Phúc Lai - Các hoạt động hướng tới "ngày đen tối" của Putler

 (Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler, ngày 08/05/2026)

1. Chỉ còn hơn một ngày nữa là Putin cho duyệt binh trên Quảng trường Đỏ.

Việc Nga thông báo hủy bỏ trình diễn khí tài trong lễ duyệt binh mừng chiến thắng 9/5 năm nay không chỉ đơn thuần là lo ngại drone Ukraine như phát ngôn chính thức từ phía họ, mà mà là kết quả của một sự suy sụp hệ thống chủ yếu trong yêu cầu đảm bảo an ninh trực tiếp cho sự kiện.

Sau một loạt các cuộc tấn công drone vào Nga, nhất là cú vào Mục-tư-khoa đêm 04/05, Kẩm-linh nhận ra rằng chúng sẽ không thể bảo vệ một đoàn xe bọc thép dài dằng dặc trước các loại UAV tự sát tầm xa của Ukraine.

Chỉ cần một chiếc xe tăng bị cháy trên Quảng trường Đỏ sẽ là dấu chấm hết cho huyền thoại “bất khả xâm phạm” của Putler. Thậm chí không cần cháy xe tăng, mà chỉ cần báo động phòng không gây náo loạn, các đơn vị đang diễu hành bỏ chạy tứ tung là đủ bôi gio trát trấu vào mặt Putler rồi.

Có người cho rằng Nga đã kiệt quệ, không đủ xe tăng để duyệt binh. Không đúng hẳn – dù kiệt quệ là có thật. Trong biên chế Quân khu Mục-tư-khoa có ít nhất vài Sư đoàn thiết giáp, trong đó có tối thiểu 1 sư đoàn xe tăng để bảo vệ thủ đô, mà một trong những nhiệm vụ của nó là chống đảo chính, lật đổ. Số thiết giáp này là bất khả điều động, vì vậy không thể cho rằng Nga không có khí tài, vũ khí nặng để diễu hành trên Quảng trường.

Vấn đề là với format này, việc tổ chức lễ sẽ rất phức tạp, cồng kềnh và tốn nhiều thời gian, trong khi nguy cơ bị không kích từ phía Ukraine là rất cao. Yêu cầu quan trọng nhất của buổi lễ là an toàn tuyệt đối, không được phép có bất cứ sự cố nào. Đến bây giờ thì năng lực đảm bảo an ninh của Nga, nhất là về phòng không, coi như vứt sọt rác.

Vừa có người hỏi tôi, với phong cách của Zelenskyy hiện nay – người vừa tuyên bố drone sẽ xuất hiện trên bầu trời Mục-tư-khoa – liệu ông ấy sẽ chọn cách nào: đánh vào thể diện tức nện thẳng vào Quảng trường Đỏ hay đánh vào các mục tiêu chiến lược để tạo ra cú sốc lớn nhất? Hay là cả hai?

Tôi nghĩ, nếu họ đánh vào buổi lễ mà thành công, sẽ tạo cớ hoàn hảo cho bọn tài phiệt/Siloviki lật đổ. Nếu có sự kết hợp với nhau, tỉ lệ đảo chính thành công sẽ rất cao. Đánh các mục tiêu chiến lược sẽ đảm bảo chiến thắng lâu dài. Vì vậy đẹp hơn cả, là làm cả hai.

Tuy nhiên nếu không có sự kết hợp, tấn công của Ukraine vào sự kiện sẽ không trọn vẹn và khá lãng phí tài nguyên và công sức, không nên làm. Còn nếu tài phiệt /Siloviki định lật đổ mà có tấn công của Ukraine làm bộ máy an ninh của Putler phải điều động lực lượng, sẽ rất đảm bảo khả năng thành công. Vì vậy theo tôi nếu bọn tài phiệt /Siloviki chưa định lật đổ, chưa có liên hệ với tình báo Ukraine, thì sẽ không có tấn công vào sự kiện.

2. JDAM-ER có tốt đến vậy không, vì FAB của Nga hiệu quả cũng vừa phải, vì vậy họ phải tăng khối lượng quả bom lên rất lớn?

Đây là câu hỏi tôi nhận được nhân thông tin được Bộ Ngoại giao Mỹ loan ra: Mỹ chuyển cho Ukraine 1.500 quả bom loại này, là hàng hóa được giao theo hợp đồng mua bán nào đó.

Câu hỏi rất thú vị, và dù tôi mù mờ về vũ khí, cũng cố tìm hiểu xem thế nào. Người đặt câu hỏi có lý vì việc Nga liên tục tăng kích thước bom FAB (từ 500 lên 1.500 và hiện tại là 3.000 kg) thực chất là một cách để bù đắp cho sự thiếu hụt về độ chính xác. Trong khi đó, JDAM-ER đâu như có hai loại 250 kg và 500 kg.

