Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (22)

Làng Hạ Lội, 13.08.1968. Ông Trần Đình Trọng:

Sắp đến giờ cơm trưa, tôi nhận được tin lên huyện họp gấp. Biết việc quan trọng, tôi đi ngay. Đoạn đường không đạp xe được, tôi vác xe lên vai, chạy, thật nhanh. Trụ sở huyện sơ tán trong núi, đi đường vòng lâu hơn, tôi vác xe, chạy tắt qua cánh đồng.

Chủ tịch tỉnh và chủ tịch huyện đang chờ tôi. Cuộc họp có 3 người. Nội dung: "Giải quyết việc thông xe".

Quốc lộ 1 - đoạn đi qua xã Tiến Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) - bị bom đánh phá, cầu Già sập, xe không qua được. Tỉnh chỉ thị làm đường tránh cho xe qua. Đường tránh sẽ là con đường từ quốc lộ rẽ vào làng Hạ Lội, xuyên qua làng Hạ Lội ra bến sông Già ở cuối làng. Ý kiến của ông Trọng về việc này?.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (21)

Ba cái hầm kèo nhốt tù bình. Ba cái hầm kèo xếp thành ba góc tam giác nằm lọt trong một mảnh vườn nắng nóng hầm hập. Mảnh vườn giập nát đang lặng lẽ tỏa khói.

Có hai O du kích của làng Cam Tuyền khoác súng tiểu liên đi qua đi lại trên sân. Tù binh ngụy ngồi trong hầm, lâu lâu lại lủng củng hất lên vài câu chọc ghẹo các cô gái.

Có ba người lính của đại đội trinh sát, người thì lúi húi nấu cơm trong chái bếp còn sót lại của căn nhà đã gãy vụn, người thì ôm súng ngồi nhìn như đang đếm bước chân của các cô gái, người thì so vai hí húi ghi ghi chép chép.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (20)

Được nghỉ phép 5 ngày. Cậu Chu nói: "Về quê em con gái đầy, em dẫn anh đi tham khảo mấy trường hợp, ưng đám nào là xong ngay". Tôi liền theo Chu về xã Hướng Đạo, huyện Tam Dương, Vĩnh Phúc.

Sáng sớm đạp xe, trưa đã về tới nhà. Khi tôi ngồi ngoài nhà uống nước thì Chu vào bếp trao đổi với vợ, việc của tôi. Sau bữa cơm, Chu cho biết là vợ chồng anh bàn bạc, tìm được cho tôi bốn trường hợp, có thể xem mặt trong chiều nay.

Một, cô Phó chủ tịch xã. Hai, cô phụ trách bán hàng thương nghiệp xã. Ba, cô xã đội trưởng. Bốn, cô trung đội trưởng dân quân. Hai anh em đi đến từng nhà. Lấy có được nghỉ phép, tạt vào thăm gia đình, chuyện trò dăm ba phút.

Trương Châu Hữu Danh - Du Thiên là ai ?

Giữa dòng đời ồn ào, bát nháo của những sân khấu hội chợ, nơi ánh đèn chập chờn và tiếng nhạc khi chát chúa, khi xô lệch phá vỡ mọi quy tắc âm nhạc, có một người ca sĩ đã chọn bước đi bằng tất cả cá tính và sự gai góc của mình - Du Thiên.

Sinh ra từ miền quê Hải Dương, mang theo giọng hát hội chợ và khát khao khẳng định bản thân, anh bước vào đời nghệ thuật không bằng con đường trải hoa hồng, mà bằng những va vấp, những thị phi và cả những lần đối diện sóng gió bình dân.

Người ta nhớ đến anh không chỉ bởi những đêm diễn dày đặc nơi hội chợ, mà còn bởi một hình ảnh thẳng thắn, bộc trực không ngại và chạm với anh em đầu đường xó chợ. Va chạm nhưng anh cũng thân tình với các thành phần lệch chuẩn. Anh chơi thân từ Đường Nhuệ đến các thành phần bất hảo tép riu.

Huỳnh Ngọc Chênh - Giáo sư Tương Lai đã ra đi

Ông là một trí thức đáng kính luôn trăn trở với tình hình đất nước từ khi còn trẻ cho đến lúc tắt hơi thở vào sáng ngày hôm nay 30/04/2026.

