Phúc Lai - Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler ngày 29/11/2025

1. Putler đã nói gì?

Trong bản dịch của một bác thường tag tôi cho nổi lên tường ngày hôm qua, có đoạn Putler nói:

Trích: “Putin cũng cho biết một khi quân Ukraine rút khỏi vị trí ở các khu vực trọng điểm thì giao tranh sẽ chấm dứt. Nhưng nếu không, lực lượng Nga sẽ đạt được mục tiêu bằng vũ lực.”

Nguyên văn, hắn nói: «Если ВСУ не уйдут, выбьем их силой. Фронт сворачивается. Удар неистовой силы»,  trong đó từ “сила” được dùng 2 lần. Lần thứ nhất dùng với cách 5 (với, bằng…). Trong bài của bác ấy tôi có bình luận: “Bác ít tiếp cận với tài liệu quân sự Xô-viết nên không rõ chỗ này. Họ có khái niệm “chiếm bằng sức mạnh” nghĩa là chiếm bằng mọi giá, dồn tất cả nguồn lực hiện có để đạt mục tiêu. Còn dịch “bằng vũ lực” thì hiện nay đánh nhau không bằng vũ lực thì cái gì.”

Mấy ngày hôm nay tất cả các bản tin đều dịch “bằng vũ lực”. Tôi không phải theo quan điểm nhất nhất những gì các dịch giả văn học Xô-viết thời xã hội chủ nghĩa dịch phải đúng, nhưng trong chuyện này phương án dịch đó đã được đưa ra thành khái niệm, và được sử dụng chính thức như thuật ngữ quân sự Việt Nam. Nguồn gốc của nó ở đâu, tôi không có thời gian tra cứu, nhưng tôi biết đến nó nhờ hồi ký “Nhớ lại và Suy nghĩ” của G.K.Zhukov. Chẳng hạn đoạn ông ấy viết về trận đánh chiếm các điểm cao Seelow như sau:

Trích: “Chúng tôi quyết định tấn công (xông vào, hi hi) lực lượng địch đang phòng thủ bằng sức mạnh, đủ để ngay lập tức làm chúng choáng váng và lung lay tận gốc rễ, tung máy bay, xe tăng, pháo binh và các loại vũ khí khác vào chúng.”

(“Мы решили НАВАЛИТЬСЯ на оборонявшиеся войска противника С ТАКОЙ СИЛОЙ, чтобы сразу ошеломить и потрясти их до основания, обрушив на них авиацию, танки, артиллерию и другие виды оружия.”)

Nhưng mà thôi, điều này quan trọng hơn: Putler quyết tâm chiếm Pokrovsk và mở rộng hơn, toàn bộ Donbas bằng mọi giá. Tốt thôi, cũng chính điều đó chúng ta đang chờ đợi.

Chưa hết, hắn còn nói những gì nữa…

Hôm qua có một người nhắn, nhắc tôi đừng quên việc Putler vừa mới lại lôi vấn đề “hợp pháp hay không hợp pháp” của chính quyền Zelenskyy ra. Và đây hắn tòi ra là mình muốn đề cập tới cái gì: Hắn nhắc đến “chính quyền hợp pháp Yanukovych”. Điều này làm cho lý do về việc hắn cảm thấy Zelenskyy là sức cản lớn nhất đến chiến thắng trở nên không còn duy nhất đúng nữa. Như vậy có thể khẳng định chính xác 100 % điều mà hắn căm thù ở người Ukraine, là tư tưởng tự do, và hắn muốn xóa bỏ các thành quả của hai cuộc Cách mạng, nhất là của Cách mạng Euromaidan 2014.

2. Lại tiếp tục lèm bèm về “28 điểm đầu hàng” và một chuyện quan trọng nhất trong ngày hôm nay.

Thêm một ông KOL nữa viết lằng nhằng về việc người Ukraine cần phải nhượng bộ với bản yêu sách 28 điểm của Trump mà thực chất là do Putler chỉ đạo soạn, rồi là “chiến đấu được 4 năm như thế là giỏi quá rồi”…

Tôi phải nói rằng, quân ta suy yếu không phải do kẻ địch mạnh, mà bởi những đồng minh ngu ngốc như thế. Gần đây, chúng ta suy yếu rất nhiều về tư tưởng, tinh thần do các KOL không chỉ ngu xuẩn, mà còn mất dạy, liên tục cắn vào bả tuyên truyền của bè lũ Putler. Ngay sáng nay trong nhóm chat thân cận, cũng có một câu chuyện tương tự với ý kiến của một người bạn, anh này nhà báo hẳn hoi, luôn tỏ ra là “không pro-Nga” nhưng luôn luôn có những ý kiến rất đáng ngờ.

