Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Nhà thơ Nguyễn Đỗ từ Hoa Kỳ nhắn hỏi tôi: "Có bao nhiêu nhà văn Việt Nam tỏ thái độ phản đối chiến tranh do Putin phát động chống lại một quốc gia có chủ quyền là Ucraina?"
Và trong khi chờ hồi đáp, ông gửi cho tôi đường link bài viết bên dưới, bằng tiếng Anh. Sau đó cảm thấy chưa yên tâm, ông dịch ra tiếng Việt.
Tôi xin không trả lời câu hỏi của Nguyễn Đỗ.
Nếu tôi che tên, hẳn những người yêu hòa bình sẽ không tin đây là thơ Xuân Diệu.
Một nhà thơ mệnh danh vị chúa của thơ tình đôi lứa, một nhà thơ nổi tiếng hàng đầu của thi ca Việt Nam trước 1945.
Nhưng sau đó ông đã "quay xe" để phục vụ chính trị, và viết ra những vần thơ đầy thù hận, kêu gọi giết chóc, phản nhân bản. Như bài thơ kèm theo đây, được chụp lại từ Tuyển Tập Xuân Diệu.
Tổng thống Nga Putin đã ra lệnh quân đội Nga xâm lược Ukraina từ ngày 24/02/2022, trên quy mô toàn diện, gây sửng sốt cho rất nhiều người, trong đó có chính quyền Việt Nam.
(Ông đại sứ Việt Nam tại Ukraina đã khẳng định trước đó khả năng chiến tranh chỉ là 1/1000, và nếu có chỉ giới hạn ở hai tỉnh miền Đông Ukraina). Mặc dù Tổng thống Mỹ Biden đã liên tục cảnh báo Nga sẽ sớm tấn công Ukraina và lật đổ chính quyền hợp pháp Ukraina ở Kiev.
Việt Nam đã tỏ ra lúng túng đối phó với tình hình này. Một số quan chức ngoại giao Việt Nam gọi đó là cuộc xung đột, nêu không đúng bản chất của cuộc chiến tranh Nga xâm lược Ukraina. Có vị tướng cựu chuyên gia chiến lược Bộ Công an trả lời trên tivi biện minh cho hành vi gây chiến của Putin, gây phản cảm cho mọi người.
Lê Văn Cương, phó giáo sư, tiến sĩ nguyên viện trưởng Viện Chiến lược Bộ Công an cho rằng:
*Putin tiến hành một chiến dịch quân sự đặc biệt vào đất nước Ukraina chứ không phải là một cuộc chiến tranh xâm lược ?
Tôi không hiểu phát biểu này của ông. Một đứa con nít cũng biết việc một nước tấn công vào một nước khác có chủ quyền là hành động xâm lược, riêng ông không hiểu?
(Boxitvn 28/02/2022) Xung đột Nga-Ukraina làm nổi lên mấy điều cần phân biệt. Việt Nam gần gũi với Ukraina và Đài Loan hay gần gũi với Nga và Trung Quốc?
Nền văn hóa Nga và Trung Hoa có đáng yêu không? Nhân dân Nga và nhân dân Trung Hoa có đồng nhất với nhà nước Nga và Trung Quốc không? Một nước nhỏ bên cạnh một nước lớn thì nên và phải ứng xử thế nào?
1/ Tôi sống lại những năm 50-60 của thế kỷ trước, hồi tôi còn trẻ và hệ cộng sản thế giới còn tạm thời cường tráng. Tôi nhớ thuộc lòng những bài hát tôi yêu về các xứ sở, các quê hương. Tôi yêu những bài Làng tôi của Văn Cao, Làng tôi của Chung Quân, Quê hương của Hoàng Giác…
Thế giới văn minh đã sát cánh cùng Ukraina. Hàng trăm ngàn người biểu tình khắp nơi trên thế giới để nói cho Pu biết cuộc chiến do y gây ra là phi nghĩa. Các quốc gia văn minh dân chủ, một mặt gởi tiền nong súng đạn đến giúp cho Ukraina, một mặt tấn công kinh tế toàn diện vào Nga qua vũ khí cấm vận, trong đó mới nhất và quyết liệt nhất là cắt đứt toàn bộ các ngân hàng Nga ra khỏi hệ thống SWIFT, để Nga không thể buôn bán làm ăn ra ngoài.
