Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Thế là Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân quan trọng nhất của Iran bao gồm Fordow, Natanz và Esfahan vào ngày 21 tháng 6 năm 2025.
Tổng thống Donald Trump đã điều động máy bay chiến lược (American B2 stealth bomber), sử dụng siêu bom nặng 30.000 pounds (13.500 kg) nhắm vào các cơ sở nằm sâu trong lòng đất.
Theo công bố trên mạng xã hội của ông Trump, thì số bom được sử dụng đủ để thanh toán các cơ sở này. Phi công và máy bay đã an toàn trở về nhà.
Theo một quan chức Hoa Kỳ phát biểu với tờ New York Times, nhiều máy bay ném bom GBU-57A/B MOP (Massive Ordnance Penetrator) nặng 30.000 pound "Bunker Buster" đã được thả xuống cơ sở hạt nhân Fordow của Iran, ước tính nằm sâu tới 90 mét dưới lòng đất bên trong một ngọn núi.
Đánh giá thiệt hại ban đầu cho thấy cơ sở này đã được "gỡ bỏ khỏi bàn đàm phán".
Truyền thông nhà nước Iran cãi rằng các địa điểm hạt nhân mà Hoa Kỳ nhắm tới đã được "dọn sạch từ lâu".
Đối với những ai thuộc thế hệ của tôi, hẳn còn nhớ rõ sự kiện khủng hoảng con tin tại Iran năm 1979. Đây không chỉ là một biến cố chính trị quốc tế chấn động, mà còn là khoảnh khắc cả thế giới lần đầu tiên nhận ra bản chất thật sự của chế độ Hồi giáo thần quyền Iran – một chính quyền kết hợp giữa độc tài và cuồng tín tôn giáo.
Giống như nước Nga ngày nay xâm lược Ukraine và chống lại luật pháp quốc tế, Iran khi đó cũng chọn con đường thách thức trật tự toàn cầu. Sự kiện ấy là cột mốc đánh dấu việc Iran bước vào con đường đối đầu với thế giới văn minh, tự cô lập mình và trở thành một trong những nguồn cội gây bất ổn hàng đầu của thế giới hiện đại.
1. Cách mạng Hồi giáo 1979 – Sự thay ngựa không đổi đường
Israel vừa công bố đã tiêu diệt Chỉ huy Quân đoàn Palestine và chỉ huy đơn vị chuyển giao vũ khí của Lực lượng Quds Iran, trong một căn hộ bí mật cách Israel chừng 1.000 km.
Điều nực cười nhất là hầu hết báo chí và các kênh YouTube của các đài truyền hình địa phương của Việt Nam đều tập trung giật tít, viết bài khiến người đọc có cảm giác Iran cực kỳ hùng mạnh và Israel đang ở thế bất lợi. Chẳng hạn :
- Khi viết về Iran thì họ dùng toàn từ ngữ mạnh, kiểu “phe ta”. Như : “Iran trút đòn sấm sét…” ; “Iran dội bão lửa…” ; “Iran tung đòn hủy diệt. Israel hết cửa phản công”… Quan trọng là lúc nào cũng nêu ra con số “Iran sở hữu hơn 3.000 tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm”, ngay cả khi Iran đã phóng đi gần 600 quả trong 6 ngày qua.
Là nói khái quát về cuốn "Thuyền" của Nguyễn Đức Tùng (Canada).
Năm nay, ngày của nghề, tôi chẳng nhận lời tiệc tùng, chúc tụng hay tụ họp đâu cả. Vì đâu có ai ...mời. Thay vào đó, đang trong ca trực cũng phải chạy qua làm talkshow về cuốn sách của Nguyễn Đức Tùng.
Cuốn sách đầy ám ảnh. Một tiểu thuyết phản tư phi tuyến tính dòng văn học di dân viết bằng những câu thơ phận người đau đớn...
Được tác giả gửi bản digital cho từ trước khi ra mắt sách, và muốn mình phát biểu đôi lời trong dịp ấy. Nhưng “số đen” hoặc “vô duyên” không nói được câu nào, vì ở Hà Nội thì không “tranh” được với số người bản địa muốn phát rất đông mà thời gian thì kéo dài mãi chưa hết người giơ tay.