Mặc dù Trump cầm quyền là hữu hạn – chỉ còn có hơn 3 năm nữa, nhưng điều đáng lo ngại là những thay đổi vĩnh viễn trong nhận thức của Mỹ về Nga mà ông ta có thể tạo ra. Có một cảm nhận mạnh mẽ rằng Mỹ không còn muốn hoặc không thể tiếp tục vai trò là “diều hâu, sen đầm” (người kiểm soát, can thiệp mạnh mẽ) trên toàn cầu như trước nữa. Việc Mỹ và Châu Âu phản ứng không đáng kể sau khi Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014 được xem là bằng chứng rõ rệt nhất cho sự thay đổi này, và là cơ hội mà Nga đã tận dụng để thực hiện các hành động tiếp theo.

Hiện tại, Mỹ đang có xu hướng “buông dần” (giảm hoặc ngừng hỗ trợ) cho Ukraine. Trong bối cảnh đó, châu Âu trở thành yếu tố quyết định. Nếu châu Âu không đoàn kết, không toàn tâm toàn ý cho Ukraine, gánh nặng sẽ trở nên quá lớn và Ukraine sẽ rất vất vả. Nói cách khác, sự sống còn của Ukraine phụ thuộc vào sự ủng hộ nhiệt thành, bền vững từ các quốc gia châu Âu.

Anh này còn so sánh với cuộc Chiến tranh Việt Nam trong quá khứ.

(1) Về môi trường thông tin, Việt Nam không bị nhiễu thông tin (thông tin ít, được kiểm soát, hoặc đơn giản, không bị đối phương áp đảo). Trong khi đó cuộc chiến tranh Nga – Ukraine chiến tranh thông tin làm mọi chuyện trở nên khó khăn hơn, thông tin đa chiều, nhiễu loạn.

(2) Đối với yếu tố con người, thời chiến tranh Việt Nam người dân Bắc Việt không bị cám dỗ bởi cái phù hoa (ít sự lựa chọn vật chất, cuộc sống đơn giản, mục tiêu rõ ràng). Với người Ukraine thì khác... (ngầm ý của anh này cho rằng họ có thể bị chi phối bởi các yếu tố phù hoa, vật chất, hoặc thông tin cám dỗ/chia rẽ)… và do đó dẫn đến điểm cuối cùng :

(3) Người Ukraine khó duy trì tinh thần đoàn kết tuyệt đối do sự phức tạp của xã hội hiện đại và Chiến tranh Internet.

Vậy đó, một con người có tỉnh táo, hiểu biết… nhưng vẫn sa vào bẫy như phần lớn những người khác. Tôi đã hỏi lại: “Tại sao, chúng ta là những người ở ngoài, lại bàn soạn về những việc như “Người Ukraine phải thế này, người Ukraine phải thế kia?” Thậm chí người Nam Quảng Tây còn luôn luôn tỏ ra là ngu nhất trong các thứ ngu khi lên án: “Ai bảo (người Ukraine) dại dột, để bây giờ nó (Nga) đánh cho…” Dư luận viên thì nói kiểu khác: Ăn phải bả phương Tây, chạy theo phù hoa vật chất của Âu Mỹ…

Tôi phải nói rằng, các giá trị của “tự do, bình đẳng, bác ái” của Cách mạng tư sản Pháp 1789 là của chung nhân loại, không phải là của riêng phương Tây. Bản thân Mác, Ăng-ghen… sau đó cũng phải học hỏi từ đó rất nhiều khi xây dựng chủ thuyết của mình. Chưa hết, thứ giá trị nhất mà Napoleon để lại cho nhân loại, không phải là những chiến công trên chiến trường, mà là bộ luật dân sự Pháp 1804, mà hiện nay hầu hết các nước theo Lục địa, đều học. Bất cứ một sinh viên Luật nào ở Việt Nam cũng chỉ ra được rằng, Bộ Luật dân sự của chúng ta hiện nay giống phần lớn “Code de Civil” của Napoleon. Tương tự, các tư tưởng về nhà nước pháp quyền hay khế ước xã hội… đều là những tài sản chung của nhân loại.

