Trần Nhã Thụy - Kính tiễn anh, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn

 

Tin đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn qua đời đến vào lúc chiều muộn, sau một giấc ngủ vùi, mà có lẽ từ rất lâu rồi tôi không bao giờ ngủ chiều. Nhưng cả ngày hôm qua, đi công chuyện về đừ quá, tôi nằm vùi trong phòng. Khi tỉnh dậy, theo thói quen mở điện thoại ra thì thấy tin anh qua đời.

Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn sinh năm 1953, lớn hơn tôi chẵn 20 tuổi, nhưng ngay từ lúc ban đầu quen nhau, tôi đã gọi anh là anh.

Cố lục trong trí nhớ, nhưng vẫn không thể nào phục hồi được, tôi được làm quen với anh ở đâu vào lúc nào? Bởi anh lớn tuổi hơn tôi khá nhiều, lại làm bên điện ảnh, còn tôi chỉ là một nhà văn nhà báo quèn.

Nhưng tôi nhớ, ấn tượng mãi không phai, anh Sơn là người rất yêu văn chương. Anh hay gọi hỏi tôi về cuốn sách này, tác giả nọ. Anh đọc rất nhiều. Anh cũng là người mê phim. Dĩ nhiên. Mười mấy hai chục năm về trước, thời chưa có số hoá như bây giờ, anh Sơn sưu tầm rất nhiều DVD phim hay. Kiểu phim “độc lạ” của Iran, anh cũng có. Những khi có phim gì thú vị, anh thường nhắn tôi qua nhà anh (một chung cư nhỏ trên đường Cao Thắng) để lấy về xem. Xem xong thì mang trả lại cho anh.

Cũng có khi anh hẹn tôi café sáng trên một vỉa hè nào đó loanh quanh khu nhà thờ Kỳ Đồng.

Anh Sơn thường bận một cái quần tây, áo sơ mi cộc tay màu trắng cũ. Nhiều năm quen biết anh, tôi chưa từng thấy anh bận một chiếc áo mới. Dường như lúc nào cũng chiếc sơ mi cộc tay trắng đã ngã màu. Anh chỉ ăn mặc chỉn chu, đóng vest vào những dịp trang trọng, như dự liên hoan phim hay ngồi ghế giám khảo…

Anh thường hút vài ba điếu thuốc trong lúc nhâm nhi café. Phong cách nói chuyện chậm rãi, nhưng lôi cuốn, có duyên. Hài hước và nghịch ngầm.

Hồi đó, khi phim “Trăng nơi đáy giếng” vừa đóng máy (năm 2007) tôi có gặp Nguyễn Vinh Sơn để viết bài cho báo Tuổi Trẻ (ôi, mới đó mà gần chẵn 20 năm rồi) Khi hỏi anh cảm giác về bộ phim thế nào, thì anh tủm tỉm: “Anh có một kinh nghiệm là phim nào bị bà xã chê thì phim đó… coi được. Mà lần này thì bả chê… quá xá”.

Thực ra, Nguyễn Vinh Sơn từng ấp ủ rất nhiều dự án điện ảnh chuyển thể từ tác phẩm văn học, như “Vừa nhắm mắt vừa mở của sổ” (của Nguyễn Ngọc Thuần) “Tuổi 20 yêu dấu” (của Nguyễn Huy Thiệp) … Nhưng có lẽ đáng tiếc nhất là dự án điện ảnh “Chuyện tình kể lúc rạng đông” (chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của Dương Thu Hương) hợp tác với hãng Lazennec (Pháp) đã bấm máy, khởi quay được một tháng thì bị đình chỉ vĩnh viễn.

Tối qua, ngồi đọc lại bài viết tiễn anh ngắn ngủi trên Facebook anh Minh Cao mà ứa nước mắt. Chỉ vài dòng ngắn ngủi vậy thôi, nhưng có lẽ là cả một chân dung Nguyễn Vinh Sơn

Cũng lạ, cả nhà anh, ai cũng theo nghề làm phim, từ Trinh Hoan đến Minh Cao, và con trai anh: Nguyễn Vinh Phúc cũng là một nhà quay phim tài năng. Tôi vẫn nhớ niềm hạnh phúc của anh Sơn khi khoe con anh là người quay phim “Ròm”. Đến nay thì Phúc đã là một D.O.P nổi tiếng, với rất nhiều thành tựu.

Là một đạo diễn thầm lặng, nhưng chưa bao giờ “bất cận nhân tình”. Một người tài và cũng là một người hiền. Tư chất đó, bây giờ khó tìm thấy nơi chính một con người.

Xin mạo muội đôi dòng kỷ niệm để kính tiễn anh.

Chào anh – đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn.

TRẦN NHÃ THỤY 23.10.2026