Đến hôm nay, buổi ra mắt ở Saigon thì… mình lại kẹt ở Hà Nội không zô được (mà nếu có zô thì cũng chưa chắc “tranh” nổi với dân miền Nam, vốn hầu như nhà nào cũng có “thuyền nhân”).
Nên thôi thì “phát biểu trên mạng” vậy !
Sáng nay, 21/06/2025 Nhà xuất bản (NXB) Phụ Nữ đã tổ chức buổi ra mắt tiểu thuyết Thuyền của Nguyễn Đức Tùng tại Saigon. Khá đông người tham dự, sau dư âm tốt đẹp của những lần ra mắt trước tại Hà Nội và Huế. Cũng đã có rất nhiều bài viết về tác phẩm này. NXB cũng đã dự định sẽ cho tái bản với số lượng bản in gấp đôi, 4.000 bản.
Trong tinh thần bạn bè với Nguyễn Đức Tùng, sức hot của quyển sách, đề tài nhạy cảm… tôi kỳ vọng buổi ra mắt sách sẽ sôi nổi hào hứng. Nhưng tôi đã thất vọng.
Nguyễn Đức Tùng đã nói quá nhiều, quá dài và thiếu trọng tâm. Nhiều diễn giả khác cũng rơi vào tình trạng này, khiến người dẫn chương trình phải giành lại micro, không chỉ một lần.
1. "Cả nghìn thỏi son vứt thành đống ven đường Hà Nội, nhiều người dân đến nhặt mang về"- Nó gần giống một vụ nhà cháu chứng kiến : rò rỉ đường ống xăng, dân làng ra... hôi. Lúc ấy không việc gì, may. Nhưng tối ấy một nhà cháy rụi.
2. "Cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc nộp lại toàn bộ khoản tiền tỉ hưởng lợi vụ Phúc Sơn"- Nộp trước khỏi nộp sau. Nộp trước cộng các loại giấy khen từ hồi... mẫu giáo, biết đâu lại... treo.
À đây : "Theo cáo trạng, trong số các bị cáo, bà Lan còn có tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2, Điều 51 Bộ Luật hình sự như : gia đình có công với cách mạng". Ngoài ra gia đình cho hay, nhiều người thân của bà Lan đau ốm, mang nhiều loại bệnh và cũng phải đi vay mượn của bạn bè...
Tội chưa ?
(Đôi dòng nhân ngày của các nhà báo mậu dịch)
Không chỉ người làm báo, mà bất kỳ ai, nhất là nhà lãnh đạo, phải chú ý mỗi câu, mỗi từ, mỗi chữ khi dùng phải thật chính xác. Từ ngữ phải thể hiện được đúng điều người dùng định nói ra, và điều định thể hiện phải được tải bằng từ ngữ phù hợp, chính xác.
Đó là sự bình thường đối với người có chữ, cũng giống như nông dân cày ruộng thì sá cày phải thẳng, người lính biết thạo dùng khẩu súng vậy.
Tôi thấy rất nhiều nhà báo (cả những già lõi đời lẫn trẻ non mới vào nghề), thậm chí ông to bà lớn như tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng, ông này bà nọ... rất khoái ăn nói văn vẻ, dùng từ/chữ ấn tượng, độc đáo, chẳng hạn họ hay nói/viết : "giặc nội xâm".
“Bồ Tát kem trộn” nổi danh cõi mạng gọi lái xe riêng là “nô bộc”, với câu nói có mùi là : “Việc mình sử dụng nhiều người giúp việc quá, nhiều nô bộc quá cũng là hao phước”.
Đấy, câu sau giảng giải về hao phước, câu trước nói người ta là “nô bộc”. Cỡ này chắc phước cao như đống kem trộn, nhiều như tiền địa phủ, hẳn mới đỡ cho cái phước “bao la” của “bồ tát” ấy chứ nhỉ ?
Nữa, miệng thì dạy “dùng nhiều đồ hiệu quá thì cạn phước” nhưng tay thì khoe đủ thứ trên đời thể hiện sự óng ánh. Đúng rồi, đồ hiệu phú bà dùng, phú bà tuyên ngôn, còn đồ “không rõ chất lượng, không rõ nguồn gốc” từ phú bà thì chắc chắn dân chúng dùng.