Người Ukraine đã chán ghét cái thể chế độc tài mafia thao túng kiểu Nga, vì vậy họ muốn hướng tới một nền văn minh và xây dựng một xã hội dân sự. Cũng không nên phân biệt giữa người Ukraine và người Ukraine gốc Nga, những người gốc Nga mà ở lại với đất nước Ukraine là những người Ukraine dân tộc Nga với tư tưởng tự do.

Vì vậy lý thuyết “bả phương tây” chỉ là cái đống nôn mửa hôi thối của bọn Dư luận viên. EU, EC… chỉ là một hệ thống để nhân dân Ukraine hướng tới và việc gia nhập các thể chế này chỉ là sự ghi nhận về mặt thủ tục, rất… vật lý. Nếu không có các thể chế đó, người Ukraine vẫn phải thoát Nga, hay chính xác hơn là thoát khỏi cái máng lợn lầy bùn kiểu Nga.

Putler đã nổ súng vào điều đó. Vậy tại sao chúng ta, những người ngoài cuộc, lại luôn luôn và thường xuyên, lải nhải quyết định hộ số phận cho những người Ukraine tự do? Chúng ta đang mang tâm thế nô lệ đi chỉ trích những người tự do. Thằng cha với cái bài dẫn trên đây, cũng là một dạng tâm thế nô lệ, không đáng quan tâm.

Chuyện đáng phải nói hơn là anh giai Yermak nhà ta bị lên tầm ngắm. Thật tình cờ, cách đây đâu gần 1 tháng, cựu điệp viên KGB, người công tác cùng Putler, ông Yury Shvet có talk: “Kẻ thù chính của Ukraine là Putin và Yermak / Ukraine không có tương lai với Yermak”. Trao đổi với một “bà hàng nước” bên Ukraine, anh này cũng xác nhận: Đúng, Yermak làm cho người Ukraine mệt mỏi. Nhưng những bà hàng nước khác người Nga thì lại xác nhận với tôi, và tôi cũng viết điều này đôi lần (có thể không quá rõ ràng) rồi: Lão ta rất quan trọng, được cho là có quan hệ với nội bộ tài phiệt Nga.

Cá nhân tôi thấy việc Yermak bị lên tầm ngắm, cho thấy công cuộc chống tham nhũng, tiêu cực của Ukraine đang rất căng thẳng và “không có vùng cấm” – nếu không xây dựng được nền pháp quyền nghiêm túc thì không bao giờ làm được như vậy. Về tầm quan trọng của Yermak, tôi sẽ xin để sang mục sau.

3. Nhận xét và kết luận

Về cuộc chiến tranh này đến thời điểm hiện tại, có một tình trạng hết sức phi lý diễn ra xung quanh chúng ta. Đặc biệt là tình trạng này còn thu hút một số KOL đình đám có quốc tịch từ Hoa Kỳ đến Thanh Hóa, cũng ti toe lên tiếng cứ như… Kít-xinh-giơ ấy. Tôi thì thấy thậm phi lý:

- Một bên đang cố đánh mãi để chiếm cái thị trấn trước chiến tranh có 60 ngàn dân, bây giờ chưa được 1.000, bé tí đúng bằng một phường của Việt Nam sau sáp nhập, mà gần 1 năm rưỡi qua chưa chiếm xong. Hao tổn vào đó thì có đến 120.000 thương vong, một số nguồn tình báo nguồn mở đếm xung quanh Pokrovsk có đến 500 xác xe tăng Nga cháy đen thui.

- Bên kia thì cứ nhà máy lọc dầu, nhà máy điện và gần đây nhất, bắt đầu tẩn đến tàu chở dầu (tanker) của đối thủ, cháy to đùng đùng.

- Điều quan trọng nhất là thế cân bằng chiến lược đã được thiết lập, trước đây chỉ một bên bắn tên lửa vào bên kia, và bây giờ thì cả hai bên cùng bắn nhau, và một bên thì chống đỡ được còn bên kia thì chống bằng mồm.

