Phạm Thành Nhân - Người miền Tây

 

Trong những ngày cả nước hướng về miền Trung với cảnh mưa, lũ, lụt khắp nơi thì xuôi về phương Nam, người dân miền Tây vẫn đang gồng mình chống chịu với cảnh nước ngập ruộng đồng, tàn phá các vườn trái cây.

Tỉ như trong tấm ảnh của VnExpress gã đăng đây, vườn mít 4 héc ta rưỡi của ông Nguyễn Hồng Phúc đang chìm trong nước. Nhiều vườn sầu riêng đang làm bông cũng bị con nước nhấn chìm. Vườn cam vườn ổi, vườn xoài... Thiệt hại không biết bao nhiêu mà kể.

Nhưng bạn có thấy lạ không - họ, những người dân miền Tây ấy, dường như... không tồn tại. Vài bản tin về triều cường, xả lũ, mưa lớn rồi hết.

Tiểu Vũ - Dân không hiểu nổi các bản tin thủy văn

 

Điểm vướng lớn nhất hiện nay không phải ở chỗ hồ thủy điện không báo xả lũ mà ở chỗ báo theo kiểu người dân rất khó hiểu.

Thông báo vận hành hồ và bản tin lũ vẫn chủ yếu được soạn theo ngôn ngữ kỹ thuật, tức là thứ ngôn ngữ dành cho kỹ sư thủy lợi và cán bộ phòng chống thiên tai, chứ chưa phải ngôn ngữ dành cho người đang ở trong căn nhà cấp bốn bên mé sông và chỉ có vài giờ dọn lụt.

Trong thực tế, bản tin thủy văn thường viết theo hướng này, người dân đọc có thể bị rối não luôn:

Võ Xuân Sơn - Kỷ niệm về ngập lụt ở Huế

 

Năm 1975, gia đình tôi đi từ miền Bắc vô Sài Gòn. Qua khỏi cầu Hiền Lương, vượt qua hàng rào điện tử McNamara, nơi mới chỉ mở được con đường đủ cho một chiều xe đi, tới sông Thạch Hãn thì cầu phao bị trôi, phải chờ công binh lắp cầu mới. Do vậy mà chúng tôi tới Huế trễ.

Khuya hôm đó, xe đưa chúng tôi tới bờ bắc của sông Hương. Nhà xe đưa chúng tôi đến một trại hòm. Họ cho chúng tôi mượn các miếng ván hòm kê làm chỗ ngủ. Sáng hôm sau, chúng tôi dậy thì xe đã đi khỏi. Chúng tôi hỏi đường để đi tiếp. Theo chỉ dẫn, chúng tôi phải đi qua cây cầu bắc qua sông Hương.

Lúc ấy khoảng hơn 6 giờ sáng, ba tôi và tôi đi qua cầu, dự định tìm phòng trọ, chờ đến khi có xe sẽ đi tiếp. Tuy nhiên, thấy nước lên rất nhanh, nên đến giữa cầu, chúng tôi quay lại đón cả nhà, gồm mẹ tôi và 3 em của tôi qua cầu luôn.

Thái Vũ - Hành khách nên ý thức hơn về an toàn bay

 

Không phải là một chuyên viên về vận chuyển hàng không, chẳng dính líu gì đến phi cơ, phi công, nhưng hồi còn ở Việt Nam, do công việc, tôi đi máy bay nhiều lắm. Mà lại hay để ý các thứ cho đầy thời gian rỗi khi đi máy bay, nên đọc cái tút này muốn bày tỏ vài điều thiển cận:

1. Quy định kich thước và trọng lượng hành lý khi sử dụng hàng không là do yêu cầu an toàn (cất cánh, bay, hạ cánh, trường hợp khẩn cấp) và hiệu quả (năng lượng xăng dầu, sức lực của nhân viên hàng hóa, không gian chiếm chỗ, thiết kế chỗ để hành lý v.v...).

Chứ không phải chuyện tận dụng moi tiền thêm.

Võ Khánh Tuyên - Vạch đèn đỏ, cái cân và nhân phẩm

 

1. Từ xưa tới trước một thời điểm cách đây không xa, cái vạch dừng đèn đỏ tuy hiện hữu như một lằn ranh đã được quy định trước, nhưng luôn bị vi phạm.