Ông ở trong nhóm tư vấn của thủ tướng Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải. Những bài viết đóng góp và phản biện của ông xuất hiện thường xuyên trên báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên, sau này xuất hiện thường xuyên trên mạng xã hội.

Ông cũng nhiều lần tham gia cùng mọi người xuống đường biểu tình chống Trung Cộng quấy phá Biển Đông, thắp nhang tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ biên giới, Hoàng Sa, Trường Sa.

Lưu Trọng Văn - Xin hãy tin rằng…

 

Sớm nay gã đến lần cuối tiễn biệt giáo sư Tương Lai. Nhìn chân dung ông anh thân thiết gã không kìm được nước mắt. Ra một góc riêng rồi gã cứ vậy mím môi để khỏi làm động lễ tang.

Chị Tuyết Nga chủ Một thoáng Việt Nam ấn vai gã, sao khóc dữ vậy em? Gã im lặng. Thương và trọng quá con người ấy còn hơi thở cuối cùng cũng muốn dành cho Dân tộc, cho Đất nước mà ông luôn khát khao nhìn thấy Tương Lai.

Gã sao quên được, cứ buồn chuyện gì liên quan đến Đất nước ông đều gọi gã lại. Ông muốn gặp gã không phải vì ông muốn hỏi điều gì đó, mà vì ông biết mỗi lần gã chuyện trò với ông gã luôn đem đến ông những thông tin, nhận định mà ở đó niềm hy vọng về Tương lai tốt đẹp như cơn gió tươi lành. Gã biết và cả ông nữa, ông biết cái hy vọng ấy còn ngàn trùng gian truân thành hiện thực, nhưng ông vẫn muốn nghe để xoa dịu nỗi buồn, nỗi đau, nỗi ức uẩn của mình.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 03.05.2026

Tin sáng

1. "Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhận Huân chương Mặt trời mọc"- Đây là huân chương cao quý nhất của Nhật Bản, và do đích thân thủ tướng Nhật mang sang Việt Nam trao.

Trong ảnh kèm, ông Dũng một mình, à không ông đi cùng con trai, ông Mạnh có vợ là chị Tâm tháp tùng lên nhận. Của chồng công vợ, ông Mạnh đã nhớ lời người xưa hihi. Cũng hình như lần đầu tiên ông Mạnh công khai chị Tâm. Chị khác hồi là đại biểu quốc hội, giờ có vẻ... vượng hơn, nhất là ở cái ảnh bốn người: anh Hưng, chị Takaichi và vợ chồng ông Mạnh.  Nhớ hồi là đại biểu quốc hội chị Tâm hay mặc đồ màu trắng, hôm qua chị mặc đồ đỏ chót. Chúc mừng ông và chị ạ.

Ảnh vợ chồng cựu tổng bí thư và hai thủ tướng Nhật- Việt trên báo Việt Nam ạ. Công nhận... Đề nghị bà con còm theo luật, không thì chuẩn bị 7,5 triệu nhé.

Văn Công Hùng - Ghi chép ngày 02.05.2026

Tin sáng

1. "Ông Trump dọa đánh Iran tan tành; Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức"- Ông Trump thì dọa I Ran/ Còn Mỹ sẽ rút năm ngàn Giéc Man/ Nghe như lạ chả như thân/ Ông Trump với Mỹ có gần nhau hem?

2. "Bóng đá Malaysia nhận 'đòn đau' mới"- Mã Lai nhận một đòn đau/ báo chí nước Việt rủ nhau... viết bài.

3. "9 bộ cánh gây tranh cãi nhất lịch sử Met Gala"- Chín bộ cánh rất gây tranh cãi/ Mét gala náo nức thời trang/ Chín bộ đồ rất cao sang/ Mới trông bèn rất ngang tàng... đống rơm...

Chương trình phát thanh RFI ngày 03.05.2026

 

Nguyễn Thông - Nhật ký tháng 4.26 (2)

 

Ngày 12.4:

Báo Người lao động có bài "Thành lập nghiệp đoàn bán vé số dạo ở Tây Ninh". Theo bài báo, nghiệp đoàn bán vé số phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh được thành lập, ra mắt với sự chứng kiến của đại diện chính quyền, ban ngành đoàn thể địa phương. Ban đầu tập đoàn có 50 thành viên là những người hành nghề bán vé số dạo, dự kiến sẽ tăng lên.

Hoạt động và quyền lợi của thành viên tập đoàn như thế nào thì chưa thấy nêu cụ thể.

