Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Tất cả các bạn đều xem trận đêm hôm qua rồi. Tôi ít xem bóng đá hơn các bạn, không dám bàn nhiều (sợ múa rìu qua mắt thợ), chỉ dám bàn về quả cuối cùng của ta thôi.
Bàn thắng cuối cùng của Việt Nam đúng là một pha tuyệt đỉnh. Bởi trong những tình huống như thế, vào những thời điểm như thế, với khoảng cách như thế, thì các cầu thủ, kể cả siêu sao, thường chỉ còn biết nghiến răng “múc” thật mạnh, rồi ra sao thì ra. Cơ hội vào cũng có, mà trượt cũng chẳng ai trách. Đúng thế luôn.
Nhưng không.
Tôi đã sống ở vùng Paris hơn 35 năm, ăn baguette đủ loại, uống rượu vang đủ màu, nghe tiếng còi xe đủ mức độ ô nhiễm âm thanh. Ấy vậy mà trong suốt chừng ấy năm, tôi chưa bao giờ ủng hộ Paris Saint-Germain (PSG) trong bất kỳ giải vô địch quốc nội nào của nước Pháp.
Vâng, giữa lòng Paris, tôi vẫn giữ lập trường kiên định của một… kẻ phản động bóng đá. Kệ dân Paris mình cứ ủng hộ đội khác.
Hôm nay thì tôi sướng như mở cờ trong bụng. Đội tuyển Việt Nam đã thẳng tay quật luôn cả đội Ả Rập để đứng đầu bảng, hiên ngang tiến vào tứ kết, lại còn né được Nhật Bản, cái này dân gian gọi là “né hạn”, còn tôi gọi thẳng là quá đỉnh.
Nhiều người phản đối lập trường của tôi bằng một lập luận tưởng như hiển nhiên : Cần phải diệt độc tài ; trong khi đó, luật pháp quốc tế thì bất lực, lỗi thời, không làm được gì. Vì thế, hành động đơn phương của Mỹ, dù vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, vẫn được xem là “có đạo đức” và cần thiết.
Ở đây, tôi chưa muốn bàn đến những lý do thực sự khiến Mỹ muốn “đánh” Venezuela. Nếu ai tin rằng Mỹ tìm cách lật đổ Maduro đơn thuần để cứu nhân dân Venezuela, thì đó là một sự ngây thơ chính trị đáng buồn. Dĩ nhiên, khi một chế độ độc tài sụp đổ, người dân có thể được hưởng lợi. Nhưng chỉ riêng vấn đề này thôi cũng đủ để viết thêm vài trang nữa, và chắc chắn sẽ lại làm nhiều người nổi giận.
Điều đáng nói hơn là : Lập luận ủng hộ việc Mỹ vi phạm luật pháp quốc tế ẩn chứa những nhầm lẫn căn bản.
Cả đời tôi, tôi luôn đứng về phía những người bị tước đoạt tự do. Tôi phản đối các chế độ độc tài, lên án gian lận bầu cử, đàn áp đối lập và sự chà đạp lên nhân phẩm con người.
Nicolás Maduro ở Venezuela là một ví dụ điển hình: ông ta đã đánh cắp kết quả bầu cử, vô hiệu hóa các thiết chế dân chủ và dùng bạo lực để duy trì quyền lực. Điều đó là sự thật quá rõ ràng.
Nhưng chính vì vậy, tôi càng không thể chấp nhận những gì đã được công bố hôm qua: Hoa Kỳ tiến hành một cuộc can thiệp quân sự trực tiếp vào Venezuela, bắt giữ vợ chồng Maduro và đưa họ về Mỹ.
Hôm 29/12, ngay sau cuộc gặp giữa Zelensky và Trump, Putin bất ngờ cáo buộc Ukraine đã dùng máy bay không người lái tấn công một trong những dinh thự của Tổng thống Vladimir Putin.
Đây là một cáo buộc nghiêm trọng, nhưng lập tức bị Kyiv bác bỏ, với khẳng định đó là một lời nói dối trắng trợn, mang tính khiêu khích và thao túng chính trị.
Điều đáng chú ý là Moskva không đưa ra bất kỳ bằng chứng độc lập nào: Không hình ảnh xác thực, không điều tra minh bạch, không xác nhận từ các nguồn quốc tế. Theo tường thuật của phía Nga, toàn bộ 91 chiếc drone đều bị bắn hạ, không gây thiệt hại hay thương vong - một kịch bản hoàn hảo đến mức… không thể kiểm chứng.
Hà Nội, ngày 28/12/2025.
