Bông Lau - Chiến thắng bên dòng Danube

Cả tháng hơn bận rộn hỏng có thời gian đi bắn. Chiều Chủ Nhật mang đống chó lửa đi nã, ra lúc 5 giờ bật điện thoại kiểm tra tin tức Hungary thì thấy niềm zui thành sự thật.

Giữ lời hứa ghé siêu thị tìm mua chai champagne. Có thể nói đây là lần đầu tiên mua champagne nên không phân biệt được champagne và rượu vang. Hỏi hai người khách đi chợ họ cũng mù tịt. Cuối cùng níu áo một cha mần ziệc trong siêu thị. Chả mổ mổ điện thoại tìm rồi chỉ khu bán champagne.

Ngạc nhiên khi thấy champagne California chỉ có 7 đô la. Mình không thể bần tiện mua chai champagne 7 đô la để chia zui với một dân tộc. Phải kiếm chai mắc tiền hơn mới được. Cuối cùng kiếm được chai champagne của Ý, hàng xóm của Hungary, giá 14 đô.

Nguyễn Thông - Hungary (1)

Lứa chúng tôi sinh giữa thập niên 1950 ở miền Bắc khi độ tuổi nhi đồng tinh quẩn quanh làng xã, nếu hiểu biết mở mang tí chút cũng chỉ phạm vi huyện, tới tỉnh/thành quê mình là hết mức. Ếch ngồi đáy giếng. Bầu trời chỉ to bằng miệng giếng. Bé tí, biết nhiều cũng chả để làm gì, lấy ai chăn trâu cắt cỏ.

Rồi học lên tới cấp 2, ngoài chuyện hai miền Bắc - Nam đánh nhau ngày nào cũng được nghe trên đài truyền thanh (kênh thông tin duy nhất, bởi báo giấy chỉ dành cho cán bộ ủy ban), biết thêm thế giới có hai phe.

Phe tư bản thực dân đế quốc do Mỹ, Pháp, Anh cầm đầu, được tóm lại ở mấy từ: bóc lột, xâm lược, chiến tranh, giãy chết, phi nghĩa. Tố Hữu viết “Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng/Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người”, rất kinh.

Chương trình phát thanh RFI ngày 13.04.2026

 

Bầu cử Quốc hội Hungary : Péter Magyar chiến thắng trước Viktor Orbán

(Libération12/04/2026) Sau 16 năm cầm quyền, đảng Fidesz khiến đất nước trở thành phi tự do, đã bị cử tri trừng phạt ngày Chủ nhật này.

Đó là việc hầu như bất khả, nhưng đã làm được. Péter Magyar sẽ trở thành  tướng Hungary. Đảng Tisza của ông đã thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày Chủ nhật, vượt xa đảng Fidesz của Viktor Orbán - người đã sớm nhìn nhận thất bại. Người gợi cảm hứng cho cực hữu châu Âu sẽ phải rời ghế sau 16 năm nắm quyền liên tục và theo xu hướng độc tài. 

Với 68,8 % số phiếu bầu và 138 trên 199 ghế trong Quốc hội (theo kết quả vẫn chưa đầy đủ dựa trên 96 % số phiếu đã được kiểm), Tisza thậm chí còn giành được đa số tuyệt đối hai phần ba, giúp ông có thể đảo ngược các cải cách Hiến pháp gây tranh cãi của Fidesz.

Lâm Bình Duy Nhiên - Âu châu vẫn tiếp tục là cái nôi của dân chủ và nhân bản

Orban đã gọi điện chúc mừng Magyar trước khi có kết quả chính thức. Đó là một tín hiệu đáng mừng của nền dân chủ tại Âu châu.

Không chụp mũ gian lận, không nguyền rủa hay mạt sát đối thủ. Tương lai và vận mệnh dân tộc vẫn vượt lên trên các lập trường chính trị hay đảng phái. Suy cho cùng, Âu châu vẫn chưa “già cỗi” đến mức để bọn “dân chủ thổ tả” tàn phá và làm băng hoại các giá trị…đạo đức!

Bầu cử tự do là vận mệnh sống còn của một dân tộc. Chấp nhận kết quả bầu cử, dẫu thất bại có đớn đau, cũng là thước đo cho sự trưởng thành và chín chắn của một dân tộc.

Trần Trung Đạo - Suy nghĩ bên quảng trường Anh Hùng ở Budapest, Hungary

Nhân cuộc bầu cử quốc hội Hungary hôm nay, qua đó đảng "Hungarian Civic Alliance" do Thủ tướng Viktor Orban lãnh đạo bị đảng "The Respect and Freedom Party" do Peter Magyar lãnh đạo đánh bại, nhớ lại bút ký khi đứng bên Quảng trường Anh Hùng của Hungary trong một lần thăm viếng nơi này nhiều năm trước.

