Kiều Thị An Giang – Đá quà

 

Hàng xóm nhà tôi trước có bà tên là Starke - nhưng tôi gọi là bà Tắc Kè cho đỡ đau lưỡi.

Bà Tắc Kè là y tá phòng mổ đã về hưu, cẩn thận đến mức ám ảnh. Trong tủ quần áo của bà, mọi thứ đều được giặt kỹ, là ủi phẳng phiu, gấp gọn, cho vào bao bì, ghi rõ ngày mua và nơi mua. Nhìn như tủ đựng dao mổ của bệnh viện - sạch sẽ, lạnh lẽo, và không cho phép sai sót.

Hơn tôi 40 tuổi, nhưng Tắc Kè coi tôi là bạn thân. Mà với bà, đã gọi là thân thì tức là quý. Sinh nhật lần thứ ba mươi chín của tôi, bà bảo : Nhà mày không có hộp đựng xà phòng nước gắn tường nhà tắm. Trong khi tao có hai cái. Tao tặng mày nhé.

Hiệu Minh - Ngoại giao…Nobel

 

Hôm trước vừa bàn các kiểu ngoại giao thì hôm nay có chuyện ngoại giao giải Nobel.

Bà María Corina Machado, một người chỉ trích gay gắt cựu lãnh đạo độc tài Nicolás Maduro, đã giành được giải thưởng Nobel hòa bình năm ngoái nhờ chiến dịch vận động cho nền dân chủ Venezuela.

Tổng thống Trump từng vận động mạnh mẽ để giành Giải Nobel Hòa bình năm 2025 cho những gì ông cho là nỗ lực của mình nhằm chấm dứt 8 cuộc xung đột.

Đặng Chương Ngạn - Nỗi buồn văn chương

Hôm qua, khi thấy một vài tài khoản Facebook đưa tin nhà văn Bảo Ninh viết thư xin rút giải thưởng, tôi nghĩ đó chỉ là tin đồn thất thiệt. Nhưng sáng nay đọc báo, hóa ra đó là sự thật.

Một nỗi buồn văn chương đang lan rộng trên mạng xã hội. Trong nỗi buồn ấy, không ít nhà văn lặng lẽ suy ngẫm về cầm bút.

Có lẽ sau Nỗi buồn chiến tranh, các nhà văn rồi sẽ rụt rè hơn khi hư cấu nhân vật, khi hư cấu chi tiết. Giấc mơ về một Trăm năm cô đơn, một Phía Tây không có gì lạ, một Hóa thân cho văn chương Việt Nam vì thế lại càng trở nên xa vời.

Nguyễn Thông - Năm hạn

Năm 2025 là năm có nhiều chuyện vớ vẩn, mà vớ vẩn nhất vụ đấu tố tác phẩm Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh.

Một cuốn sách ra đời cách nay đã 35 năm, dù lúc đầu hơi bị trục trặc nhưng sau đó đã được công nhận và phổ biến rộng rãi, giành nhiều giải thưởng, vào cả sách giáo khoa... mà chả ai nói gì, được mặc định có giá trị.

Tự dưng từ cái giải thưởng ất ơ, rồi cuộn lên phong trào chửi rủa, lên án, quy kết này nọ, thậm chí có những ông chưa đọc bao giờ cũng hăng hái đấu tố, ngậm máu phun người.

Ngô Ngọc Trai - Từ vụ ai là tác giả bức ảnh Em bé Napalm, nghĩ về Hồ Duy Hải

Mới đây xem được bộ phim The Stringer nói về ai là tác giả chụp bức ảnh Em bé Napalm khiến gợi lên trong mình nhiều suy nghĩ.

Bức ảnh Em bé Napalm là một trong số những bức ảnh nổi tiếng nhất về chiến tranh Việt Nam, thúc đẩy làn sóng phản chiến ở nước Mỹ góp phần đưa tới kết thúc cuộc chiến ở Việt Nam.

Bức ảnh được hãng thông tấn AP công bố năm 1972 được cho là do phóng viên chiến trường Nick Út của AP chụp, năm 1973 bức ảnh nhận được giải thưởng danh giá Pulitzer của hiệp hội ảnh báo chí quốc tế Mỹ.

Phúc Lai - Oscar chẳng hề liên quan đến những cơn sốt

Bạn hẳn đã xem Forrest Gump rồi phải không? Và bạn biết tại sao nó đoạt nhiều Oscar đến vậy phải không? Nó chẳng liên quan gì đến một cơn sốt như dịch cả.

Tôi phải nói thẳng là để gây cơn sốt dịch với thằng cộng đồng mạng ở quê tui, hoàn toàn không khó. Và nó cũng không đảm bảo để tác nhân gây sốt được Oscar đâu. Tuyệt đối không nên đem sốt với quyết tâm chính trị ra tự sướng cho rằng Oscar với Nobel đến nơi.