1. "Chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn : Đại biểu mong sớm chấm dứt ‘kỳ thi kinh hoàng’ vào lớp 10"- Nhà cháu ủng hộ ạ. Từ thời nhà cháu, cả huyện, thậm chí vài ba huyện mới có 1 trường cấp 3, vào đấy oai hơn vào đại học bây giờ. Muốn chấm dứt như thế ít nhất phải có 2 điều kiện : Một là trường lớp giáo viên phải đủ, và hai là quyết định phổ cập cấp 3 trong toàn quốc. Được thế, nhân dân, kể cả nhân dân... già hết sức hân hoan.
Câu này của bộ trưởng Sơn rất hay ạ : "Trường học hết bạo lực khi người lớn không còn đánh nhau nữa".
2. "Chủ doanh nghiệp hối lộ 71 tỉ để tuồn thuốc vào nhiều bệnh viện"- Tất cả là 13 bệnh viện, trung tâm y tế trên cả nước. Quả là, với tiền, khó cưỡng thật, huhu.
3 "Đấu giá biển số xe thu về ngân sách gần 6.400 tỉ, niêm yết thêm hơn 1,2 triệu biển số"- Ôi giời, bất ngờ ạ. Thế ra lâu nay ta bỏ một nguồn thu vô tận phỏng ? Mới thực hiện một năm chứ mấy ?
“Trong chiến tranh, sự thật là nạn nhân đầu tiên.”
Hồi còn bé, có lần cụ Ka nghe một ông già ngồi nhậu đầu ngõ nói thế này : “Mày đừng có dồn con chó vào góc, nó quay lại đợp cho một phát thì bỏ mẹ.” Mấy chục năm sau, nhìn vào bản đồ Trung Đông, chợt nhớ lại câu ấy.
Chỉ có điều, lần này con chó trong góc lại là một quốc gia hơn 90 triệu dân, ba ngàn năm văn hiến, hai nghìn năm bất mãn, một thế kỷ nổi loạn - mang tên Iran.
Dĩ nhiên, Iran không phải là chó. Mà là một con sư tử Ba Tư đã già, bị triệt sản cưỡng bức, nhưng vẫn còn biết gầm và nhe vuốt. Khi con sư tử ấy bị bao vây bởi những tay thợ săn tên là Israel, Mỹ, Ả Rập Xê Út và cả vài anh bạn cũ không còn thân thiện lắm như Thổ Nhĩ Kỳ- thì mọi kịch bản chiến tranh đều có một mẫu số chung : thảm họa.
Israel vừa thành công trong việc ám sát một nhà khoa học hạt nhân Iran chuyên về vũ khí ở Tehran. Theo thông tin cho biết, căn hộ bị tấn công và nơi ông ta bị giết là một ngôi nhà an toàn mà ông ta vừa được chính quyền Khamanei bố trí chuyển đến, do lo ngại bị Israel tính sổ. Cơ mà vẫn không thoát ! (Ảnh)
Hôm nay, Trụ sở cơ quan Tình báo Israel (Mossad) bỗng “hồi sinh nguyên vẹn”, chỉ sau 2 ngày bị “tên lửa Iran tấn công phá hủy” - điều mà Iran nhiều lần tuyên bố khẳng định và được đám bê hường ngoại quốc hô theo.
Thực tế nó là hình ảnh tự chế một cách vụng về.
Từ Mohsen Fakhrizadeh đến Ismail Haniyeh – cuộc chiến trong bóng tối giữa trí tuệ nhân tạo, thuốc nổ siêu nhỏ và nghệ thuật của thời điểm.
Israel chưa bao giờ chính thức nhận trách nhiệm, nhưng dấu vết, phương pháp và đối tượng cho thấy một kịch bản quen thuộc : Bàn tay của Mossad, cơ quan tình báo lừng danh của Israel, chuyên thực hiện các chiến dịch tấn công chớp nhoáng ngay trong lòng các quốc gia thù địch.