Nếu tính theo dân số chưa tới 10 triệu người và địa lý không cận biển, Hungary chỉ là một nước nhỏ. Tuy nhiên vì là thành viên quan trọng của nhiều tổ chức quốc tế như Ủy ban Châu Âu (European Commission), NATO v.v...nên lãnh đạo Hungary có tiếng nói mạnh trong bang giao quốc tế. 

Chẳng hạn Hungary làm chậm đơn gia nhập NATO của Phần Lan và Thụy Điển, cũng như mở rộng quan hệ với Putin và Tập Cận Bình. Sự thay đổi trong chánh phủ Hungary chắc chắn sẽ dẫn tới nhiều thay đổi trong chính trị Châu Âu.

Lê Diễn Đức - Đàm phán thất bại: Chiến tranh hay mặc cả?

Cuộc đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan đã khép lại sau hơn 20 giờ căng thẳng mà không đạt được thỏa thuận. JD Vance rời Islamabad, mang theo một thông điệp rõ ràng: Hai bên vẫn đứng ở hai chiến tuyến không thể dung hòa.

Phía Iran không chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân. Phía Donald Trump coi đó là “lằn ranh đỏ”. Khi không bên nào lùi, đàm phán thất bại là điều gần như tất yếu.

Nhưng câu hỏi lớn hơn không nằm ở thất bại ấy. Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Bí ẩn ở Hoàng Sa : Trung Quốc mở rộng đảo nhân tạo trước sự im lặng của Mỹ

Đăng ngày: 12/04/2026  

The Economist nói về « Một bí ẩn trên biển : Trung Quốc có thể đang xây dựng một căn cứ không quân mới rất quy mô » tại Hoàng Sa. Nhưng các nhà phân tích đặt nghi vấn về lịch trình và địa điểm. Vì sao lại chọn Đá Hải Sâm, và tại sao Hoa Kỳ im lặng ?  

Hoàng Sa : Bất ngờ vì sau một thập niên, Trung Quốc lại bồi đắp đảo

Từ tháng 10/2025, Trung Quốc đã biến một bãi cát hoang vắng ở Biển Đông thành một đảo san hô rộng 600 hecta. Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung Quốc nói rằng dự án khổng lồ này « nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc trên các đảo và phát triển kinh tế địa phương », nhưng tuần báo Anh cho là lời biện bạch này không hợp lý chút nào. Theo số liệu của chính Bắc Kinh, tất cả các đảo nhỏ ở Biển Đông chỉ có không quá 2.000 công dân nước này sinh sống (chưa kể hàng ngàn binh lính). Gần như tất cả đều được Trung Quốc đưa đến nhằm khẳng định chủ quyền.

Đá Hải Sâm (Antelope Reef, Trung Quốc gọi là Linh Dương) bắt đầu trông giống một cách kỳ lạ với căn cứ không quân trên Đá Vành Khăn (Mischief Reef/Mỹ Tế) – một trong ba căn cứ lớn được xây dựng trong cơn sốt đảo nhân tạo từ 2013 đến 2015. 

Lâm Bình Duy Nhiên - Hungary sẽ xóa được những trang sử cực đoan mang tên Viktor Orban?

Chỉ có người dân Hungary mới có thể “tiễn đưa” Viktor Orban sau 16 năm cầm quyền. Cũng chỉ có người dân Hungary mới có thể khiến cho Putin và Trump mất đi một đồng minh quan trọng tại Âu châu!

Và cũng chỉ có 7,5 triệu cử trong nước và khoảng 0,5 triệu cử tri Hungary sống tại nước ngoài mới có quyền nói KHÔNG với chủ nghĩa dân túy tại Hungary, đồng thời khiến cho phong trào này bị một cú sốc cực lớn khi không còn nắm quyền lãnh đạo tại Hungary nữa.

Hy vọng mọi nỗ lực bệnh hoạn của Phó tổng thống Hoa Kỳ đều trở nên vô nghĩa, khi đã đích thân sang tận Budapest để ủng hộ Viktor Orban và đả kích châu Âu.

Hoàng Quốc Dũng - Chúng ta có gì để tự hào?

Mỹ vừa đưa con người trở lại Mặt Trăng,  một bước tiến công nghệ đáng nể của nhân loại. Nhưng ở đâu đó, nhân dịp này lại dấy lên những câu rất quen thuộc, như một thứ phản xạ có điều kiện: “Việt Nam đã từng đánh thắng đế quốc Mỹ”.

Nghe thì hùng hồn, nhưng vấn đề là… hai câu chuyện đó chẳng liên quan gì đến nhau.

Một bên đang nói về khoa học, công nghệ và tương lai.

Lê Xuân Nghĩa - Đàm phán bất thành

Đàm phán Mỹ - Iran kết thúc sau 21 giờ cãi lộn và hai bên ra về mà không đạt được gì.

