từ đâu?

Tất cả các loại năng lượng con người khai thác để sử dụng đều tới từ năng lượng tự nhiên.

Năng lượng thủy điện cũng vậy. Năng lượng tự nhiên khiến nước biển bốc hơi, lên cao gặp lạnh thì ngưng tụ thành các hạt nhỏ li ti trong mây. Khi mây dầy đặc thì các hạt nhỏ hòa vào nhau rơi xuống thành mưa nơi vùng ấm hay thành tuyết nơi vùng lạnh. Nước trên cao chảy xuống biển thấp theo những lối đi gồm suối hay/và sông.

Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraina của Putler ngày 10/11/2025

1. Cần hiểu như thế nào về hệ thống năng lượng điện thời chiến ?

Ngày 26/08/2024, bọn Nga phản động đã phóng hơn 200 tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine, gây mất điện cho khoảng 8 triệu hộ gia đình. Đây được cho là trận tấn công gây hậu quả nặng nề nhất của Nga vào hệ thống năng lượng của Ukraine.

Tất cả thông tin cần thiết có trong bài báo cáo của IEA (International Energy Agency, tức là Cơ quan Năng lượng Quốc tế) ở đây (xin cảm ơn dịch giả đã xử lý bài báo cáo này).

Nhìn lại cuộc chiến tranh xâm lược của Putler vào Ukraine, không phải bây giờ Ukraine mới phải hứng chịu các đợt tấn công của bọn Nga phản động vào hệ thống năng lượng nói chung, và cả hệ thống điện nói riêng. Trong giai đoạn 2022 – 2023, khoảng một nửa năng lực sản xuất điện của Ukraine đã bị chiếm mất, phá hủy hoặc hư hại.

Phúc Lai - Dù Ukraine yếu hơn rất nhiều, nhưng cuối cùng thì Nga Putler vẫn thua !

 

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 13/10/2025)

1. Tại sao Ukraine sẽ không tấn công các nhà máy điện của Nga?

Vì họ không phải là tội phạm và không thực hiện những hành động khủng bố, dù hiện nay Ukraine vẫn đang là nạn nhân bị xâm lược. Vì vậy nếu tấn công vào những công trình dân sinh, sẽ được coi là hành vi tội phạm chiến tranh.

Năm 2024, Tòa án Hình sự Quốc tế ICC đã ban hành 2 lệnh truy nã đối với hai tên: Shoigu và Gerasimov vì hành vi tội phạm chiến tranh và các tội phạm khác chống lại loài người. Cả hai tên đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì đã ra lệnh tấn công các nhà máy điện của Ukraine.

Năm nay, sau khi Zelenskyy tuyên bố trả đũa, Ukraine đã không kích bằng UAV hoặc/và tên lửa vào các nhà máy điện ở các vùng: Kursk, Belgorod (tôi không nhớ có Bryansk không) vì từ các vùng đó, Nga đã tiến hành các cuộc không kích mới nhất vào các nhà máy điện và hệ thống điện của Ukraine, đặc biệt là ở Kyiv.

Kiều Thị An Giang – Đức và cuộc đua « vàng trắng »

 

Một thông tin gây chấn động ngành năng lượng toàn cầu vừa được xác nhận : Đức, trung tâm công nghiệp ô tô của châu Âu, đã phát hiện ra một trong những nguồn tài nguyên lithium lớn nhất thế giới.

Trữ lượng ước tính lên đến 43 triệu tấn Lithium Carbonate Tương đương (LCE) nằm ở vùng Altmark, bang Saxony-Anhalt. (Sachsen- Anhalt). Phát hiện này không chỉ là tin vui cho Berlin mà còn là một bước ngoặt lịch sử, có khả năng thay đổi hoàn toàn cán cân quyền lực trong chuỗi cung ứng vật liệu pin và xe điện (EV) toàn cầu.

Lithium, thường được mệnh danh là "vàng trắng", là nguyên tố cốt lõi và không thể thay thế trong sản xuất pin Lithium-ion. Loại pin này hiện đang là trái tim của cuộc cách mạng xe điện, cũng như hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo (như điện mặt trời, điện gió) trên quy mô lớn. Đối với Đức và Liên minh châu Âu (EU), tầm quan trọng của lithium mang tính sống còn.

Lưu Trọng Văn - Quy hoạch điện Vì Dân

 

Các tỉnh phía Nam nắng hầu như quanh năm, là thế mạnh tài nguyên năng lượng mặt trời, trời thoải mái cho bất cứ ai. Chẳng lẽ lại cứ tiếp tục bị để mặc lãng phí như bao lâu nay?