Hàng ngàn khán giả bức xúc khi ban tổ chức chương trình “Về đây bốn cánh chim trời” thông báo hoãn show ngay sát giờ khai màn, trong khi công chúng đã có mặt đông đủ trước sân khấu.
Ngày bé, tôi thường được nghe bài hát “Đi tới những chân trời”. Đến bây giờ, nhiều câu chữ trong đó vẫn còn rơi rớt lại trong trí nhớ tôi (có thể không hoàn toàn chính xác):
Như những cánh chim bay khắp bốn phương trời
Đoàn ta đi khắp những con đường sáng tươi
Kìa chân trời xa xôi nắng hồng đang vẫy gọi
Ta lên đường phới phới tuổi hai mươi.
Trump: “Merry Christmas to all, including the Radical Left Scum that is doing everything possible to destroy our Country, but are failing badly.”
(Chúc tất cả mọi người một Giáng Sinh vui vẻ, kể cả bọn cặn bã của phe cánh tả, những kẻ đang làm mọi cách để phá hoại đất nước chúng ta nhưng đã thất bại thảm hại.)
Trong suốt thế kỷ XX, nước Mỹ từng là biểu tượng của tự do chính trị và dân chủ đa nguyên. Chính nước Mỹ đã cưu mang hàng triệu người tị nạn chính trị, bảo vệ các nhà bất đồng chính kiến, và giúp nhiều dân tộc đứng lên chống lại các chế độ độc tài. Uy tín đạo đức của Mỹ không đến từ sự hoàn hảo, mà từ nguyên tắc: quyền được bất đồng.
Albani là một nước nhỏ, chưa đến ba triệu dân ở châu Âu. Nước này từng là một quốc gia xã hội chủ nghĩa dưới thời nhà độc tài Enver Hoxha, rồi thoát khỏi chế độ xã hội chủ nghĩa sau khi Bức tường Berlin và Liên Xô sụp đổ.
Nhưng cũng như nhiều nước cựu xã hội chủ nghĩa khác, Albani mang theo một di sản nặng nề: Tham nhũng ăn sâu vào bộ máy quyền lực. Đã lâu người ta không còn nhắc đến đất nước nhỏ bé ấy.
Bỗng nhiên, năm 2025, Albania gây chấn động dư luận quốc tế khi tuyên bố bổ nhiệm “cô” Diella làm bộ trưởng, một bộ trưởng hoàn toàn được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo. Diella trong tiếng Albania có nghĩa là “Mặt Trời”, được chọn như biểu tượng của ánh sáng và minh bạch.
Khi còn học phổ thông, tôi đặc biệt yêu thích môn sinh vật và hầu như lúc nào cũng đạt điểm cao. Bạn bè trong lớp đều biết điều đó.
Cô giáo dạy sinh học cũng rất quý tôi, trớ trêu thay, cô lại có con học cùng lớp. Mỗi lần được gọi lên bảng, tôi gần như toàn được 9 hoặc 10 điểm, đến mức lũ bạn bắt đầu trêu chọc: “Cô giáo chọn mày làm con rể rồi!” Cả bọn cười ầm lên. Tuổi học trò mà, hồn nhiên và vô tư.
Chính vì niềm say mê ấy, khi thi đại học tôi chọn khối B (Toán-Sinh-Hóa), và đã đạt 9/10 môn sinh trong kỳ thi năm đó - một điểm số không hề phổ biến.
Các bạn đã quá rõ lập trường của tôi về cuộc chiến Ukraina- Nga. Ngay từ những giây phút đầu tiên, tôi đã ủng hộ vô điều kiện cuộc kháng chiến chống xâm lược Nga của Ukraina.
Tuy nhiên, là người thường xuyên viết về nhiều chủ đề khác nhau của cuộc sống, tôi ít khi sa vào các bản tin chiến sự, thắng lợi của Ukraina hay thất bại của Nga… Những điều ấy đã có rất nhiều người khác làm rồi. Tôi thích nhìn vào bức tranh lớn hơn, những xu hướng âm thầm quyết định tương lai. Và chính vì thế, có lúc viết cũng vui, mà đôi khi lại mang nỗi buồn khó giấu.
Tình hình hiện nay, nếu nói thật với nhau, thì không vui. Ukraina đang rơi vào một giai đoạn vô cùng khó khăn, dù chắc chắn chưa phải là tuyệt vọng. Nhưng trong cái không vui của riêng Ukraina, lại có một nỗi lo rộng lớn hơn : Cái không vui của toàn bộ phương Tây.
