Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Hồ Gươm không chỉ là một không gian lịch sử mà còn là một không gian thiêng liêng của Hà Nội. Đây không phải là nơi để mỗi nhiệm kỳ lại tùy ý đập đi, sửa lại, thay đổi diện mạo trung tâm thành phố.
1. Tuổi thọ các công trình mới
Năm 1884 người Pháp mở Bưu điện Hà Nội. Sau đó khoảng năm 1892 tòa nhà Bưu điện được xây dựng theo thiết kế của kiến trúc sư Charles Lichtenfelder, mở rộng vào năm 1910 và năm 1943. Năm 1976 bị đập phá hoàn toàn và xây dựng lại theo các kiến trúc sư Trung Quốc.
Việc có thể làm ngay mà Dân cả nước chắc chắn ủng hộ, chứ chẳng riêng gì Dân thủ đô. Đó là cứu Hồ Gươm khỏi hai cái ách tức anh ách: Tòa nhà Bưu điện đồ sộ như lũy thành, và tòa nhà Ủy ban Nhân dân Hà Nội như cái máy chém khổng lồ.
Và chỉ cần thế thôi, Hồ Gươm sẽ trở lại là lẵng hoa đẹp nhất, gợi cảm nhất mà Tổ tiên ban tặng.
Nếu cần thêm cái gì đó ở khoảng trống tòa nhà Bưu điện để lại, nơi thế kỷ 19 từng có chùa Báo Ân lớn nhất Thăng Long xưa, thì xây Tháp Báo Ân mang tinh thần của chùa Báo Ân.
Chuyện thời sự nóng rãy lúc này là "Khải hoàn môn" chứ không phải gốc cây 55, lộn xộn ở bộ y, Tuấn Hưng hay Phương Hằng, thằng Medvedev say rượu...
Xứ An Nam, tục gọi Đông Lào, thời sự nóng quanh năm suốt tháng, từng ngày từng giờ, hơi đâu mà để ý.
Nhà cháu chỉ biên vài chữ thêm vào vụ "Khải hoàn môn" rồi cóc (nhẽ ra định gõ "đ*o" nhưng mềm chút cho có văn hóa) thèm quan tâm nữa. Nó là thế này. Trước hết, cần phân biệt và hiểu cho chính xác, cái mẫu hình khối được gọi là khải hoàn môn kia chỉ là một công trình bê tông núp bóng văn hóa để giải ngân.
Xem qua phối cảnh mới xung quanh hồ Gươm, tôi hiểu là tới đây Hà Nội có một trung tâm mới hoàn toàn và những cái cũ sẽ bị… hạ giải. Chợt nghĩ chuyện riêng.
Tôi có một tật hơi khó giải thích với cô vợ mới. Ở nhà tôi vẫn treo vài tấm ảnh vợ cũ chụp với hai đứa con. Thỉnh thoảng cô ấy cũng trêu vui vui “Anh còn treo ảnh cô ấy làm gì?” Tôi bảo “Vì đó là mẹ của các con anh.”
Hai đứa trẻ hiện đang sống với mẹ bên Mỹ. Chúng cần biết rằng ngày xưa bố mẹ chúng từng có một gia đình, từng sống với nhau, từng có những ngày tháng tử tế. Chẳng lẽ muốn chứng minh mình đã có gia đình mới thì phải xóa sạch gia đình cũ?
Văn hóa là một điều gì đó vừa hình tượng cô đọng mà cũng vừa rất thực. Nghĩa là có cả văn hóa vô hình và văn hóa hữu hình.
Hà Nội là thủ đô văn hóa!
Việc những nhà quản lý văn hóa và các nghệ sĩ biểu tượng tạo ra một biểu tượng văn hóa hữu hình (như trong ảnh) trước hết là một nỗ lực. Tôi ghi nhận những nỗ lực ấy! Nhưng thực sự những gì tôi đọc về lịch sử Hà Nội và biết về các di sản của Hà Nội thì các biểu tượng của Hà Nội sống động nhất, được nhớ lâu nhất lại không phải là những gì quá to lớn.
Hôm qua 06.09, 1,32 triệu cử tri bang Sachsen-Anhalt đã đi bầu. Cho dù đảng cực hữu AfD chiếm 43 % phiếu bầu, chưa đủ ghế để nắm chính quyền, thì kết quả này vẫn chỉ ra một xu thế và sự chuyển động trong cấu trúc xã hội Đức.
