Ngày
25/06/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố việc phê chuẩn một
chiến dịch kéo dài 40 ngày, nhằm gia tăng áp lực lên Nga và buộc Moscow chấm dứt
chiến tranh.
Chiến
dịch này tập trung vào việc tấn công có hệ thống các cơ sở hạ tầng phục vụ nỗ lực
chiến tranh của Nga : Nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu, mạng lưới năng lượng,
trung tâm hậu cần và các tuyến tiếp vận chiến lược.
Trên
thực tế, chiến dịch này không phải là một bước ngoặt mới, mà là sự tiếp nối và
nâng cấp của một chiến lược đã được Ukraine triển khai từ nhiều tháng trước.
Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu,
căn cứ không quân và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã liên tục gây thiệt hại
đáng kể. Theo một số phân tích, có thời điểm tới khoảng một phần ba công suất lọc
dầu của Nga bị ảnh hưởng tạm thời, dẫn đến thiếu hụt nhiên liệu ở nhiều khu vực
và buộc chính quyền Nga phải áp dụng các biện pháp khẩn cấp.
Ngày
hôm nay làm gì còn chuyện gì nữa ngoài BUNG NẮP ! Tràn ngập cõi mạng là hình ảnh
cái nóc bồn chứa dầu bay lên như một cái đĩa bay, một cái vung khổng lồ của nồi
áp suất Liên Xô trứ danh.
Vậy
mục tiêu cụ thể là gì ? Là nhà máy lọc dầu
Mátxcơva mang tên Kapotnya. Kapotnya là nhà máy cung cấp tới 40 % lượng xăng dầu
cho toàn bộ thủ đô nước Nga. Nếu tôi nhớ không nhầm, cách đây khoảng 2 ngày (cần
kiểm tra lại thời gian) nó đã bị tấn công một lần vào tháp ngưng tụ, và vẫn
chưa thể đi vào hoạt động trở lại : Nó không thể lọc dầu thô thành xăng thương
phẩm được nữa.
Tuy
nhiên, hệ thống bồn chứa khổng lồ tại đây thì vẫn nguyên vẹn. Trong bối cảnh
các kho dầu vùng từ biên giới đến cận trung tâm liên tục bị đe dọa và tấn công,
Nga buộc phải biến các bồn chứa của nhà máy Kapotnya này thành một kho trung
chuyển và lưu trữ xăng dầu thành phẩm quy mô lớn.
Vào
tháng 3 năm 2025, tạp chí Time công bố ảnh ông Zelensky đứng trong văn phòng
trước bức tranh có tên Dream. Hình ảnh Điện Kremlin cùng lăng Lênin bốc cháy
phía sau tổng thống Ukraine đã gây phản ứng mạnh tại Nga và thu hút sự chú ý của
truyền thông quốc tế.
Theo
phóng sự của Time, bức tranh treo trong một căn phòng nhỏ phía sau văn phòng
(phòng ngủ nhỏ, giường đơn, giống như phòng ngủ kết hợp làm việc thời chiến).
Zelensky đã chọn treo nó cùng một số bức tranh khác tượng trưng cho “chiến thắng”.
“Dream”
(Giấc mơ), do họa sĩ Georgia Sandro Antadze (Gruzia) vẽ năm 2022. Nó miêu tả Điện
Kremlin và Lăng Lenin chìm trong biển lửa. Zelensky gọi đây là bức tranh yêu
thích nhất trong bộ sưu tập, và ông nói “Mỗi bức đều nói về chiến thắng”. Thực
ra bức tranh đã xuất hiện trong bài phát biểu Năm mới của ông năm 2023 nhưng
khi đó chưa được để ý.
Tổng
thống Zelensky tuyên bố các cuộc tấn công tầm xa đã đánh trúng những “mục tiêu
then chốt”, trong đó có Kho cảng Dầu mỏ St. Petersburg, một trong những trung
tâm trung chuyển dầu mỏ lớn nhất khu vực tây bắc nước Nga.
Ông
Zelensky cho biết các mục tiêu khác bao gồm những cơ sở quân sự tại căn cứ
Kronstadt - một cảng hải quân nằm trên đảo gần St. Petersburg - cùng một cơ sở
tại tỉnh Tambov mà Ukraine cáo buộc tham gia sản xuất vũ khí cho Nga.
Các
cuộc tấn công sớm hơn một chút so với thời điểm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St.
Petersburg khai mạc vào ngày 03-06. Nghe nói ông Trump có cử người tham dự
nhưng chưa biết quan chức Mỹ này là ai. Trước đó Nga dùng trên 500 hỏa tiễn và
drone tấn công vào thủ đô Kyiv, phần lớn là khu vực dân sự khiến trên 20 người
dân thiệt mạng.