Người ta lý giải rằng: Lấn lên tí xíu có sao đâu, có nửa bánh xe thôi mà. Nhưng nếu chú ý kỹ, thì đó là sự hơn thua, tham lam, khôn lỏi của không ít người. Và người này hơn nửa bánh xe, người kia nhích thêm chút chút, người nọ nửa thân xe... Hệ quả là sự hỗn loạn cho cộng đồng.

Nhưng từ khi xử phạt gắt gao, cộng thêm camera AI...thì chuyện dừng sau vạch khi đèn đỏ hầu như được tuân thủ tuyệt đối. Chẳng ai còn...lý sự.

Chương trình phát thanh RFI ngày 30.10.2025

 

Hoàng Bùi - Khi "lý trí" trở thành vỏ bọc cho sự tàn nhẫn

 

Hôm nay, tôi buộc phải lên tiếng và nêu đích danh ông Dương Quốc Chính. Không phải vì tôi thích tranh cãi, mà vì bài viết "Xã hội vô cảm?" của ông ta đã vượt qua mọi ranh giới của lý lẽ và lòng trắc ẩn con người.

Tôi viết bài này trước tiên để bảo vệ phẩm giá cuối cùng cho một cô gái đã khuất, người đang bị biến thành đối tượng để phán xét và miệt thị, để chống lại sự bình thường hóa thái độ vô cảm. Bởi bài viết của ông Chính không chỉ bào chữa, nó còn cổ xúy cho sự thờ ơ, một căn bệnh vốn đã nghiêm trọng trong xã hội.

Và cuối cùng, để vạch trần sự ngụy biện độc hại, khi một người có tầm ảnh hưởng sử dụng những lập luận lệch lạc để đầu độc tư tưởng cộng đồng, sự im lặng lúc này đồng nghĩa với sự đồng lõa.

Đặng Chương Ngạn - Người Hà Nội có vô cảm không ?

 

Sau vụ “thấy chết mà không cứu” ở Hồ Gươm, Hà Nội, thứ Bảy ngày 25/10/2025, dư luận bùng lên một câu hỏi đau đớn: “Người Hà Nội đã vô cảm đến vậy sao?”

Ngay sau đó, nhiều ý kiến phản bác cho rằng người Hà Nội không hề vô cảm. Rằng họ có những lý do chính đáng để không cứu cô gái bị đuối nước.

Tôi xin điểm lại các lập luận ấy và nêu ý kiến phản biện của mình.

1. “Cứu người là trách nhiệm của lực lượng công quyền”

Kiều Thị An Giang - Hội chứng người ngoài cuộc

 

Những ngày này, tôi (cũng như cộng đồng mạng) vẫn bị ám ảnh bởi câu chuyện về cô gái cởi truồng lội nước ở Hồ Gươm, cô độc suốt cả tiếng đồng hồ trước khi chết đuối, trong sự chứng kiến của cả trăm người.

Sự kiện ấy gây tranh cãi về sự vô cảm của đám đông, nhưng đối với tôi, nó là cái kết bi thảm cho một chủ đề tôi đã chứng kiến nhiều lần trong đời: ranh giới mong manh và thường xuyên bị vượt qua giữa sự giúp đỡ và sự tự hủy hoại của cá nhân.

Tôi, một người ngoài cuộc may mắn không có mặt ở Hồ Gươm hôm ấy, nhưng lại là nhân chứng bất đắc dĩ của hai câu chuyện khác, nơi tôi đã phải vật lộn với chính lòng tốt và sự bất lực của mình.

Henry Quang Vũ - Tổng thống Trump ra lệnh nối lại thử nghiệm hạt nhân trước thềm cuộc gặp Tập Cận Bình

 

Ngay trước cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Năm tới, Tổng thống Donald Trump tuyên bố ông đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng ngay lập tức nối lại các cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân của Mỹ - “trên cơ sở bình đẳng” với các cường quốc hạt nhân khác.

