Tin tức, bình luận, phóng sự, hậu trường chính trị quốc tế
Sài Gòn bỗng dưng có mưa đá, là cả một sự kỳ lạ thuộc về trời đất. Liệu có điềm gì chăng?
Bèn nhớ lại sử xưa.
Vua Lý Thái Tổ không chỉ là người đặt dấu ấn muôn đời vào sử nước Nam về tầm nhìn xa của một "nhà lãnh đạo lớn" bằng việc dời đô về Thăng Long, được xem là “chỗ hội tụ quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời”, mà ông còn nổi tiếng như một vị vua khoan thứ, nhân từ.
Trong cơn đại dịch, thiếu vaccin là điều đau đầu nhất, giải quyết nó là việc quan trọng nhất lúc này.
Chính phủ phải huy động toàn bộ hệ thống, kể từ ông thủ tướng tới các bộ ngành làm nhiệm vụ tìm kiếm vaccin. Đã có hẳn thuật ngữ mới "ngoại giao vaccin" ra đời trong hoàn cảnh này (các nhà ngôn ngữ học hãy nhớ lấy để bổ sung vào từ điển tiếng Việt).
Ngoại giao vaccin thực chất là gì? Là khéo léo, mềm mỏng, thậm chí phải nhún nhường, hạ mình xuống một chút (chứ không ưỡn ngực kiêu hãnh như lâu nay) để có vaccin tốt đem về. Tức là phải rất cố gắng, khiêm tốn, biết làm vui lòng đương sự đang có vaccin. Trong những nước mà xứ ta hướng tới ngoại giao vaccin có nhiều quốc gia ân oán cũ như Mỹ, Pháp, Nhật, Hàn, Úc, Đức... Họ (chính phủ các nước ấy) dường như quên hẳn chuyện xưa, bỏ tiệt quá khứ, chỉ hướng tới tương lai, giúp nước ta rất nhiệt tình, biếu và bán vaccin rất rộng rãi, chân tình.
Từ 0 giờ hôm nay 23.8, toàn thành phố đã triệt để áp dụng lệnh giới nghiêm toàn thành. Tôi dùng từ giới nghiêm vì nghĩ đó là từ chính xác nhất trong tình hình hiện tại, nếu nói theo thuật ngữ quân sự là Thiết quân luật. Theo luật hiện hành của chính phủ Việt Nam, khi tình hình an ninh, trật tự, xã hội mất ổn định nghiêm trọng, chính quyền sẽ ban bố lệnh giới nghiêm.
Luật Quốc phòng 2018 có hiệu lực từ 1.1.2019 định nghĩa: Giới nghiêm là biện pháp cấm, hạn chế người, phương tiện đi lại và hoạt động vào những giờ nhất định tại những khu vực nhất định, trừ trường hợp được phép theo quy định của người có thẩm quyền tổ chức thực hiện lệnh giới nghiêm.
Lệnh giới nghiêm được ban bố trong trường hợp tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội tại một hoặc một số địa phương diễn biến phức tạp đe dọa gây mất ổn định nghiêm trọng và được công bố liên tục trên các phương tiện thông tin đại chúng. Như vậy, theo luật này, khi thành phố yêu cầu dân không được đi lại, mọi người ai ở đâu ở yên đó, thực phẩm có người mua hộ tức là đã thi hành giới nghiêm rồi.
Tôi muốn các anh nói thẳng, không úp mở. Đại dịch rồi, số ca nhiễm kỷ lục rồi, người chết lên bốn con số rồi. Dân tình khốn khổ quá rồi.
Đồng bào hãy tuyệt đối tuân thủ lệnh giãn cách. Ở trong nhà đi, ai ở đâu ở yên đó cho lực lượng phòng chống dịch làm việc đi. Giao cho quân đội quản lý trong tình hình khẩn cấp đi.
Chúng tôi (tức Chính phủ và Chính quyền TP HCM), làm đủ mọi cách để đủ lương thực, thực phẩm, thuốc men cho đồng bào trong lúc này. Nhưng cũng mong mọi người chia sẻ với Nhà nước những khó khăn và kể cả sai lầm, lúng túng (như bí thư Nguyễn Văn Nên nói) của chúng tôi trong thời gian vừa qua.
