Lê Diễn Đức - G7 xả 100 triệu thùng dầu: Voi hay… Chuột?

Hôm nay các nước trong nhóm G7, chủ yếu là châu Âu đã công bố xả 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ ra thị trường, nhằm giảm nhiệt cơn sốt năng lượng toàn cầu.

Giá xăng bình quân ở Mỹ trong ngày hôm nay xuống còn 4,396/gallon, giảm nhẹ được 1,8 cent so với hôm qua 4,414/gallon. Giá diesel 6,373/gallon giảm 1,7 cent so với hôm qua 6,390/gallon.

Nhưng thực tế khá “đau đầu”, bởi vì 100 triệu thùng mà G7 công bố không phải toàn bộ là diesel. Đó là hỗn hợp diesel và dầu thô, được giải phóng trong 4 tháng, trong đó một lượng diesel đáng kể được đưa ra ngay trong 20 ngày đầu. G7 cũng để ngỏ khả năng xả thêm.

Theo số liệu của EIA, năm 2025 Mỹ tiêu thụ khoảng 1,42 tỉ thùng ULSD cho tất cả các mục đích, tương đương khoảng 3,9 triệu thùng/ngày. Nếu chỉ tính diesel dùng trong giao thông, con số là khoảng 2,94 triệu thùng/ngày.

Cộng số liệu 27 nước EU từ bộ dữ liệu EIA cho “diesel and heating oil” năm 2024 ngốn khoảng 4,87 triệu thùng/ngày. Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Ý là bốn nước lớn nhất.

Trung Quốc: khoảng 3,71 triệu thùng/ngày; Ấn Độ khoảng 1,88 triệu thùng/ngày trong năm 2024.

Như vậy chỉ riêng EU, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ đã ngốn khoảng 14 triệu thùng diesel/ngày. Lấy con số 100 triệu thùng chia cho mức tiêu thụ chỉ của 4 thị trường lớn nhất thế giới trên đây thì về mặt toán học 100 triệu thùng chỉ đủ xài trong 7 ngày!

IEA cho biết diesel/gasoil chiếm gần 30 % nhu cầu dầu mỏ toàn cầu. Năm 2026, nhu cầu dầu thế giới vào khoảng 102 triệu thùng/ngày theo các dự báo hiện tại. Như vậy, tiêu thụ diesel/gasoil toàn cầu vào khoảng 102 × 30 % ≈ 30,6 triệu thùng/ngày.

Vậy 100 triệu thùng của G7 là bao nhiêu? Nếu - chỉ là phép tính giả định - cả 100 triệu thùng đều là diesel thì 100 ÷ 30,6 ≈ 3,3 ngày tiêu thụ diesel toàn cầu.

100 triệu thùng nghe như một con số khổng lồ, nhưng nếu toàn bộ 100 triệu thùng đều là diesel thì cũng chỉ đủ cho khoảng 3 ngày rưỡi nhu cầu diesel của thế giới. Mà 100 triệu thùng ấy còn phải chia cho cả diesel lẫn dầu thô!

Nhưng có một điểm còn quan trọng hơn. IEA nói rằng trong tháng Tám, xuất khẩu diesel/gasoil ròng của vùng Vịnh và Nga đã thấp hơn tháng Hai tới 1,6 triệu thùng/ngày. Hai khu vực này trước chiến tranh chiếm gần 45 % thương mại diesel/gasoil đường biển toàn cầu.

Nếu tình trạng thiếu hụt này kéo dài, thì 1,6 triệu thùng/ngày × 30 ngày = 48 triệu thùng/tháng. Tức là chỉ riêng mức hụt từ Vùng Vịnh + Nga, trên lý thuyết đã giảm gần một nửa so với 100 triệu thùng trong khoảng 2 tháng. Thậm chí IEA cho biết tồn kho dầu toàn cầu đã giảm 507 triệu thùng kể từ đầu chiến tranh, tức trung bình 2,8 triệu thùng/ngày.

100 triệu thùng nghe thì khổng lồ, nhưng đặt cạnh hàng chục triệu thùng nhiên liệu tiêu thụ mỗi ngày trên thế giới, nó chủ yếu là biện pháp giảm sốc ngắn hạn, chứ không phải nguồn cung có thể bù đắp một cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tháng.

Mặc dù số lượng tàu thương mại lưu thông trên eo biển Hormuz đã gia tăng đáng kể trong tháng Chín nhờ các biện pháp hộ tống quân sự của Mỹ. Khả năng kiểm soát eo biển của Iran đang suy giảm dưới áp lực của Hải quân Mỹ, nhưng vẫn còn là khu vực đầy rủi ro, nguy hiểm nhất thế giới. Iran vẫn duy trì bình quân mỗi tuần 30 vụ tập kích bằng drone và 10 vụ bằng tên lửa hành trình chống hạm nhắm vào tàu thương mại.

Các cuộc đàm phán Mỹ- Qatar - Iran vẫn bế tắc về vấn đề kiểm soát và chưa ló dạng một tia hy vọng nào cho việc kết thúc cuộc chiến.

Nếu chiến tranh Iran làm nguồn cung diesel toàn cầu thiếu hụt kéo dài, thì 100 triệu thùng dự trữ sẽ bốc hơi rất nhanh! 100 triệu thùng có thể giúp thị trường thở phào một chút, nhưng nó không giải quyết được bài toán nếu chiến tranh Iran tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung trong nhiều tháng.

Cuộc khảo sát toàn quốc của The Associated Press-NORC Center for Public Affairs Research công bố ngày 1 tháng 10/2026 cho thấy 69 % người Mỹ khẳng định cuộc chiến tại Iran là không đáng để tiếp tục chiến đấu (tăng 5 % so với cuộc khảo sát vào tháng 7).

Đồng thời, có tới 71 % người trưởng thành tại Mỹ phản đối và không tán thành cách chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xử lý cuộc khủng hoảng Iran này.

Thăm dò của Economist / YouGov, thực hiện từ 24 - 28/09/2026 ghi nhận 60 % người Mỹ phản đối việc quân đội Mỹ can thiệp sâu hơn vào cuộc xung đột giữa Israel và Iran. Sự phản đối này diễn ra trên diện rộng ở cả hai đảng, bao gồm 65 % cử tri đảng Dân chủ, 61 % cử tri độc lập và 53 % cử tri đảng Cộng hòa mong muốn Mỹ đứng ngoài cuộc chiến.

Cuộc chiến mà ông Trump phát động chống lại Iran mà ông luôn nói Iran đã bị đánh bại hoàn toàn, rõ ràng không chỉ làm đa số người Mỹ mệt mỏi, phản đối, mà còn mang lại hậu quả nặng nề cho toàn thế giới.

Không chỉ riêng khủng hoảng Diesel!

LÊ DIỄN ĐỨC 03.10.2026