Đoạn
phim mới từ người Moscow cho thấy một máy bay không người lái cảm tử loại FP-1
của Ukraine đã lao xuống và nện vào nhà máy “Angstrem”, nơi cung cấp chất bán
dẫn cho tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga và đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ.
Thông
tin hiện có, hơn 30 máy bay không người lái cảm tử của Ukraine đã nện thành
công nhiều mục tiêu khác nhau ở Moscow và vùng lân cận Moscow ngày hôm nay.
Một
điểm cần chú ý là trong các video về các cuộc tấn công ở Moscow được chính
người dân Nga chia sẻ, không hề có tiếng còi báo động
như ở các vùng biên giới. Putin rõ ràng đang cố gắng ngăn chặn sự hoảng loạn
lan rộng khắp thành phố.
Với
sự trung gian hòa giải của Tổng thống Trump (ngày hôm qua 08/05), và vì vấn đề
nhân đạo trao đổi tù binh 1.000 đổi 1.000, Tổng thống Zelensky đồng ý, ký sắc
lệnh không tấn công vào Quảng trường Đỏ khi Nga đang duyệt binh.
Trong
thời gian diễn ra cuộc duyệt binh (từ 10 giờ sáng giờ Kyiv ngày 09 tháng 05 năm
2026), khu vực Quảng trường Đỏ sẽ không nằm trong kế hoạch sử dụng vũ khí của
Ukraina" - văn bản nêu rõ tọa độ sau:
55.754413
37.617733 - Gần Duma Quốc gia / Quảng trường Manezhnaya;
Hôm
qua ông Trump đứng ở Nhà Trắng lẫn lộn Iran với Ukraina rồi phán một câu xanh
rờn rằng “Ukraina đã bị đánh bại về mặt quân sự”.
Nhưng
đúng một ngày sau, Bloomberg tung ra bản tin như một cái tát thẳng vào miệng
những kẻ đang vội viết cáo phó cho Kyiv: Các cuộc tấn công bằng máy bay không
người lái của Ukraina đã đẩy sản lượng chế biến dầu của Nga xuống mức thấp nhất
kể từ năm 2009.
Xin
nhắc lại: Thấp nhất kể từ năm 2009. Không phải một kho xăng cháy lẻ tẻ để tuyên
truyền. Không phải vài clip drone bay cho vui mắt.
Như
vậy, đây sẽ là lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ - và trong hơn bốn năm chiến
tranh Nga xâm lược Ukraine - không có khí tài quân sự nào diễn hành qua Quảng
trường Đỏ ở Moscow vào ngày 9 tháng 5.
Đây
là ngày lễ quan trọng nhất của Nga, họ gọi là Ngày Chiến Thắng phát xít, mà từ
khi cầm quyền Putin luôn dùng nó để phô trương và biện minh cho hành vi của
mình.
Khi
được các phóng viên hỏi về quyết định này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry
Peskov cho biết: "Chính quyền Kyiv, đang ngày càng thất thế trên chiến
trường, nay đã phát động hoạt động khủng bố quy mô lớn. Và do đó... tất cả các
biện pháp đang được thực hiện để giảm thiểu nguy hiểm."
Đánh vào “vàng đen” của Nga : Chiến lược làm tê liệt nguồn thu chiến tranh
Le Monde ngày 01/04/2026cho biết « Ukraina tấn công các cảng và cơ sở hạ tầng dầu lửa, nguồn nuôi dưỡng chiến tranh của Nga »,
mục đích là hạn chế số lợi tức kiếm thêm được nhờ giá dầu tăng. Báo chí
Kiev trong những ngày gần đây chế giễu « những bông hoa coton », tức
những vụ nổ do drone Ukraina gây ra tại các « mục tiêu chiến lược » :
cảng dầu Nga.
Lần thứ ba trong vòng chưa đầy một tuần, Chủ nhật
29/03, phức hợp xuất khẩu dầu lớn nhất trên biển Baltic là Oust-Louga bị
drone tấn công. Alexandre Drozdenko, thống đốc vùng này, nhìn nhận cuộc
tấn công quy mô đã gây ra một trận hỏa hoạn. Cơ quan an ninh Ukraina
(SBU) khẳng định Oust-Louga, nơi xuất đi 700.000 thùng dầu một ngày, đã
bị « thiệt hại nặng nề ».
Bộ
Năng lượng Iran vừa xác nhận tình trạng mất điện diện rộng và kéo dài đang
hoành hành thủ đô Tehran và các khu vực phía bắc đất nước, sau các cuộc tấn
công của Israel và/hoặc Mỹ vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại tỉnh Tehran.