Sau hàng loạt việc xảy ra: chơi lễ 30/4, bầu cử, thi tốt nghiệp, xét nghiệm tập trung, đòi giấy test âm tính, di biến động dân cư...ngày 23/8 tới đây, Sài Gòn lại tiếp tục “ai ở đâu ở yên đó”.
Và thời gian như sợi dây thòng lọng đang ngày một thít chặt hơn vào cổ của dân nghèo đang thoi thóp...
Sát chung cư cao cấp Lexington (P. An Phú, Q.2) là xóm Vườn Ổi nằm lọt thỏm trong đám cây, cỏ dại um tùm. Đây là xóm trọ nghèo của dân thợ hồ, lượm ve chai...Dịch tới, việc mất người cũng đi tứ tán. Còn trụ lại 15 gia đình, đều ở đây gần chục năm nên thân thiết như người nhà.
Ngày 21-22.8, Tiểu ban điều trị của Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch Covid-19 thông báo trên Hệ thống Thông tin thu dung điều trị bệnh nhân Covid-19 ghi nhận 737 ca tử vong.
Trong đó, tại Thành phố Hồ Chí Minh là 599.
Phải thủng thẳng rằng, trận dịch cô vít Vũ Hán này đã lấy của mỗi người bao nhiêu là nơ ron thần kinh. Hầu như người ta không quan tâm đến thứ gì khác ngoài nó.
Bây giờ không được gặp nhau, bị chia cách còn hơn cả Ngưu Lang - Chức Nữ. Nếu có gọi điện, thay vì chào nhau, thì câu đầu tiên sẽ là “tình hình dịch đằng ấy thế nào rồi”, sau đó hai bên kể lể một thôi một hồi, bị giãn cách ra sao, chỗ nào cấm đường cấm chợ, mua rau cỏ thịt cá…, tinh những chuyện cười ra nước mắt. Đứa cháu tôi cười nhận xét đó là kiểu chào hỏi nhau thời dịch.
À, sực nhớ dân mình rất lễ nghĩa, thích chào nhau. Hồi bé, tôi thấy người làng gặp nhau ngoài đường, thường chào bằng câu hỏi “bác/cô/chú/anh/chị đi đâu đấy”, rất tò mò. Ông anh họ tôi nói nhỏ, người ta đi đâu là chuyện của người ta, biết để đi theo chắc.
Từ thông tin vào ngày 23/8 "ai ở đâu yên đấy", quân đội sẽ phân phối lương thực thực phẩm đến từng hộ gia đình... Đã tạo ra một hiệu ứng bát nháo chen lấn mua hàng dự trữ của nhân dân TPHCM.
Có vẻ lần chen lấn bát nháo gom hàng dự trữ này gần như đã xóa mờ một phần nỗ lực giãn cách lâu nay của chính quyền.
Siêu thị, Bách Hóa Xanh và các cửa hàng tiện ích (được hoạt động hợp pháp) đã không đáp ứng nỗi sức mua đột biến của người tiêu dùng nên đã xuất hiện nhiều chợ trời (bất hợp pháp) nhằm thỏa mãn sức gom hàng dự trữ của người dân...
Tôi cho rằng không loại trừ Trung Quốc chính là nơi tạo ra Covid-19. Nhưng nói Trung Quốc cho đến nay đã có thuốc trị là không đúng. Bởi các lý do sau:
1- Chính Trung Quốc cũng phải gánh chịu bệnh dịch này và nó vẫn còn đang lan ra một số địa phương của Trung Quốc.
2- Nếu có thuốc thì nó phải sử dụng ở diện rộng, và như vậy các nước khác sẽ biết được thành phần của nó và cũng sản xuất được.
Tìm hiểu về câu lạc bộ “Tâm Vui” do cô Đặng Thị Thu Huyền làm chủ nhiệm mới càng thấy người dân thương nhau, giúp nhau trong đại dịch quan trọng biết chừng nào.