Trong số cử tri bầu cho AfD có đến 6 0% thuộc nhóm trung dung (không cực đoan). Hơn một nửa thanh niên 16-18 tuổi, lần đầu đi bầu, đã chọn AfD. Đừng vội đổ tội dân Đông Đức thế nọ, thế kia. Dù có bao nhiêu phần trăm thì xã hội dân chủ không được phủ nhận ý nguyện của họ, gắn cho họ mác "Thù địch" hay "Bị lợi dụng".
Người Việt ít biết đến vùng đất nhỏ bé nằm bên bờ sông Elbe này. Nhưng chắc chắn hồi đi học ai cũng nghe đến "Bán cầu Magdeburg".
Có những nơi trên thế giới mà mỗi lần đặt chân tới, tôi lại có cảm giác mình đang nhìn thấy một phần lịch sử của chính thời đại mình.
Nước Đức là một nơi như thế.
Tôi đã sang Đức rất nhiều lần, cả Đông Đức và Tây Đức. Tôi đã có mặt ở Tây Berlin ngay sau khi Bức tường Berlin sụp đổ. Tôi cũng trở lại Đức năm 2009, đúng dịp kỷ niệm 20 năm ngày bức tường bị phá bỏ, và được chứng kiến một không khí lễ hội tràn ngập niềm vui, xúc động và hạnh phúc của người Đức.
Không phải tự nhiên mà dân chủ thoái trào, càng không phải tự nhiên mà cực hữu, độc tài, phát xít đang lớn mạnh khắp thế giới. Đây chính là hệ quả của một quá trình.
Trong cuộc chiến "Ai-Thắng-Ai“ mà ta gọi là "Chiến tranh lạnh", phe tư bản với một xã hội tự do, cởi mở đã thắng. Thắng vì con người tự do đã tạo ra nền khoa học kỹ thuật vượt trội. Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa tuy từ lâu đã đạt được giấc mơ của Lênin “Chủ Nghĩa Cộng Sản = Điện khí hóa + Chính quyền Xô viết“, nhưng vẫn tụt hậu xa. Thiên tài như Lênin mà chỉ dự đoán cũn cỡn như vậy kể cũng lạ.
Khi tôi ở Đông Berlin từ 1967-1971, tuy đồ phe ta không tốt như đồ tư bản, nhưng bên kia có gì ta có nấy, từ tủ lạnh DKK, TV Startfurt đến xe Trabant, Lada. Thậm chí xe bus Ikarus và xe tải IFA còn xuất ra nước ngoài thu ngoại tệ cứng. Nhưng vào thập niên 1980 khi cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lần thứ 3 nổ ra ở phương Tây với tự động hóa, tin học và máy tính cá nhân thì các chế độ chuyên chế, đóng cửa ở Đông Âu hết hơi.
“Nước dùng ở đây, ạ.”
“Chào buổi sáng, ạ!”
Tôi giật mình.
Trước đây, tôi đã từng nghe cách nói này ở Sài Gòn và đã thấy ngạc nhiên. Nhưng lần này, nghe câu ấy thốt ra từ một cô tiếp viên ở một khách sạn tại vùng đất từng được mệnh danh là “Tây Đô”, tôi không còn ngạc nhiên nữa. Tôi sốc.
Năm 1984, dưới triều đại của các ông Lê Văn Lương - bí thư, Trần Vĩ - chủ tịch Hà Nội và Nguyễn Văn Hiếu - bộ trưởng bộ Văn hóa, một quyết định được đưa ra: Phá bỏ Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes để xây dựng Tượng đài "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” nhân kỷ niệm 30 năm ngày tiếp quản Hà Nội.
Nhà bia tưởng niệm Alexandre de Rhodes bên Hồ Gươm, được khánh thành lúc 5 giờ chiều 29/05/1941. Do kiến trúc sư Joseph Lagisquet thiết kế, theo phương đình bốn mái hài hòa với quần thể kiến trúc dân tộc của Hà Nội bên Hồ Gươm như cầu Thê Húc, đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu và tháp Rùa.
Tấm bia đá bên trong khắc bằng ba ngôn ngữ Việt, Pháp, Hán ghi công lao của Alexandre de Rhodes trong việc góp phần sáng tạo chữ Việt ngày nay.