JD Vance, Phó tổng thống Hoa Kỳ, sau khi kết thúc 21 giờ đàm phán với các quan chức Cộng hòa Hồi giáo Iran, cho biết: “Chúng tôi đã đến với một đề xuất rất đơn giản và là đề xuất cuối cùng tốt nhất của mình”.Và nhấn mạnh rằng Mỹ đã thể hiện “sự linh hoạt rất lớn” trong các cuộc đàm phán này.

Vance bổ sung: “Vẫn chưa đạt được thỏa thuận nào. Chúng tôi sẽ trở về Mỹ mà không có thỏa thuận”. Các quan chức Cộng hòa Hồi giáo Iran “đã quyết định không chấp nhận các điều kiện của chúng tôi.”

Dương Quốc Chính - Từ Hormuz nhìn về Biển Đông

Cái eo biển Hormuz cho thấy rằng Iran chơi bài Chí Phèo, khi bị đánh thì chặn luôn đường đi qua nhà mình không cho ai đi. Chứ bản thân cái eo biển đó không có chiến sự dẫn tới ách tắc giao thông hàng hải. Bản chất nó là như thế.

Nếu Mỹ và Israel đánh Iran mà Iran đánh lại, hoặc đánh mấy nước đồng minh hỗ trợ hai nước kia đánh mình thì đã đành. Đây chặn eo biển là làm hại hầu hết các nước không liên quan, không thù địch với Iran. Thì đó là Chí Phèo rõ.

Eo Hormuz chỗ hẹp nhất rộng 39 km (khoảng 21 hải lý). Nên theo luật quốc tế, lãnh hải của Iran (phía Bắc) và Oman (phía Nam), mỗi ông có 12 hải lý. Ở đây coi như hai nước chia đôi độ rộng eo biển.

Nguyễn Văn Tuấn - Thoát Đông Nam Á

Chúng ta thuộc Đông Nam Á về địa lý, nhưng không nên thuộc Đông Nam Á về cách làm khoa học.

■ Hình thức và màu mè

Tôi có duyên làm việc khá nhiều với các hiệp hội y khoa khu vực Đông Nam Á (ngoài Việt Nam). Qua hơn 20 năm tương tác, tôi nhận ra một điều rõ ràng: văn hóa khoa học và cách suy nghĩ của họ rất khó tạo ra bước tiến thực sự. Đáng lo ngại là Việt Nam chúng ta đang có xu hướng đi theo hướng tương tự. Và theo tôi, đây là con đường không nên đi.

Đó là một văn hóa trọng hình thức hơn thực chất. Các hội nghị khoa học được tổ chức đều đặn hàng năm, nhưng khoa học thì gần như dậm chân tại chỗ. Nội dung hầu hết chỉ là tóm tắt lại những nghiên cứu từ Tây Âu và Mỹ. Rất hiếm có nghiên cứu gốc mang đậm dấu ấn địa phương hay khu vực.

Thái Vũ - Tiếp kiến và Yết kiến dùng trong ngữ cảnh trang trọng

 

"Tiếp kiến" dùng khi nào?

Ý nghĩa: Đón tiếp và gặp gỡ.

Vị thế: Nhấn mạnh hành động từ phía người:

- Có quyền, chức vụ cao hơn hoặc

- Chủ nhà  (chủ nhà tiếp khách).

Đặng Đình Mạnh - Diễn biến chính trị đầy rủi ro tại Việt Nam khi quyền lực không còn sự kiểm soát

Diễn biến chính trị gần đây tại Việt Nam đang đặt ra một vấn đề nền tảng của mọi nhà nước hiện đại, rằng quyền lực chính trị đang được kiểm soát bằng cơ chế nào? Và liệu còn tồn tại bất kỳ không gian nào cho việc kiểm soát đó hay không?

Sau Đại hội đảng Cộng Sản, việc Tô Lâm trở thành Tổng bí thư, rồi mới đây, tiếp tục được Quốc hội bầu kiêm nhiệm thêm chức vụ Chủ tịch nước, không đơn thuần là một sự sắp xếp nhân sự như mọi khi. Mà đây là một bước dịch chuyển mang tính nền tảng, làm thay đổi hoàn toàn cách thức vận hành quyền lực trong hệ thống chính trị Việt Nam theo chiều hướng đầy rủi ro.

Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được diễn giải như một bước tăng hiệu quả lãnh đạo. Nhưng dưới lăng kính chính trị học, đó là một bước tiến rõ rệt của quá trình tập trung quyền lực. Khi hai vị trí vốn đại diện cho hai trục quyền lực, gồm đảng và nhà nước được hợp nhất vào một cá nhân, thì câu chuyện không còn là phân công nữa, mà là hội tụ quyền lực vào một điểm gần như tuyệt đối.