FAB-UMPK của Nga vốn là quả bom ngu từ thời Xô-viết được gắn thêm bộ cánh lượn thô sơ, sai số của nó rất lớn – thường là hàng chục mét. Đó là lý do càng ngày Nga càng phải tăng khối lượng của nó lên để bù lại độ thiếu chính xác. Với FAB-1500, FAB-3000 thì dù có rơi chệch mục tiêu 30 – 50 m, sức tàn phá của 1,4 tấn thuốc nổ vẫn gây tác hại nghiêm trọng cho cả khu vực mục tiêu.

Theo nhận xét của nguyên soái vòng bi, trong điều kiện bị cấm vận khả năng Nga phải sử dụng linh kiện dân sự cho FAB là rất cao, không nằm ngoài câu chuyện chung, cho bộ dẫn đường UMPK. Chúng rất dễ bị tác chiến điện tử tác động hoặc đơn giản là trục trặc hệ cơ khí khi cánh lượn không mở ra được. Đã có nhiều trường hợp FAB rơi ngay xuống lãnh thổ Nga như ở Belgorod.

Với JDAM-ER thì khác. Vốn là sản phẩm công nghiệp quốc phòng chuẩn hóa cao, linh kiện chống nhiễu GPS của Mỹ ở trình độ vượt xa so với các giải pháp lắp ghép chắp vá của Nga.

Câu chuyện độ chính xác của pháo binh lặp lại: với cách thi hành chiến tranh của mình Nga không đủ xe tải để chở đạn pháo, thì với FAB-3000 nặng 3 tấn, một chiếc Su-34 chỉ vác được 1 – 2 quả. Việc vận chuyển và lắp đặt cũng sẽ cực kỳ vất vả, ngốn nhiều máy móc và nhân lực. Trong khi đó, JDAM-ER loại 250kg hoặc 500kg đem lại khả năng một chiếc máy bay Ukraine có thể chở nhiều quả trong một lần xuất kích.

3. Nhận xét và kết luận 

Trên đây là bài tôi viết hôm qua, và sáng sớm nay đọc tin thì thấy đã thêm nhiều chuyện “vui” cho Putler. Hôm kia, hôm qua chúng ta hỏi nhau là liệu Ukraine sẽ làm gì, tôi vẫn cho rằng Ukraine sẽ tấn công các mục tiêu chiến lược.

Một trung tâm hậu cần của Bộ Quốc phòng Nga ở tây nam Mục-tư-khoa, cách 70 km đã bị tấn công, khói bốc lên. Chưa hết, Ukraine đã tấn công tàu tên lửa Karakurt, một tàu vận tải và một tàu chở dầu thuộc hạm đội bóng tối của Nga để tưởng niệm và Chiến thắng phát xít trong Chiến tranh Thế giới thứ hai 1939-1945 vào đêm 07 rạng sáng ngày 08/05. Tôi nghĩ ngày 09/05 họ còn tấn công nữa. Họ chỉ cần làm nổ tung một kho đạn lớn hoặc một cây cầu chiến lược Ngay lúc Putler đang đọc diễn văn, thế là đủ.

Động tác này nhằm đáp trả trò ma bùn của Nga, có thể nói là một ván bài tâm lý rất bẩn bựa: dồn lực tấn công bằng không kích trước ngày lễ song song với tuyên bố ngừng bắn đơn phương kèm theo là dọa dẫm “sẽ tấn công tổng lực” lại còn đe cả ngoại giao đoàn ở Kyiv. Hôm qua tôi cũng đoán với bạn rằng, người Ukraine sẽ không nương tay đâu, việc Ukraine tấn công tàu chở dầu và tàu vận tải trong đêm qua là một bước nữa của chiến dịch giam lỏng, tiến tới cô lập hoàn toàn bán đảo Crimea.

Hiện tại, thời điểm tháng Năm 2026, quân Ukraine khó gây ra được đột phá trên chiến trường do lượng tên lửa GMLRS (dùng cho HIMARS) trở nên khan hiếm do vấn đề ngân sách và sản xuất tại Mỹ. Việc Bộ ngoại giao Hoa Kỳ công bố thông tin nước này cung cấp 1.500 quả JDAM-ER là một động thái có thể đem lại chuyển biến chiến trường có tính chiến lược. Loại vũ khí này không chỉ là bù đắp số lượng, mà còn là một sự nâng cấp về chất cho khả năng tấn công của Ukraine.