Kỳ 3: Quá độ mấy đời người
Suốt nhiều thập niên ở miền Bắc, cũng như ở miền Nam sau “giải phóng”, đám học sinh sinh viên “dưới mái trường xã hội chủ nghĩa” luôn được quán triệt rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại hạnh phúc cho con người, “chủ nghĩa cộng sản là mùa xuân của nhân loại”.
Cùng với đó, tất nhiên ngược chiều, chủ nghĩa tư bản cực kỳ ghê tởm, đáng ghét, chỉ bóc lột, xấu xa, làm giàu trên xương máu, mồ hôi nước mắt, công sức của người lao động. Nó là "đêm trước của cách mạng thế giới".
Theo giáo huấn của họ, xã hội tư bản, dù có phát triển mấy đi chăng nữa cũng chỉ phồn vinh giả tạo, cùng quẫn trong cơn giãy chết, về cơ bản vẫn là xã hội bóc lột, cần phải bị tiêu diệt. Công nhân, người lao động trong xã hội đó không có quyền làm chủ tập thể, không khác gì cái máy. Nghe rất kinh.
Từ thời Lê sơ, bộ Quốc Triều Hình Luật luật (tên khác là Luật Hồng Đức) đã thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật.
Bộ luật nổi tiếng này gắn liền với tên tuổi của vua Lê Thánh Tông. Sự tiến bộ của luật Hồng Đức ở rất nhiều điểm. Ví dụ như bảo vệ phẩm giá, tài sản của phụ nữ. Luật cũng quy định rõ việc bảo vệ người yếu thế.
Quốc Triều Hình Luật quy định rõ việc giết người mà không cố ý phải chịu 60 trượng hoặc 80 trượng (đánh xong mà còn sống thì cũng chỉ còn nửa mạng). Bên cạnh khốc hình thì kẻ giết người còn phải đền tiền cho nạn nhân. Số tiền đền cho gia đình người chết theo tăng phẩm cấp xã hội. Quan lại, thương nhân nếu lỡ ngộ sát thì tiền đền cao hơn thường dân phạm cùng tội.
Thấy cái đoạn phim này trên một trang bò đỏ nói lính Mỹ bịt mắt tù binh Vi Xi trước khi bụp. Bởi zậy mình chẳng bao giờ muốn hòa hợp hòa zải với đám hậu sinh khả ố này.
Nó hỏng hiểu chiến tranh là gì, mà hay dùng các hình ảnh xưa để tuyên truyền bịp bợm kích động lẫn nhau. Rất tiếc là hàng triệu triệu triệu tín đồ đỏ tin sái cổ.
Đó là vấn đề dân trí thụt lùi trầm trọng. Kích động căm thù rất giỏi, nhưng học hỏi tinh thần nhân văn nhân bản và pháp luật thì dzốt. Bởi zậy Việt Nam vẫn phải “đỉnh” đi... làm thuê cho Nam Hàn và Đài Loan. Và đảng viên cao cấp nườm nượp hoan hỉ vơ vét tiền tham ô xếp hàng đi định cư Mỹ Đế.
Có một quy luật kỳ lạ của thời đại internet: Càng xa chiến trường, người ta càng dễ gặp... anh hùng.
Ngày xưa, để trở thành cựu chiến binh, người ta phải trải qua quân ngũ, hành quân, huấn luyện, thậm chí đối mặt với bom đạn. Ngày nay, có vẻ chỉ cần một tài khoản Facebook, một chiếc mũ ngụy trang mua trên mạng, chiếc khăn rằn, đôi dép cao su, vài bức ảnh chụp trước tượng đài và khả năng kể chuyện với trí nhớ linh hoạt hơn lịch sử.
Thế là một "cựu chiến binh" ra đời. Chuyện này xảy ra khắp thế giới.
Tháng 7 ngày 27 tây hằng năm, theo lịch lễ lạt mới ở xứ ta, là ngày Thương binh liệt sĩ. Có lẽ trong vô vàn lễ mới được chế độ hiện thời xác lập, đây là ngày lễ được lòng người nhất bởi có nhiều lý do:
Vấn đề tâm linh. Ở một nước mà lòng tin, niềm tin của con người vào những điều tâm linh huyền bí còn sâu nặng thì lễ như thế này dễ được số đông ủng hộ.