"Nỗi buồn chiến tranh" cũng vậy. Còn khuya mới được Nobel văn học. Đừng có mơ. Hay? Có hay. Có thẳng thắn nhìn vào một mặt, một góc khuất của tâm hồn con người. Kiệt tác thì chưa phải.

Tiểu Vũ - Mưa đỏ trượt Oscar không có gì là bất ngờ cả

Việc Mưa đỏ không xuất hiện trong danh sách rút gọn hay đề cử Oscar không nên được nhìn như một cú hụt hẫng, càng không nên bị đẩy thành câu chuyện thất bại.

Nếu đặt bộ phim này vào toàn bộ hành trình hơn 30 năm phim Việt đi Oscar, thì kết quả ấy thực ra nằm trong một quy luật đã lặp lại nhiều lần, với những đặc điểm quen thuộc và không khó để dự đoán.

Với tư duy làm phim như hiện tại thì sang năm cũng vậy thôi.

Dạ Ngân – Tôi nhớ một người phía sau Bảo Ninh

 

Chúng tôi cùng tuổi, sinh 1952. Cùng chiến hào, nói theo ngôn ngữ các cựu binh.

Bảo Ninh vượt Trường Sơn vào, tôi kháng chiến sớm hơn, là dân của Khu 9 thời Võ Văn Kiệt. Sau này mới biết nhau từ lò Viết Văn Nguyễn Du, từ “ống tay áo của Nguyên Ngọc bước ra”. Và thầm lặng liên tài khi Bảo Ninh đọc tôi qua Con Chó Và Vụ Ly Hôn còn tôi thì ngay từ đầu đã nghiêng mình với Nỗi Buồn Chiến Tranh.

Sau khi nhà văn Nguyên Ngọc bị mất hết chức vụ (lần cuối cùng), tôi được Tổng thư ký Nguyễn Khoa Điềm nhận về Hội Nhà văn Việt Nam và thành người của báo Văn Nghệ. Lúc đó Bảo Ninh đã ở Văn Nghệ-Trẻ (nhóm Nguyễn Quang Thiều, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Thành Phong), tôi thuộc Văn Nghệ-Già. Nhìn nhóm Văn Nghệ Trẻ mà thèm, dạt dào sinh lực nhưng không lâu sau thì tan tác, có lẽ họ là một cái gai trong mắt lãnh đạo hoặc gay cấn hơn, trong mắt các ngài ở Trên nữa.

Nguyễn Thông - Chuyện trong ngày đầu tháng cuối năm

 

Chả giấu gì, bỉ nhân (tôi) đang dồn hết tâm trí, sức lực, thời gian để hoàn thành bản thảo hai cuốn sách - cuốn “Chuyện thời bao cấp - tập 2” và “Những lỗi thường thấy trong văn bản tiếng Việt”. Mệt, đuối phết.

Mấy bữa nay, cuộc sống thật lắm chuyện, có những chuyện mình cứ im lặng thì không chịu được.

- Ồn ào nhất là vụ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, lựa chọn, trao giải cho 50 tác phẩm văn nghệ tiêu biểu, xuất sắc nhất giai đoạn 50 năm qua (từ 1975 - 2025). Nhiều người đã lên tiếng rồi, tôi không nhắc lại những điều họ đã nêu.

Hoàng Linh - Sợ chưa, « Nỗi buồn chiến tranh » vừa được trao giải đã bị cựu chiến binh cấp tướng đề nghị xử lý, thu hồi

 

Ngày hôm qua, 30/11, tiểu thuyết ''Nỗi buồn chiến tranh'' của nhà văn Bảo Ninh được vinh danh là một trong 50 tác phẩm văn học-nghệ thuật xuất sắc của Việt Nam sau thống nhất.

Tại lễ vinh danh do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, nhà văn Bảo Ninh nhận hoa và bằng chứng nhận từ Phó thủ tướng Mai Văn Chính và Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy.

Sự kiện này đã vấp phải sự chỉ trích của Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nguyên Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

Hoàng Quốc Dũng -Trump muốn có giải Nobel… nhưng Nobel đã quay lưng với ông

 

Từ nhiều năm nay, Donald Trump dường như đã tiến hành một chiến dịch cá nhân không tuyên bố nhằm chinh phục Giải Nobel Hòa bình. Ông nhiều lần khẳng định rằng mình “xứng đáng với danh hiệu ấy”, rằng ông đã mang lại hòa bình giữa Israel và thế giới Ả Rập, “giúp thế giới yên ổn trở lại”, v.v...

