Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Kết luận ngày 02/07/2026 của Thành ủy Hà Nội cho thấy không thể vội vã triển khai trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trong 5 nội dung Thành ủy yêu cầu cần làm rõ, có các vấn đề quan trọng:
- Quy hoạch tổng thể không gian sông Hồng và tác động liên vùng về địa chất, thủy văn, thoát lũ.
- Đảm bảo tuyệt đối an toàn về phòng chống lũ lụt.
- Bảo tồn các làng nghề, các di tích lịch sử văn hóa. Giải quyết tốt việc di dời, tái định cư và bồi thường.
1. Bài toán tối ưu sơ cấp
Lấy ga Hàng Cỏ (Hà Nội) là tâm, vẽ đường tròn bán kính R = 7 km. Phía Nam theo đường Giải Phóng cắt đúng Bến xe Nước Ngầm. Phía Tây theo đại lộ Thăng Long cắt ở ngay sau toà nhà Bộ Ngoại Giao. Phia Bắc theo đường Võ Chí Công cắt ở trước chân cầu Nhật Tân. Hướng phía Đông cắt trước nút giao Cổ Linh – Thạch Bàn 400 m.
Đường tròn này có diện tích gần 154 km2, bao trọn nội đô cũ và mới của Hà Nội với dân số khoảng 3 triệu người.
Ba triệu người dân phần đô thị lõi của Hà Nội, đi về ga Hàng Cỏ, tùy theo vị trí - nhưng đều nằm trên đường chim bay khoảng cách chừng từ 50 m – 7.000 m.
Mình thấy dư luận đang nhốn nháo vụ ga Hà Nội chuyển ra Ngọc Hồi. Rồi thằng nhà báo tung tin Vin lấy đất ga xây chung cư.
Kế hoạch di dời ga Hà Nội thực ra là có từ mấy chục năm rồi. Cũng như kế hoạch di dời các trường đại học hay cơ quan Bộ. Ít nhất cũng trên 20 năm rồi.
Về mặt quy hoạch, nếu chốt làm tàu cao tốc, thì ga Hà Nội không đủ diện tích, cũng khó mở rộng. Tốn kém nhất là việc phải hạ ngầm đường sắt hoặc nâng lên cao hết. Vì không thể có tàu cao tốc chạy cùng cốt với đường bộ như bây giờ mà ở trung tâm đô thị.
1. Sài Gòn, ngoài nhiều loại hình di sản đô thị còn có một loại di sản độc đáo và quý giá: di sản báo chí. Có thể xếp báo chí vào di sản phi vật thể, bởi phương tiện thể hiện của nó chủ yếu bằng ngôn ngữ - ngôn ngữ báo chí, dù trên tờ báo in hay trên báo mạng, “nền tảng số”.
Đó là một di sản không nằm yên trong viện bảo tàng, cũng không là một công trình kiến trúc dễ gây chú ý. Nó hiện diện hàng ngày trong đời sống : trong những sạp báo cũ, trong tiếng rao báo buổi sớm, trên bàn nhỏ trong quán cà phê... Nó hiện diện bằng mùi giấy in còn thơm mực, bằng những ánh đèn xuyên đêm trong các tòa soạn. Và đặc biệt, nó hiện diện trong lối sống của người Sài Gòn là luôn muốn biết đời sống quanh mình hôm nay thế nào ?
Ít nơi nào ở Việt Nam mà lịch sử báo chí lại gắn sâu với lịch sử đô thị như ở Sài Gòn. Từ giữa thế kỷ 19, Gia Định Báo ra đời tại Sài Gòn năm 1865, thường được xem là dấu mốc mở đầu cho báo chí quốc ngữ Việt Nam.