1. Ngày 27/11/2020 – Mohsen Fakhrizadeh, bộ não hạt nhân của Iran
Chính phủ Iran vừa gửi cho Washington một phản hồi đồng ý với nhiều yêu cầu của Trump.
Tuy nhiên, họ không thể chỉ đồng ý với một số yêu cầu nhất định, mà phải là : Hoặc là tất cả hoặc không có gì !
Bất kể thế nào, Israel không quan tâm đến thỏa thuận của Iran tại thời điểm này. Iran tự đặt mình vào mối đe dọa của sự sụp đổ hiện hữu theo phiên bản kiểu Syria, và đó là yêu cầu tối thiểu mà Israel quyết đạt được.
Vụ cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen công bố băng ghi âm cuộc điện thoại giữa ông và Thủ tướng trẻ của Thái Lan, bà Paetongtarn Shinawatra, đang làm chính trường Thái chao đảo.
Trong bối cảnh hai nước đang căng thẳng ở biên giới, thì vụ “bóc băng” này làm cho phía Thái bẽ mặt do Thủ tướng Thái có vẻ quỵ luỵ Hun Sen và gọi ông là “bác xưng cháu”.
Đại loại cánh tướng lĩnh Thái ghét bà Thủ tướng, thích gây sự biên giới với Campuchia để ra oai, mà dân Cam lại lo thụt vòi, nên Hun Sen chơi quả đâm sau lưng để dân Thái tự đánh nhau, thế là biên giới hạ nhiệt.
Mình thấy có nhiều người vội vàng cho rằng Thủ tướng Thái Paetongtarn Shinawatra ngây thơ nhưng mình không cho là như thế.
Đọc bóc băng cuộc điện thoại thì mình thấy ứng xử của cô rất lịch sự, nhã nhặn, chủ động và linh hoạt để hướng tới mục đích tháo ngòi nổ, có lúc lại rất hài hước (người ta đuổi cháu sang làm thủ tướng Cam rồi chẳng hạn).
Chỉ có một cái sai ở đây là việc Hun Sen vi phạm những nguyên tắc ngoại giao cơ bản qua việc tiết lộ những gì lẽ ra phải là bí mật. Thử nghĩ, nếu mọi cuộc đàm phán kín được công khai thì có lẽ Thế chiến thứ ba đã nổ ra từ lâu ; và đa số các lãnh đạo quốc gia và các nhà đàm phán không chỉ bị phê bình ngây thơ mà đều đã bị dân chúng treo cổ vì tội phản quốc.
Cuộc khủng hoảng truyền thông chính trị gây chấn động dư luận Việt Nam, Thái Lan và các nước.
Với thiện chí và trách nhiệm nhằm giải quyết êm đẹp cuộc đụng độ quân sự trên biên giới Thái Lan và Campuchia nên nữ Thủ tướng Thái Lan Paetongtam Shinawatra đã điện đàm với Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen kéo dài 7 phút.
Nữ Thủ tướng Thái Lan đã không kiềm chế được cảm xúc và thể hiện sự non nớt chính trị khi xưng hô bác cháu với Hun Sen và tiết lộ nội tình Thái Lan, nêu đích danh một vị tướng quân đội coi là nằm trong phe đối lập chống Chính phủ. Còn Hun Sen lão luyện chính trường và đầy thủ đoạn chính trị thể hiện trong từng lời nói.
Có một nét tương đồng khá lớn giữa cuộc chiến tranh của Putler ở Ukraine và cuộc xung đột Israel – Iran hiện nay : Trước khi nổ ra, không ai cho rằng Nga và Iran “đuội” đến thế.
Gần đây các công cụ AI phát triển hơn, data của nhiều công cụ ngày càng đầy đủ nên nó có thể trả lời về sức mạnh thật của bộ máy quân sự Nga sát hơn trước, nhưng tôi đã thử với cuộc xung đột Israel – Iran thì nó còn ngu lắm. Chẳng hạn khi hỏi về năng lực phòng không của Iran, một công cụ nó trả lời tôi như thế này :
“Hệ thống phòng không của Iran đã có những tiến bộ đáng kể, thể hiện sự kết hợp giữa năng lực nội địa và hợp tác quốc tế. Sau đây là tổng quan về các hệ thống và năng lực hiện tại của họ :