Cùng một tầm bắn, trong khi một đầu đạn HIMARS (M31) có khoảng 90kg thuốc nổ, đạn pháo 155 mm còn ít hơn nhiều. Chúng hiệu quả để diệt bộ binh hoặc xe thiết giáp nhẹ; thì JDAM-ER thường được gắn trên các loại bom như Mk-82 (227 kg) hoặc Mk-84 (900 kg). Một quả JDAM-ER 500-pound có sức công phá gấp mấy lần HIMARS, nó có khả năng đánh sập hoàn toàn các boong-ke kiên cố, các nhịp cầu đường sắt bê tông cốt thép hoặc các kho đạn ngầm mà pháo binh không thể xuyên thủng.

Nếu các nút giao đường sắt, đường bộ… cũng như các kho tàng bấy lâu nay an toàn vì Ukraine thiếu HIMARS, nay vấn đề nghiêm trọng của hậu cần mặt trận Nga quay trở lại. Tôi vẫn bảo lưu ý kiến: điểm gãy xuất hiện trong tháng Bảy là hoàn toàn khả thi, và nó sẽ kéo dài đến hết mùa thu nếu Nga nỗ lực chèo chống, còn một khi suy sụp có hệ thống thì quá trình vỡ mặt trận còn diễn ra nhanh hơn nhiều. Khi đó 700.000 quân Nga trên chiến trường trở thành gánh nặng.

Mới nhất, động thái của lãnh đạo cấp cao Ukraine, có thể có cả của Zelenskyy trong đó cho thấy cái lễ kỷ niệm này Ukraine sẽ không nương tay với Nga vì trong vài ngày qua, quốc gia xâm lược đã liên tục tấn công bằng không kích, gây ra cái chết của mấy chục dân thường. Họ hành động như thế nào chúng ta sẽ chờ xem.

Câu chuyện của lễ duyệt binh 09/ 5 năm nay bây giờ tôi mới có thể kết luận: quân đội Nga chuẩn bị đạt điểm gãy cả về vật chất lẫn tâm lý trên chiến trường. Khi các binh sĩ ở mặt trận nhìn thấy trên TV những đơn vị ăn diện vẫn đi đều bước ở Mục-tư-khoa, được nhồi căng dạ dày bằng bánh mì trắng phết bơ, trong khi chúng chết dần mòn vì hậu cần gãy đổ do thiếu vòng bi tàu hỏa, nay thêm bom JDAM-ER Ukraine vưa nhận được, điểm gãy tâm lý sẽ đến nhanh hơn bất cứ dự đoán nào. Chính vì vậy mà Kẩm-linh quyết định cắt internet, cho bọn lính trên chiến trường “khỏi phải xem”.  

Nhân nhắc đến điểm gãy, tôi cho rằng quân Nga trên chiến trường sẽ đến điểm gãy về tâm lý do chiến đấu quá lâu trong điều kiện thiếu thốn và không có kết quả – chúng là những kẻ rõ nhất tình cảnh này. Một cựu phi công chiến đấu cho rằng, điểm gãy này sẽ rơi vào cuối năm. Tôi lạc quan hơn, cho rằng sau 2 tháng nữa, nghĩa là khoảng giữa tháng Bảy vì thường đổ vỡ sẽ diễn ra bất ngờ dù quá trình dẫn đến nó thì được nhìn thấy trong một thời gian dài. Cả hai đều không có căn cứ gì cả, vì vậy theo tôi từ cuối tháng Bảy đến đầu tháng 11, sụp đổ mặt trận có thể xảy ra. Sự có mặt của 1.500 quả bom JDAM-ER sẽ thúc đẩy sự kiện này.

Dù trên đây tôi tự nhận là “không có căn cứ”, nhưng thật ra là có. Thực tế tháng Tư năm 2026 theo những dữ liệu từ ISW cho thấy lần đầu tiên kể từ mùa hè 2024, Nga đã bị mất “ròng” diện tích kiểm soát (khoảng 116 km2 chỉ trong tháng Tư). “Chiến dịch tấn công mùa Xuân” của Putler đã chính thức sụp đổ với tốc độ tiến quân giảm 80 % so với cùng kỳ năm ngoái. Mốc tháng Bảy tôi đưa ra, là thời điểm 2 tháng sau khi chiến dịch mùa Xuân thất bại hoàn toàn. Sau một đợt tấn công tổng lực mà không đạt kết quả, binh lính thường rơi vào trạng thái tụt dốc về tâm lý. Nếu mùa hè năm nay nắng nóng, điểm gãy tâm lý sẽ xuất hiện.

Tình cảnh này đã xảy ra với quân Nga ít nhất một lần ở Kherson bị giam lỏng vào mùa thu và đầu mùa đông 2022-2023. Trước đó quân Nga cũng bỏ chạy ở đông Kharkiv nhưng là vì vỡ phòng tuyến phía sau tiền duyên do người Ukraine sử dụng HIMARS rất hiệu quả.

Ngày lễ 09/05 năm nay, sẽ là một ngày đen tối của Putler.

PHÚC LAI 08.05.2026