Vốn đã không tính viết chuyện chỉnh trang lại một số công trình xưa của Sài Gòn như chợ Bến Thành, hồ Con Rùa… Bởi vô số các nhà văn hóa, nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, nhà trí thức, trí giả, thức giả… trong dân đã lên tiếng phản biện mọi lẽ. Tôi đọc mà sáng thêm, rõ hơn nhiều điều.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM ngày 2-2 đã chính thức đề nghị dừng chỉnh trang khu vực quảng trường trước chợ Bến Thành và vòng xoay hồ Con Rùa do màu sắc khác phương án ban đầu.
Ghi nhận thực tế và phản ánh từ cộng đồng, Sở nhận xét : “Nhiều hạng mục, hình thức triển khai tại đây đang gây tranh luận về thẩm mỹ, sự hài hòa cảnh quan, màu sắc”.
“Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương/ Mịt mù khói tỏa ngàn sương/ Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ”.
Đã xa rồi trong quá khứ. Xa cả những đàn sâm cầm, le le có lúc lên tới ngàn con, giờ chỉ thưa thớt, lác đác. Thay vào đó là mối đe doạ xuất hiện sự chuyển động không ngừng hàng ngàn xe cộ trong tiếng động cơ rền rĩ với hàng hàng lớp ống xả tuôn ra những dòng khí đen kịt đóng kín mặt hồ. Hồ Tây, nơi thơ mộng nhất của Hà Nội có nguy cơ dần biến mất.
1. Những điều sơ đẳng
Trong quy hoạch hồ đô thị hiện đại, giao thông cơ giới không bao giờ đặt sát mặt nước hồ. Thay vào đó là cấu trúc phân tầng từ hồ ra ngoài như sau :
Nhìn tới nhìn lui vẫn chả thể nhìn ra cái “chợ vui Bến thành” là hiện đại, hợp thời, như một số luận điệu cố gán cho.
Nói một cách thẳng thắn, thì nó quá vô duyên. Nó làm tôi liên tưởng đến cô ca sĩ gào rú gọi nắng gọi mưa, ứ ừ cách tân nhạc Trịnh!
Cuộc sống luôn vận động, mỹ thuật, kiến trúc cũng thế. Nhưng hiện đại, không có nghĩa là xóa sạch hồn cốt cũ.
Ý kiến cá nhân về đề xuất/kế hoạch làm đường vành đai quanh Hồ Tây: Làm như vậy sẽ là một sai lầm lớn, và người dân Thủ đô (cũng như cả nước) chắc chắn sẽ hối tiếc trong nhiều thập kỷ.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy rất rõ: Không gian ven hồ nên ưu tiên cho cây xanh, công viên và lối đi bộ công cộng.
Nếu “bọc” Hồ Tây bằng đường, về cơ bản là chặn lối ra hồ của người dân, biến một trong số ít không gian xanh quý giá của Hà Nội thành không gian dành cho xe cộ.
Cái thành phố từng có thời mệnh danh là « mộng mơ » trong ký ức bao người, ngày nay đã thay đổi đến mức khó nhận ra. Thay đổi theo chiều hướng xấu hơn.
Cái ấn tượng của tôi khi ghé Đà Lạt hồi xa xưa (trước 1975 và thập niên 1980) là một bức tranh yên bình và thơ mộng. Nhà cửa chủ yếu là các biệt thự Pháp cổ, nằm rải rác giữa rừng thông và đồi núi thoai thoải. Không khí trong lành, thường có sương mù, và các con đường uốn lượn qua rừng cây. Thành phố lúc đó thể hiện rõ đặc trưng « rừng trong phố, phố trong rừng », với sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
Hôm kia, tôi lại ghé Đà Lạt, nhưng lần này thì bị ... sốc. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố có nhiều công trình xây dựng san sát trên các triền đồi dốc, với bê tông hóa lan rộng.
Một dự án đã bơm cát lấp ruộng và rạch Sông Kinh đến dạ cầu 15B, phường Phú Mỹ, quận 7 cũ, rồi đặt cống thoát nước ra dạ cầu này. Không biết cơ quan nào đã duyệt quy hoạch một cách vô cùng ngu xuẩn?