Có lẽ Pu bất ngờ trước phản ứng dữ dội của dân Ukraina và của thế giới dân chủ văn minh.
Một điều hi hữu trong lịch sử chiến tranh của nhân loại, là chưa đầy một tuần, hay có lẽ chính xác hơn là chưa đầy 100 giờ đồng hồ, cuộc chiến do môt cường quốc quân sự (tôi xin không gọi Nga là siêu cường quân sự nữa) phát động với một nước láng giềng nhỏ bé hơn nhiều lần, đã thấy được kết cục thảm bại nghiêng về phía quân xâm lăng.
Tôi có thể khẳng định việc chiến thắng là không thể, khi Nga đã mất toàn bộ quán tính và động năng cho cuộc chiến. Trong khi đó, toàn bộ phần phía Tây của Ukraine vẫn hoàn toàn tự do. Và đây là phần trực tiếp kết nối với lãnh thổ các nước láng giềng thân thiện.
Họ đã mở toang biên giới để người tị nạn Ukraine di chuyển sang như không hề có đường biên giới. Đồng thời, theo chiều ngược lại, vũ khí của các nước NATO và Mỹ đi qua biên giới để vào Ukraine, với số lượng sẽ không còn giới hạn nào nữa. Điều này cho thấy hai đặc điểm quan trọng lúc này của cuộc chiến:
Putin, tổng thống Nga đem quân đánh Ukraina - một nước độc lập, có chủ quyền và yêu cầu hạ vũ khí đầu hàng thì sẽ đàm phán! Rõ là lý lẽ của kẻ mạnh. Dù với lý do gì, đây cũng là cuộc chiến phi nghĩa, không thể chấp nhận.
Cuộc xâm lăng này có lẽ kết thúc nhanh thôi, nhưng nó gây ra chết chóc đau thương, tàn phá cơ sở hạ tầng, phá hoại kinh tế, khủng hoảng xã hội không kể xiết. Nguy hiểm nhất là gây lòng hận thù sâu sắc giữa hai dân tộc láng giềng vốn từng là anh em; gây nên nỗi bất an cho cộng đồng thế giới.
Từ cuộc Nga xâm lăng Ukraina chớp nhoáng mà nhiều người, cả dân Nga, Ukraina cũng không ngờ tới, cho người Việt Nam ta bài học gì? Riêng tôi ngẫm ra đôi điều xin chia sẻ.
Nửa đêm đến rạng sáng Chủ Nhật chống mắt theo dõi ba đài truyền hình BBC, CNN và Fox News. Xong nhảy qua laptop kiểm tra Reuters, Al Jazeera, New York Post v.v...bỗng thấy hình ảnh bầu trời đêm của vùng ngoại ô Kyiv đỏ rực từng chập.
Mới đầu tưởng máy bay Nga thả bom... nguyên tử loại nhỏ, hay các thùng thuốc nổ xuống các chốt phòng thủ của binh sĩ Ukraine để mở một hành lang cho quân Nga tiến vào thủ đô, như họ hay làm bên Syria để tiêu diệt các ổ kháng cự. Mãi vài tiếng sau Fox News mới loan tin kho dầu dân sự ở hướng Nam thủ đô đã bị hỏa tiễn Nga bắn trúng và bốc cháy.
Như vậy, kho dầu bốc cháy thì sẽ không có thiệt hại nhân mạng nhiều. Vòng đai phòng thủ chắc hổng bị bể. Ngồi đợi cho đến khi bình minh ló dạng để coi còn cuộc tấn công nào nữa không. Nếu không, thì coi như Kyiv đã đứng vững sau 72 tiếng đồng hồ giao tranh.
Tóm lược:
- Trong ngày thứ tư của cuộc chiến, quân đội Nga tiếp tục tiến, bao vây hai thành phố lớn phía Nam là Kherson và Berdiansk. Theo Kremlin, tổng cộng có 975 cơ sở quân sự của Ukraina bị phá hủy, trong đó có các hệ thống phòng không S-300.
- Vladimir Putin loan báo đặt "lực lượng răn đe" - gồm có một đơn vị nguyên tử - trong tình trạng cảnh báo.
- Tổng thống Ukraina Zelensky chấp nhận đề nghị thương lượng của Kremlin ở gần biên giới Belarus. Phái đoàn Nga do một nhân vật thân tín của Putin là Vladimir Medinsky đang trên đường đến.