1. Chủ nhà trọ nuôi người trọ
Cô Huyền có 28 cái nhà trọ cho hơn 80 công nhân trọ, trong đó có 20 công nhân vẫn còn việc làm, còn hơn sáu mươi công nhân mất việc đã 2 tháng. Hai mươi công nhân có việc làm thì “3 tại chỗ" ở xí nghiệp, còn hơn 60 công nhân “ở yên trong nhà là yêu nước"! Hơn 60 công nhân này từ ngày mất việc nằm nhà, mỗi người được hỗ trợ 10 kg gạo, mấy gói mì, mấy quả dứa.
1. Sài Gòn lại thực hiện 16++, vật vờ chả biết khi nào xong. Từ mai, hạn chế tối đa người ra đường. Đến cán bộ công chức các cơ quan cực chẳng đã mới đến nơi làm việc, mà cũng phải nhằng nhịt các loại thẻ, giấy phép và đồng phục nhận diện… Tưởng người phát hành báo dễ đi và dễ giao báo lắm hả?
2. Khẩu hiệu là hạn chế tối đa việc tiếp xúc, đến đồ ăn thức uống mua về cũng xịt cồn mù mịt. Tờ báo giao đến tay, gian khổ nghìn trùng, ai muốn vậy đâu?
3. Người dân thiếu thốn, bí bách, căng thẳng và thậm chí nhiều nơi đã đói ăn. Cái bụng không no, cái chân mỏi, cái đầu mệt… ai muốn đọc gì? Giờ là lúc lo cho dân, giúp dân sống, từ ký gạo, mớ rau, chai mắm, trước đã.
Báo Thanh Niên (nơi tôi từng tòng sự 20 năm) sáng nay 22.8 ra thông báo sẽ tự đình bản báo in 3 tuần, tới sau ngày 15.9 mới xem xét khả năng quay trở lại.
Các bạn tôi ở đó đã cố hết sức rồi, cực chẳng đã mới phải chọn cách ấy. Nghĩ rất thương. In ra không được đem đi bán (phát hành), không có người mua, dẫu tiền núi cũng cạn. Tự chủ tài chính, tự hạch toán để nuôi mình, đã đứng vững được khá lâu, nay gặp cơn đại dịch mới ra nông nỗi này.
Đó là tin buồn cho bản báo, nhưng cũng nói lên thực trạng của báo chí trong đại dịch. Đây cũng là kết quả tất yếu của báo chí quốc doanh bao năm nay vừa phải ép mình thông tin theo định hướng, vừa không cạnh tranh nổi mạng xã hội, giờ thêm dịch như nhát búa đóng cái đinh cuối vào hòm sự nghiệp để tiễn đưa. Tôi nói báo chí nói chung chứ không phải riêng Thanh Niên.
Để áp dụng các biện pháp siết chặt hơn lệnh giới nghiêm và phong tỏa, lãnh đạo thành phố cần thông tin rõ ràng, mạch lạc những vấn đề chống dịch đang gặp phải.
Chẳng hạn, liệu có phải số mầm bệnh trong cộng đồng cư trú còn nhiều và khó kiểm soát? Liệu có đang phát sinh vấn đề lây nhiễm chéo trong chống dịch, khả năng lây nhiễm từ chính lực lượng chuyên môn chống dịch, từ hoạt động kiểm soát thực hiện giãn cách và từ công tác hậu cần đảm bảo?
Vì sao có phản ảnh về hiện tượng nhiễm dịch sau khi đi chích ngừa về? Vì sao xuất hiện và trong điều kiện nào được thiết lập vùng xanh, vùng đỏ, vùng cam, vùng vàng trên các khu vực dân cư?
Mở đầu một ngày với tin thật là buồn. Ca sĩ Quang Vĩnh, một ca sĩ hát nhạc Pháp hiếm hoi còn sót lại ở Sài Gòn, một tay trống lâu năm, anh ruột của Hiếu Piano vừa qua đời lúc 3 giờ 30 sáng nay.
Buồn ơi là buồn. Thời đại dịch, trên facebook toàn là những khung tang đen thế ảnh avatar, nhìn thê lương quá. Mong bạn Quang Vĩnh ra đi thanh thản, về với thế giới không còn âu lo.