Lưu Trọng Văn - Hy vọng về chính phủ của thủ tướng Lê Minh Hưng

Do nhiệm kỳ ba của ông Nguyễn Phú Trọng không đúng điều lệ đảng, nên để được là tổng bí thư ông phải có những thỏa thuận về nhân sự, ông không thể chọn ai là thủ tướng theo ý mình.

Do vậy khi được bầu là tổng bí thư rồi ông luôn cố khẳng định vai trò lãnh đạo của mình. Chính phủ của thủ tướng Phạm Minh Chính hầu như khó cựa quậy, chủ động dưới thời ông Nguyễn Phú Trọng. Các cuộc họp định kỳ hàng tháng của chính phủ truyền hình trực tiếp ông Trọng trực tiếp chỉ đạo.

Chắc mọi người còn nhớ có cuộc họp chính phủ ở Hà Nội, ông Trọng đọc diễn văn dài dằng dặc khẳng định vai trò lãnh đạo chính phủ của đảng. Có lần gã bắn một tin cho một quan chức chính phủ, mách nước muốn ông Trọng không dự họp chỉ đạo chính phủ thì chính phủ kiếm cớ nào đó họp thường kỳ ở Sài Gòn hay Cần Thơ.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 12.04.2026

Tin sáng

1. Lại đang nổi lên cái chuyện "Tôi tuyên bố..." trên Facebook. Sáng giờ ít nhất thấy hai ông nhà văn đăng rồi, nhà cháu phải vào còm: Sao lại đăng cái vớ vẩn này. Hihi tự nguyện đăng tất tật lên Facebook rồi lại tuyên bố không cho sử dụng hình ảnh..., tréo ngoe thế mà vẫn hồn nhiên  tin.

2. "Đề xuất sửa đổi Nghị định 168 về xử phạt giao thông, xe ghép sẽ bị phạt nặng?"- Hihi lách luật mà dễ à, dẫu, của đáng tội, phải công nhận, rằng là, thì là... xe ghép rất tiện cho dân, hihi.

"Đề xuất mức phạt 12-14 triệu đồng đối với người lái ô tô không kinh doanh vận tải hành khách, nhưng vẫn chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe. Kèm theo mức trừ 6 điểm bằng lái".

Liên quan phạt: "Người ngoại tình bị phạt tới 10 triệu đồng từ ngày 18.5"- E hèm? Chả hiểu sao lại lấy cái mốc lưng chừng thế?

Chương trình phát thanh RFI ngày 12.04.2026

 

Nguyễn Hoàng Ánh - Tri ân thế nào cho đúng?

Truyền thông Việt Nam rần rần đưa tin về một cô gái trẻ người Anh qua đời vì tai nạn giao thông ở Việt Nam, gia đình đã có một nghĩa cử cao đẹp là hiến tạng sau khi mất, nhờ vậy ba bệnh nhân đã được cứu sống.

Nhưng điều mình quan tâm sau khi đọc tin này lại là vì sao cô bé mất, điều mà sau 2 ngày mới có báo đưa tin. Theo mình mạng người là quan trọng nhất, nhất là khi đó lại là khách du lịch và là một cô gái rất trẻ.

Hóa ra cô qua đời khi đi du lịch bằng xe máy ở Hà Giang, tuyến đường nổi tiếng với địa hình đèo núi hiểm trở. Người điều khiển xe máy đã mất lái khiến cô gái bị hất văng xuống đường rồi bị một xe tải cán qua. Thương tích quá nghiêm trọng, bệnh viện địa phương không thể chữa trị nên đã chuyển cô lên Việt Đức Hà Nội, tuy nhiên cô vẫn không qua khỏi.

Mai Quốc Ấn - Kiểm tra phần ngọn

TPHCM vừa tuyên bố sẽ có đợt tổng kiểm tra bếp ăn trường học. Điều này rất cần thiết, nhưng theo tôi vấn đề gốc không từ bếp ăn.

Tạo chí Tia Sáng vừa có một bài viết của tác giả Mỹ Hạnh đưa ra một sự thật kinh hoàng: “Một nghiên cứu năm 2021 của Viện Thú y quốc gia (nay là Viện Chăn nuôi và Thú y Việt Nam) ở 1.080 trang trại trong cả nước cho thấy, 98,1 % hộ nuôi lợn và 87,9 % hộ nuôi gà dùng kháng sinh trong chăn nuôi.

Nhiều hộ chăn nuôi thậm chí đã mua kháng sinh dành cho người để điều trị cho gia súc, gia cầm. Vẫn có tình trạng không tuân thủ thời gian bán rã của thuốc (thường 7-20 ngày) mà đem bán vật nuôi ngay khi vẫn còn tồn dư kháng sinh trong cơ thể.