Muốn giải bài toán tận dụng tối đa, hiệu quả năng lượng trời cho vô tận này, trước hết phải chấm dứt độc quyền năng lượng điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam dưới sự kiểm soát và chi phối lợi ích của Bộ Công thương, mà ngài Nguyễn Hồng Diên đang là bộ trưởng.

Một doanh nghiệp hoặc bất cứ người dân nào sản xuất điện mặt trời tại sao lại phải theo Quy chế, Quy hoạch điện áp đặt nào đó của ngành điện nhà nước - Khi họ có thể với bài toán kinh doanh điện của mình, tạo mạng lưới dẫn điện riêng không đấu nối vào hệ thống truyền tải điện cửa quyền và độc quyền bấy lâu nay của ngành điện nhà nước ấy?

Huy Đức - Độc quyền, cửa quyền là dấu hiệu rõ nhất của tham nhũng

Tôi gần như đã định tự đi giám định sức khỏe tâm thần vì không thể nào tin được phát biểu sau đây là của một ông Bộ trưởng:

“Giải pháp mua [điện mặt trời trên mái nhà] với giá 0 đồng là phù hợp, đảm bảo việc ngăn chặn hiện tượng trục lợi chính sách” [Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, phát biểu ngày 24-04-2024 với các nhà đầu tư quốc tế, Tiền Phong online].

Bộ Công thương là cơ quan ban hành các chính sách và vận hành nền kinh tế thị trường của nước nhà. Nhưng, đây là cách tư duy chính sách rất cửa quyền và nó chỉ có thể là sản phẩm của độc quyền.

Lê Xuân Nghĩa - Tuyệt vời không các bạn?

 

Tính đến hôm nay, tròn 6 tháng kể từ ngày Ukraine tự đảm bảo an ninh, an toàn hành lang vận chuyển ngũ cốc, đã xuất khẩu đến 20 triệu tấn hàng hóa. Trong đó:

- 14,3 triệu tấn nông sản đến 32 quốc gia, với 661 chuyến tàu chở hàng.

- Gần 6 triệu tấn hàng hóa, với hàng trăm chuyến tàu chuyên chở.

Riêng trong tháng 1/2024, có đến 6,3 triệu tấn đã được xuất khẩu. Nó gần bằng mức trước chiến tranh.

Phúc Lai - Giải ảo về năng lực điện của Nga trong bối cảnh cuộc chiến tranh của Putox ở Ukraina ngày 17/01/2024

1. Trên chiến trường có gì?

Quân chó chết Tuấn Sơn của Dân Chí nó bảo Nga tấn công trên toàn chiến tuyến 1.000 ki-lô-mét – thằng thần kinh này chuyển sang mê sảng kịch phát à? Dưới đây là nội dung chính bản tin của Bộ Tổng tham mưu các Lực lượng vũ trang Ukraine, cập nhật đến trưa 17/01 theo giờ Hà Nội:

- Theo hướng Lyman, lực lượng phòng thủ của chúng ta đã đẩy lùi 11 cuộc tấn công của kẻ thù ở các quận Terniv, Yampolivka và Torsky của vùng Donetsk, và 17 cuộc tấn công khác gần Makiivka, Bilogorivka, rừng Serebryansk của vùng Luhansk và phía bắc Hryhorivka, Vesely, vùng Donetsk.

- Trên hướng Bakhmut, các chiến sĩ ta đã đẩy lùi 9 đợt tấn công của quân chiếm đóng gần Ivanivskyi, Klishchiivka và Andriivka, vùng Donetsk.

Huy Đức - Vì sao người hùng phải đứng chung với tham nhũng

Ra tòa không phải lúc nào cũng là họa, phiên tòa xử vụ Việt Á không chỉ minh oan mà còn vinh danh cho ông Nguyễn Thành Danh, cựu giám đốc CDC Bình Dương.

Tuy nhiên, lẽ ra ông phải được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trong quá trình điều tra, vì nguyên tắc của tội phạm không chỉ là “có dấu hiệu” vi phạm mà phải “nguy hiểm cho xã hội” ”[Điều 8, Bộ Luật Hình Sự].

Hành vi của ông Danh không những “không gây nguy hiểm cho xã hội” mà còn có giá trị cứu người. Cái sai của ông chỉ là không làm đúng những quy định máy móc, quan liêu [trong luật Đấu Thầu]. Nếu ông vô cảm, mặc kệ dịch bệnh, mà tuân thủ những quy trình đó thì ông đã không phải ra trước vành móng ngựa đứng chung với những tên tham nhũng thật.