Mới đây có bà đại biểu Quốc hội nào đó đã nêu ý kiến phải thu tiền khi đọc báo Đảng trên mạng. Tôi đã định viết một bài, nhưng rồi tôi lại bỏ qua vì cho rằng trình độ thế thì chỉ nói được thế. Cũng tương tự tiến sĩ Lu, yêu cầu mỗi nhà có một cái lu chứa nước để chống lụt.
Nhưng rồi hôm nay, đọc báo Đảng (đọc chùa thôi) thì lại phát hiện ra một chuyện động trời nữa. Thế là tôi lại mất công viết ra bài này. Mong các bạn cho ý kiến.
Người phương Tây, từ nhiều thế kỷ trước, đã biết cách dùng trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của họ để dựng nên những nền văn minh hùng mạnh. Họ tưởng tượng ra động cơ hơi nước rồi thay đổi lịch sử. Họ tưởng tượng ra internet rồi thay đổi thế giới. Họ tưởng tượng ra dân chủ rồi thay đổi chính họ. Nói tóm lại, trí tưởng tượng của họ tạo ra của cải, tạo ra tự do, tạo ra tiến bộ.
Việc Emmanuel Macron tuyên bố khôi phục quân dịch theo hình thức tự nguyện từ năm 2026 ngay lập tức đặt ra câu hỏi: Quyết định này có liên quan đến chiến tranh Ukraina và mối đe dọa từ Nga hay không?
Câu trả lời là « Có », dù Điện Élysée không nói thẳng.
Điều cần nhắc lại - đặc biệt cho những người nước ngoài không biết - là nước Pháp đã bãi bỏ nghĩa vụ quân sự bắt buộc từ năm 1997, dưới thời Tổng thống Jacques Chirac, chấm dứt gần một thế kỷ chế độ quân dịch bắt buộc. Quân đội đã được chuyên môn hóa. Gần ba mươi năm qua, thanh niên Pháp không còn bị gọi nhập ngũ. Vì thế, sự trở lại, dù dưới dạng tự nguyện, vẫn là một bước ngoặt lớn.
Tất cả mọi người ở thế hệ chúng tôi đều biết vụ Oa-tơ-ghét.
Năm 1972, vụ Watergate nổ ra: Một nhóm người liên quan đến Tổng thống Nixon bị bắt quả tang đặt thiết bị nghe lén trong trụ sở của Đảng Dân chủ. Điều tưởng như chỉ là một vụ “đột nhập chính trị” nhanh chóng biến thành một vụ bê bối quốc gia.
Dối trá, che giấu, gây áp lực lên tư pháp: Cả bộ máy của một chính quyền sẵn sàng làm mọi thứ để giữ quyền lực đã lộ diện. Năm 1974, Nixon buộc phải từ chức. Watergate từ đó trở thành biểu tượng kinh điển của lạm quyền trong một nền dân chủ.
Putin bảo cái “kế hoạch hòa bình chỉnh sửa” hiện nay là không thể chấp nhận được. Đương nhiên thôi, vì Putin chỉ muốn người ta đầu hàng vô điều kiện. Còn lâu.
Mọi chuyện chẳng có gì thay đổi từ khi Trump lên làm ông trùm. Vẫn chỉ tít mù nó chạy vòng quanh. Để tôi nhắc lại cho các bạn xem nhé.
Thật ra, bọn ta cũng hay quên phết. Nhớ không: hồi đầu, Trump đã tung “tối hậu thư” cho Putin (bây giờ mới rõ là giả vờ thôi), kiểu như: “Gắng ký hòa bình, nếu không…”. Sau đó, Putin xin được gặp Trump, và Trump đồng ý liền - tưởng sẽ có đại cục. Nhưng cuối cùng cái cuộc gặp đó chủ yếu chỉ quảng bá, tăng uy tín cho Putin, chứ chẳng giải quyết vấn đề gì. Như vậy, Putin không bị ép vì tối hậu thư nữa mà lại được « khuỳnh » thêm ra.
Những ngày qua, vụ “kế hoạch hòa bình cho Ukraine” mà Donald Trump tự hào khoe khoang một lần nữa phơi bày bản chất chính trị của ông: Mập mờ, gian trá, và luôn sẵn sàng phủi bỏ chính những gì mình thúc đẩy khi gặp phản ứng.
Sự thật - dựa trên các nguồn tin uy tín của Mỹ - rất đơn giản: chỉ có một bản kế hoạch duy nhất, gồm 28 điểm, được trình cho Ukraine.
Chỉ có một kế hoạch, và Trump đã cố ép Ukraine phải chấp nhận.
Tình hình hiện nay gợi lại một cách kỳ lạ một sự việc rất gần đây. Lần trước, vào tháng 8, Donald Trump đã đưa ra một kế hoạch hòa bình cho Ukraina, hoàn toàn bỏ qua Liên minh châu Âu và Kyiv.