Chỉ
trong vài giờ, bóng tối đã bao trùm thành phố.
Người
ta cho rằng Không quân Israel đã sử dụng vũ khí gây mất điện để cắt nguồn điện
ở Tehran và Karaj mà không cần tấn công nhà máy điện nào, theo gia hạn của
Trump.
Hiện
tại mới có hai cuộc tấn công vào các nhà máy lọc nước biển (nhà máy khử mặn,
khử muối). Nhưng giới chuyên gia lo ngại là sau các cơ sở khai thác và lọc dầu,
các nhà máy lọc nước biển tại Trung Đông, nhất là ở vùng Vịnh, sẽ trở thành mục
tiêu bị nhắm tới.
Và
Iran đã lên tiếng sắp đánh mạnh vào đây.
Một
kịch bản thảm khốc, một cơn ác mộng đang chờ người dân khu vực thuộc loại nóng
nực, khô cằn, có nguồn nước ngọt khan hiếm nhất thế giới này.
Trong bài xã luận « Trục tội ác không còn trả lời nữa »,L’Express
nhận định vụ tấn công vào Teheran hôm 28/02 đã bộc lộ những hạn chế của
một liên minh chủ yếu bằng những lời hùng biện, có lợi ích khác nhau.
Việc Trung Quốc và Nga không giúp Iran là bằng chứng.
Cụm
từ « trục tội ác » ban đầu được nhắc đến trong cuộc họp các cố vấn của
ông George W. Bush sau các vụ khủng bố ngày 11 tháng Chín. Trong bài
diễn văn về tình trạng Liên bang vào tháng Giêng, tổng thống Hoa Kỳ xếp
các nước đã hỗ trợ Ben Laden và quân Hồi giáo vào « trục tội ác » :
Iran, Irak và Bắc Triều Tiên. Khái niệm mượn từ Đệ nhị Thế chiến được
dùng cho cuộc chiến chống lại cái ác của phe tân bảo thủ Mỹ trước chiến
tranh Iran 2003, sau đó rơi vào quên lãng cho đến khi Nga xâm lăng
Ukraina năm 2022.
Đã từng
sống trong xã hội Mỹ, chứng kiến nhiều cuộc chiến do chính quyền Mỹ tiến hành
nên không dễ bị thuyết phục về sự thành công.
Hoa
Kỳ có thể chiến thắng tuyệt đối trong chiến tranh quy ước vì khí tài tối tân, hậu
cần gần như vô tận, và đồng minh đông đảo, vì có chính nghĩa. Ví dụ Thế Chiến
2, Chiến tranh vùng Vịnh 1992. Nhưng hầu như thất bại trong các các cuộc chiến
khủng bố tiêu hao dài lâu. Ví dụ Việt Nam, Afghanistan, Iraq, Syria v.v…
Chỉ
có Đông Âu là thành công trong việc xây dựng cơ chế tự do dân chủ, vì chính kẻ
thống trị là Liên Xô tự động tan rã và dân trí Đông Âu khá cao. Ngoài ra Hoa Kỳ
không hề nhúng tay vào khuynh đảo Đông Âu khi Liên Xô cáo chung.
Hiện
nay tình hình Iran đang thu hút sự quan tâm của toàn thế giới – chiến dịch
“Operation Epic Fury” (Cơn thịnh nộ dữ dội – đúng cá tính của Trump) vào ngày
28/02/2026 bắt đầu hôm qua, và cũng là mở đầu cho những sự kiện không quá khó
để dự đoán tiếp theo.
Cuộc
tấn công của liên minh Mỹ – Israel không chỉ là một đòn quân sự thuần túy, mà
là một cú hích vào một cấu trúc vốn đã rạn nứt.
Có
lẽ, đây là chương tiếp theo của những sự biến không thành lần trước, khi dân
chúng đã nổi dậy nhưng lật đổ chế độ thần quyền không thành. Các đợt bùng phát
biểu tình vào tháng 1/2026 (do kinh tế suy thoái và đồng Rial mất giá kỷ lục)
đã buộc chính quyền Iran phải dùng đến bạo lực cực đoan để trấn áp. Điều này
khiến niềm tin của người dân vào chế độ thần quyền xuống mức thấp nhất trong
lịch sử.
Hiếm
thấy nơi nào mà người dân lại vui mừng khi đất nước hứng bom đạn như ở Iran.
Nhưng cái gì cũng có lý do.
Trước
đây, Iran được dịch sang tiếng Việt là Ba Tư, còn Israel là Do Thái. Tôi đã
quen như vậy, nên xin xài hai danh từ riêng này.