Lê Xuân Nghĩa - Chúng chơi nguyên bầy như thế này thì đỡ vào mắt

 

Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhận thấy: Ban cán sự đảng Bộ Công Thương đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc.

Thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo để Bộ Công Thương và nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong công tác tham mưu, ban hành cơ chế phát triển điện mặt trời, điện gió; trong thực hiện Quy hoạch điện VII điều chỉnh.

Trong tham mưu, ban hành cơ chế kinh doanh, điều hành nguồn cung ứng, cấp phép kinh doanh xăng, dầu ; quản lý và sử dụng Quỹ bình ổn giá. Trong lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức đấu thầu, thực hiện các dự án/gói thầu do Công ty cổ phần Tiến Bộ Quốc Tế (AIC) thực hiện. Nhiều cán bộ, đảng viên bị xử lý kỷ luật, xử lý hình sự.

Nguyễn Thông - Ghi lại lời lão hàng xóm

Ông Maddox láng giềng nhà tôi cục mịch, thô lỗ, hay nói tục, nhưng được cái thẳng tính, thứ gì không nên không phải là sổ toẹt. Tôi chỉ ghi lại.

- Người làm kẻ phá. Ấy là tao nói chuyện điện. Một đằng là ông thủ tướng bươn chải đi khắp nơi đông tây mời mọc người ta đến nước mình đầu tư vào năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời). Vừa để khai thác tiềm năng trời cho, giải quyết bài toán thiếu điện, hạ giá thành điện cho dân nhờ. Vừa nhằm thực hiện phát thải ròng về 0 như đã hứa với thế giới.

Đằng khác, là đám quân của ông ấy, cụ thể bọn bộ công thương, bọn quản điện quốc gia. Lâu nay chúng độc quyền, quát nạt, áp đặt quen rồi. Giờ chúng tuyên bố ai muốn bán điện mặt trời thì chúng sẽ mua (chứ tới thời điểm này trên thực tế thì chưa có chủ trương mua), nhưng chỉ mua với giá 0 đồng. Mua, nhưng thực chất là ăn cướp, hoặc đ*o mua.

Lưu Trọng Văn - Đằng sau việc Bình Thuận chấp thuận dự án 1,3 tỉ đô kho cảng khí hóa lỏng của Mỹ là gì ?

 

Tập đoàn AES của Mỹ cho biết dự án kho cảng này nằm trong chuỗi dự án LNG tại Bình Thuận, dự kiến vận hành thương mại năm 2027.

Mục tiêu của dự án giai đoạn 1 sẽ cung cấp từ 3,6 triệu tấn khí LNG một năm. Giai đoạn 2 tăng lên 6 triệu tấn khí một năm cho các nhà máy điện khí ở Bình Thuận, biến Bình Thuận thành một trong những trung tâm năng lượng quốc gia.

Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Marc E. Knapper nhìn nhận: “Dự án sẽ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng cho Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch hơn”.

Hoàng Linh - Chiếc hộp Pandora

 

Thủ tướng đã đúng khi chọn thanh tra trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia.

Ngay trong những ngày đầu tiên tiến hành thanh tra, giám đốc trung tâm điều độ hệ thống điện quốc gia đã bị tạm đình chỉ công tác.

Nhiều anh chị nói vui rằng đây là động tác xoa dịu dư luận kiểu « Tào Tháo mượn đầu Vương Hậu » hay « Nhưng không chết chàng trai bán phở, Mà chết người gái nhỏ bưng tô ».

Nguyễn Ngọc Chu - « Phân rã quyền lực » để giải bài toán năng lượng quốc gia

 

Thanh tra EVN có thể giúp tìm ra một phần sự thật về hoạt động của EVN, biết được sự lỗ, lãi của EVN, cũng như câu trả lời về có tăng giá điện để bù lỗ cho EVN hay không?

Nhưng thanh tra EVN sẽ không đưa ra được lời giải cho các bài toán quan trọng như: Bao giờ thì không còn bị cắt điện? Bao giờ người mua được lựa chọn nhà cung ứng điện với giá thành hợp lý? Bao giờ thì hệ thống điện đáp ứng các tiêu chí môi trường?

Bài toán đảm bảo năng lượng cho quốc gia là bài toán phức tạp mà nước nào cũng phải đối mặt. Vì là bài toán chung cho mọi quốc gia nên có thể tìm thấy nhiều điểm chung trong các phương thức tiếp cận. Sự khác biệt phần nhiều phụ thuộc vào mức độ các dạng tài nguyên và trình độ công nghệ của mỗi nước. Bởi vậy, đối với các quốc gia chậm phát triển, thì hệ thống điện của các nước tiên tiến luôn là những mẫu hình tham khảo quý báu.