Ngày hôm qua cũng là một ngày nhiều biến động ở Sài Gòn. Người tuôn ra đường như ngày hội. Những cửa hàng, siêu thị, nhà bán thuốc đông nghẹt người. Tất cả đều do những văn bản thay đổi xoành xoạch, mỗi ông nói mỗi kiểu, tiền hậu bất nhất của lãnh đạo thành phố khiến dân chẳng biết đâu mà lần.
Đã yên tâm hơn với Bộ Tư lệnh chiến dịch.
Cao nhất vẫn là Bí thư Nguyễn Văn Nên và Phó Tướng Vũ Đức Đam.
Và các thứ trưởng Quốc phòng, Công an, Y tế, Nông nghiệm, Xây dựng, Công thương....
Chính phủ đã trực tiếp chỉ huy thông qua tổ công tác đặc biệt. Tổ trưởng tổ công tác đặc biệt của Chính phủ giao cho Thượng tướng Võ Minh Lương, thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
0 giờ ngày 23-8, tức là thứ Hai tới đây, toàn dân Sài Gòn sẽ “ai ở đâu ở yên đấy”. Mấy chữ đó không mới, chỉ biết lần này “ai ở đâu ở yên đấy” ... cao cấp hơn.
Chính quyền mới hé hé ra rằng thành phố sẽ cung ứng đầy đủ hàng hóa, và "lực lượng chức năng sẽ mua giúp 100% nhu yếu phẩm mang đến cho dân", được hiểu là dân không ai được ra khỏi nhà, mọi thứ bộ đội hoặc công an (lực lượng chức năng) sẽ mang tới. (Hôm nay chính quyền cải chính : Việc phát gói hỗ trợ không phải quân đội mà là tổ công tác đặc biệt, đứng đầu là chủ tịch phường/xã).
Còn phương án cụ thể như thế nào sẽ thông báo sau, trong khi hôm nay đã là thứ Bảy, đến quá trưa mà người dân vẫn chưa hề được biết những “cái cụ thể” ấy là gì. ("Cái cụ thể" đó chiều nay 21-8 đã thông báo, update ở dưới). Nhưng chính quyền nhắc đi nhắc lại, như thế không phải là phong tỏa (lockdown) khiến cho không ai hiểu hai chữ phong toả có nghĩa như thế nào, nó đã “di biến động” đi đâu.
Nghe tin Trung Ương trực tiếp tham gia quản lý chống dịch tại Thành phố Hồ Chí Minh lòng tôi vừa chùng xuống, vừa thấp thoáng hy vọng… Chùng xuống vì biết đây là chỉ dấu khẳng định rằng trong thời gian qua Thành phố đã thất bại trong việc quản lý chống dịch.
Tôi đã từng rất mong muốn Thành phố tự chủ trong việc phòng chống dịch. Nếu tính từ đầu tháng tháng 6/2001 tới nay, Thành phố đã có hơn hai tháng rưỡi, nhưng cho tới nay các chính sách, chủ trương và cách tiến hành đã không đạt được các mục tiêu do Thành phố đề ra. Chẳng những không đạt mục tiêu mà còn cho thấy Thành phố vẫn loay hoay chứ chưa có một hướng đi sáng sủa…
Không đạt mục tiêu là thất bại, tất nhiên trung ương phải bước vào…
1. Sài Gòn có 2.558.914 hộ, trong đó có 2.026.763 hộ sống trong nội thị. Tổng số nhân khẩu là 8.993.082 người, nếu tính luôn cả số không đăng ký tạm trú, lao động tự do, con số lên tới 14 triệu nhân khẩu.
Cứ cho là, khoảng 2 triệu người đã chạy tị nạn thoát khỏi Hồ Chí Minh 1,2 tháng gần đây, Sài Gòn còn lại khoảng 12 triệu dân.
Tính sơ sơ, cả các gia đình công nhân, người lao động thuê nhà, thuê phòng, Sài Gòn hiện còn khoảng 4 triệu bếp ăn gia đình (con số thực tế có thể cao hơn hoặc thấp hơn không nhiều). Mỗi bếp gia đình, cần đi chợ/siêu thị 2 lần/ tuần. Trong giai đoạn giãn cách, mỗi tuần có 8 triệu lượt đi chợ. Mỗi ngày có khoảng 1,1 triệu lượt.