Loạt ảnh phóng sự của các hãng tin và tờ báo lớn – với cảnh nhiều cô gái trẻ lẫn phụ nữ lớn tuổi ôm AK-47 sẵn sàng liều mạng bảo vệ tổ quốc - không khỏi không gây xúc động. Dẫu cho ngày mai họ có buông súng đầu hàng vì bất lực xuôi tay trước hỏa lực điên cuồng của kẻ thù, thì hình ảnh hiên ngang của họ hôm nay cũng đủ khiến vô số kẻ hèn nhát phải hổ thẹn.
Nga đã “xẻ” Ukraine với các mũi tấn công chủ lực vào ba thành phố - Kyiv ở phía Bắc, Kharkiv ở Đông Bắc và Kherson ở phía Nam. Đã và tiếp tục xảy ra giao tranh dữ dội trên đường phố khắp các thành phố lớn Ukraine. Ghi nhận của các hãng tin nước ngoài cho thấy có nhiều tiếng súng và tiếng nổ to khắp Kyiv vào Thứ Bảy 26 Tháng Hai.
Chiều Thứ Bảy 26 Tháng Hai, tốc độ tiến công của quân đội Nga bắt đầu chậm lại khi kẻ xâm lược đối mặt "sự kháng cự mạnh mẽ của Ukraine" – như tin của Bộ Quốc phòng Anh. Một quan chức Ngũ Giác Đài cho biết hầu hết trong hơn 150.000 quân Nga đã hiện diện gần như “đủ quân số” trên đất Ukraine nhưng họ “ngày càng thất vọng vì thiếu động lực” khi đối mặt sự kháng cự gay gắt và quyết liệt. Hóa ra Ukraine không dễ “xơi” như được tưởng.
Putin
muốn dùng Ukraine khởi đầu chiến dịch lật ngược làn sóng tự do. Đó là nguyên
nhân quan trọng nhất khiến ông đưa quân vào, để lật đổ chính quyền Ukraine, đưa
lên một nhóm bù nhìn dễ sai bảo.
Cuối
cùng, tại sao Vladimir Putin tấn công Ukraine? Vì dân
Ukraine muốn sống trong tự do dân chủ. Cũng như dân các nước lệ thuộc
Liên Xô trước năm 1991.
Trong ba chục năm qua, Lithuania, Latvia và Estonia vùng Baltic, tới Ukraine, Georgia, Moldova, vân vân, trước nằm trong Liên Xô, cùng với Ba Lan, Bulgaria đã thiết lập thể chế dân chủ tự do, kinh tế thị trường. Các “xã hội mở” cứ thế phát triển và lan rộng thêm. Putin, một cựu sĩ quan Mật Vụ KGB không thể chấp nhận.
1) Các anh hùng Cô-dắc (Cossack) trong "Taras Bulba" (xưa rồi, 1835) của văn hào Nga Nikolai Gogol yêu hào sảng, chiến đấu ngẫu hứng, can trường và rất hài hước.
Ostap trở về từ Kyiv, bị người cha Taras Bulba châm chọc về trang phục, đù má, chàng trợn mắt, hai ba con mình lâu rồi không gặp nhau, đù má đánh nhau cái nào. Hai cha con lao vào nhau một trận tưng bừng. Người mẹ Cô-dắc ôm cột nhà òa khóc, cha con chúng mày điên à.
Hồi bé đọc "Taras Bulba", rất thích thế giới của những người Cô-dắc ở phương trời xa lạ đó, nhưng không có kinh nghiệm để hiểu họ.
Sau một đêm không ngủ theo dõi tin tức truyền hình quân tinh nhuệ Nga giả dạng lính Ukraine xâm nhập đánh dứt điểm thủ đô Kyiv. Tiếng súng cá nhân nổ từng chập trong đêm khuya. Tiếng nổ ì ầm của đạn pháo binh thì từ xa vọng về.
Cuối cùng bình minh đã ló dạng sáng sớm thứ Bảy 26/02. Yên lặng bao trùm thành phố. Không có nhiều người ngoài đường vì thiết quân luật đang có hiệu lực. Ngoại trừ một số ít quân đặc công Nga đã xâm nhập được vào vòng đai và trung tâm Kyiv, nhưng quân phòng vệ thủ đô vẫn làm chủ tình hình.