“Vì các chương trình thử nghiệm của những quốc gia khác, tôi đã chỉ thị cho Bộ Chiến tranh bắt đầu thử nghiệm vũ khí hạt nhân của chúng ta trên cơ sở ngang bằng. Quá trình đó sẽ bắt đầu ngay lập tức,” ông Trump viết trên Truth Social, trước thềm cuộc gặp với ông Tập tại Hàn Quốc.

Tổng thống Mỹ cho biết thêm: “Nga hiện đứng thứ hai, còn Trung Quốc còn thua xa, nhưng trong vòng 5 năm nữa họ sẽ bắt kịp.”

Nguyễn Ngọc Chính - Sự trùng hợp kỳ lạ giữa Lincoln và Kennedy

 

"Trùng hợp" có hai nghĩa: (1) Trong hóa học là phản ứng liên kết nhiều phân tử nhỏ (monomer) thành một phân tử lớn (polymer); (2) Trong xã hội là sự trùng lắp, xảy ra đồng thời của các sự kiện, hoàn cảnh không có mối liên hệ nhân quả rõ ràng.

Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ bàn tới sự trùng lặp của cuộc đời. Cụ thể hơn là sự “trùng hợp kỳ lạ” giữa hai nhân vật nổi tiếng trong lịch sử Hoa Kỳ. Đó là Abraham Lincoln, Tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ (1861-1865) và John Fitzgerald Kennedy, Tổng thống thứ 35 (1961-1963).

Tuy nhiên, những điểm trùng hợp này thường được xem là sự “ngẫu nhiên” chứ không phải là vì những mối quan hệ khác.

Lê Xuân Nghĩa -Thật không thể tin nổi

 

Nếu cam kết của Alexey Miller, Tổng giám đốc điều hành của Gazprom năm 2008 rằng Gazprom sẽ có giá trị một nghìn tỉ đô la vốn hóa và khi đó, Gazprom có ​​giá trị 300 tỉ đô la...

...Thì bây giờ, 35,55 tỉ đô la là vốn hóa thị trường của Gazprom tính đến tháng 10 năm 2025.

Bạn biết đấy, con số thì không biết nói dối và sự sống của Nga phụ thuộc chính vào dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản. Tức, đào - múc - xúc - bán.

Lê Huyền Ái Mỹ - Trời còn thương...

 

“Tối qua, con gọi mà me phải ra ban công tầng 2 mới có được 1 chấm sóng, tới sáng nay thì mất sóng hẳn luôn rồi” - cháu mình nhắn.

Sáng giờ, coi như nhà mình trong này mất liên lạc với nhà ngoài Huế. Chắc không sao! Suốt đêm rồi khuya qua, mình như “lội lụt” trên phây, tin nhắn kêu cứu ngập đầy, toàn gặp những con đường, ngõ kiệt quen.

Công tác cứu hộ lũ lụt diễn ra khắp nơi. Các đội từ các tỉnh đã đến Huế, cano được tập kết về và nhanh chóng phân tán để cứu hộ bà con. Công tác tổ chức được điều phối nhịp nhàng. Cứu người, hỗ trợ ngay thức ăn nhanh (cho sinh viên, nhà trọ) và cả… pin sạc.

Tô Thùy Yên - Huế oán

 

Lê Đức Dục : Minh họa cho Huế những ngày này không gì hơn bài thơ của Tô Thùy Yên và tấm ảnh này

[Một mai, chắc mỗi điều duy nhất:

Rêu mốc mờ thêm những đã mờ]

HUẾ OÁN

Nửa khuya, vua trẻ lìa kinh khuyết

Từ đó, thâm cung lạnh lửa đèn

Võ Đức Phúc - Xứ Huế khổ chi mà khổ rứa

 

Sáng nay, nước lụt ở Huế rút xuống khá nhiều, bà con mừng rỡ thay nhau quậy dội bùn non để khi nước rút hết thì bùn non không bám lại đỡ xúc mệt. Hì hục dọn đuối sức xong giờ nước vô lại, thiệt khổ hết sức.

Ông trời giận gì mà hành bà con xứ Huế quá, làm khổ biết bao gia đình. Như trận lụt năm 1999, ám ảnh nhiều người nằm bất động trước Bia Quốc Học đến giờ vẫn chưa hết sợ.