Đạo lý. Người xứ ta trọng cái tình cái nghĩa, “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, biết ơn người đã ngã xuống cho đất nước (không đồng nghĩa với chế độ) là việc không bao giờ thừa.
Phan Trung Can vừa đăng một status bịa chuyện hắn tham gia chiến đấu ở chiến tranh biên giới 1979 tại mặt trận Thất Khê.
Cụ thể, hắn viết: “Sau lời kêu gọi của Chủ tịch Nước Tôn Đức Thắng, ngày 20/02/1979 anh em sinh viên chúng tôi tham gia phục vụ chiến đấu bảo vệ tuyến phòng thủ số 1 tại Thất Khê, Lạng Sơn chống quân Trung Quốc xâm lược. Sau khi Trung Quốc thất bại rút quân về nước, chúng tôi trở về mái trường tiếp tục học tập.”
Theo tài liệu chính thống, Trung Quốc bắt đầu tấn công Việt Nam ngày 17/02/1979. Đến ngày 05/03/1979, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký Lệnh Tổng động viên số 29/LCT trên phạm vi cả nước.
Lão theo sát ngành công nghiệp điện ảnh hơn 50 năm, nên thấu hiểu tầm quan trọng của casting. Làm thế nào chọn được vai diễn thích hợp là điều rất khó. Chẳng khác gì thợ may đo thân may áo cho khớp thân hình.
Đạo diễn và nhà sản xuất phải thật nghiêm túc trong khâu này, nhất là những bộ phim tái diễn lại nhân vật lịch sử. Vì có đối chiếu, có tính cách và dấu ấn, nên chọn sai diễn viên là sẽ hứng chịu thất bại.
Chỉ cần một đợt khán giả vào rạp xem đầu tiên rồi bình luận xấu trên mạng xã hội là gây ảnh hưởng trực tiếp đến phòng vé và sẽ thất bại. Nhưng nếu một phim được chế tác thành công thì không sợ kẻ tiểu nhân bôi nhọ phá bĩnh. Đường ta ta cứ đi, đi thật nghiêm chỉnh, chuyên nghiệp và nghệ thuật.
Theo thông báo từ Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz (ngày 09/70/2026), việc chuẩn bị sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3 cho hệ thống Patriot tại Ukraine (mà Mỹ đã cấp phép) có thể bắt đầu trong vài tuần tới. Ba Lan sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao công nghệ và hợp tác sản xuất/bảo dưỡng.
Ba Lan là một trong bốn nước NATO (cùng Đức, Hà Lan, Thụy Điển) được Mỹ cho phép tham gia trung tâm bảo dưỡng và sản xuất tên lửa PAC-3 tại châu Âu.
Warsaw khẳng định sẽ hợp tác trực tiếp với Ukraine trong chương trình này sau thỏa thuận đa phương với Mỹ và các đối tác NATO.
Bạn bè khuyên tốt nhất đừng nói gì nữa, nói gì cũng bằng thừa, vì nói gì cũng chả có người nghe.
Tự xét thấy lời bạn không phải không có lý. U70 rồi, mắt mờ chân chậm não trơ rồi, còn chơi được với cháu là còn phúc lớn. Nhưng nếu không nói thì lòng cứ trĩu nặng như đeo đá, còn khổ hơn.
Nhà xuất bản Hội Nhà văn là nơi tôi từng gắn bó chẵn 20 năm với biết bao nỗi vui buồn. Từ khi về hưu năm 2020, tôi hầu như không biết gì về hoạt động của nhà xuất bản, nên không dám nhận xét. Nhưng thời tôi còn làm việc, thì vui là chính, trong một tập thể gắn bó như gia đình.
Có một bác 78 tuổi hỏi tôi: “Anh ơi cho tui hỏi: "Khởi tố thêm phó hiệu trưởng và 2 người khác trong vụ 140 điểm 10 toán tốt nghiệp ở Tuyên Quang". Nhưng 140 điểm 10 là gì? Lẽ ra tựa bài phải là:...140 học sinh điểm 10 ...mới đúng.”
Tôi không trả lời bác về cái tựa bài báo đó. Chỉ nói rằng có lẽ chúng ta đang sống trong một thời đại quá thú vị. Thú vị đến mức cỏ lúa bằng nhau…
Rất nhiều đại án ở nước mình suốt chục năm nay!