Tạ Duy Anh - Bà già nghèo và ngành điện

 

Vài lời rào đón: Bài viết này tôi viết từ 10 năm trước, đăng trên báo Công lý và Xã hội, sau đó in trong cuốn "Làng quê đang biến mất"- NXB Hội Nhà văn 2014. Bối cảnh của bài viết là báo chí hồi đó đưa tin về việc ngành điện đầu tư ngoài ngành khiến thua lỗ nặng, nhưng lương bổng của lãnh đạo ngành điện thì cao ngất ngưởng, nhiều người rất giầu, cùng với việc giá điện tăng không ngừng.

Giờ đọc lại thì thấy, hóa ra sau 10 năm, tư duy độc quyền của ngành điện vẫn không thay đổi mảy may. Và chuyện thiếu điện, dù có thể đổ lỗi cho quy hoạch, như bài của nhà báo Huy Đức, nhưng ngành điện không thể bám vào đó để rũ trách nhiệm

***

Lần ấy tôi về quê và lúc chập tối tranh thủ đến thăm một người bà con nghèo. Tôi đến trước ngõ, tần ngần nhìn vào phía bên trong cổng tối om. Đã định quay ra thì nghe tiếng gọi. Lát sau mới thấy có ánh đèn điện. Hóa ra bà cụ già với một đứa cháu ngoại đang ăn cơm nhờ ánh sáng của nhà bên cạnh hắt sang! Tôi hỏi sao không thắp đèn lên, thì bà trả lời: “Hồi chưa có diện thì cứ mong đứng mong ngồi. Giờ có điện thì lại không dám dùng vì không có tiền”.

Huy Đức - Quy hoạch đưa đất nước quay lại thời “quan liêu bao cấp”

 

Trong buổi tọa đàm “Giải bài toán thiếu điện” [do CLB Café Số tổ chức chiều 9-6-2023] ông Hà Đăng Sơn (một chuyên gia) có ý phê bình những người phê bình “Quy hoạch điện VII”. Ông mô tả công việc của những người làm quy hoạch là rất phức tạp và đòi hỏi trí tuệ. Tuy nhiên, ông Sơn than là Quy hoạch “quá cứng nhắc, 5 năm mới được điều chỉnh, trong khi thực tế thay đổi chóng mặt”. 

Cùng trên bàn chủ tọa, tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, cho rằng, “Thực tế thay đổi sao không viết lại quy hoạch. Sao lại tự mình vẽ ra (quy hoạch) rồi buộc mình”. Theo ông Cung, “phải để thị trường ban hành”. Ông Cung cho rằng, “Phải thay đổi cách thức làm chính sách, phải để các nhà đầu tư đưa ra quyết định, đừng bàn nữa, đừng chỉ thị nữa”.

TS Nguyễn Đình Cung giải thích, “Thiếu điện là cơ hội kinh doanh, cơ hội đầu tư. Thay vì ngồi xét duyệt hồ sơ [mua điện từ 85 dự án năng lượng tái tạo không kịp giá fit] thì chỉ cần dùng giá là mua được”. Nguyên Long, một nữ nhà báo rất thuộc bài và dẫn chương trình khá duyên dáng, cắt lời, “Nhưng điện là hàng hóa đặc biệt”. TS Nguyễn Đình Cung dơ hai tay lắc đầu. Có cảm giác như ông rất tuyệt vọng khi đã cố giảng giải về “thị trường” mà những người xung quanh ông vẫn tư duy “hành chánh”.

Huỳnh Ngọc Chênh - Điện, mười năm nữa thì sao ?

 

Một công ty kinh doanh chỉ cần có 100.000 khách hàng thường xuyên thì đã thu vào lợi nhuận khá lớn và phát triển nhanh chóng.

Vậy mà ngành điện có đến 100 triệu khách hàng tiêu dùng ổn định và hàng triệu khách hàng là các cơ sở kinh doanh sản xuất lớn nhỏ lúc nào cũng mua điện, mà làm ăn cứ lỗ nặng là sao? Rồi lại thiếu điện cung cấp cho khách hàng nữa.

Chuyện kéo dài hơn 30 năm kể từ khi mở cửa đón nhận ánh sáng văn minh nhân loại đến bây giờ, chứ không phải là chuyện ngày một ngày hai.