May cũng nhờ mấy hồ thủy điện ôm nước, điều tiết nước nên nước lụt không hỗn như trận lịch sử. Nhưng mấy "ông" xả nước, lũ về cũng hành bà con không khác gì trời hành cơn lụt.

Phạm Thành Nhân - Sinh mạng giá bao nhiêu?

 

Qua mấy bài viết về kỹ năng sinh tồn, phòng tránh rủi ro và cả ít kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực này, giáo tui phát hiện ra một sự thực khủng khiếp: Chúng ta quá coi rẻ sinh mạng của chính mình lẫn người thân, nhiều khi rẻ hơn cả một bữa nhậu hay vài ly trà sữa.

Bạn hông tin? Bạn thấy sốc? Ô kê, tui chứng minh liền đây.

Bạn nhớ mấy vụ cháy chung cư không? Nếu có một sợi dây và cái carabiner, bạn sẽ có thể (tui không nói là chắc chắn nha, vì rủi ro nó có muôn hình muôn dạng) thoát thân qua đường ban công.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 29.10.2025

 

Tin sáng

1. "Tại Anh, Tổng Bí thư Tô Lâm nói về câu hỏi sinh tử và lựa chọn của Việt Nam"- Câu hỏi đặt ra cho các quốc gia không chỉ là “đứng về phía ai, đứng ở đâu”, mà là “đứng vững bằng cách nào, tự chủ như thế nào”. Đối với Việt Nam, đó cũng là câu hỏi sinh tử.

Là GSTS Tô Lâm nói chuyện ở Đại học Oxford ạ.

Trong khi đó: "Thủ tướng chủ trì họp khẩn về ứng phó mưa lũ miền Trung"- Vẫn bị tắc đường, vẫn nhiều người cần cứu, và vẫn phải drone tiếp cơm ở đèo Lò Xo.

Cũng đang trực tiếp: "Đại biểu Quốc hội: Cán bộ cấp xã lúng túng vì nhiều vấn đề chưa được phân cấp"- Nhà cháu vừa đọc một lá thư của một chủ tịch xã cực kỳ tâm huyết và hiểu việc, nhưng, thiếu người quá, đặc biệt là người làm được việc.

Huỳnh Ngọc Chênh - Đà Nẵng lụt lớn là do sông bị ngăn dòng chảy

 

Quảng Nam Đà Nẵng mà nay là thành phố Đà Nẵng; có hai con sông lớn phát nguồn từ Đông Trường Sơn chảy ngang ra Biển Đông.

Sông Vu Gia phía Bắc chảy xuống sông Yên, qua sông Túy Loan, qua sông Cẩm Lệ, ra sông Hàn rồi ra biển qua cửa Hàn.

Sông Thu Bồn phía Nam chảy từ Hiệp Đức, Quế Sơn, qua Đại Lộc, Duy Xuyên, Hội An rồi ra biển qua cửa Đại. Khi đến Đại Lộc, sông Thu Bồn rẽ ra một nhánh phụ chảy vào sông Vu Gia và khi qua Điện Bàn rẽ thêm nhánh phụ thứ hai thành sông Vĩnh Điện. Qua Hòa Vang thành sông Cái, rồi nhập vào sông Hàn chảy ra biển qua cửa Hàn.

Nguyễn Thông - Huế ơi

 

Mấy ngày nay, cứ nghĩ tới miền Trung, người dân miền Trung, những Quảng Trị, Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng, Hội An... lại đứt cả ruột. Thương không thể tả.

Bần thần nghĩ, những rủi ro, xui xẻo, phiền muộn, lo lắng đời thường... của bản thân, gia đình mình chả là gì cả so với những điều bà con ngoài ấy đang chịu đựng.

Nhiều khi nước mưa, triều cường tràn vào nhà mình chút chút, đồ đạc hư hỏng tí ti mà cũng bực bội, cằn nhằn, lời ra tiếng vào thở than. Có là gì so với bà chị ở Thái Nguyên nhà ngập hơn 2 mét suốt ba, bốn ngày vừa rồi ; so với hàng mấy triệu người, hàng chục vạn gia đình miền Trung đang ngập trong hồng thủy, nước dâng tới mái, tan hoang cửa nhà, hư hỏng tài sản.

Chương trình phát thanh RFI ngày 29.10.2025