Thế nhưng, ngày 10 tháng 10 năm 2025, phán quyết chính thức đã được công bố: Giải Nobel Hòa bình thuộc về María Corina Machado, nữ lãnh tụ đối lập của Venezuela, chứ không phải Donald Trump

Ủy ban Nobel tuyên dương María Corina Machado vì “sự cống hiến bền bỉ cho quyền dân chủ của người dân Venezuela” và “cuộc đấu tranh ôn hòa hướng tới một quá trình chuyển đổi công bằng và dân chủ”.

Lưu Trọng Văn - Một người Việt Nam từng trao giải thưởng danh giá cho bà Takachi, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản

 

Diễn đàn Toàn cầu Boston tập hợp nhiều chính khách, giáo sư hàng đầu Harvard, và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn là người Việt Nam sáng lập cùng nguyên ứng cử viên tổng thống Mỹ, nguyên thống đốc bang Massachusetts Dukakis.

Diễn đàn đã vinh danh bà Takaichi với giải thưởng Nhà lãnh đạo Thế giới trong Xã hội Trí tuệ Nhân tạo (AIWS) năm 2023. Nhà báo Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn đã trực tiếp trao cho bà Takachi giải thưởng danh giá này tại Nhật.

Khi bà Takaichi ngày 15.10 này sẽ là nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, Thống đốc Michael Dukakis và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn đã gửi thư chúc mừng bà Sanae Takaichi.

Lê Học Lãnh Vân - Giải Nobel hòa bình

 

Hổm rày, giải Nobel hòa bình được nhắc tới nhiều lần một cách đột biến. Do tò mò, tôi tìm hiểu giải này và xin chia sẻ chút hiểu biết. Trong các giải Nobel, giải Nobel hòa bình luôn là giải gây nhiều tranh luận nhứt.

A) Theo trang nobelprize.org, trong phần Giải Nobel Hòa Bình (The Nobel Peace Prize), có các đoạn dưới đây:

“Ủy ban Nobel Na Uy luôn tin tưởng mạnh mẽ vào các tổ chức quốc tế, từ Liên minh Liên nghị viện đến Hội Quốc Liên và Liên Hợp Quốc” (2). Theo đó, người được giải Nobel hòa bình phải là người tuân thủ, hỗ trợ mạnh mẽ các trụ cột và nguyên tắc của Liên Hiệp Quốc. Theo Hiến chương Liên Hiệp Quốc, “cơ quan này được xây dựng trên nguyên tắc bình đẳng chủ quyền của tất cả các Thành viên”, và không chấp nhận “việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào, hoặc bằng bất kỳ cách thức nào” (1). 

Tạ Duy Anh – Câu chuyện giải thưởng

 

Có vài người, nhân vụ Trăm Ngàn (tên một truyện ngắn được giải cao nhất), khi viết bài phản đối đã nhắc đến tên tôi, trân trọng gắn bài của họ vào trang của tôi, với mong muốn tôi lên tiếng cùng họ.

Tôi chọn cách kể lại một câu chuyện liên quan đến mình.

Trong đời cầm bút của mình, tôi đã nhận 7-8 giải thưởng lớn nhỏ. Nhưng từ khoảng 20 năm nay, tôi tuyệt đối không quan tâm đến giải thưởng văn học các loại. Tôi đã từng làm giám khảo vài cuộc thi, nhưng cũng từ lâu tôi từ chối mọi lời mời chấm giải. Tôi biết rất nhiều chuyện thâm cung bí sử về giải thưởng văn học và đã kể một phần trong cuốn hồi ký biên tập của mình. Nhưng đến bản thảo cuối cùng, tôi loại ra hầu hết những gì liên quan đến nó.

Tuấn Khanh – Có một Nick Út mà tôi biết

Câu chuyện về nhà nhiếp ảnh Nick Út và bức ảnh “Em bé Napalm”, trước khi bị đưa ra ánh sáng, đã có nhiều bài viết khẳng định rằng bức ảnh này không phải của ông ta.

Năm 2015, nhà bình luận Đức Hồng (*) viết trên BBC tiếng Việt, đã khởi đi rất nhiều tranh luận của người Việt trong và ngoài nước về sự thật ai là tác giả của bức ảnh này. Bằng giọng văn thuyết phục và quả quyết, ông Đức Hồng cho thấy sau bức ảnh “Em bé Napalm” đó còn nhiều điều chưa nói hết, khiến lâu nay nhiều người Việt Nam vẫn lầm tưởng.

Bài viết đặt một câu hỏi – rất hiển nhiên – mà cũng rất cay đắng, vì sao cái gọi là nạn nhân chiến tranh xâm lược của Đế Quốc Mỹ, cô Kim Phúc, cuối cùng đã tìm cách đào thoát và được giúp tị nạn ở phương Tây, chứ không ở lại Việt Nam. Nạn nhân đó cũng không muốn được hưởng vinh quang như một biểu tượng chống chiến tranh.