Trước năm 1975, rạch Sông Kinh là chi lưu của sông Nhà Bè đổ ra rạch Ông Đội, đường Liên tỉnh 15 (Huỳnh Tấn Phát bây giờ) có Cầu Đúc (cầu Phú Mỹ do Pháp xây) bắc qua rạch Sông Kinh.
Sau năm 1975, chính quyền cách mạng lấp bít Cầu Đúc, rạch vẫn còn chảy từ Cầu Đúc ra rạch Ông Đội. Cho nên khi làm đường 15B (nối Nguyễn Luong Bằng đến chung cư Đức Khải) họ phải xây cầu 15B bắc qua rạch Sông Kinh.
Về việc Vinspeed rút đề xuất làm chủ đầu tư đường sắt cao tốc, mình cho là vì không ai dám thu xếp vốn cho họ vay như đề xuất. Không có vốn thì té thôi chứ ở làm gì?
Mà chuyện này mình đã viết Facebook và cả video, mình chưa bao giờ tin vào tính khả thi của dự án này. Điều cơ bản nhất là vốn từ đâu? Ai dám bảo lãnh vốn này, còn không lấy lãi?
Vốn này có lẽ chỉ có được từ Trung Quốc, mà Vin có lẽ chỉ làm nhiệm vụ chia bài thôi, chứ nhà thầu Trung Quốc sẽ làm thật, rồi họ cấp vốn luôn. Nhưng gần đây, có nhiều chuyên gia cho rằng kinh tế Trung Quốc sẽ giảm phát, hoặc rất khó khăn, nên khó mà hoàn thành được tham vọng Một vành đai, một con đường.
Vỉa hè Hà Nội đã ngoài tầm kiểm soát. Ra quân bắt cóc bỏ đĩa chưa đủ, mà cần một triết lý phát triển dài hạn. Đường phố không chỉ để bước chân người qua. Nếu thiết kế và quản lý tốt sẽ mang lại phồn vinh.
Vỉa hè là của nhân dân anh hùng
Một thời bao cấp có chế độ phân phối hàng, các quan chức cao được mua ở cửa hàng trên phố Tông Đản, cấp thấp chút mua ở phố Nhà Thờ.
Không biết mua bán ở đâu vì tem phiếu có hạn, đi chợ một lần là hết bay tiêu chuẩn, lại ngăn sông cấm chợ, hè phố trở thành "cửa hàng" cho thứ dân. Vì thế có mấy câu thơ vui “Tông Đản là của các quan/Nhà Thờ là của trung gian quần thần/Đồng Xuân là của thương nhân/Vỉa hè là của nhân dân anh hùng”.
Trong khát vọng vươn mình, đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, hôm nay cả nước khởi công và khánh thành 234 dự án với tổng giá trị ước tính khoảng 3,4 triệu tỉ đồng [1].
Trong số đó, Thủ đô Hà Nội khởi công siêu dự án Đại lộ sông Hồng với tổng đầu tư cực kỳ lớn - 855 000 tỉ đồng. Siêu dự án Đại lộ sông Hồng sẽ mang đến cho Thủ đô những điều kỳ vọng gì và đối mặt với những thách thức gì?
1. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRẦM TRỌNG
Có những quyết định, nếu được viết lại bằng một câu, sẽ trở thành dòng đầu tiên mở ra một chương mới trong lịch sử một đô thị.
Và với P.HCM hôm nay, câu ấy là : “Dừng dự án khu phức hợp Nhà Rồng – Khánh Hội để làm công viên và không gian văn hóa Hồ Chí Minh.”
Giữa trung tâm thành phố – nơi từng được quy hoạch hàng nghìn căn hộ cao tầng, trung tâm thương mại và bến du thuyền – mảnh đất vàng gần 32 héc-ta ấy bỗng được trả lại cho dân, cho cây, cho gió, cho ký ức.
Ồ, sự kiện “trang hoàng lại” Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục bên hồ Gươm quả thực là một màn biểu diễn xuất sắc của nghệ thuật… nâng cấp để thoái cấp.