Ngày 15.4:

Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ký quyết định giải tán Ủy ban An toàn giao thông quốc gia. Dĩ nhiên sự giải tán này sẽ kéo theo việc dẹp bỏ, giải thể luôn những ban an toàn giao thông địa phương (tỉnh thành).

Chương trình phát thanh RFI ngày 02.05.2026

 

Văn Công Hùng – Ghi chép ngày 01.05.2026

 

Tin sáng

1. "Bắt giam 3 'quái xế' trong nhóm chạy xe rú ga, nẹt pô, tấn công người trên đường phố Tây Ninh" - Nhà cháu rất ghét bọn bóp còi, và cũng ghét bọn bị bóp còi rồi... đánh nhau. Rồi cả hai... bị bắt.

Vụ này cũng vui: "Cướp xong thấy hối hận nên nhờ tài xế xe ôm trả lại điện thoại cho cô gái"- Và cũng... được chụp ảnh hihi.

2. "Vẫn còn hơn 2.100 người vi phạm nồng độ cồn trong ngày ngày đầu nghỉ lễ"- cả nước mà chỉ từng ấy thì cũng... ít hihi. À nhưng còn hôm nay nữa nhé, rồi hai ngày tiếp theo cũng nghỉ, huhu. Liên quan: "Phạt 157,5 triệu đồng xe khách chở quá 21 người tuyến Hải Phòng - Lào Cai". Liên quan vẫn: "CSGT Hà Nội xử phạt tài xế BMW vi phạm nồng độ cồn 19 triệu, tạm giữ xe 7 ngày".

Nguyễn Văn Tuấn - Để ký ức không còn là vũ khí

Cùng một ngày, có triệu người vui mà cũng có triệu người buồn. Năm mươi năm, vết nứt vẫn còn đó. Nhưng hòa giải vẫn là hy vọng.

1. Mỗi năm, khi ngày 30 tháng Tư đến gần, người Việt ở khắp nơi trên thế giới lại đối mặt với cùng một ngày theo những cách rất khác nhau. Có người ăn mừng. Có người tưởng niệm. Có người treo cờ. Có người thắp nhang. Có người lặng lẽ ngồi một mình với ký ức. Cùng một ngày, nhưng như thể có hai thế giới song song tồn tại mà không chịu nhìn nhau.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng nói đại ý rằng ngày 30 tháng Tư có triệu người vui mà cũng có triệu người buồn.

Kim Ân - Charlie

 

.

Tám giờ sáng của ngày 15 tháng 4/1972, Tiểu Đoàn Nhảy Dù mới tinh của Anh Năm, tiểu đoàn đã khoan thủng bức tường thép của cộng quân ở Damber; tiểu đoàn "nướng sống" hai tiểu đoàn của sư đoàn Điện Biên trên cứ điểm C. Thua. Thua đau đớn và thua vô lý! Đâu còn có thế để dựa vào. Đâu còn lực để đương cự?

Muốn đánh nhau phải có "thế" và "lực." Thế đã mất ngay từ ngày đầu tiên khi bước xuống cao điểm với một nhiệm vụ "phòng thủ" quá mỏng manh thụ động, và lực nào còn nổi sau bốn ngày hay 156 giờ tác chiến căng thẳng trên các cao điểm nguy biến và thiếu thốn toàn diện. Hình như mọi người đều không ăn, uống kể từ ngày 12. Uống, nếu có chỉ là chữ gọi động tác "nhúng" chiếc lưỡi vào nắp bi đông ẩm ướt. Tan hàng! Những người sống sót còn lại tan biến vào rừng cỏ tranh.

Đêm Charlie em đi, anh ở lại

Sông Pô Cô dào dạt tình thương

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (19)

Hiệp định ngưng bắn được ký kết, nó được ký tại Paris ở nước Pháp. Tôi nghe tin này khi đang tưới rau trên mảnh vườn nhỏ sau căn nhà gỗ của Trưởng ban Tuyên huấn.

Tiếng người phát thanh viên dõng dạc thông báo vọng ra từ cái cửa sổ mở toang. Mọi sự chuyển động phút chốc đều như dừng lại.

Rồi tiếng hát cất vút lên: "Việt Nam trên đường chúng ta đi..." Tôi đứng lặng bên những lá cải xanh, chân cắm sâu xuống đất.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (18)

Cho mãi tới sau này, tôi vẫn không hiểu sao người Việt Nam mình lại có một thằng Khôi quái tướng đến như thế?