Sau ba ngày tác chiến đẫm máu, quân xâm lược Liên Bang Nga vẫn chưa chiếm được một thành phố lớn nào. Ngược lại, theo các nguồn tin khác nhau, thì có khoảng 2.000 binh sĩ Nga đã tử trận, có nguồn tin nói trên 3.000. Hàng chục máy bay đủ loại bị bắn hạ và hàng trăm chiến xa, xe bọc thép chiến đấu, các loại xe cơ giới khác bị « rang muối » cháy phừng phừng.
Rốt lại, cuộc xâm lặng Ukraina do Putin phát động đã điểm thêm những nét vẽ đầy ấn tượng hoàn tất bức chân dung của ông.
Những kỹ năng của nghề xuất thân KGB được ông dùng không phải để phát triển nước Nga hay bảo vệ một giá trị cao quý của nhân loại văn minh, trái lại chỉ để thoả mãn tham vọng thống trị cá nhân. Tham vọng thống trị nước Nga trọn đời khiến ông để tâm vào suy tính hoán đổi vai trò Tổng thống và Thủ tướng, rồi thay đổi Hiến pháp.
Cuộc xâm lăng Ukraina cho thấy vì tham vọng thống trị đó, không chỉ trên diện tích nước Nga hiện trạng mà rộng hơn nữa. Ông sẵn sàng đánh đổi bằng kết quả thảm khốc cho người dân Ukraina, và bằng chính hòa bình và cơ hội phát triển của một trăm bốn chục triệu công dân Nga! Bức chân dung đó cho thấy tầm vóc chỉ tới đó của vị tổng thống!
Vì Ukraine không phải là thành viên của NATO, nên NATO không có tư cách để trực tiếp tham chiến. Tuy nhiên vẫn có cách để NATO có thể giúp Ukraine ngoài việc tiếp tế vũ khí, khí tài và huấn luyện và thông tin tình báo quân sự.
1. Chính quyền Ukraine chính thức lên tiếng kêu gọi sự giúp đỡ của quân tình nguyện nước ngoài, người dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới.
Như vậy quân NATO có thể vào tham chiến dưới vỏ bọc quân tình nguyện, tự nguyện đến giúp Ukraine chống lại sự xâm lược của Nga. Vũ khí thì đã có sẵn từ viện trợ của các nước thuộc NATO.
Chiều 25/2 có tin quân Nga đã áp sát thủ đô Kiev, Kiev thất thủ chỉ còn tính bằng giờ. Nhiều người sốt ruột không biết nỗ lực trừng phạt của Âu Mỹ và cộng đồng quốc tế có kịp với tốc độ xâm lăng của loài quỷ dữ.
Đến tối lại nghe phong thanh, tổng thống dân bầu một cách văn minh Lezensky và bạo chúa Putin tham quyền cố vị, đã xuống thang đồng ý đàm phán tại thủ đô Minsk của Belarus không đầy 48 giờ sau khi nổ ra cuộc xâm lược phi nghĩa của bạo chúa cuồng loạn Putin.
Đương nhiên kẻ làm chủ bàn đàm phán sẽ là kẻ đang làm chủ chiến trường. Và theo những thông tin ít ỏi, rời rạc về cuộc chiến trong thời điểm ấy, thì có vẻ như lợi thế thuộc về bạo chúa Putin, kẻ ác thắng thế.
Giữa sóng gió tẩy chay Thế vận hội mùa Đông, Putin đã đích thân sang Trung Quốc bắt tay Tập bày tỏ sự ủng hộ. Thoạt trông là như thế, nhưng thực tế chính Putin là người đi tìm kiếm sự ủng hộ của Trung Quốc, bởi mâu thuẫn giữa Nga với phương Tây ngày càng sâu rộng.
Khi Nga - Trung nâng quan hệ tới tầm “đối tác không giới hạn”, chính Mỹ đã bày tỏ lo ngại rằng Putin - Tập sẽ lập ra một trật tự thế giới mới.
Nhìn rõ để thấy thế giới này chỉ có hai liên minh chủ đạo nhằm thao túng, chi phối và lệ thuộc nhau, đó là liên minh kinh tế và liên minh quân sự. Các quốc gia nhỏ yếu dễ bị bắt nạt luôn tìm kiếm cơ hội tham gia vào các liên minh kia để đem lại sự thịnh vượng và đảm bảo an ninh cho mình. Đó vốn là điều hiển nhiên.