Nguyễn Tấn Cứ - Dấu hỏi lớn về một bức ảnh lịch sử

Em bé napalm trong ảnh đã cuống cuồng chạy về với phương Tây.

Còn Nick Út đã chạy về phương đông, với vinh quang từ Việt Nam gắn lên đầu như một nhiếp ảnh gia anh hùng, vì bức ảnh tố cáo “ tội ác man rợ “ của đế quốc Mỹ.

Chiến tranh Việt Nam là một cuộc chiến khủng khiếp trong thế kỷ 20, và nước Mỹ mang trong lòng một vết thương không thể quên, cho đến tận hôm nay vẫn là một “hội chứng“ với những người còn sống sót.

Tuấn Khanh – Nick Út không được coi là tác giả của bức ảnh em bé Napalm

Tổ chức World Press Photo đã thông báo đình chỉ việc ghi nhận quyền tác giả của bức ảnh báo chí nổi tiếng nhất của thế kỷ 20 từng được chụp, sau khi một bộ phim tài liệu được tung ra, thách thức và đòi lại sự thật cho 50 năm lịch sử báo chí bị coi là sai lầm.

Bức ảnh, có tựa đề chính thức là The Terror of War nhưng thường được gọi là Napalm Girl, vẫn là một trong những hình ảnh khó phai mờ nhất về cuộc chiến của người Mỹ ở Việt Nam. Kể từ khi được xuất bản vào tháng 6 năm 1972, nó đã chính thức được cho là của Nick Ut, một nhiếp ảnh gia Việt Nam làm việc với Associated Press ở Sài Gòn.

AP và Út từ lâu đã khẳng định rằng Út, khi đó 21 tuổi, đã chụp bức ảnh, sau đó giành được giải thưởng Ảnh báo chí thế giới của năm vào năm 1973 và đưa Út trở thành một phóng viên ảnh đáng kính. Nick Út đã sống với ánh hào quang này hơn 50 năm.

Trần Nhã Thụy - Vì sao “Gánh gánh gồng gồng” gánh hết các giải thưởng?

 

“Gánh gánh gồng gồng” là cuốn hồi ký của bà chủ phòng tranh Lotus Xuân Phượng (NXB Văn hóa – Văn nghệ TPHCM ấn hành năm 2020).

Theo thông tin báo chí thì đây là cuốn hồi ký được viết lại từ cuốn  Áo Dài - Du Couvent des Oiseaux à la Jungle des Viet-minh  (NXB Plon ấn hành năm 2001) Cũng theo báo chí thì cuốn hồi ký bản năm 2001 viết bằng tiếng Pháp, và bà Xuân Phượng viết chung với nhà báo người Pháp Danièle Mazingarbe.

Không rõ bà Xuân Phượng và Danièle Mazingarbe cùng viết bằng tiếng Pháp (vì bà Xuân Phượng cũng giỏi tiếng Pháp) hay bà Xuân Phượng viết tiếng Việt, sau đó Danièle chuyển ngữ sang tiếng Pháp? Theo tôi thì Danièle Mazingarbe đồng tác giả chứ không phải người chuyển ngữ.

Cao Huy Thọ - Con ai ?

Cả cõi mạng lẫn báo chí đang rần rần quanh câu chuyện của Quán quân cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia. Phe thì ủng hộ quan điểm "cứ đúng là được". Phe thì bảo "Đúng chưa đủ, mà cần phải có đạo đức".

Nghe ồn ào, tôi cũng mở lại xem sao. Và nhân đây cũng nói thiệt, chương trình này đã nhiều năm nay không theo dõi vì nó thật sự là một gameshow nhuốm mùi showbitz chứ không phải là một cuộc thi cổ súy cho tinh thần học tập, khoa học.

Khoa học gì, học tập gì khi mà giờ cũng có bộ đề luyện, cũng có chiến thuật mà như nhiều bạn tham gia đã trả lời báo chí là "em phải luyện bấm nút cả giờ"!

Nguyễn Hàn Chung - Có yếu tố chính trị trong giải Nobel Văn chương ?

Nobel Văn chương 2024 được trao cho nhà văn nữ Hàn Quốc Han Kang. Chúc mừng nhà văn, nhưng tôi có một suy nghĩ nhỏ như thế này. Mong được nghe kiến giải.

Ai cũng nghĩ nếu trao giải Nobel cho một nhà văn nữ châu Á thì sẽ là Tàn Tuyết (Can Xue, Đặng Tiểu Hoa).

Về góc độ ngôn từ, các tác phẩm của Tàn Tuyết có vẻ như bình-giản, rất cô đọng nhưng chúng lại có những kết cấu hết sức kỳ lạ, như những giấc mơ, ảo ảnh và trùng trùng điệp điệp các tầng nghĩa. Như Nam Hoa kinh, như Cỏ dại, như Lâu đài, như Thần khúc...