Trương Châu Hữu Danh - Nếu 100 % trẻ em đồng ý thì đã sao!

 

Nhiều năm trước, để thuyết phục gia đình đồng ý cho mình hiến xác cho Đại học Y Dược, ông ngoại vợ tôi đã phải "làm công tác tư tưởng" với gia đình rất kỹ. Với tâm lý người Việt, việc để người thân bị mổ xẻ sau khi mất là điều cực kỳ khó chấp nhận.

Lễ tang của ông năm đó chỉ có bài vị và lư nhang chứ không có quan tài. Thế nhưng, chính quyết định đó lại tạo ra sức ảnh hưởng lớn: au đám tang, có thêm 8 người nữa tự nguyện đăng ký hiến xác vì nhận ra ý nghĩa cao đẹp của việc này.

Câu chuyện đụng chạm đến thể xác xưa nay luôn nhạy cảm. Hồi trước ở quê, gặp những ca tử vong do tai nạn hoặc chết bất thường, người nhà thường năn nỉ xin đừng khám nghiệm tử thi vì xót người thân.

Ngày nay xã hội tiến bộ, việc giải phẫu để phục vụ điều tra án đã dần bình thường hóa, nhưng chuyện "hiến tặng" mô tạng lại là một thực tế phức tạp hơn rất nhiều.

Ngoài những trường hợp hiến tạng cứu người thân ruột thịt, những ca "người dưng hiến tạng" (phổ biến nhất là hiến thận) thì người trong cuộc đều ngầm hiểu bản chất thật sự đằng sau là gì. Mỗi ca hiến không hề đơn giản mà luôn đi kèm với những cuộc thỏa thuận, ngã giá rất căng thẳng. Dù là người trưởng thành làm việc với nhau, rủi ro vẫn chực chờ. Sợ nhất là cảnh sát ngày phẫu thuật, người "hiến" lại giở quẻ, kiếm cớ kéo dài thời gian để vòi vĩnh thêm tài chính.

Ngay cả ở thế giới người lớn - nơi những người có đủ năng lực hành vi và đã chốt thỏa thuận sòng phẳng với nhau - mà việc hiến tạng còn trầy trật, nặng tính vụ lợi và nhiều rủi ro đến vậy.

Cho nên, mấy bữa nay thấy thiên hạ rần rần bàn luận chuyện đề xuất "lấy ý kiến trẻ em về việc hiến tạng", tôi chỉ quan sát và im lặng. Tôi thực sự không hiểu: Với một quy trình vốn đã quá rắc rối và nhiều góc khuất, thì giả sử toàn bộ trẻ em có gật đầu đồng ý, quy định này liệu có chút tính thực tế nào để đi vào cuộc sống hay không?

TRƯƠNG CHÂU HỮU DANH 23.10.2026