Trước
đây, tôi cứ tưởng Ba Tư là Ả Rập, nhưng không phải. Anh bạn người Ba Tư khẳng
định rằng người Ba Tư không có dính dáng gì với Ả Rập. Người Ba Tư sẽ thấy khó
chịu nếu mình qui họ về cộng đồng Ả Rập. Lý do là (tôi đoán) Ba Tư là một nền
văn minh lâu đời và từng có một lịch sử huy hoàng.
Trang web các tuần báo kịp cập nhật sự kiện Hoa Kỳ và Israel tấn công Cộng hòa Hồi giáo Iran. Le Point
tả lại, từ sáng sớm đã vang lên hai tiếng nổ lớn ở miền trung và miền
đông Iran, tạo ra những cột khói khổng lồ trên bầu trời Teheran, tiếp
theo là một loạt vụ nổ ở nhiều thành phố khác. Ông Donald Trump tuyên bố
mục tiêu là tiêu diệt năng lực hỏa tiễn và hải quân Iran, đồng thời kêu
gọi người dân giành lấy quyền lực, nhấn mạnh « đây chắc chắn là cơ hội duy nhất cho các thế hệ tương lai ».
Lầu
Năm Góc tiết lộ tên của chiến dịch : « Cơn thịnh nộ kinh hoàng », còn
với Israel mang tên « Sư tử gầm ». Đây không phải là sự kiện bất ngờ vì
từ hai tháng qua Donald Trump vẫn đe dọa tấn công nếu không đạt được
thỏa thuận. Điều đáng kinh ngạc là sự tham gia tích cực của Israel. Nhà
nước Do Thái năm ngoái đã khởi động cuộc « chiến tranh 12 ngày », làm
giảm hẳn năng lực nguyên tử và đạn đạo của Iran, khiến Cộng hòa Hồi giáo
nay không phải là mối đe dọa trước mắt.
Cả đời
sống thực lẫn mạng xã hội bữa ni nóng rực vụ Một Ran bị tẩn.
Người
xứ ta cãi nhau chí chóe. Đám phò Nga tiếp tục phò Iran, cầu nguyện cho đại giáo
chủ Kha me ni của chúng chiến thắng.
Ông
hàng xóm nhà tôi bảo chấp gì bọn khốn nạn, chúng lờ đi chuyện hồi tháng trước
giáo chủ của chúng giết mấy chục nghìn người dân biểu tình đòi tự do.
1. Thấy gì qua một trò tuyên truyền bôi
nhọ rẻ tiền?
Gần
đây trên báo giáo dục và thời đại, có bài “Xe tăng Abrams và Leopard đang ‘bùng
cháy như diêm’ trên chiến trường” của tác giả Bạch Dương (ngày 17/01/2026) với
đánh giá “GD&TĐ – Việc sử dụng xe tăng Abrams và Leopard của phương Tây
trong Lực lượng vũ trang Ukraine bị xem là một thất bại.”
Nhưng
cũng thời điểm đó, có thông tin không chính thức rằng Leopard của lữ đoàn cơ
giới 155 Ukraine chiến đấu ở Pokrovsk cực kỳ ổn định trong cuộc chiến kéo dài
từ ngày này qua tháng khác, gây cho quân Nga những thiệt hại nặng nề.
Do
không xác định được nguồn tin này có chính xác hay không, tôi không tổng hợp
nhưng một khi Lenta (nguồn của bài báo trên) dẫn ấn phẩm National Interest chê
bai các xe tăng phương Tây, tôi hiểu rằng quân Nga đang gặp vấn đề cực lớn với
đối thủ là xe tăng Leopard trên chiến trường.
Mỹ vô hiệu hóa phòng không Venezuela như thế nào ?
Libération
tìm cách giải mã chiếc chìa khóa của việc Mỹ vô hiệu hóa phòng không
Venezuela. Một tuần lễ sau vụ đột kích ly kỳ của lực lượng đặc nhiệm
Delta, bắt đầu lộ dần những chi tiết của chiến thuật « SEAD » để biến
các hệ thống tân tiến của Nga và Trung Quốc thành vô dụng.
Bí
quyết thành công của chiến dịch quân sự Mỹ « Quyết tâm Tuyệt đối »
(Absolute Resolve) tại Venezuela ngày 02/01 nằm gọn trong bốn mẫu tự :
SEAD, viết tắt theo tiếng Anh của cụm từ « hủy diệt phòng không địch »
(suppression of enemy air defenses), một khái niệm quan trọng trong
chiến tranh hiện đại của phương Tây. « Một khi hệ thống địa-không bị đánh bại, thì hoàng đế không còn mặc quần áo » - Jérôme Bellanger, tham mưu trưởng lực lượng Không quân và Vũ trụ Pháp, nhắc nhở.