- Suốt cả năm 2024, Nga đã phải bán vàng lấy ngoại tệ (ví dụ: Nhân dân tệ, Dirham, hoặc thậm chí là USD/Euro lậu) và bơm ngoại tệ đó ra thị trường. Việc này được cho là sẽ hỗ trợ tỉ giá đồng Rúp (giúp Rúp không bị mất giá quá nhanh) và cung cấp thanh khoản cho việc nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu. Chưa hết, đó là vàng trong số 2.300 tấn. Nga còn có một hành động khác là gần đây đã bán vàng vật chất từ Quỹ Tài sản Quốc gia (NWF) để bù đắp ngân sách.

Vậy tại sao cả thế giới này cứ bô bô lên là Ukraine chuẩn bị đầu hàng, đầu hàng rồi, chấp nhận những yêu sách “bằng nước bọt” của bè lũ Putler và Trump đưa ra? Kể cả là Trump, có phải cứ hễ ông ngồi vào Nhà Trắng thì ông muốn nói gì người ta phải răm rắp nghe theo cả đâu? Đến nội bộ nhà ông còn đang bị các Nghị sĩ phản đối bỏ mẹ, rồi cả vụ ấu dâm chưa giải quyết được, lại còn đi ép buộc người khác. Tâm thần à… Rõ là “chân mình còn lấm bê bê, lại còn cầm đuốc đi rê chân người.”

Tôi nhận được rất nhiều tin nhắn thể hiện sự lo lắng, nhiều đến mức tôi không có thời gian trả lời từng người nữa mà khất lại để lên bài viết một thể. Tôi chỉ nói rằng: khi xem xét một cuộc chiến tranh, chúng ta phải có kiến thức sâu và rộng, từ nhiều lĩnh vực và trông như vậy, nó cần cái đầu lạnh và thực tế. Chẳng hạn, tôi không lẩm cẩm khi xem xét số lượng xe tải mà quân đội Nga chuẩn bị được để phục vụ chiến dịch. Tôi cũng không lẩm cẩm khi đưa ra vấn đề vòng bi – thực chất nó chính là vấn đề “công nghệ lõi”. Tôi cũng lại không lẩm cẩm khi đưa ra vấn đề gioăng phớt, vì đó chính là vấn đề “bỏ bẵng cả một nền sản xuất công nghiệp”. Một nước không có nền sản xuất công nghiệp đàng hoàng thì đừng hòng bước chân vào chiến tranh mà giành chiến thắng.

Hôm qua có anh bạn hỏi: có phải Nga bắt đầu thiếu dầu bôi trơn do không có phụ gia, vì bị cấm vận không? – Đúng vậy, chuyện này tôi đã định viết từ hôm trước. Nhiều người ắt còn nhớ cái dầu Liên Xô xanh rêu đóng trong thùng phuy ngày xưa, chúng ta không có nhiều lựa chọn nên đổ cả thứ đó vào xe máy. Kết quả là bộ ly hợp của xe lúc nguội thì không bám còn lúc nóng thì không cắt. Đó chính là dầu Liên Xô. Nga cũng vậy, nếu không mua được phụ gia thì những thứ thổ tả của họ đổ vào chỉ có đông cứng trong mùa rét và động cơ khỏi chạy.

Quay lại chuyện của Yermak. Có một anh “bán hàng nước” người Nga hỏi lại tôi: có những thông tin cho rằng, chính bộ sậu lãnh đạo Nga cũng tin tưởng rằng Yermak có thể tác động được lên Zelenskyy và ban lãnh đạo Ukraine? Điều này cũng có thể đúng phần nào, ví dụ như vụ Dmytro Kuleba phải thôi khỏi chức vụ Bộ trưởng ngoại giao Ukraine là một điển hình – chính là do xung đột với Yermak. Nhưng Yermak không phải là gián điệp hay tay trong của Nga. Đơn giản là ông ta rất quan trọng trong các hoạt động đàm phán hòa bình của Ukraine với Nga.