Thỏa thuận được phác thảo trực tiếp với Moskva, như thể số phận của Ukraina có thể được quyết định giữa Washington và Điện Kremlin, mà không cần hỏi ý kiến những người liên quan trực tiếp - người Ukraina - hay các đồng minh chủ chốt là châu Âu.
Châu Âu, bị sốc, đã phản ứng mạnh mẽ. Nhiều lãnh đạo lập tức bay sang Washington để bày tỏ sự phản đối tuyệt đối đối với một “thỏa thuận” được thương lượng ngay trên đầu họ. Họ nhắc lại một lẽ thường trong ngoại giao: không thể có một nền hòa bình bền vững ở châu Âu nếu không có tiếng nói của châu Âu, lại càng không thể đi ngược với ý chí của Kyiv.
Lẽ ra tôi không muốn nhắc lại chuyện buồn này. Nhưng củ chuối liên quan đến chuyện này to quá, không thể ngơ, nên tôi viết ra để chúng ta cùng nhìn lại một trang lịch sử đau đớn của Paris - một sự kiện mà ngay cả những người bao dung nhất nước Pháp cũng phải thốt lên: Quá… củ chuối.”
Nhắc lại sự kiện
Đêm 13 tháng 11 năm 2015, Paris - kinh đô ánh sáng - chìm trong địa ngục của khủng bố. Mười một tên Hồi giáo cực đoan, đứng đầu là Abdelhamid Abaaoud, từ Syria trở về đồng loạt mở chiến dịch giết người tàn bạo tại nhiều nơi.
Ngày hôm ấy bắt đầu như bao ngày bình thường khác - thậm chí còn vui vẻ hơn. Một buổi tối mùa thu dịu dàng: Các quán cà phê chật kín, tiếng cười vang khắp vỉa hè, bầu trời Paris trong trẻo. Ở Stade de France, hơn 80.000 người đang xem trận bóng giữa Pháp và Đức, có cả Tổng thống François Hollande trên khán đài. Paris khi ấy, tràn ngập ánh sáng và bình yên.
Mấy ngày gần đây, cả nước lại rộ lên chuyện « ba que », « một que », « bò đỏ » … Tất cả cũng vì chuyến viếng thăm của Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ Hegseth. Vấn đề là trong phái đoàn có ông Hùng Cao với tư cách là Thứ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ. Ông Hùng là hậu duệ của Việt Nam Cộng Hòa.
Như vậy, ông Hùng Cao đang là đại khách của chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, đội quân bò đỏ đã không tiếc lời mạt sát ông với tất cả những lời lẽ tục tĩu nhất và, đương nhiên, cũng có rất nhiều người khác vào đấu khẩu với bò đỏ. Ở đây, tôi không đi vào chi tiết những chuyện đó và tôi cũng không hề có ý đi cãi nhau với bò đỏ.
Nhân vụ này, tôi mới đi tìm hiểu về một số khái niệm rất đơn giản để thấy được cái nạn bò đỏ, các căn nguyên của nó, và đến bao giờ mới hết.
Từ ngày Trump “nghỉ chơi” với Putin, anh Pu liền nổi cơn tự ái, tuyên bố có “tên lửa nhất quả đất”, bay xa vô hạn, bắn đâu cũng tới. Cứ như muốn dằn mặt cả Mỹ rằng: “Xa cũng bắn tới.”
Trump nghe xong cười nhạt: “Thôi ông ơi, tàu ngầm hạt nhân Mỹ nằm ngay cạnh nhà ông rồi, cần gì bay xa.”
Pu hết vở và đang đề nghị các cận thần nối lại đàm phán với Mỹ. Hoan hô anh Trump, lần này nghe anh nói thấy chí lý.
Nhà tôi ở ngay ngã tư Hàng Bài – Hai Bà Trưng, gần trường Albert Sarraut. Lúc đó trường còn dạy tiếng Pháp, và có cả giáo viên người Pháp vẫn đứng lớp. Hồi nhỏ, các anh tôi đều học ở đó.
Anh ruột tôi - Hoàng Quốc Anh - cũng từng là học sinh của trường. Nhưng vừa lớn thì bị bắt lính, rồi hy sinh trên chiến trường - Liệt sĩ.
Nhưng người liệt sĩ đầu tiên mà tôi biết đến lại không phải anh tôi. Đó là Nguyễn Đỗ Hùng, bạn học của anh, cũng ở trường ấy. Hùng vẫn còn là học sinh, lớp 7C thì phải, còn non choẹt, vậy mà đã được phong liệt sĩ.