Người ta nói “cái đẹp nằm trong mắt kẻ si tình”, nhưng có lẽ ở đây, cái đẹp nằm trong mắt… kẻ ký duyệt dự án. Từ một không gian vốn đã không mấy hài hòa, nay lại được “tô son trát phấn” đến mức trông như thể ai đó vừa lỡ tay rút nhầm bản vẽ công viên tiểu khu nhà mẫu ở ngoại ô rồi thả ngay xuống hồ Gươm.
Cái cũ tuy xấu, nhưng ít ra nó còn xấu một cách thành thật. Còn cái mới thì xấu một cách… có đầu tư, có tính toán, có định hướng thẩm mỹ “đồng bộ”.
Trong ảnh là vỉa hè mới làm lại bằng đá hoa cương đẹp đẽ tại khu vực trụ sở Ủy ban quận Bình Thạnh.
Nghị định 168 cấm xe gắn máy leo lề với mức phạt khá nặng, thế mà khi làm mới vỉa hè vẫn tiếp tục gắn thanh chống xe gắn máy, vừa tốn tiền vừa mất mỹ cảm đô thị.
Luật thay đổi nhưng tư duy con người không chịu thay đổi.
Thành phố hãy giải quyết cái nhếch nhác, mất vệ sinh, nỗi kinh hoàng của du khách quốc tế trước đã!
Ngày 01.06 này nghe nói bắt đầu việc cân ký tính tiền rác tại thành phố, tui nghĩ chưa khả thi. Nhưng cái việc cần làm thì nói nhiều năm rồi vẫn chưa làm được. Đó là giải quyết các xe rác tự chế chạy khắp nơi trong thành phố.
Tôi từng thấy các du khách ngoại quốc chăm chú chụp hình các xe rác này nhưng không dám lại gần ; họ nhìn nó như một vật thể xấu xí, dơ bẩn và nguy hiểm.
Các báo chính thống đưa tin:
“Gợi mở các tiêu chí để lựa chọn trung tâm hành chính - chính trị, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu việc chọn trung tâm hành chính - chính trị phải cân nhắc các yếu tố lịch sử, địa lý, kết nối hạ tầng, không gian phát triển, quốc phòng, an ninh và hội nhập.”
Theo gã, chọn thủ phủ một tỉnh ở đâu sau khi sáp nhập các tỉnh là một cơ hội để tái cấu trúc lại các nền tảng hành chính, thương mại, kinh tế, văn hóa, giáo dục của một tỉnh trên tinh thần bước vào Kỷ nguyên mới.
Việc quốc hội sáng nay 30.11 chấp thuận nâng cấp tỉnh Thừa Thiên-Huế lên thành thành phố Huế trực thuộc trung ương (ngang hàng với các thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ) cũng là chuyện thường. Khi đã thỏa mãn được những điều kiện về "tầm vóc" đô thị thì lên thôi.
Nhưng điều tôi ủng hộ quyết định ấy lại ở chuyện khác.
Bao lâu nay, cái tên tỉnh Thừa Thiên-Huế (địa danh, danh từ riêng) bị viết rất lộn xộn, đủ kiểu, không ra làm sao.
Thực ra nói về cụ Bá thì cả nước, gần như ai đã từng đến Đà Nẵng ở thời cụ quản hạt, đều biết.
Nhân trưa ngồi nhậu với anh bạn ở trỏng ra, thì có một bạn ngoài 20 khỏe mạnh đến xin, mà xin bằng được 10 ngàn chứ không thấp hơn. Không những thế, chỉ vào một em bé tầm 10-12 tuổi, bảo bố nó vừa chết, đầu vẫn còn buộc khăn. Anh em có trải nghiệm, nhìn qua ánh mắt đảo như lạc rang thì biết ngay đang làm trò. Bèn than thở.
- Nhìn thế này còn đỡ, mấy tháng tuổi nó bế đi giữa trời đông mới sợ.