Đã có những phân tích rất giá trị: Tài phiệt Nga đang nghiêng sang sợ hòa bình, chứ không phải sợ chiến tranh. Vì vậy lý thuyết lật đổ của tôi sẽ rất lung lay. Vậy phải chăng, Yermak sẽ bị vứt bỏ, theo một số người đặt câu hỏi? Không, tôi không cho rằng Yermak có thể thao túng được nội bộ tài phiệt Nga, ông ta tuổi gì. Ông ta chỉ có quan hệ, thậm chí có thể nói là sâu sắc với bọn chúng và rất nhiều điều, ông ta "đọc được ra vị" thậm chí của cả Putler. Đó là một con cáo già, sâu sắc và thông minh. Nhưng ông ta chưa đủ tầm để thao túng được chính trường Nga. Vấn đề của Yermak là quá tự tin vào quan hệ của mình và luôn khăng khăng cho rằng, sẽ đến lúc nào đó khiến Nga rút quân được. Ông ta đã thất bại, ít nhất cho đến thời điểm tháng 12/2025 này.

Lý thuyết lật đổ của tôi vẫn còn nguyên, và nó chỉ xảy ra như một hệ quả của những tác động lớn và mạnh mẽ trên chiến trường, cũng như những tác động kinh tế nghiêm trọng. Mà đã như vậy, vai trò của Yermak là vô nghĩa, hoặc chỉ như con kiến. Vậy thì có gì đáng lo lắng đâu? Đơn giản là Ukraine sẽ sang một giai đoạn mới trong tiếp cận chiến tranh. Trump đã vô nghĩa. Putler càng ngoan cố. Vậy chỉ có thể là đánh đến cùng. 

Tất cả những thông tin hiện nay, từ chiến trường đến không kích lẫn nhau trên trời, rồi đến các chỉ số kinh tế, lạm phát của Nga, chuyện Putler bán vàng… đều cho thấy một Putler chết đến đít, và thời gian của hắn ngày càng cạn kiệt. Người ta bảo, đâu, cuộc sống ở Nga bình thường mà, làm sao sụp đổ được? Sai lầm. Nền kinh tế Nga đã chuyển hướng sang kinh tế chiến tranh (chi tiêu chính phủ cho quân sự, sản xuất quốc phòng). Điều này làm cho hàng hóa dân sự trở nên khan hiếm, nhất là hàng nhập khẩu từ những nước cấm vận, trừng phạt Nga coi như là cắt nguồn, không còn trên thị trường… Dẫn đến người dân thắt lưng buộc bụng, những thứ chưa cần mua thì chưa mua.

Với hàng hóa thiết yếu (nhu yếu phẩm), có thể được đáp ứng bởi sản xuất trong nước, không làm tăng nhu cầu nhập khẩu dân sự quá nhiều, nên nhìn chung thị trường bình ổn. Trước thời điểm giữa năm 2025, Nga có được thặng dư thương mại lớn. Dù bị trừng phạt, Nga vẫn duy trì được thặng dư tài khoản vãng lai đáng kể nhờ xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt sang các thị trường mới (Trung Quốc, Ấn Độ) với giá vẫn ở mức cao. Điều này mang lại nguồn ngoại tệ ổn định, hỗ trợ cho đồng Rúp.

Nhưng năm nay thì đã hoàn toàn khác. Tôi sẽ có một bài để đánh giá chiến dịch của Putler năm 2025, nhưng cần phải có thêm tài liệu… Tuy nhiên sơ bộ nhìn nhận thì có thể kết luận: Chiến lược tìm và diệt pháo binh Nga, săn lùng xe tải Nga… của người Ukraine đã thực sự hiệu quả. Kết quả của nó là cả năm 2025, tập trung vào Pokrovsk đến 20 % nhân lực toàn mặt trận, nhưng Nga vẫn không chiếm được thị trấn trong khi chịu thương vong rất lớn. Chiến lược này của người Ukraine coi như đã thắng lợi và đẩy bộ máy quân sự Nga đến tình trạng “người khổng lồ chân đất sét” – đông quân số nhưng không đủ xe tải, lúc nào cũng trong tình trạng đói ăn.

Cái khác của năm nay còn ở chỗ hạ tầng năng lượng của Nga bị tàn phá mà không chống nổi – khốn nạn thân Putler. Trump đã làm cho lý thuyết lật đổ của tôi bị hỏng – hừm, chưa hỏng, chỉ chậm lại thôi. Nhưng đã đến lúc thì kể cả… vợ Trump cũng không cứu được Putler nữa rồi.

Tik tak, tik tak…

PHÚC LAI 29.11.2025