Da nó đen cháy, lại cao lênh khênh, mũi nhòm mồm, ăn một lúc hết 12 cái bánh bột mì luộc chấm muối, (mỗi cái cỡ non 1 lạng). Chúng tôi đã có lần truy nó rằng: "Có phải mày con lai Tây đen không?".

Nó thề ba đời nhà nó không ai dính dáng gì tới bọn Tây: "Bố tao có cao gầy, da cũng có đen, nhưng đen bóng, đen khỏe, không phải đen xỉn như tao" - Nó nói: "Còn ông nội tao lại lùn. Mẹ tao da trắng như trứng gà bóc"... "Nhưng tin thì tin, không tin thì thôi" - Nó luôn miệng nói câu ấy.

Mai Thanh Hải - Đường đến 30 tháng 4 (17)

Ở nhà lên xã. Xã lên huyện. Tập trung trên đó hai đêm rồi đi. Đường đi thăm thẳm, cây hai bên lút người. Cứ tưởng đi đâu hóa ra lên Tân Kỳ. Dọc đường đi các anh không xưng tên mà cứ một hai gọi "con O".

Bảy thanh niên cùng xã đi đợt này. Chỉ mình tôi là nữ. Mẹ khóc: "Con là chị cả, bốn đứa em ngơ ngơ dại dại. Sao con cứ đòi đi?". Tôi nói với mẹ: "Con là Đoàn viên cộng sản, con phải gương mẫu. Xã mình chưa có ai là nữ xung phong lên đường".

*** Cha ra cửa hàng may nhờ may cho một chiếc túi xách màu nâu. Chiếc túi mang bên người, đựng hai bộ quần áo. Thanh niên cộng sản không được khóc. Khóc là yếu đuối. Cha mong con lên đường khỏe mạnh.

Chương trình phát thanh RFI ngày 01.05.2026

 

Khuyết danh - Người chiến binh cuối cùng và những mảnh ký ức vụn vỡ

Trung Lê - Hôm nay đánh dấu 51 năm Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ, BBK xin chia sẻ một bài viết thật cảm động của một người bạn là cựu cảnh sát Dã Chiến thuộc Cảnh sát Quốc gia Việt Nam Cộng Hòa. 

NGƯỜI CHIẾN BINH OAI HÙNG VÀ NHỮNG MẢNH KÝ ỨC VỤN VỠ

​Nhìn lại tấm hình này sau 51 năm, tim tôi vẫn thắt lại. Bức ảnh của phóng viên Nguyễn Đạt chụp người chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa cuối cùng đơn độc trên phố khi thủ đô đã tràn ngập quân đối phương, là một biểu tượng của sự can trường.

Anh ấy bước đi giữa "giờ thứ 25" với hai tay hai súng, bình thản như thể cái chết không còn ý nghĩa gì trước khí tiết.

​Thú thật, nhìn anh oai hùng bao nhiêu, tôi lại nhớ về mình bấy nhiêu. Ngày đó, tôi không có được sự bình thản ấy. Trong cơn biến động kinh hoàng, tôi đã vội vã cởi bỏ bộ đồ hoa cát của lực lượng Cảnh Sát Dã Chiến, chạy thật nhanh về phía gia đình. Đó là một ký ức vừa xót xa, vừa thực tế của một người trai giữa dòng thác lịch sử.

Võ Xuân Sơn - Ngày Thống Nhất Đất Nước

Một số bạn nói chuyện với tôi, gọi ngày 30/4 là Ngày giải phóng Miền Nam. Tôi nói thẳng với các bạn ấy, là tôi không thích gọi như vậy.

Thực ra khi tôi còn trẻ, tôi nghe riết thành quen, và bản thân tôi hồi đó vẫn gọi đó là Ngày giải phóng Miền Nam. Có một bài hát mà tôi thuộc lòng từ khi mới 13, 14 tuổi, trong đó có đoạn: “Trên cánh đồng miền Nam đau thương mây phủ chân trời. Khi ca lên Hồ Chí Minh, nghe lòng phơi phới niềm vui”.

Những lời hát này khắc sâu vào tâm trí tôi, rằng đồng bào Miền Nam quê hương tôi đang đau thương quằn quại dưới gót giầy quân xâm lược Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn.